໕. ປຣມຏ຺ຐກສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໓໑. ປຎ຺ຈເມ ປຣມຏ຺ຐກສຸຕ຺ເຕ ປຣມນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐີສຸ ປຣິພ຺ພສາໂນຕິ ອິທໍ ປຣມນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ສກາຍ ສກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ວສມາໂນ. ຍທຸຕ຺ຕຣິໍ ກຸຣຸເຕຕິ ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣາທິໍ ເສຏ຺ຐໍ ກໂຣຕິ. ຫີນາຕິ ອຎ຺ເຎ ຕໂຕ ສພ຺ພມາຫາຕິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣາທິໍ ຐເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຎ຺ເຎ ສພ຺ເພ ‘‘ຫີນາ ອິເມ’’ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ມາ ວິວາທານິ ອວີຕິວຕ຺ໂຕຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ ໂສ ທິຏ຺ຐິກລເຫ ອວີຕິວຕ຺ໂຕວ ໂຫຕິ.

ວສນ຺ຕີຕິ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນທິຏ຺ຐິວເສນ ວສນ຺ຕິ. ປວສນ຺ຕີຕິ ປວິສິຕ຺ວາ ວສນ຺ຕິ. ອາວສນ຺ຕີຕິ ວິເສເສນ ວສນ຺ຕິ. ປຣິວສນ຺ຕີຕິ ສພ຺ພຠາເຄນ ວສນ຺ຕິ. ຕໍ ອຸປມາຍ ສາເຘນ຺ໂຕ ‘‘ຍຖາ ອາຄາຣິກາ ວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອາຄາຣິກາ ວາຕິ ຆຣສາມິກາ. ຆເຣສຸ ວສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຆເຣສຸ ອາສງ຺ກວິຣຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິວສນ຺ຕິ. ສາປຕ຺ຕິກາ ວາຕິ ອາປຕ຺ຕິພຫຸລາ. ສກິເລສາ ວາຕິ ຣາຄາທິກິເລສພຫຸລາ. ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕິເຣກໍ ກໂຣຕິ. ອຍໍ ສຕ຺ຖາ ສພ຺ພຎ຺ຎູຕິ ‘ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖາ ສພ຺ພໍ ຊານາຕິ’.

ສພ຺ເພ ປຣປ຺ປວາເທ ຂິປຕີຕິ ສພ຺ພາ ປຣລທ຺ຘິໂຍ ຉຑ຺ເຑຕິ. ອຸກ຺ຂິປຕີຕິ ນີຫຣຕິ. ປຣິກ຺ຂິປຕີຕິ ປຣມ຺ມຸເຂ ກໂຣຕິ. ທິຏ຺ຐິເມຘຄານີຕິ ທິຏ຺ຐິວິເຫສການິ.

໓໒. ທຸຕິຍຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ເອວໍ ອວີຕິວຕ຺ໂຕ ຈ ຍໍ ທິຏ຺ເຐ ສຸເຕ ສີລວເຕ ມຸເຕຕິ ເອເຕສຸ ຈຕູສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາເຕ ອຕ຺ຕນິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ອານິສໍສໍ ປສ຺ສຕິ, ຕເທວ ໂສ ຕຕ຺ຖ ສກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອານິສໍສໍ ‘‘ອິທໍ ເສຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ສພ຺ພໍ ປຣສຕ຺ຖາຣາທິກໍ ນິຫີນໂຕ ປສ຺ສຕິ.

