໓. ນນ຺ທຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ນນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ເອກສ຺ມິໍ ກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍໍ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ປູຊາສກ຺ກາຣພຫຸລໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນາຄເຕ ຕຸມ຺ຫາທິສສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເອວຣູໂປ ສາວໂກ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຓິຘານໍ ອກາສິ.

ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖທສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຘມ຺ມຕາຍ ນາມ ນທິຍາ ມຫນ຺ໂຕ ກຈ຺ຉໂປ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ນທິໍ ຕຣິຕຸໍ ຕີເຣ ຐິຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຕາເຣຕຸກາໂມ ສຕ຺ຖຸ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຎຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິໍ ອຠິຣຸຫິ. ໂສ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ເວເຄນ ໂສຕໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ສີຆຕຣໍ ປຣຕີຣໍ ປາເປສິ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອນຸໂມທນໍ ວທນ຺ໂຕ ຠາວິນິໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ກເຖຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ຎາຕິສງ຺ຆໍ ນນ຺ທຍນ຺ໂຕ ຊາໂຕຕິ ‘‘ນນ຺ໂທ’’ຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ຕສ຺ສ ວຍປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ຠຄວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ໂລການຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອນຸກ຺ກເມນ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຎາຕິສມາຄເມ ໂປກ຺ຂຣວສ຺ສໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ເວສ຺ສນ຺ຕຣຊາຕກໍ (ຊາ. ໒.໒໒.໑໖໕໕ ອາທໂຍ) ກເຖຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ໂຐ ‘‘ອຸຕ຺ຕິຏ຺ເຐ ນປ຺ປມຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໑໖໘) ຄາຖາຍ ປິຕຣໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ນິເວສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມຎ຺ຈເຣ ສຸຈຣິຕ’’ນ຺ຕິ (ຘ. ປ. ໑໖໙) ຄາຖາຍ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ຣາຊານໍ ສກທາຄາມິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕຕິຍທິວເສ ນນ຺ທກຸມາຣສ຺ສ ອຠິເສກເຄຫປເວສນອາວາຫມງ຺ຄເລສຸ ວຕ຺ຕມາເນສຸ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ສຕ຺ຖາ ນນ຺ທກຸມາຣສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ປຕ຺ຕໍ ທຕ຺ວາ ມງ຺ຄລໍ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ, ຕໍ ປຕ຺ຕຫຕ຺ຖໍ ວິຫາຣໍ ອາຄຕໍ ອນິຈ຺ຉມານໍເຍວ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຕຖາປພ຺ພາຊິຕຕ຺ຕາເຍວ ອນຠິຣຕິຍາ ປີຬິຕໍ ຎຕ຺ວາ ອຸປາເຍນ ຕສ຺ສ ຕໍ ອນຠິຣຕິໍ ວິໂນເທສິ. ໂສ ໂຍນິໂສ ປຏິສງ຺ຂາຍ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຖໂຣ ປຸນ ທິວເສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘‘ຍໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ປາຏິໂຠໂຄ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຈ຺ຉຣາສຕານໍ ປຏິລາຠາຍ ກກຸຏປາທານໍ, ມຸຎ຺ຈາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕສ຺ມາ ປຏິສ຺ສວາ’’ຕິ. ຠຄວາປິ ‘‘ຍເທວ ເຕ, ນນ຺ທ, ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ຕທາຫໍ ມຸຕ຺ໂຕ ເອຕສ຺ມາ ປຏິສ຺ສວາ’’ຕິ ອາຫ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ສວິເສສໍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ຄຸຓໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣານໍ ຍທິທໍ ນນ຺ໂທ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໑໙, ໒໓໐) ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຠາເວນ ນໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ. ເຖໂຣ ຫິ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍາສໍວຣໍ ນິສ຺ສາຍ ອິມໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕມຫໍ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸສ຺ສາຫຊາໂຕ ພລວຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ໂປ ຕຕ຺ຖ ຈ ກຕາຘິກາຣຕ຺ຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣ ອຸກ຺ກໍສປາຣມິໍ ອຄມາສິ.

