໙. ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ໂຄ

໑. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໔໓໑. ອິທານິ ຕທນນ຺ຕເຣ ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ເຄ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉໂທ. ອິທ຺ຘິປາທາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຊ຺ຌຕີຕິ ອິທ຺ຘິ, ສມິຊ຺ຌຕິ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ເອຕາຍ ສຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິປິ ອິທ຺ຘິ. ປຐເມນຕ຺ເຖນ ອິທ຺ຘິ ເອວ ປາໂທ ອິທ຺ຘິປາໂທ, ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຕິເຍນຕ຺ເຖນ ອິທ຺ຘິຍາ ປາໂທຕິ ອິທ຺ຘິປາໂທ; ປາໂທຕິ ປຕິຏ຺ຐາ, ອຘິຄມຸປາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ຫິ ຍສ຺ມາ ອຸປຣູປຣິວິເສສສງ຺ຂາຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ປາໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ຕາວ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິທານິ ເຕ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິຘ ຠິກ຺ຂູຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ອິຘ ຠິກ຺ຂູຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ຠິກ຺ຂຸ. ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຉນ຺ທເຫຕຸໂກ ຉນ຺ທາຘິໂກ ວາ ສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘິ. ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຘານຠູຕາ ສງ຺ຂາຣາ ປຘານສງ຺ຂາຣາ. ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກສ຺ສ ສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ຈ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ ອຸເປຕໍ. ອິທ຺ຘິປາທນ຺ຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິປຣິຍາເຍນ ວາ ອິຊ຺ຌນກຏ຺ເຐນ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ເອຕາຍ ສຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ວາ ປຣິຍາເຍນ ອິທ຺ຘີຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕານໍ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານາທິກຸສລຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣານໍ ອຘິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປາທຠູຕໍ ເສສຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຎ຺ຫິ ປຣໂຕ ‘‘ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອິມິນາ ອຕ຺ເຖນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສເສສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍເຖວ ຫິ ຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ວີຣິຍໍ…ເປ… ຈິຕ຺ຕໍ. ວີມໍສໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ວີມໍສສມາຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອິທານິ ຉນ຺ທສມາຘິອາທີນິ ປທານິ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຖຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາຕິ ຍທິ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ຉນ຺ທໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ຉນ຺ທໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ສມາຘິໍ ປຏິລຠຕິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ, ເອວໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ອຍໍ ສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘິ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວີຣິຍຎ຺ເຈຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຘານສງ຺ຂາຣາຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທໍ ຠາວຍມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຘານາຠິສງ຺ຂາຣສງ຺ຂາຕຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກໍ ວີຣິຍໍ ກຖິຕໍ. ຕເທກຊ຺ຌໍ ອຠິສຎ຺ຎູຫິຕ຺ວາຕິ ຕໍ ສພ຺ພໍ ເອກໂຕ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕໍ ໂວຫາຣໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໓໓. ອິທານິ ‘‘ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປທສມູເຫ ຉນ຺ທາທິຘມ຺ເມ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຉນ຺ໂທຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ອຸເປໂຕ ໂຫຕີຕິ ອິທ຺ຘິປາທສງ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ມຣາສິ ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ເຕສໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຉນ຺ທາທິຘມ຺ມານໍ. ອິທ຺ຘິ ສມິທ຺ຘີຕິອາທີນິ ສພ຺ພານິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິເວວຈນາເນວ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອິຊ຺ຌນກຏ຺ເຐນ ອິທ຺ຘິ. ສມ຺ປຸຓ຺ຓາ ອິທ຺ຘິ ສມິທ຺ຘິ; ອຸປສຄ຺ເຄນ ວາ ປທໍ ວຑ຺ຒິຕໍ. ອິຊ຺ຌນາກາໂຣ ອິຊ຺ຌນາ. ສມິຊ຺ຌນາຕິ ອຸປສຄ຺ເຄນ ປທໍ ວຑ຺ຒິຕໍ. ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕາເນ ປາຕຸຠາວວເສນ ລຠນໍ ລາໂຠ. ປຣິຫີນານມ຺ປິ ວີຣິຍາຣມ຺ຠວເສນ ປຸນ ລາໂຠ ປຏິລາໂຠ; ອຸປສຄ຺ເຄນ ວາ ປທໍ ວຑ຺ຒິຕໍ. ປຕ຺ຕີຕິ ອຘິຄໂມ. ອປຣິຫານວເສນ ສມ຺ມາ ປຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕິ. ຜຸສນາຕິ ປຏິລາຠຜຸສນາ. ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຕິ ປຏິລາຠສຈ຺ຉິກິຣິຍາວ. ອຸປສມ຺ປທາຕິ ປຏິລາຠອຸປສມ຺ປທາ ເອວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຍາຠູຕສ຺ສາຕິ ເຕນ ອາກາເຣນ ຠູຕສ຺ສ; ເຕ ຉນ຺ທາທິຘມ຺ເມ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘຕິອາທີຫິ ຉນ຺ທາທໂຍ ອນ຺ໂຕ ກຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຂນ຺ຘາ ກຖິຕາ. ເຕ ຘມ຺ເມຕິ ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ; ຉນ຺ທາທໂຍ ວາ ຕໂຍ ຘມ຺ເມຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາເສວຕີຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ. ເສສອິທ຺ຘິປາທນິທ຺ເທເສສຸປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ກິໍ ກຖິຕນ຺ຕິ? ຈຕຸນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ. ເອໂກ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອວສ຺ສຍຕິ; ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາກຸສລຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ເທນ ອຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍໍ ສຕິ ‘ອຫໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມິ, ນຕ຺ຖິ ມຍ຺ຫໍ ເອຕສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນ ຠາໂຣ’ຕິ ຉນ຺ທໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ຉນ຺ທໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ. ເອໂກ ວີຣິຍໍ ອວສ຺ສຍຕິ. ເອໂກ ຈິຕ຺ຕໍ, ເອໂກ ປຎ຺ຎໍ ອວສ຺ສຍຕິ. ປຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍໍ ສຕິ ‘ອຫໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມິ, ນຕ຺ຖິ ມຍ຺ຫໍ ເອຕສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນ ຠາໂຣ’ຕິ ປຎ຺ຎໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ປຎ຺ຎໍ ຘຸຣໍ ປຎ຺ຎໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ.

