໖. ປາສາທິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ນິຄຓ຺ຐນາຏປຸຕ຺ຕກາລງ຺ກິຣິຍວຓ຺ຓນາ

໑໖໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ປາສາທິກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍມນຸຕ຺ຕານປທວຓ຺ຓນາ – ເວຘຎ຺ຎາ ນາມ ສກ຺ຍາຕິ ຘນຸມ຺ຫິ ກຕສິກ຺ຂາ ເວຘຎ຺ຎນາມກາ ເອເກ ສກ຺ຍາ. ເຕສໍ ອມ຺ພວເນ ປາສາເທຕິ ເຕສໍ ອມ຺ພວເນ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫຕ຺ຖາຍ ກໂຕ ທີຆປາສາໂທ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ. ອຘຸນາ ກາລງ຺ກໂຕຕິ ສມ຺ປຕິ ກາລງ຺ກໂຕ. ທ຺ເວຘິກຊາຕາຕິ ທ຺ເວຊ຺ຌຊາຕາ, ທ຺ເວຠາຄາ ຊາຕາ. ຠຓ຺ຑນາທີສຸ ຠຓ຺ຑນໍ ປຸພ຺ພຠາຄກລໂຫ, ຕໍ ທຓ຺ຑາທານາທິວເສນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມວເສນ ຈ ວຑ຺ຒິຕໍ ກລໂຫ. ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວິຣຸທ຺ຘວຈນໍ ວິວາໂທ. ວິຕຸທນ຺ຕາຕິ ວິຊ຺ຌນ຺ຕາ. ສຫິຕໍ ເມຕິ ມມ ວຈນໍ ອຕ຺ຖສຎ຺ຫິຕໍ. ອຘິຈິຓ຺ຓໍ ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍໍ ຕວ ອຘິຈິຓ຺ຓໍ ຈິຣກາລາເສວນວເສນ ປຄຸຓໍ, ຕໍ ມມ ວາທໍ ອາຄມ຺ມ ນິວຕ຺ຕໍ. ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຸປຣິ ມຍາ ໂທໂສ ອາໂຣປິໂຕ. ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍາຕິ ຠຕ຺ຕປຸຏໍ ອາທາຍ ຕໍ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ປຣິເຍສມາໂນ ວິຈຣ. ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາຕິ ອຖ ວາ ມຍາ ອາໂຣປິຕໂທສໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ໂມເຈຫິ. ສເຈ ປໂຫສີຕິ ສເຈ ສກ຺ໂກສິ. ວໂຘເຍວາຕິ ມຣຓເມວ. ນາຏປຸຕ຺ຕິເຍສູຕິ ນາຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສິເກສຸ. ນິພ຺ພິນ຺ນຣູປາຕິ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕສຠາວາ ອຠິວາທນາທີນິປິ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ວິຣຕ຺ຕຣູປາຕິ ວິຄຕເປມາ. ປຏິວານຣູປາຕິ ເຕສໍ ສກ຺ກຈ຺ຈກິຣິຍໂຕ ນິວຕ຺ຕນສຠາວາ. ຍຖາ ຕນ຺ຕິ ຍຖາ ທຸຣກ຺ຂາຕາທິສຠາເວ ຘມ຺ມວິນເຍ ນິພ຺ພິນ຺ນວິຣຕ຺ຕປ຺ປຏິວານຣູເປຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຕເຖວ ຊາຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຣກ຺ຂາເຕຕິ ທຸກ຺ກຖິເຕ. ທຸປ຺ປເວທິເຕຕິ ທຸວິຎ຺ຎາປິເຕ. ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກຕິ ຣາຄາທີນໍ ອຸປສມໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ເຖ. ຠິນ຺ນຖູເປຕິ ຠິນ຺ທປ຺ປຕິຏ຺ເຐ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ນາຏປຸຕ຺ໂຕວ ເນສໍ ປຕິຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ຖູໂປ. ໂສ ປນ ຠິນ຺ໂນ ມໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠິນ຺ນຖູເປ’’ຕິ. ອປ຺ປຏິສຣເຓຕິ ຕສ຺ເສວ ອຠາເວນ ປຏິສຣຓວິຣຫິເຕ.