ທ຺ເວ ອານິສໍເສ ປສ຺ສຕີຕິ ທ຺ເວ ຄຸເຓ ໂອໂລເກຕິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກຎ຺ຈາຕິ ທິຏ຺ເຐ ປຈ຺ຈກ຺ເຂ ອຕ຺ຕຠາເວ ວິປຈ຺ຈນກຣຓໍ. ສມ຺ປຣາຍິກຎ຺ຈາຕິ ປຣໂລເກ ປຏິລຠິຕພ຺ພຄຸຓຎ຺ຈ. ຍໍທິຏ຺ຐິໂກ ສຕ຺ຖາຕິ ຍໍລທ຺ຘິໂກ ຕິຕ຺ຖາຍຕນສາມິໂກ. ອລໍ ນາຄຕ຺ຕາຍ ວາຕິ ນາຄຣາຊຠາວາຍ ວາ ປຣິຍຕ຺ຕໍ. ສຸປຓ຺ຓຕ຺ຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເທວຕ຺ຕາຍ ວາຕິ ສມ຺ມຸຕິເທວາທິຠາວາຍ. ອາຍຕິໍ ຜລປາຏິກງ຺ຂີ ໂຫຕີຕິ ອນາຄເຕ ວິປາກຜລໍ ປຕ຺ຖຍາໂນ ໂຫຕິ. ທິຏ຺ຐສຸທ຺ຘິຍາປິ ທ຺ເວ ອານິສໍເສ ປສ຺ສຕີຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ທິຏ຺ຐຣູປາຍຕນສ຺ສ ວເສນ ສຸທ຺ຘິຍາ ເຫຕຸຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຫິຕຄຫເຓນ ທ຺ເວ ຄຸເຓ ໂອໂລເກຕິ. ສຸຕສຸທ຺ຘິຍາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໓໓. ຕຕິຍຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ຈ ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣາທິໍ ນິສ຺ສິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ປຣສຕ຺ຖາຣາທິໍ ຫີນໍ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ປນ ທສ຺ສນໍ ຄນ຺ຖເມວ ກຸສລາ ວທນ຺ຕິ, ພນ຺ຘນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ເອຕເທວ, ຕສ຺ມາ ຫິ ທິຏ຺ຐໍ ວ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວາ, ສີລພ຺ພຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ນ ນິສ຺ສເຍຍ຺ຍ, ນາຠິນິເວເສຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ກຸສລາຕິ ຂນ຺ຘາທິຊານເນ ເຉກາ. ຂນ຺ຘກຸສລາຕິ ຣູປາທີສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ກຸສລາ. ຘາຕຸອາຍຕນປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສຕິປຏ຺ຐານສມ຺ມປ຺ປຘານອິທ຺ຘິປາທອິນ຺ທ຺ຣິຍພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພາເນສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ມຄ຺ຄກຸສລາຕິ ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ. ຜລກຸສລາຕິ ຈຕູສຸ ຜເລສຸ. ນິພ຺ພານກຸສລາຕິ ທຸວິເຘ ນິພ຺ພາເນ ເຉກາ. ເຕ ກຸສລາຕິ ເຕ ເອເຕສຸ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣສຸ ເຉກາ. ເອວໍ ວທນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ກເຖນ຺ຕິ. ຄນ຺ໂຖ ເອໂສຕິ ປສ຺ສໂຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣາທິນິສ຺ສິຕຎ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ປຣສຕ຺ຖາຣາທິໍ ຫີນໂຕ ທສ຺ສນຎ຺ຈ ຄນ຺ໂຖ ພນ຺ຘໂນ ເອໂສຕິ ວທນ຺ຕິ. ລຄ຺ຄນໍ ເອຕນ຺ຕິ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ນາຄທນ຺ເຕ ລຄ຺ຄິຕໍ ວິຍ ອໂຘລມ຺ພນໍ. ພນ຺ຘນໍ ເອຕນ຺ຕິ ນິຈ຺ຉິນ຺ທິຕຸໍ ທຸກ຺ຂຏ຺ເຐນ ສງ຺ຂລິກາທິພນ຺ຘນໍ ວິຍ ເອຕໍ ພນ຺ຘນໍ. ປລິໂພໂຘ ເອໂສຕິ ສໍສາຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕຸໍ ອປ຺ປທານຏ຺ເຐນ ເອໂສ ປລິໂພໂຘ.

໓໔. ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ນ ເກວລໍ ທິຏ຺ຐສຸຕາທີສຸ ນ ນິສ຺ສເຍຍ຺ຍ, ອປິຈ ໂຂ ປນ ອສຎ຺ຊາຕໍ ອຸປຣູປຣິ ທິຏ຺ຐິມ຺ປິ ໂລກສ຺ມິໍ ນ ກປ຺ປເຍຍ຺ຍ, ນ ຊເນຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກີທິສໍ? ຎາເຓນ ວາ ສີລວເຕນ ວາປິ, ສມາປຕ຺ຕິຎາຓາທິຎາເຓນ ວາ ສີລວເຕນ ວາ ຍາ ກປ຺ປິຍຕິ, ເອຕໍ ທິຏ຺ຐິໍ ນ ກປ຺ເປຍ຺ຍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ນ ກປ຺ປເຍຍ຺ຍ, ອປິຈ ໂຂ ປນ ມາເນນປິ ຊາຕິອາທີຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ສໂມຕິ ອຕ຺ຕານມນູປເນຍ຺ຍ, ຫີໂນ ນ ມຎ຺ເຎຖ ວິເສສິ ວາປີຕິ.

ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຎາເຓນ ວາຕິ ປຐມຊ຺ຌານາທີນໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຎ຺ຎາຍ ວາ. ປຎ຺ຈາຠິຎ຺ຎາຎາເຓນ ວາຕິ ໂລກິຍານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຠິຎ຺ຎານໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຎ຺ຎາຍ ວາ. ມິຈ຺ຉາຎາເຓນ ວາຕິ ວິປຣີຕສຠາເວນ ປວຕ຺ຕາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອມຸຕ຺ເຕ ມຸຕ຺ຕໍ ປສ຺ສາຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ມິຈ຺ຉາຎາເຓນ ວາ.

໓໕. ປຎ຺ຈມຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ເອວຎ຺ຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອກປ຺ເປນ຺ໂຕ ອມຎ຺ຎມາໂນ ຈ ອຕ຺ຕໍ ປຫາຍ ອນຸປາທິຍາໂນ ຍໍ ປຸພ຺ເພ ຄຫິຕໍ, ຕໍ ປຫາຍ ປຣໍ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣ ຎາເຓ ທຸວິຘໍ ນິສ຺ສຍໍ ໂນ ກໂຣຕິ, ອກໂຣນ຺ໂຕ ຈ ສ ເວ ວິຍຕ຺ເຕສຸ ນານາທິຏ຺ຐິວເສນ ຠິນ຺ເນສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ນ ວຄ຺ຄສາຣີ ຉນ຺ທາທິວເສນ ອຄຈ຺ຉນຘມ຺ໂມ ຫຸຕ຺ວາ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐີສຸ ກິຎ຺ຈິ ທິຏ຺ຐິໍ ນ ປຈ຺ເຈຕິ, ນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຈຕູຫິ ອຸປາທາເນຫີຕິ ກາມຸປາທານາທີຫິ ຈຕູຫິ ຠຸສໍ ຄຫເຓຫິ ສ ເວ ວິຍຕ຺ເຕສູຕິ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິຈ຺ຉິເຕສຸ. ຠິນ຺ເນສູຕິ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ເນສຸ.

໓໖. ອິທານິ ໂຍ ໂສ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ວຸຕ຺ໂຕ ຂີຓາສໂວ, ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓຠຓນຕ຺ຖໍ ‘‘ຍສ຺ສູຠຍນ຺ເຕ’’ຕິອາທິກາ ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາໂຍ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຐມຄາຖາຍ ຍສ຺ສູຠຍນ຺ເຕຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ເຕ ຜສ຺ສາທິເຠເທ. ປຓິຘີຕິ ຕຓ຺ຫາ. ຠວາຠວາຍາຕິ ປຸນປ຺ປຸນຠວາຍ. ອິຘ ວາ ຫຸຣໍ ວາຕິ ສກຕ຺ຕຠາວາທິເຠເທ ອິຘ ວາ ປຣຕ຺ຕຠາວາທິເຠເທ ປຣຕ຺ຖ ວາ.

ຜສ຺ໂສ ເອໂກ ອນ຺ໂຕຕິ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສາທິໂກ ເອໂກ ໂກຏ຺ຐາໂສ. ຜສ຺ສສມຸທໂຍຕິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມໂຓ. ຍໂຕ ສມຸເທຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ສມຸທໂຍ. ທຸຕິໂຍ ອນ຺ໂຕຕິ ທຸຕິໂຍ ໂກຏ຺ຐາໂສ. ອຕີຕນ຺ຕິ ອຕິ ອິຕໍ ອຕີຕໍ, ອຕິກ຺ກນ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອນາຄຕນ຺ຕິ ນ ອາຄຕໍ, ອນຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຸຂາ ເວທນາທໂຍ ວິສຠາຄວເສນ. ນາມຣູປທຸກໍ ນມນຣຸປ຺ປນວເສນ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາທໂຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພາຫິຣວເສນ. ສກ຺ກາຍາທໂຍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈການໍ ປວຕ຺ຕິສມຸທຍວເສນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສກຕ຺ຕຠາໂວຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕຠາໂວ. ປຣຕ຺ຕຠາໂວຕິ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາໂວ.

໓໗. ທຸຕິຍຄາຖາຍ ທິຏ຺ເຐ ວາຕິ ທິຏ຺ຐສຸທ຺ຘິຍາ ວາ. ເອສ ນໂຍ ສຸຕາທີສຸ. ສຎ຺ຎາຕິ ສຎ຺ຎາສມຸຏ຺ຐາປິກາ ທິຏ຺ຐິ.

