ໂພຘິສຕ຺ຕອຠິເວສວຓ຺ຓນາ

໕໗. ວາສູປຄຕສ຺ສາຕິ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ເອກຣຕ຺ຕິວາສໍ ອຸປຄຕສ຺ສ. ຣໂຫຄຕສ຺ສາຕິ ຣຫສິ ຄຕສ຺ສ. ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສາຕິ ເອກີຠາວວເສນ ນິລີນສ຺ສ. ກິຈ຺ຉນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂໍ. ຈວຕິ ຈ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຈາຕິ ອິທໍ ທ຺ວຍໍ ປນ ອປຣາປຣໍ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຊຣາມຣຓສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປພ຺ພຊນ຺ໂຕ ຊິຓ຺ຓພ຺ຍາຘິມຕ຺ເຕເຍວ ທິສ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ຊຣາມຣຓເມວ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ຊຣາມຣຓສ຺ສາ’’ຕິ. ອິຕິ ຊຣາມຣຓໍ ມູລໍ ກຕ຺ວາ ອຠິນິວິຏ຺ຐສ຺ສ ຠວຄ຺ຄໂຕ ໂອຕຣນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ – ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິປສ຺ສິສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ.

ໂຍນິໂສມນສິກາຣາຕິ ອຸປາຍມນສິກາຣາ ປຖມນສິກາຣາ. ອນິຈ຺ຈາທີນິ ຫິ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕວ ມນສິກໂຣໂຕ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ນາມ ໂຫຕິ. ອຍຎ຺ຈ – ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ ສຕິຊາຕິອາທີນິ ໂຫນ຺ຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສນາວເສນ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ຕສ຺ມາສ຺ສ ອິໂຕ ໂຍນິໂສມນສິກາຣາ ອິມິນາ ອຸປາຍມນສິກາເຣນ ອຫຸ ປຎ຺ຎາຍ ອຠິສມໂຍ, ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຎາຍ ຍສ຺ມິໍ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕິ, ເຕນ ຊຣາມຣຓກາຣເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສມາຄໂມ ອໂຫສິ. ກິໍ ປນ ຕນ຺ຕິ? ຊາຕິ. ເຕນາຫ – ‘‘ຊາຕິຍາ ໂຂ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຍາ ຈາຍໍ ຊຣາມຣຓສ຺ສ ກາຣຓປຣິຄ຺ຄາຫິກາ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສມາຄໂມ ອໂຫສີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນຸປາເຍນ ສພ຺ພປທານິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ນາມຣູເປ ໂຂ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຈ, ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາຕິ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ນ ຄຫິຕໍ. ກສ຺ມາ? ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ ຫິ ອຕີໂຕ ຠໂວ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຍໍ ວິປສ຺ສນາ ນ ຆຏິຍຕິ. ມຫາປຸຣິໂສ ຫິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ໂຐຕິ. ນນຸ ຈ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາເຣຫິ ອທິຏ຺ເຐຫິ ນ ສກ຺ກາ ພຸທ຺ເຘນ ຠວິຕຸນ຺ຕິ. ສຈ຺ຈໍ ນ ສກ຺ກາ, ອິມິນາ ປນ ເຕ ຠວອຸປາທານຕຓ຺ຫາວເສເນວ ທິຏ຺ຐາຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທກຖາ ກເຖຕພ຺ພາ. ສາ ປເນສາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ກຖິຕາວ.