ນນຸ ຈາຍໍ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ນາຬນ຺ທວາສິໂກ, ໂສ ກສ຺ມາ ປາວາຍໍ ກາລງ຺ກໂຕຕິ? ໂສ ກິຣ ອຸປາລິນາ ຄຫປຕິນາ ປຏິວິທ຺ຘສຈ຺ເຈນ ທສຫິ ຄາຖາຫິ ຠາສິເຕ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ສຸຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຫໍ ໂລຫິຕໍ ຉຑ຺ເຑສິ. ອຖ ນໍ ອຜາສຸກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາວໍ ອຄມໍສຸ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ກາລມກາສິ. ກາລໍ ກຸຣຸມາໂນ ຈ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມມ ລທ຺ຘິ ອນິຍ຺ຍານິກາ ສາຣວິຣຫິຕາ, ມຍໍ ຕາວ ນຏ຺ຐາ, ອວເສສຊໂນປິ ມາ ອປາຍປູຣໂກ ອໂຫສິ, ສເຈ ປນາຫໍ ‘ມມ ສາສນໍ ອນິຍ຺ຍານິກ’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂາມິ, ນ ສທ຺ທຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ຍໍນູນາຫໍ ທ຺ເວປິ ຊເນ ນ ເອກນີຫາເຣນ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຍ຺ຍໍ, ເຕ ມມຈ຺ຈເຍນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິວທິສ຺ສນ຺ຕິ, ສຕ຺ຖາ ຕໍ ວິວາທໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສ຺ສຕິ, ຕໂຕ ເຕ ສາສນສ຺ສ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ຊານິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຖ ນໍ ເອໂກ ອນ຺ເຕວາສິໂກ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ ຕຸມ຺ເຫ ທຸພ຺ພລາ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ສາຣໍ ອາຈິກ຺ຂຖ, ອາຈຣິຍປ຺ປມາຓ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວໍ ມມຈ຺ຈເຍນ ສສ຺ສຕນ຺ຕິ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ອປໂຣປິ ອຸປສງ຺ກມິ, ຕໍ ອຸຈ຺ເຉທໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ເອວໍ ທ຺ເວປິ ຊເນ ເອກລທ຺ຘິເກ ອກຕ຺ວາ ພຫູ ນານານີຫາເຣນ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ເຕ ຕສ຺ສ ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ກສ຺ສາວຸໂສ, ອາຈຣິໂຍ ສາຣໍ ອາຈິກ຺ຂີ’’ຕິ? ເອໂກ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ມຍ຺ຫນ຺ຕິ ອາຫ. ກິໍ ອາຈິກ຺ຂີຕິ? ສສ຺ສຕນ຺ຕິ. ອປໂຣ ຕໍ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ສາຣໍ ອາຈິກ຺ຂີ’’ຕິ ອາຫ. ເອວໍ ສພ຺ເພ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ສາຣໍ ອາຈິກ຺ຂິ, ອຫໍ ເຊຏ຺ຐໂກ’’ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິວາທໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອກ຺ໂກເສ ເຈວ ປຣິຠາເສ ຈ ຫຕ຺ຖປາທປ຺ປຫາຣາທີນິ ຈ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເອກມຄ຺ເຄນ ທ຺ເວ ອຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ນານາທິສາສຸ ປກ຺ກມິໍສຸ.

໑໖໕. ອຖ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສຕິ ອຍໍ ເຖໂຣ ຘມ຺ມເສນາປຕິສ຺ສ ກນິຏ຺ຐຠາຕິໂກ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນກາເລ ‘‘ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ’’ຕິ ສມຸທາຈຣິຕ຺ວາ ເຖຣກາເລປິ ຕເຖວ ສມຸທາຈຣິໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ’’ຕິ.

‘‘ປາວາຍໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ໂຐ ເຍນ ສາມຄາໂມ, ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມີ’’ຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ? ນາຏປຸຕ຺ເຕ ກິຣ ກາລງ຺ກເຕ ຊມ຺ພຸທີເປ ມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກຖໍ ປວຕ຺ຕຍິໍສຸ ‘‘ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ເອໂກ ສຕ຺ຖາຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ສາວການໍ ເອວຣູໂປ ວິວາໂທ ຊາໂຕ. ສມໂຓ ປນ ໂຄຕໂມ ຊມ຺ພຸທີເປ ຈນ຺ໂທ ວິຍ ສູຣິໂຍ ວິຍ ຈ ປາກໂຏ, ສາວກາປິສ຺ສ ປາກຏາເຍວ. ກີທິໂສ ນຸ ໂຂ ສມເຓ ໂຄຕເມ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສາວການໍ ວິວາໂທ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມໍ ກຖໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທສພລສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສາມິ, ສຕ຺ຖາ ເອຕໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ເອກໍ ເທສນໍ ກເຖສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເຍນ ສາມຄາໂມ, ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ສາມຄາໂມຕິ ສາມາການໍ ອຸສ຺ສນ຺ນຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ນາມໍ. ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທຕິ ອຸຊຸເມວ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ເຍນສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ພຸທ຺ຘກາເລ ກິຣ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ຈ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມມາຍິໍສຸ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ມຍາ ກາຕພ຺ພໍ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐານໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ມມາຍິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ຠຄວໂຕ ສາວການໍ ອຄ຺ໂຄ’’ຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ມມາຍິ. ກຸລທາຣເກ ຈ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອຸປຊ຺ຌໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ຕເຖວ ອກາສິ. ເອວໍ ເອກເມເກນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌໍ ຄຓ຺ຫາປິຕານິ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ອເຫສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຓີຕານິ ຈີວຣາທີນິປິ ລຠິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອທາສິ.

