໖. ຣາຫຸລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຣາຫຸລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ອາຍສ຺ມາ ປຸຣິມຊິນວເຣສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສິກ຺ຂາກາມານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ເສນາສນວິໂສຘນວິຊ຺ໂຊຕນາທິກໍ ອຸຬາຣໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ໂສ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອຸຠຍສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຍໂສຘຣາຍ ເທວິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຣາຫຸໂລຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ມຫຕາ ຂຕ຺ຕິຍປຣິວາເຣນ ວຑ຺ຒິ. ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາວິຘານໍ ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ໑໐໕) ອາຄຕເມວ. ໂສ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ອເນເກຫິ ສຸຕ຺ຕປເທຫິ ສຸລທ຺ໂຘວາໂທ ປຣິປກ຺ກຎາໂຓ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຣຫາ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

‘‘ອຸຠເຍເນວ ສມ຺ປນ຺ໂນ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທຕິ ມໍ ວິທູ;

ຍຎ຺ຈມ຺ຫິ ປຸຕ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ຍຎ຺ຈ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸມາ.

‘‘ຍຎ຺ຈ ເມ ອາສວາ ຂີຓາ, ຍຎ຺ຈ ນຕ຺ຖິ ປຸນພ຺ຠໂວ;

ອຣຫາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍມ຺ຫິ, ເຕວິຊ຺ໂຊ ອມຕທ຺ທໂສ.

‘‘ກາມນ຺ຘາ ຊາລປຈ຺ຉນ຺ນາ, ຕຓ຺ຫາຉທນຉາທິຕາ;

ປມຕ຺ຕພນ຺ຘຸນາ ພນ຺ຘາ, ມຈ຺ຉາວ ກຸມິນາ ມຸເຂ.

‘‘ຕໍ ກາມໍ ອຫມຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ, ເຉຕ຺ວາ ມາຣສ຺ສ ພນ຺ຘນໍ;

ສມູລໍ ຕຓ຺ຫມພ຺ພຸຍ຺ຫ, ສີຕິຠູໂຕສ຺ມິ ນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໒໙໕-໒໙໘);

ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ອຸຠເຍເນວ ສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ຊາຕິສມ຺ປທາ ປຏິປຕ຺ຕິສມ຺ປທາຕິ ອຸຠຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາປິ ສມ຺ປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຣາຫຸລຠທ຺ໂທຕິ ມໍ ວິທູຕິ ‘‘ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ’’ຕິ ມໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຫິ ຊາຕສາສນໍ ສຸຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ, ‘‘ຣາຫຸ, ຊາໂຕ, ພນ຺ຘນໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ອຸປາທາຍ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊາ ‘‘ຣາຫຸໂລ’’ຕິ ນາມໍ ຄຓ຺ຫິ. ຕຕ຺ຖ ອາທິໂຕ ປິຕຣາ ວຸຕ຺ຕປຣິຍາຍເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຣາຫຸລຠທ຺ໂທຕິ ມໍ ວິທູ’’ຕິ. ຠທ຺ໂທຕິ ປສໍສາວຈນເມວ. ອປຣຠາເຄ ສຕ຺ຖາ ຕໍ ສິກ຺ຂາກາມຠາເວນ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາກາມານໍ ຍທິທໍ ຣາຫຸໂລ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໙).