໕໘. ປຈ຺ຈຸທາວຕ຺ຕຕີຕິ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ. ກຕມໍ ປເນຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຈ຺ຈຸທາວຕ຺ຕຕີຕິ? ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ວິປສ຺ສນາຎາຓມ຺ປິ. ຕຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ, ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ອາຣມ຺ມຓໂຕ. ອຸຠຍມ຺ປິ ນາມຣູປໍ ນາຕິກ຺ກມຕິ, ນາມຣູປໂຕ ປຣໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຊາເຍຖ ວາຕິອາທີສຸ ວິຎ຺ຎາເຓ ນາມຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕ, ນາມຣູເປ ຈ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕ, ທ຺ວີສຸປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈເຍສຸ ໂຫນ຺ເຕສຸ ເອຕ຺ຕເກນ ຊາເຍຖ ວາ…ເປ… ອຸປປຊ຺ເຊຖ ວາ, ອິໂຕ ຫິ ປຣໍ ກິໍ ອຎ຺ຎໍ ຊາເຍຍ຺ຍ ວາ…ເປ… ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ. ນນຸ ເອຕເທວ ຊາຍຕິ ຈ…ເປ… ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຈາຕິ? ເອວໍ ສທ຺ຘິໍ ອປຣາປຣຈຸຕິປຏິສນ຺ຘີຫິ ປຎ຺ຈ ປທານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ຕໍ ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ໂຕ – ‘‘ຍທິທໍ ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ອນຸໂລມປຈ຺ຈຍາກາຣວເສນ ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປມູລໍ ອາຍຕິມ຺ປິ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ສກລສ຺ສ ຊາຕິຊຣາມຣຓໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາທິເຠທສ຺ສ ທຸກ຺ຂຣາສິສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອິຕິ ມຫາປຸຣິໂສ ສກລສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ ອທ຺ທສ.

໕໙. ສມຸທໂຍ ສມຸທໂຍຕິ ໂຂຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕີຕິ ໂຂ. ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສູຕິ ນ ອນຸສ຺ສຸເຕສຸ ອສ຺ສຸຕປຸພ຺ເພສຸ. ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທີຕິອາທີສຸ ອຸທຍທສ຺ສນປຎ຺ຎາເວສາ. ທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ຈກ຺ຂຸ, ຎາຕກຣຓຏ຺ເຐນ ຎາຓໍ, ປຊານນຏ຺ເຐນ ປຎ຺ຎາ, ນິພ຺ພິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນຏ຺ເຐນ ວິຊ຺ຊາ, ໂອຠາສຏ຺ເຐນ ຈ ອາໂລໂກຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຍຖາຫ – ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທີຕິ ທສ຺ສນຏ຺ເຐນ. ຎາຓໍ ອຸທປາທີຕິ ຎາຕຏ຺ເຐນ. ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທີຕິ ປຊານນຏ຺ເຐນ. ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທີຕິ ປຏິເວຘຏ຺ເຐນ. ອາໂລໂກ ອຸທປາທີຕິ ໂອຠາສຏ຺ເຐນ. ຈກ຺ຂຸຘມ຺ໂມ ທສ຺ສນຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖ. ຎາຓຘມ຺ໂມ ຎາຕຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຎາຘມ຺ໂມ ປຊານນຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖ. ວິຊ຺ຊາຘມ຺ໂມ ປຏິເວຘຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖ. ອາໂລໂກ ຘມ຺ໂມ ໂອຠາສຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໒.໓໙). ເອຕ຺ຕເກຫິ ປເທຫິ ກິໍ ກຖິຕນ຺ຕິ? ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕີຕິ ປຈ຺ຈຍສຎ຺ຊານນມຕ຺ຕໍ ກຖິຕໍ. ອຖວາ ວີຖິປຏິປນ຺ນາ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາຕິ.

໖໑. ອຘິຄໂຕ ໂຂ ມ຺ຍາຍນ຺ຕິ ອຘິຄໂຕ ໂຂ ເມ ອຍໍ. ມຄ຺ໂຄຕິ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ໂຄ. ໂພຘາຍາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ, ນິພ຺ພານພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ ເອວ ວາ. ອປິ ຈ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ໂພຘິ, ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ເສຕໍ ນາມໍ, ຕທຕ຺ຖາຍາຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄມູລໂກ ຫິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄຕິ. ອິທານິ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ໂຕ – ‘‘ຍທິທໍ ນາມຣູປນິໂຣຘາຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘຕິອາທີຫິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປເທຫິ ນິພ຺ພານເມວ ກຖິຕໍ. ອິຕິ ມຫາປຸຣິໂສ ສກລສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິນິໂຣຘໍ ອທ຺ທສ.