ຘມ຺ມຣຕນປູຊາ

ເອໂກ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ພຸທ຺ຘຣຕນສ຺ສ ຈ ສງ຺ຆຣຕນສ຺ສ ຈ ປູຊາ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ ຘມ຺ມຣຕນໍ ປູຊິຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ? ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິ. ຠຄວາ ອາຫ – ‘‘ສເຈປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ຘມ຺ມຣຕນໍ ປູເຊຕຸກາໂມ, ເອກໍ ພຫຸສ຺ສຸຕໍ ປູເຊຫີ’’ຕິ. ພຫຸສ຺ສຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຈິກ຺ຂຖາຕິ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉາຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ພຫຸສ຺ສຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຈິກ຺ຂຖາ’’ຕິ ອາຫ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຖຣໍ ສຫສ຺ສຄ຺ຆນິເກນ ຕິຈີວເຣນ ປູເຊສິ. ເຖໂຣ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ຠຄວາ ‘‘ກຸໂຕ, ອານນ຺ທ, ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອາຫ? ເອເກນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ທິນ຺ນໍ, ອິທໍ ປນາຫໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທາຕຸກາໂມຕິ. ເທຫິ, ອານນ຺ທາຕິ. ຈາຣິກໍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ ຠນ຺ເຕຕິ. ອາຄຕກາເລ ເທຫີຕິ, ສິກ຺ຂາປທໍ ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກທາ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຄມິສ຺ສຕີຕິ? ທສາຫມຕ຺ເຕນ ຠນ຺ເຕຕິ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ອານນ຺ທ, ທສາຫປຣມໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎາເປສິ.

ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ຕເຖວ ຍໍກິຎ຺ຈິ ມນາປໍ ລຠຕິ, ຕໍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເທຕິ. ໂສ ອິມມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ກນິຏ຺ຐຠາຕິກໍ ເຖຣສ຺ເສວ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ອທາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຍນສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມີ’’ຕິ. ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ເມ ມຫາປຎ຺ໂຎ, ໂສ ອິມໍ ກຖໍ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສ຺ສຕິ, ອຖ ສຕ຺ຖາ ຕທນຸຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສຕີ’’ຕິ. ກຖາປາຠຕນ຺ຕິ ກຖາຍ ມູລໍ. ມູລຎ຺ຫິ ‘‘ປາຠຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ອປ຺ປເກນາປິ ເມຘາວີ, ປາຠເຕນ ວິຈກ຺ຂໂຓ;

ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ ອຕ຺ຕານໍ, ອຓຸໍ ອຄ຺ຄິໍວ ສນ຺ຘມ’’ນ຺ຕິ. (ຊາ. ໑.໑.໔);

ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ. ກິໍ ປນາເນນ ຠຄວາ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພຕິ? ໂນ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ. ອຍຎ຺ຫິ ອາຍສ຺ມາ ທິວາ ນວ ວາເຣ, ຣຕ຺ຕິໍ ນວ ວາເຣຕິ ເອກາຫໍ ອຏ຺ຐາຣສ ວາເຣ ອຸປຏ຺ຐານເມວ ຄຈ຺ຉຕິ. ທິວສສ຺ສ ປນ ສຕວາຣໍ ວາ ສຫສ຺ສວາຣໍ ວາ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ສມາໂນປິ ນ ອກາຣຓາ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອກໍ ປຎ຺ຫຸທ຺ຘາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ຕໍ ທິວສໍ ເຕນ ກຖາປາຠເຕນ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ເອວມາຫ.

ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຘມ຺ມວິນຍວຓ຺ຓນາ

໑໖໖. ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕີຕິ ຠຄວາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖເຣນ ອາໂຣຈິເຕປິ ຍສ຺ມາ ນ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ອິມິສ຺ສາ ກຖາຍ ສາມິໂກ, ຈຸນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສາມິໂກ. ໂສວ ຕສ຺ສາ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານໍ ຊານາຕິ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ກເຖນ຺ໂຕ ‘‘ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຈຸນ຺ທ ເອວຎ຺ເຫຕໍ ໂຫຕິ ທຸຣກ຺ຂາຕາທິສຠາເວ ຘມ຺ມວິນເຍ ສາວກາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ ຠຓ຺ຑນາທີນິ ກຕ຺ວາ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ອນິຍ຺ຍານິກສາສເນເນວ ນິຍ຺ຍານິກສາສນໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອາທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິກສາສນເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິຘ ຈຸນ຺ທ ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂວກ຺ກມ຺ມ ຈ ຕມ຺ຫາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕີຕິ ນ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປູເຣຕິ, ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ເຕ, ອາວຸໂສ, ລາຠາຕິ ຕສ຺ສ ຕຸຍ຺ຫໍ ເອເຕ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປຕ຺ຕິອາທໂຍ ລາຠາ. ສຸລທ຺ຘນ຺ຕິ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕມ຺ປິ ເຕ ສຸລທ຺ຘໍ. ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕູຕິ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊຕຸ. ຍຖາ ເຕ ສຕ຺ຖາຣາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕຕິ ເຍນ ເຕ ອາກາເຣນ ສຕ຺ຖາຣາ ຘມ຺ໂມ ກຖິໂຕ. ໂຍ ຈ ສມາທເປຕີຕິ ໂຍ ຈ ອາຈຣິໂຍ ສມາທເປຕິ. ຍຎ຺ຈ ສມາທເປຕີຕິ ຍໍ ອນ຺ເຕວາສິໍ ສມາທເປຕິ. ໂຍ ຈ ສມາທປິໂຕຕິ ໂຍ ຈ ເອວໍ ສມາທປິໂຕ ອນ຺ເຕວາສິໂກ. ຍຖາ ອາຈຣິເຍນ ສມາທປິຕໍ, ຕຖຕ຺ຖາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ສພ຺ເພ ເຕຕິ ຕໂຍປິ ເຕ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ອາຈຣິໂຍ ສມາທປິຕຕ຺ຕາ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ, ສມາທິນ຺ນນ຺ເຕວາສິໂກ ສມາທິນ຺ນຕ຺ຕາ, ປຏິປນ຺ນໂກ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສພ຺ເພ ເຕ ພຫຸໍ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕີ’’ຕິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໑໖໗. ອປິເຈຕ຺ຖ ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນຕິ ກາຣຓປ຺ປຏິປນ຺ໂນ. ຎາຍມາຣາເຘສ຺ສຕີຕິ ກາຣຓໍ ນິປ຺ຜາເທສ຺ສຕິ. ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ທຸກ຺ຂນິພ຺ພຕ຺ຕກໍ ວີຣິຍໍ ກໂຣຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ທຸຣກ຺ຂາເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມວິນເຍ ໂຍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ໂສ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣຕິ. ໂຍ ກຸສີໂຕ, ໂສ ສຸຂໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໓໑໘).

ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຘມ຺ມວິນຍາທິວຓ຺ຓນາ

໑໖໘. ເອວໍ ອນິຍ຺ຍານິກສາສນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ນິຍ຺ຍານິກສາສນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນິຍ຺ຍານິໂກຕິ ມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ຜລຕ຺ຖາຍ ຈ ນິຍ຺ຍາຕິ.

໑໖໙. ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂນິປ຺ຜາທກໍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມວິນເຍ ໂຍ ກຸສີໂຕ, ໂສ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣຕິ. ໂຍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ໂສ ສຸຂໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໓໑໙).

໑໗໐. ອິຕິ ຠຄວາ ນິຍ຺ຍານິກສາສເນ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ເທສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ອິຘ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂລເກ ອຸທປາທີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາຕິ ອໂພຘິຕຕ຺ຖາ. ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕນ຺ຕິ ສພ຺ພສງ຺ຄຫປເທຫິ ກຕໍ, ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ ກຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທຄຕ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ນ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປເທສຸ ຄຕໍ, ນ ເອກສງ຺ຄຫຊາຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕນ຺ຕິ ນິຍ຺ຍານິກໍ. ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫີຕິ ເທວໂລກໂຕ ຍາວ ມນຸສ຺ສໂລກາ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອນຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕີຕິ ອນຸຕາປກໂຣ ໂຫຕິ. ສຕ຺ຖາ ຈ ໂນ ໂລເກຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ອນຸຕາປກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນານຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕີຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາຄມ຺ມ ສາວເກຫິ ຍໍ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນຸຕາປກໂຣ ນ ໂຫຕິ.

໑໗໒. ເຖໂຣຕິ ຖິໂຣ ເຖຣກາຣເກຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ‘‘ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ’’ຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ. ເອເຕຫິ ເຈ ປີຕິ ເອເຕຫິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ເຕຫິ.

໑໗໓. ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາຕິ ຈຕູຫິ ໂຍເຄຫິ ເຂມຕ຺ຕາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອິຘ ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ນາມ, ຕໍ ປຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອລໍ ສມກ຺ຂາຕຸໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ສມ຺ມຸຂາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອສ຺ສ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ສມ຺ມາ ອາຈິກ຺ຂິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ.

໑໗໔. ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສໍ ວສມານາ ອຣິຍສາວກາ. ກາມໂຠຄິໂນຕິ ຄິຫິໂສຕາປນ຺ນາ. ‘‘ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວາ’’ຕິອາທີນິ ມຫາປຣິນິພ຺ພາເນ ວິຕ຺ຖາຣິຕາເນວ. ລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປຕ຺ຕນ຺ຕິ ລາຠຄ຺ຄຎ຺ເຈວ ຍສຄ຺ຄຎ຺ຈ ປຕ຺ຕໍ.

໑໗໕. ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາທໂຍ ເຖຣາ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍຕິ ເຂມາເຖຣີອຸປ຺ປລວຓ຺ຓເຖຣີອາທໂຍ. ອຸປາສກາ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວຕ຺ຖວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນຕິ ຈິຕ຺ຕຄຫປຕິຫຕ຺ຖກອາຬວກາທໂຍ. ກາມໂຠຄິໂນຕິ ຈູຬອນາຖປິຓ຺ຑິກມຫາອນາຖປິຓ຺ຑິກາທໂຍ. ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍຕິ ນນ຺ທມາຕາທໂຍ. ກາມໂຠຄິນິໂຍຕິ ຂຸຊ຺ຊຸຕ຺ຕຣາທໂຍ.