໒໗. ເອວໍ ໂສ ເອຕທຄ຺ຄຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິມາຫ. ວຕ຺ຖໍ ໂຂມໍ ມຍາ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ໂຂມຣຏ຺ເຐ ຊາຕໍ ວຕ຺ຖໍ ຠຄວຕິ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາເທນ ຄາຣວພຫຸມາເນນ ມຍາ ປຣມສຸຂຸມໍ ໂຂມວຕ຺ຖໍ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຍມ຺ຠຸສ຺ສາຕິ ສຍເມວ ຠູຕສ຺ສ ຊາຕສ຺ສ ອຣິຍາຍ ຊາຕິຍາ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ. ມເຫສິໂນຕິ ມຫນ຺ເຕ ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘ ເອສິ ຄເວສີຕິ ມເຫສິ, ຕສ຺ສ ມເຫສິໂນ ສຍມ຺ຠຸສ຺ສ ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ໂຂມວຕ຺ຖໍ ມຍາ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໒໘. ຕໍ ເມ ພຸທ຺ໂຘ ວິຍາກາສີຕິ ເອຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ສາມ຺ຍຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖທາຍກສ຺ສ ເມ ທານຜລໍ ວິເສເສນ ອກາສິ ກເຖສິ ພຸທ຺ໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊລຊຸຕ຺ຕມນາມໂກຕິ ປທຸມຸຕ຺ຕຣນາມໂກ. ‘‘ຊລຣຸຕ຺ຕມນາຍໂກ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ຊລມານານໍ ເທວພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຸຕ຺ຕມນາຍໂກ ປຘາໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ວຕ຺ຖທາເນນາຕິ ອິມິນາ ວຕ຺ຖທານສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ຕ຺ວໍ ອນາຄເຕ ເຫມວຓ຺ໂຓ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ ຠວິສ຺ສສິ.

໒໙. ທ຺ເວ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸໂຠຕ຺ວາຕິ ທິພ຺ພມນຸສ຺ສສງ຺ຂາຕາ ທ຺ເວ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ. ກຸສລມູເລຫິ ໂຈທິໂຕຕິ ກຸສລາວຍເວຫິ ກຸສລໂກຏ຺ຐາເສຫິ ໂຈທິໂຕ ເປສິໂຕ, ‘‘ຕ຺ວໍ ອິມິນາ ປຸຎ຺ເຎນ ສຕ຺ຖຸ ກຸລໍ ປສວາຫີ’’ຕິ ເປສິໂຕ ວິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກນິຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໓໐. ຣາຄຣຕ຺ໂຕ ສຸຂສີໂລຕິ ກິເລສກາເມຫິ ຣຕ຺ໂຕ ອລ຺ລີໂນ ກາຍສຸຂຈິຕ຺ຕສຸຂານຸຠວນສຠາໂວ. ກາເມສຸ ເຄຘມາຍຸໂຕຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ ເຄຘສງ຺ຂາຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ອາຍຸໂຕ ໂຍຊິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຸທ຺ເຘນ ໂຈທິໂຕ ສນ຺ໂຕ, ຕທາ ຕ຺ວນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ກາເມສຸ ເຄຘິໂຕ, ຕທາ ຕສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຕຸເກນ ໂຄຕມພຸທ຺ເຘນ ໂຈທິໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ອຸຍ຺ໂຍຊິໂຕ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິສ຺ສສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໓໑. ປພ຺ພຊິຕ຺ວານ ຕ຺ວໍ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ຕ຺ວໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກຸສລມູເລນ ມູລຠູເຕນ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາເຣນ ໂຈທິໂຕ ຠາວນາຍໍ ນິໂຍຊິໂຕ ສພ຺ພາສເວ ສກລາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຊານິຕ຺ວາ ປຊຫິຕ຺ວາ ອນາມໂຍ ນິທ຺ທຸກ຺ໂຂ ນິພ຺ພາຍິສ຺ສສິ ອທສ຺ສນໍ ປາເປສ຺ສສິ, ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາວໍ ຄມິສ຺ສສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໒. ສຕກປ຺ປສຫສ຺ສມ຺ຫີຕິ ອິໂຕ ກປ຺ປໂຕ ປຸພ຺ເພ ສຕກປ຺ປາຘິເກ ສຫສ຺ສເມ ກປ຺ປມ຺ຫິ ເຈຬນາມກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ ອເຫສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຏ຺ຐິ ກປ຺ປສຫສ຺ສານີຕິ ກປ຺ປສຫສ຺ສານິ ສຏ຺ຐິ ຈ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ເອກສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ອຸປເຈຬາ ນາມ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ ຈຕູສຸ ຊາຕີສຸ ອເຫສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໓. ປຎ຺ຈກປ຺ປສຫສ຺ສມ຺ຫີຕິ ປຎ຺ຈກປ຺ປາຘິເກ ສຫສ຺ສເມ ກປ຺ປມ຺ຫິ ເຈຬາ ນາມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາໂນ ສຕ຺ຕຫິ ຣຕເນຫິ ສມ຺ປນ຺ນາ ສມງ຺ຄີຠູຕາ ຊມ຺ພຸທີປອປຣໂຄຍານອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸປຸພ຺ພວິເທຫທີປສງ຺ຂາເຕ ຈຕຸທີປມ຺ຫິ ອິສ຺ສຣາ ປຘານາ ວິສຸໍ ອເຫສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ນນ຺ທຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.