໖໒. ນິໂຣໂຘ ນິໂຣໂຘຕິ ໂຂຕິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິຕິ ໂຂ. ຈກ຺ຂຸນ຺ຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ. ອິຘ ປນ ສພ຺ເພເຫວ ເອເຕຫິ ປເທຫິ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ນິໂຣຘສຎ຺ຊານນມຕ຺ຕເມວ ກຖິຕໍ, ອຖວາ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນີ ພລວວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາຕິ.

໖໓. ອປເຣນ ສມເຍນາຕິ ເອວໍ ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຍນິໂຣຘຎ຺ຈ ວິທິຕ຺ວາ ຕໂຕ ອປຣຠາເຄ. ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສູຕິ ອຸປາທານສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູເຕສຸ ຂນ຺ເຘສຸ. ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີຕິ ຕເມວ ປຐມໍ ທິຏ຺ຐໍ ອຸທຍຎ຺ຈ ວຍຎ຺ຈ ອນຸປສ຺ສມາໂນ. ວິຫາສີຕິ ສິຂາປຕ຺ຕໍ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິວິປສ຺ສນໍ ວຫນ຺ໂຕ ວິຫຣິ. ອິທໍ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ສພ຺ເພເຍວ ຫິ ປູຣິຕປາຣມິໂນ ໂພຘິສຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉິມຠເວ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຊາຕທິວເສ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປຘານມນຸຍຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ກມາຣຸຍ຺ຫ ມາຣພລໍ ວິຘມິຕ຺ວາ ປຐມຍາເມ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕິ, ທຸຕິຍຍາເມ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໍ ວິໂສເຘນ຺ຕິ, ຕຕິຍຍາເມ ປຈ຺ຈຍາກາຣໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອານາປານຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອຸທຍພ຺ພຍວເສນ ສມປຎ຺ຎາສ ລກ຺ຂຓານິ ທິສ຺ວາ ຍາວ ໂຄຕ຺ຣຠຸຎາຓາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສກເລ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ມຫາປຸຣິໂສ ປູຣິຕປາຣມີ. ໂສ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ອນຸກ຺ກມໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ອານາປານຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ອຸທຍພ຺ພຍວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອິຕິ ຣູປນ຺ຕິ ອິທໍ ຣູປໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຣູປໍ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຣູປໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຣຸປ຺ປນສຠາວຎ຺ເຈວ ຠູຕຸປາທາຍເຠທຎ຺ຈ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓຣສປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານປທຏ຺ຐານວເສນ ອນວເສສຣູປປຣິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍຕິ ອິມິນາ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ສມຸທຍທສ຺ສນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອິຕີຕິ ເອວໍ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາໂຣ – ‘‘ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ, ຕຓ຺ຫາສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ, ກມ຺ມສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ, ອາຫາຣສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍຕິ, ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸທຍໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖງ຺ຄເມປິ ‘‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘ…ເປ… ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣຘໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໐) ອຍມສ຺ສ ວິຕ຺ຖາໂຣ.