໖໘. ເອວໍ ໂສ ປຕ຺ຕເອຕທຄ຺ຄຏ຺ຐາໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິມາຫ. ສຕ຺ຕຠູມິມ຺ຫິ ປາສາເທຕິ ປສາທໍ ໂສມນສ຺ສໍ ຊເນຕີຕິ ປາສາໂທ. ອຸປຣູປຣິ ຐິຕາ ສຕ຺ຕ ຠູມິໂຍ ຍສ຺ມິໍ ປາສາເທ ໂສຍໍ ສຕ຺ຕຠູມິ, ຕສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕຠູມິມ຺ຫິ ປາສາເທ. ອາທາສໍ ສນ຺ຖຣິໍ ອຫນ຺ຕິ ອາທາສຕລໍ ນິປ຺ຜາເທຕ຺ວາ ໂລກເຊຏ຺ຐສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຕາທິໂນ ອຫໍ ສນ຺ຖຣໍ ອທາສິໍ, ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປູເຊສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໙. ຂີຓາສວສຫສ຺ເສຫີຕິ ອຣຫນ຺ຕສຫສ຺ເສຫິ ປຣິກິຓ຺ໂຓ ປຣິວຸໂຕ. ທ຺ວິປທິນ຺ໂທ ທ຺ວິປທານໍ ອິນ຺ໂທ ສາມິ ນຣາສໂຠ ມຫາມຸນິ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ເຕຫິ ສຫ ອຸປາຄມິ ປາວິສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໗໐. ວິໂຣເຈນ຺ໂຕ ຄນ຺ຘກຸຏິນ຺ຕິ ຕໍ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ໂສຠຍມາໂນ ເທວານໍ ເທໂວ ເທວເທໂວ ນຣານໍ ອາສໂຠ ນຣາສໂຠ ເຊຏ຺ໂຐ ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ອິມາ ພ຺ຍາກຣຓຄາຖາໂຍ ອຠາສຖ ກເຖສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໗໑. ເຍນາຍໍ ໂຊຕິຕາ ເສຍ຺ຍາຕິ ເຍນ ອຸປາສເກນ ອຍໍ ປາສາທສງ຺ຂາຕາ ເສຍ຺ຍາ ໂຊຕິຕາ ປຠາສິຕາ ປຊ຺ຊລິຕາ. ອາທາໂສວ ກໍສໂລຫມຍໍ ອາທາສຕລໍ ອິວ ສຸຏ຺ຐຸ ສມໍ ກຕ຺ວາ ສນ຺ຖຕາ. ຕໍ ອຸປາສກໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ປາກຏໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

໘໑. ອຏ຺ຐານເມຕໍ ຍໍ ຕາທີຕິ ຍໍ ເຍນ ກາຣເຓນ ຕາທີ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ອກມ຺ປິຍສຠາວຕ຺ຕາ ຕາທີ ອຄາເຣ ຆຣາວາເສ ຣຕິໍ ອລ຺ລີນຠາວໍ ອຊ຺ຌຄາ ປາປຸຓິ, ເອຕໍ ກາຣຓໍ ອຏ຺ຐານໍ ອກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໒. ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາຕິ ຆຣາວາສໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕໍ ຕິຓທລມິວ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ສຸພ຺ພໂຕ ສຸສິກ຺ຂິໂຕ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕິ. ຣາຫຸໂລ ນາມ ນາເມນາຕິ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາເຊນ ເປສິຕໍ ກຸມາຣສ຺ສ ຊາຕສາສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປິຕຣາ ສິທ຺ຘຕ຺ເຖນ, ‘‘ຣາຫຸ ຊາໂຕ, ພນ຺ຘນໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນາມຕ຺ຕາ ຣາຫຸໂລ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຍຖາ ຈນ຺ທສູຣິຍານໍ ວິມານປຠາຍ ກິລິຏ຺ຐກຣເຓນ ຣາຫຸ ອສຸຣິນ຺ໂທ ອຸເປຕິ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວເມວາຍໍ ມມ ອຠິນິກ຺ຂມນປພ຺ພຊ຺ຊາທີນໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕຣິວ ຊາໂຕ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ, ‘‘ຣາຫຸ ຊາໂຕຕິ ອາຫາ’’ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຣຫາ ໂສ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ໂສ ຕາທິໂສ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ໂນ ວິປສ຺ສນາຍໍ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ອຣຫາ ຂີຓາສໂວ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໓. ກິກີວ ອຓ຺ຑໍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍາຕິ ອຓ຺ຑໍ ພີຊໍ ຣກ຺ຂມານາ ກິກີ ສກຸຓີ ອິວ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ສີລໍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຈາມຣີ ວິຍ ວາລຘິນ຺ຕິ ວາລໍ ຣກ຺ຂມານາ ກຓ຺ຑເກສຸ ວາເລ ລຄ຺ຄນ຺ເຕ ຠິນ຺ທນຠເຍນ ອນາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ມຣມານາ ຈາມຣີ ວິຍ ຊີວິຕມ຺ປິ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ສີລໍ ອຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ. ນິປໂກ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ເນປກ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ເຕນ ເນປກ຺ເກນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ນິປໂກ ຂຓ຺ຑຉິທ຺ທາທິຠາວໍ ອປາເປຕ຺ວາ ຣກ຺ຂຓໂຕ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ໂສ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣຓມກາສິ. ໂສ ເອວໍ ປຕ຺ຕອຣຫຕ຺ຕຜໂລ ເອກທິວສໍ ວິເວກຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ໂສມນສ຺ສວເສນ ເອວໍ ຣກ຺ຂິໍ ມຫາມຸນີຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ຣາຫຸລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.