໑໗໖. ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ສພ຺ພກາຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ. ອິທເມວ ຕນ຺ຕິ ອິທເມວ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ອິມເມວ ຘມ຺ມໍ ສມ຺ມາ ເຫຕຸນາ ນເຍນ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ. ອຸທກາສ຺ສຸທນ຺ຕິ ອຸທໂກ ສຸທໍ. ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ນ ປສ຺ສຕິ. ໂສ ກິຣ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ມຫາຊນໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເຕຫິ ‘‘ນ ຊານາມ, ອາຈຣິຍ, ກເຖຫິ ໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ໂສ ອາຫ – ‘‘ຄມ຺ຠີໂຣ ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ອາຫາຣສປ຺ປາເຍ ສຕິ ໂຖກໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສກ຺ກາ ກເຖຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຕໂຕ ເຕຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ມຫາສກ຺ກາເຣ ກເຕ ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ກິຎ຺ຈ ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສາຘຸນິສິຕສ຺ສາຕິ ສຸຏ຺ຐຸນິສິຕສ຺ສ ຕິຂິຓສ຺ສ, ສຸນິສິຕຂຸຣສ຺ສ ກິຣ ຕລໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຘາຣາ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພຘມ຺ມາທິວຓ຺ຓນາ

໑໗໗. ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມາຕິ ສງ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ. ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຖໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ອຕ຺ເຖນ ສຫ ອຕ຺ຖໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊເນນປິ ສຫ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສມາເນນ຺ເຕຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວາເຈຕພ຺ພໍ ສຊ຺ຌາຍິຕພ຺ພໍ. ຍຖຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ຍຖາ ອິທໍ ສກລໍ ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ.

໑໗໘. ຕຕ຺ຣ ເຈຕິ ຕຕ຺ຣ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ, ຕສ຺ສ ວາ ຠາສິເຕ. ອຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ມິຈ຺ຉາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຈ ມິຈ຺ຉາ ໂຣເປຕີຕິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຣມ຺ມຓໍ ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານານີ’’ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ໂຣເປຕິ. ອິມສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ‘‘ສຕິເຍວ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖສ຺ສ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ກິໍ ນຸ ໂຂ ອິມານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ, ອຸທາຫຸ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕິປຏ຺ຐານານີ’’ຕິ ເອຕານິ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ. ກຕມານິ ໂອປາຍິກຕຣານີຕິ ອິມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ກຕມານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອຸປປນ຺ນຕຣານິ ອລ຺ລີນຕຣານິ. ອິເມສຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນານນ຺ຕິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ‘‘ສຕິເຍວ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ອຕ຺ໂຖ, ອຸທາຫຸ ‘‘ອາຣມ຺ມຓໍ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ເອໂສ ອຕ຺ໂຖຕິ? ອິມສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ‘‘ອາຣມ຺ມຓໍ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ. ຍາ ເຈວ ເອຕານີຕິ ຍານິ ເຈວ ເອຕານິ ມຍາ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍາ ເຈວ ເອໂສຕິ ໂຍ ເຈວ ເອສ ມຍາ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ເນວ ອຸສ຺ສາເທຕພ຺ໂພຕິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ຕາວ ສມ຺ມາ ອຕ຺ເຖ ຈ ສມ຺ມາ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ຈ ຐາຕພ຺ພໍ. ໂສ ປນ ເນວ ອຸສ຺ສາເທຕພ຺ໂພ, ນ ອປສາເທຕພ຺ໂພ. ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພຕິ ຊານາເປຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ‘‘ສຕິເຍວ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຈ. ເຕສຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນານນ຺ຕິ ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ. ນິສນ຺ຕິຍາຕິ ນິສາມນຕ຺ຖໍ ຘາຣຓຕ຺ຖໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໑໘໑. ຕາທິສນ຺ຕິ ຕຸມ຺ຫາທິສໍ. ອຕ຺ຖຸເປຕນ຺ຕິ ອຕ຺ເຖນ ອຸເປຕໍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຕາຣໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕນ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອຸເປຕໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ວິຎ຺ຎາຕາຣໍ. ເອວໍ ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສໍສຖ. ເອໂສ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສາວໂກ ນາມ, ພຸທ຺ໂຘ ນາມ ເອສ ຈຸນ຺ທາຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ພຫຸສ຺ສຸຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ຐາເນ ຐເປສິ.