ອິຕິ ເວທນາຕິອາທີສຸປິ ອຍໍ ເວທນາ, ເອຕ຺ຕກາ ເວທນາ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ເວທນາ ນຕ຺ຖິ. ອຍໍ ສຎ຺ຎາ, ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ, ອິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເວທຍິຕສຎ຺ຊານນອຠິສງ຺ຂຣຓວິຊານນສຠາວຎ຺ເຈວ ສຸຂາທິຣູປສຎ຺ຎາທິ ຜສ຺ສາທິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິ ເຠທຎ຺ຈ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓຣສປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານປທຏ຺ຐານວເສນ ອນວເສສເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓປຣິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ເວທນາຍ ສມຸທໂຍຕິອາທີຫິ ປນ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕານໍ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓານໍ ສມຸທຍທສ຺ສນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາປິ ອິຕີຕິ ເອວໍ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕສມ຺ປິ ວິຕ຺ຖາໂຣ – ‘‘ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ເວທນາສມຸທໂຍ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໐) ຣູເປ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຕີສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ‘‘ອາຫາຣສມຸທຍາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຜສ຺ສສມຸທຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ‘‘ນາມຣູປສມຸທຍາ’’ຕິ ອຕ຺ຖງ຺ຄມປທມ຺ປິ ເຕສໍເຍວ ວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ອຸທຍພ຺ພຍວິນິຈ຺ຉໂຍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູໂຣ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສິໂນ ວິຫຣໂຕຕິ ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ອິເມສຸ ຣູປາທີສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ສມປຎ຺ຎາສລກ຺ຂຓວເສນ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສິໂນ ວິຫຣໂຕ ຍຖານຸກ຺ກເມນ ວຑ຺ຒິເຕ ວິປສ຺ສນາຎາເຓ ອນຸປ຺ປາທນິໂຣເຘນ ນິຣຸຊ຺ຌມາເນຫິ ອາສວສງ຺ຂາເຕຫິ ກິເລເສຫິ ອນຸປາທາຍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຕເທຕໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ນາມ, ຜລກ຺ຂເຓ ວິມຸຕ຺ຕໍ ນາມ; ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວາ ວິມຸຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ຈ, ຜລກ຺ຂເຓ ວິມຸຕ຺ຕເມວ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ມຫາປຸຣິໂສ ສພ຺ພພນ຺ຘນາ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ສູຣິຍຣສ຺ມິສມ຺ຜຸຏ຺ຐມິວ ປທຸມໍ ສຸວິກສິຕຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາໂນ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຄ຺ຄຎາຓານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລຎາຓານິ, ຈຕສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ, ຈຕຸໂຍນິປຣິຈ຺ເຉທກຎາຓໍ, ປຎ຺ຈຄຕິປຣິຈ຺ເຉທກຎາຓໍ, ຉ ອສາຘາຣຓຎາຓານິ, ສກເລ ຈ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ຫຕ຺ຖຄເຕ ກຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ນິສິນ຺ໂນວ –

‘‘ອເນກຊາຕິສໍສາຣໍ, ສນ຺ຘາວິສ຺ສໍ ອນິພ຺ພິສໍ;

ຄຫກາຣໍ ຄເວສນ຺ໂຕ, ທຸກ຺ຂາ ຊາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ.

ຄຫກາຣກ ທິຏ຺ໂຐສິ, ປຸນ ເຄຫໍ ນ ກາຫສິ;

ສພ຺ພາ ເຕ ຜາສຸກາ ຠຄ຺ຄາ, ຄຫກູຏໍ ວິສງ຺ຂຕໍ;

ວິສງ຺ຂາຣຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຕຓ຺ຫານໍ ຂຍມຊ຺ຌຄາ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໑໕໓, ໑໕໔);

‘‘ອໂຍຆນຫຕສ຺ເສວ, ຊລໂຕ ຊາຕເວທໂສ;

ອນຸປຸພ຺ພູປສນ຺ຕສ຺ສ, ຍຖາ ນ ຎາຍເຕ ຄຕິ.

ເອວໍ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕານໍ, ກາມພນ຺ໂຘຆຕາຣິນໍ;

ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ຄຕິ ນຕ຺ຖິ, ປຕ຺ຕານໍ ອຈລໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. (ອຸທາ. ໘໐);

ເອວໍ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຣເທ ສູຣິໂຍ ວິຍ, ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈິຕ຺ຖາຕິ.

ທຸຕິຍຠາຓວາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.