ອປຣາມສນ຺ຕນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີຫິ ນ ປຣາມສນ຺ຕໍ. ອນຠິນິເວສນ຺ຕນ຺ຕິ ເຕເຫວ ອນຠິນິວິສນ຺ຕໍ.

‘‘ວິນິພທ຺ໂຘ’’ຕິ ວາຕິ ມາເນນ ວິນິພທ຺ໂຘຕິ ວາ. ‘‘ປຣາມຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວາຕິ ປຣໂຕ ນິຈ຺ຈສຸຂສຸຠາທີຫິ ປຣາມຏ຺ໂຐຕິ ວາ. ວິກ຺ເຂປຄໂຕຕິ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈວເສນ. ອນິຏ຺ຐງ຺ຄໂຕຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາວເສນ. ຖາມຄໂຕຕິ ອນຸສຍວເສນ. ຄຕິຍາຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພວເສນ.

໓໘. ຕຕິຍຄາຖາຍ ຘມ຺ມາປິ ເຕສໍ ນ ປຏິຈ຺ຉິຕາເສຕິ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕຘມ຺ມາປິ ເຕສໍ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ, ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ອຸທາ. ໕໔) ເອວໍ ນ ປຏິຈ຺ຉິຕາ. ປາຣງ຺ຄໂຕ ນ ປຈ຺ເຈຕິ ຕາທີຕິ ນິພ຺ພານປາຣໍ ຄໂຕ ເຕນ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ປຫີເນ ກິເລເສ ປຸນ ນາຄຈ຺ຉຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈ ອາກາເຣຫິ ຕາທີ ໂຫຕີຕິ. ເສສໍ ປາກຏເມວ.

ວີສຕິວຕ຺ຖຸກາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐີຕິ ‘‘ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໓໒) ນເຍນ ເອເກກສ຺ມິໍ ຂນ຺ເຘ ຈຕູຫິ ຈຕູຫິ ອາກາເຣຫິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ປຕິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕາ ວິຊ຺ຊມາເນ ກາເຍ ທິຏ຺ຐິ. ທສວຕ຺ຖຸກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີຕິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕາ (ຘ. ສ. ໑໒໒໑) ທິຏ຺ຐິ. ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິກາທິຏ຺ຐີຕິ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ, ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕາ (ມ. ນິ. ໓.໒໗) ເອເກກໍ ອນ຺ຕໍ ອຕ຺ຖີຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ຍາ ເອວຣູປາ ທິຏ຺ຐີຕິ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານານໍ ເອກູນວີສປທານໍ ສາຘາຣຓໍ ມູລປທໍ. ຍາ ທິຏ຺ຐິ, ຕເທວ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ; ຍາ ທິຏ຺ຐິ, ຕເທວ ທິຏ຺ຐິຄຫນນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ກາຕພ຺ໂພ. ຍາ ອຍາຖາວທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ທິຏ຺ຐິ, ຕເທວ ທິຏ຺ຐີສຸ ຄຕໍ ທສ຺ສນໍ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຍາ ອນ຺ໂຕຄຕຕ຺ຕາຕິ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ. ເຫຏ຺ຐາປິສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ.