ປຈ຺ຈຍານຸຎ຺ຎາຕກາຣຓາທິວຓ຺ຓນາ

໑໘໒. ອິທານິ ຕໂຕປິ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ເທສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ນ ໂວ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາ ອາສວາ ນາມ ອິຘໂລເກ ປຈ຺ຈຍເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກາ ອາສວາ. ສມ຺ປຣາຍິກາ ອາສວາ ນາມ ປຣໂລເກ ຠຓ຺ຑນເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກາ ອາສວາ. ສໍວຣາຍາຕິ ຍຖາ ເຕ ນ ປວິສນ຺ຕິ, ເອວໍ ປິທຫນາຍ. ປຏິຆາຕາຍາຕິ ມູລຆາເຕນ ປຏິຫນນາຍ. ອລໍ ໂວ ຕໍ ຍາວເທວ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍາຕິ ຕໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ ສມຕ຺ຖໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຍໍ ໂວ ມຍາ ຈີວຣໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ທປ຺ປໍ ວາ ມານໍ ວາ ກຸຣຸມານາ ວິຫຣິສ຺ສຖາຕິ ນ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕໍ ປນ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ສີຕປ຺ປຏິຆາຕາທີນິ ກຕ຺ວາ ສຸຂໍ ສມຓຘມ຺ມໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາຣໍ ກຣິສ຺ສຖາຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ. ຍຖາ ຈ ຈີວຣໍ, ເອວໍ ປິຓ຺ຑປາຕາທໂຍປິ. ອນຸປທສໍວຓ຺ຓນາ ປເນຕ຺ຖ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາທິວຓ຺ຓນາ

໑໘໓. ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄນ຺ຕິ ສຸຂລ຺ລິຍນານຸໂຍຄໍ, ສຸຂເສວນາຘິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸເຂຕີຕິ ສຸຂິຕໍ ກໂຣຕິ. ປີເຓຕີຕິ ປີຓິຕໍ ຖູລໍ ກໂຣຕິ.

໑໘໖. ອຏ຺ຐິຕຘມ຺ມາຕິ ນຏ຺ຐິຕສຠາວາ. ຊິວ຺ຫາ ໂນ ອຕ຺ຖີຕິ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໍ ຕໍ ກເຖນ຺ຕິ, ກທາຈິ ມຄ຺ຄໍ ກເຖນ຺ຕິ, ກທາຈິ ຜລໍ ກທາຈິ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຊານຕາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ຊານນ຺ເຕນ. ປສ຺ສຕາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ປສ຺ສນ຺ເຕນ. ຄມ຺ຠີຣເນໂມຕິ ຄມ຺ຠີຣຠູມິໍ ອນຸປວິຏ຺ໂຐ. ສຸນິຂາໂຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຂາໂຕ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສຕິ ເອວໍ ຂີຓາສໂວ ອຠພ຺ໂພ ນວ ຐານານິ ອຊ຺ຌາຈຣິຕຸໍ. ຕສ຺ມິໍ ອນຊ຺ຌາຈາໂຣ ອຈໂລ ອສມ຺ປເວຘີ. ຕຕ຺ຖ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາຓໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປນາທີສຸ ໂສຕາປນ຺ນາທໂຍປິ ອຠພ຺ພາ. ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມ ຈ ກິເລສກາເມ ຈ ສນ຺ນິຘິໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິກຠູໂຕຕິ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ຄິຫິຠູໂຕ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ເອວໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອຠພ຺ໂພ.