ທ຺ວິນ຺ນໍ ອນ຺ຕານໍ ເອກນ຺ຕຄຕຕ຺ຕາຕິປິ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສສ຺ສໂຕຕິ ນິຈ຺ໂຈ. ໂລໂກຕິ ອຕ຺ຕາ. ‘‘ອິຘ ສຣີຣໍເຍວ ນສ຺ສຕິ, ອຕ຺ຕາ ປນ ອິຘ ປຣຕ຺ຖ ຈ ໂສເຍວາ’’ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ໂສ ຫິ ສາມຎ຺ເຎວ ອາໂລເກຕີຕິ ກຕ຺ວາ ໂລໂກຕິ ມຎ຺ຎຕິ. ອສສ຺ສໂຕຕິ ອນິຈ຺ໂຈ. ອຕ຺ຕາ ສຣີເຣເນວ ສຫ ນສ຺ສຕີຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ອນ຺ຕວາຕິ ປຣິຕ຺ເຕ ກສິເຓ ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕໍ ປຣິຕ຺ຕກສິຓາຣມ຺ມຓໍ ເຈຕນໍ ‘‘ສປຣິຍນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ອນນ຺ຕ ວາຕິ ນ ອນ຺ຕວາ ອປ຺ປມາເຓ ກສິເຓ ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕໍ ອປ຺ປມາຓກສິຓາຣມ຺ມຓໍ ເຈຕນໍ ‘‘ອປຣິຍນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ຊີໂວ ຈ ສຣີຣຎ຺ຈ ຕໍເຍວ. ຊີໂວຕິ ອຕ຺ຕາ, ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ນປຸໍສກວຈນໍ ກຕໍ. ສຣີຣນ຺ຕິ ຣາສຏ຺ເຐນ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ. ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ອຎ຺ໂຎ ຊີໂວ ອຎ຺ຎໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ. ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ຂນ຺ຘາ ອິເຘວ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ, ສຕ຺ໂຕ ມຣຓໂຕ ປຣໍ ໂຫຕິ ວິຊ຺ຊຕິ ນ ນສ຺ສຕິ, ຕຖາຄໂຕຕິ ເຈຕໍ ສຕ຺ຕາຘິວຈນນ຺ຕິ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຕຖາຄໂຕຕິ ອຣຫາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິເມ ນ ໂຫຕີຕິ ປກ຺ເຂ ໂທສໍ ທິສ຺ວາ ເອວໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ຂນ຺ຘາປິ ອິເຘວ ນສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາຄໂຕ ຈ ມຣຓໂຕ ປຣໍ ນ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຫຕີຕິ ປກ຺ເຂ ໂທສໍ ທິສ຺ວາ ເອວໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕີຕິ ອິເມ ເອເກກປກ຺ຂປຣິຄ຺ຄເຫ ໂທສໍ ທິສ຺ວາ ອຸຠຍປກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕີຕິ ອິເມ ອຸຠຍປກ຺ຂປຣິຄ຺ຄເຫ ອຸຠຍໂທສາປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂຫຕິ ຈ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ຈ ອມຣາວິກ຺ເຂປປກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ.

ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຏ຺ຐກຖານໂຍ (ປຏິ. ມ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑.໑໑໓) – ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາຕິອາທີຫິ ທສຫາກາເຣຫິ ທິຏ຺ຐິປເຠໂທວ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ສສ຺ສໂຕໂລໂກຕິ ຈ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ໂລໂກຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ໂລໂກ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສພ຺ພກາລິໂກ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ສສ຺ສຕນ຺ຕິ ຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ອສສ຺ສໂຕຕິ ຕເມວ ໂລກໍ ‘‘ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທຄ຺ຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ອນ຺ຕວາຕິ ປຣິຕ຺ຕກສິຓລາຠິໂນ ສຸປ຺ປມຕ຺ເຕ ວາ ສຣາວມຕ຺ເຕ ວາ ກສິເຓ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ຕິຕຣູປາຣູປຘມ຺ເມ ‘‘ໂລໂກ’’ຕິ ຈ ກສິຓປຣິຈ຺ເຉທນ຺ເຕນ ‘‘ອນ຺ຕວາ’’ຕິ ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ‘‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’’ຕິ ຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ສາ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິປິ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິປິ. ວິປຸລກສິຓລາຠິໂນ ປນ ຕສ຺ມິໍ ກສິເຓ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ຕິຕຣູປາຣູປຘມ຺ເມ ‘‘ໂລໂກ’’ຕິ ຈ ກສິຓປຣິຈ຺ເຉທນ຺ເຕນ ຈ ‘‘ອນນ຺ໂຕ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ‘‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’’ຕິ ຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ສາ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ, ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິປິ. ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ເຠທນຘມ຺ມສ຺ສ ສຣີຣສ຺ເສວ ‘‘ຊີວ’’ນ຺ຕິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ສຣີເຣ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊມາເນ ຊີວມ຺ປິ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອຸຈ຺ເຉທຄ຺ຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ທຸຕິຍປເທນ ສຣີຣໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຊີວສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ສຣີເຣ ຈ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊມາເນປິ ຊີວໍ ນ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ສສ຺ສຕຄຫຓາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ. ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕຕິອາທີສຸ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ຕຖາຄໂຕ ນາມ, ໂສ ປຣໍ ມຣຓາ ໂຫຕີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫໂຕ ປຐມາ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິ. ‘‘ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫໂຕ ທຸຕິຍາ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິ. ‘‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫໂຕ ຕຕິຍາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິ. ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖາ ອມຣາວິກ຺ເຂປທິຏ຺ຐີຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ທສວິຘາ ທິຏ຺ຐິ. ຍຖາໂຍຄໍ ຠວທິຏ຺ຐິ ຈ ວິຠວທິຏ຺ຐິ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ໂຫຕິ. ຕາສຸ ເອກາປິ ເຕສໍ ຂີຓາສວານໍ ນ ປຏິຈ຺ຉິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເຍ ກິເລສາຕິ ເຍ ກິເລສາ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ ປຫີນາ, ເຕ ກິເລເສ. ນ ປຸເນຕີຕິ ນ ປຸນ ເອຕິ. ນ ປຈ຺ເຈຕີຕິ ປຸນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ນ ປຏິເອຕິ, ນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຈ຺ຈຠເວ ນາຄຈ຺ຉຕິ. ປຎ຺ຈຫາກາເຣຫິ ຕາທີຕິ ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ວາ ສທິໂສ. ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐ ຕາທີຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ຈ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ຈ ອນຸນຍປຏິຆໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ທ຺ວີສຸ ສທິໂສ. ຈຕ຺ຕາວີຕິ ກິເລເສ ຈຊິຕວາ. ຕິຓ຺ຓາວີຕິ ສໍສາຣໍ ອຕິກ຺ກມິຕວາ. ມຸຕ຺ຕາວີຕິ ຣາຄາທິໂຕ ມຸຕ຺ຕວາ. ຕໍນິທ຺ເທສາ ຕາທີຕິ ເຕນ ເຕນ ສີລສທ຺ຘາທິນາ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພໂຕ ສທິໂສ.