ປຎ຺ຫພ຺ຍາກຣຓວຓ຺ຓນາ

໑໘໗. ອຄາຣມຊ຺ເຌ ວສນ຺ຕາ ຫິ ໂສຕາປນ຺ນາທໂຍ ຍາວຊີວໍ ຄິຫິພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ຂີຓາສໂວ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາວ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຕິ ວາ ປພ຺ພຊຕິ ວາ. ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາທີສຸ ກາມາວຈຣເທເວສຸ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ກສ຺ມາ? ວິເວກຏ຺ຐານສ຺ສ ອຠາວາ. ຠຸມ຺ມເທວຕ຺ຕຠາເວ ປນ ຐິໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາປິ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ວເສນ ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ອາຄໂຕ. ຠິນ຺ນໂທສຕ຺ຕາ ປນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕີຣກນ຺ຕິ ອຕີຣໍ ອປຣິຈ຺ເຉທໍ ມຫນ຺ຕໍ. ໂນ ຈ ໂຂ ອນາຄຕນ຺ຕິ ອນາຄຕໍ ປນ ອທ຺ຘານໍ ອາຣພ຺ຠ ເອວໍ ນ ປຎ຺ຎເປຕິ, ອຕີຕເມວ ມຎ຺ເຎ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊານາຕິ, ນ ອນາຄຕໍ. ຕຖາ ຫິສ຺ສ ອຕີເຕ ອຑ຺ຒຉຏ຺ຐສຕຊາຕການຸສ຺ສຣຓໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອນາຄເຕ ເອວໍ ພຫຸໍ ອນຸສ຺ສຣຓໍ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ມຎ຺ຎມານາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ. ຕຍິທໍ ກິໍ ສູຕິ ອນາຄເຕ ອປຎ຺ຎາປນໍ ກິໍ ນຸ ໂຂ? ກຖໍສູຕິ ເກນ ນຸ ໂຂ ກາຣເຓນ ອຊານນ຺ໂຕເຍວ ນຸ ໂຂ ອນາຄຕໍ ນານຸສ຺ສຣຕິ, ອນນຸສ຺ສຣິຕຸກາມຕາຍ ນານຸສ຺ສຣຕີຕິ. ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຎາຓທສ຺ສເນນາຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສນສມຕ຺ຖຕາຍ ທສ຺ສນຠູເຕນ ຎາເຓນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖວິຫິຕເກນ ຎາເຓນ ອຎ຺ຎໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎວິຫິຕກໍ ອຎ຺ຎໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕມານໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ສງ຺ຄາເຫຕພ຺ພໍ ປຎ຺ຎາເປຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ຈຣໂຕ ຈ ຕິຏ຺ຐໂຕ ຈ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ຊາຄຣສ຺ສ ຈ ສຕຕໍ ສມິຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕາທິສຎ຺ຈ ຎາຓໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຍຖຣິວ ພາລາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ, ເອວໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສຕານຸສາຣີຕິ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກໍ. ຍາວຕກໍ ອາກງ຺ຂຕີຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ຎາຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕຕ຺ຕກໍ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ຎາຓໍ ເປເສສິ. ອຖສ຺ສ ທຸພ຺ພລປຕ຺ຕປຸເຏ ປກ຺ຂນ຺ທນາຣາໂຈ ວິຍ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ອນິວາຣິຕໍ ຎາຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຕນ ຍາວຕກໍ ອາກງ຺ຂຕິ ຕາວຕກໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ໂພຘິຊນ຺ຕິ ໂພຘິມູເລ ຊາຕໍ. ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຈຕຸມຄ຺ຄຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕີຕິ ເຕນ ຎາເຓນ ຊາຕິມູລສ຺ສ ປຫີນຕ຺ຕາ ປຸນ ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕິ. ນຕ຺ຖິທານິ ປຸນພ຺ຠໂວຕິ ອປຣມ຺ປິ ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອນຕ຺ຖສໍຫິຕນ຺ຕິ ນ ອິຘໂລກຕ຺ຖໍ ວາ ປຣໂລກຕ຺ຖໍ ວາ ນິສ຺ສິຕໍ. ນ ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ຕໍ ຠາຣຕຍຸທ຺ຘສີຕາຫຣຓສທິສໍ ອນິຍ຺ຍານິກກຖໍ ຕຖາຄໂຕ ນ ກເຖຕິ. ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕນ຺ຕິ ຣາຊກຖາທິຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ. ກາລຎ຺ຎູ ຕຖາຄໂຕ ໂຫຕີຕິ ກາລໍ ຊານາຕິ. ສເຫຕຸກໍ ສກາຣຓໍ ກຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕປຕ຺ຕກາເລເຍວ ກເຖຕິ.

໑໘໘. ຕສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ຍຖາ ຍຖາ ຄທິຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ຕເຖວ ຄທນໂຕ ທກາຣສ຺ສ ຕກາຣໍ ກຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຣູປາຍຕນໍ. ສຸຕນ຺ຕິ ສທ຺ທາຍຕນໍ. ມຸຕນ຺ຕິ ມຸຕ຺ວາ ປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ ຄນ຺ຘາຍຕນໍ ຣສາຍຕນໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນໍ. ວິຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂາທິຘມ຺ມາຍຕນໍ. ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ວາ ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ວາ ປຕ຺ຕໍ. ປຣິເຍສິຕນ຺ຕິ ປຕ຺ຕໍ ວາ ອປຕ຺ຕໍ ວາ ປຣິເຍສິຕໍ. ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາຕິ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸສຎ຺ຈຣິຕໍ. ‘‘ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ເອຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ຍຎ຺ຫິ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ນີລໍ ປີຕກນ຺ຕິອາທິ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິມໍ ນາມ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ທິສ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ. ຕຖາ ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ເຠຣິສທ຺ໂທ ມຸທິງ຺ຄສທ຺ໂທຕິອາທິ ສທ຺ທາຣມ຺ມຓໍ ໂສຕທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ. ມູລຄນ຺ໂຘ ຕຈຄນ຺ໂຘຕິອາທິ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ຆານທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ. ມູລຣໂສ ຂນ຺ຘຣໂສຕິອາທິ ຣສາຣມ຺ມຓໍ ຊິວ຺ຫາທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ. ກກ຺ຂຬໍ ມຸທຸກນ຺ຕິອາທິ ປຖວີຘາຕຸເຕໂຊຘາຕຸວາໂຍຘາຕຸເຠທໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣມ຺ມຓໍ ກາຍທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ. ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິມໍ ນາມ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣມ຺ມຓໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ. ຕຖາ ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສຸຂທຸກ຺ຂາທິເຠທໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ມໂນທ຺ວາຣສ຺ສ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິທໍ ນາມ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ວິຊານິຕ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ.

ຍຎ຺ຫິ, ຈຸນ຺ທ, ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ຕຕ຺ຖ ຕຖາຄເຕນ ອທິຏ຺ຐໍ ວາ ອສຸຕໍ ວາ ອມຸຕໍ ວາ ອວິຎ຺ຎາຕໍ ວາ ນຕ຺ຖິ. ອິມສ຺ສ ມຫາຊນສ຺ສ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ. ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ. ສພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຎາເຓນ ອສຈ຺ຉິກຕໍ ນາມ. ‘‘ຕສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ຍໍ ຍຖາ ໂລເກນ ຄຕໍ ຕສ຺ສ ຕເຖວ ຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ຕຖາຄໂຕ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປາຬິຍໍ ປນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຄຕສທ຺ເທນ ເອກຕ຺ຖໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ‘‘ຕຖາຄໂຕ’’ຕິ ນິຄມນສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ສ ຍຸຕ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລ ຕຖາຄຕສທ຺ທວິຕ຺ຖາເຣ ວຸຕ຺ຕາເຍວ.

ອພ຺ຍາກຕຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໑໘໙. ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ອສມຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣຕໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ຘມ຺ມຣາຊຠາວໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ປຸຖຸສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ລທ຺ຘີສຸ ມຍາ ອຎ຺ຎາຕໍ ອທິຏ຺ຐໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ພໍ ມມ ຎາຓສ຺ສ ອນ຺ໂຕເຍວ ປຣິວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕຖາຄໂຕຕິ ສຕ຺ໂຕ. ນ ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕນ຺ຕິ ອິຘໂລກປຣໂລກອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ນ ໂຫຕິ. ນ ຈ ຘມ຺ມສໍຫິຕນ຺ຕິ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິສ຺ສິຕໍ ນ ໂຫຕິ. ນ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກນ຺ຕິ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ສກລສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິຠູຕໍ ນ ໂຫຕິ.

໑໙໐. ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ໂຂຕິອາທີສຸ ຕຓ຺ຫໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ເຕຠຸມ຺ມກາ ຘມ຺ມາ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ພ຺ຍາກຕໍ. ຕສ຺ເສວ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຠາວິກາ ຊນິກາ ຕຓ຺ຫາ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ພ຺ຍາກຕໍ. ອຸຠິນ຺ນໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘຕິ ພ຺ຍາກຕໍ. ທຸກ຺ຂປຣິຊານໂນ ສມຸທຍປຊຫໂນ ນິໂຣຘສຈ຺ຉິກຣໂຓ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ພ຺ຍາກຕໍ. ‘‘ເອຕຎ຺ຫິ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ເອຕໍ ອິຘໂລກປຣໂລກອຕ຺ຖນິສ຺ສິຕໍ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິສ຺ສິຕໍ ສກລສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິ ປຘານໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມນ຺ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ.

ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍວຓ຺ຓນາ

໑໙໑. ອິທານິ ຍໍ ຕໍ ມຍາ ນ ພ຺ຍາກຕໍ, ຕໍ ອຊານນ຺ເຕນ ນ ພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ມາ ເອວໍ ສຎ຺ຎມກໍສຸ. ຊານນ຺ໂຕວ ອຫໍ ເອວໍ ‘‘ເອຕສ຺ມິໍ ພ຺ຍາກເຕປິ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ນ ພ຺ຍາກຣິໍ. ຍໍ ປນ ຍຖາ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພໍ, ຕໍ ມຍາ ພ຺ຍາກຕເມວາຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ປຸນ ເຍປິ ເຕ, ຈຸນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐິໂຍວ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສິຕກາ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທເມວ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ອິທເມວ ທສ຺ສນໍ ສຈ຺ຈໍ. ໂມຆມຎ຺ຎນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ວຈນໍ ໂມຆໍ. ອສຍໍກາໂຣຕິ ອສຍໍ ກໂຕ.

໑໙໒. ຕຕ຺ຣາຕິ ເຕສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ. ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິທໍ ອາວຸໂສ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ, ອາວຸໂສ, ຍໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິທມຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອຸທາຫຸ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວມຫໍ ເຕ ປຸຈ຺ຉາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ເຕ ເອວມາຫໍສູຕິ ຍໍ ປນ ເຕ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ນານຸຊານາມິ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາຕິ ທິຏ຺ຐິປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ. ສມສມນ຺ຕິ ສເມນ ຎາເຓນ ສມໍ. ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ຍາ ອຍໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ອຫເມວ ຠິຍ຺ໂຍ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ ນ ມຍາ ສໂມ ອຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຖ ຍຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາຕິ ຍຎ຺ຈ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ອຸຠຍເມຕໍ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ເຠທໂຕ ຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ ທິຏ຺ຐິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ ຂນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຘາຕຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອາຍຕນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ. ອິຘ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເຈວ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ອຘິປ຺ເປຕາ, ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ຠຄວາ ຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ອນຸຕ຺ຕໂຣ, ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ອນຸຕ຺ຕໂຣ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍ ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ.

໑໙໖. ປຫານາຍາຕິ ປຊຫນຕ຺ຖໍ. ສມຕິກ຺ກມາຍາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ເທສິຕາຕິ ກຖິຕາ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຕິ ຐປິຕາ. ສຕິປຏ຺ຐານຠາວນາຍ ຫິ ຆນວິນິພ຺ໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ຍາຖາວໂຕ ທິຏ຺ເຐສຸ ‘‘ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາຣປຸຎ຺ໂຊຍໍ ນຍິຘ ສຕ຺ຕູປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໂຕ ສພ຺ພທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ປຫານໍ ໂຫຕີຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ປຫານາຍ ສມຕິກ຺ກມາຍ ເອວໍ ມຍາ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ປາສາທິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.