ຕໍ ປຎ຺ຈວິຘໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ກເຖຕຸກາໂມ ‘‘ກຖໍ ອຣຫາ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐ ຕາທີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ລາເຠປີຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ລາເຠປິ. ອລາເຠປີຕິ ເຕສໍ ອລາເຠປິ. ຍເສປີຕິ ປຣິວາເຣປິ. ອຍເສປີຕິ ປຣິວາຣວິປຕ຺ຕິຍາປິ. ປສໍສາຍປີຕິ ວຓ຺ຓຠຓນາຍປິ. ນິນ຺ທາຍປີຕິ ຄຣຫາຍປິ. ສຸເຂປີຕິ ກາຍິກສຸເຂປິ. ທຸກ຺ເຂປີຕິ ກາຍິກທຸກ຺ເຂປິ. ເອກຎ຺ເຈ ພາຫໍ ຄນ຺ເຘນ ລິມ຺ເປຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ສເຈ ເອກໍ ພາຫໍ ຈຕຸຊາຕິຍຄນ຺ເຘນ ເລປໍ ອຸປຣູປຣິ ທເທຍ຺ຍຸໍ. ວາສິຍາ ຕຈ຺ເຉຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ຍທິ ເອກໍ ພາຫໍ ວຑ຺ຒກີ ວາສິຍາ ຕຈ຺ເຉຕ຺ວາ ຕຈ຺ເຉຕ຺ວາ ຕນຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ. ອມຸສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖິ ຣາໂຄຕິ ອມຸສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘເລປເນ ສິເນໂຫ ນຕ຺ຖິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ອມຸສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖິ ປຏິຆນ຺ຕິ ອມຸສ຺ມິໍ ວາສິຍາ ຕຈ຺ຉເນ ປຏິຫນນສງ຺ຂາຕໍ ປຏິຆໍ ໂກປໍ ນຕ຺ຖິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ອນຸນຍປຏິຆວິປ຺ປຫີໂນຕິ ສິເນຫຎ຺ຈ ໂກປຎ຺ຈ ປຊຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອຸຄ຺ຆາຕິນິຆາຕິວີຕິວຕ຺ໂຕຕິ ອນຸນຍວເສນ ອນຸຄ຺ຄຫຎ຺ຈ ປຏິຆວເສນ ນິຄ຺ຄຫຎ຺ຈ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອນຸໂຣຘວິໂຣຘສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕຕິ ອນຸນຍຎ຺ຈ ປຏິຆຎ຺ຈ ສມ຺ມາ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ.

ສີເລ ສຕີຕິ ສີເລ ສໍວິຊ຺ຊມາເນ. ສີລວາຕິ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ. ເຕນ ນິທ຺ເທສໍ ກຖນໍ ລຠຕີຕິ ຕາທີ. ສທ຺ຘາຍ ສຕິ ສທ຺ໂຘຕິ ເອວມາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຊ຺ໂຊຕິກາຍ ມຫານິທ຺ເທສຏ຺ຐກຖາຍ

ປຣມຏ຺ຐກສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.