ກຖໍ? ຍຖາ ຫິ ຈຕູສຸ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ເຕສຸ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອວສ຺ສຍິ, ເອໂກ ສູຣຠາວໍ, ເອໂກ ຊາຕິໍ, ເອໂກ ມນ຺ຕໍ. ກຖໍ? ເຕສຸ ຫິ ປຐໂມ ‘ອຸປຏ຺ຐາເນ ອປ຺ປມາທກາຣິຕາຍ ອຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ລພ຺ຠມານໍ ລຈ຺ຉາເມຕໍ ຐານນ຺ຕຣ’ນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອວສ຺ສຍິ. ທຸຕິໂຍ ‘ອຸປຏ຺ຐາເນ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕປິ ເອກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຄາເມ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິເຕ ສຓ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ; ອວສ຺ສໍ ໂຂ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ກຸປ຺ປິສ຺ສຕິ; ຕສ຺ມິໍ ກຸປ຺ປິເຕ ຣຖຘຸເຣ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ອາຫຣາເປສ຺ສາເມຕໍ ຐານນ຺ຕຣ’ນ຺ຕິ ສູຣຠາວໍ ອວສ຺ສຍິ. ຕຕິໂຍ ‘ສູຣຠາເວປິ ສຕິ ເອກຈ຺ໂຈ ຫີນຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ຊາຕິໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ທທນ຺ຕາ ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ ຊາຕິໍ ອວສ຺ສຍິ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ‘ຊາຕິມາປິ ເອໂກ ອມນ຺ຕນີໂຍ ໂຫຕິ; ມນ຺ເຕນ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອາຫຣາເປສ຺ສາເມຕໍ ຐານນ຺ຕຣ’ນ຺ຕິ ມນ຺ຕໍ ອວສ຺ສຍິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອວສ຺ສຍພເລນ ຐານນ຺ຕຣານິ ປາປຸຓິໍສຸ.

ຕຕ຺ຖ ອຸປຏ຺ຐາເນ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ຉນ຺ທໍ ອວສ຺ສາຍ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາກຸສລຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ເທນ ອຕ຺ຖນິພ຺ພຕ຺ຕິຍໍ ສຕິ ‘ອຫໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມິ, ນຕ຺ຖິ ມຍ຺ຫໍ ເອຕສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນ ຠາໂຣ’ຕິ ຉນ຺ທໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ຉນ຺ທໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖໂຣ (ມ. ນິ. ໒.໒໙໓ ອາທໂຍ) ວິຍ. ໂສ ຫິ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ສູຣຠາເວນ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ວີຣິຍໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ວີຣິຍໍ ຘຸຣໍ ວີຣິຍໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ໂສຓຕ຺ເຖໂຣ (ມຫາວ. ໒໔໓) ວິຍ. ໂສ ຫິ ອາຍສ຺ມາ ວີຣິຍໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ.

ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ຈິຕ຺ຕໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຘຸຣໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ສມ຺ຠູຕຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ. ໂສ ຫິ ອາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ມນ຺ຕໍ ອວສ຺ສາຍ ຐານນ຺ຕຣປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ວີມໍສໍ ເຊຏ຺ຐກໍ ວີມໍສໍ ຘຸຣໍ ວີມໍສໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ເຖໂຣ ໂມຆຣາຊາ ວິຍ. ໂສ ຫິ ອາຍສ຺ມາ ວີມໍສໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ຕໂຍ ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສງ຺ຂາຕາ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ. ເສສາ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິປາທາເຍວ. ວີຣິຍຈິຕ຺ຕວີມໍສສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສງ຺ຂາຕາປິ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ. ເສສາ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິປາທາເຍວ. ອຍໍ ຕາວ ອເຠທໂຕ ກຖາ.

ເຠທໂຕ ປນ ‘ຉນ຺ໂທ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ຉນ຺ທຘຸເຣນ ຠາວິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ສມາຘິ ປຘານສງ຺ຂາໂຣຕິ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາເທ ປວິສນ຺ຕິ; ປາເທ ປວິຏ຺ຐາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ຕຕ຺ເຖວ ‘ສມາຘິ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ສມາຘິຘຸເຣນ ຠາວິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ສມາຘິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ຉນ຺ໂທ ປຘານສງ຺ຂາໂຣຕິ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ສມາຘິທ຺ຘິປາເທ ປວິສນ຺ຕິ; ປາເທ ປວິຏ຺ຐາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ຕຕ຺ເຖວ ‘ປຘານສງ຺ຂາໂຣ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ປຘານສງ຺ຂາຣຠາວິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ປຘານສງ຺ຂາຣິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ຉນ຺ໂທ ສມາຘີຕິ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ປຘານສງ຺ຂາຣິທ຺ຘິປາເທ ປວິສນ຺ຕິ; ປາເທ ປວິຏ຺ຐາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ຕຕ຺ເຖວ ‘ວີຣິຍໍ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ, ‘ຈິຕ຺ຕໍ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ, ‘ວີມໍສາ’ ອິທ຺ຘິ ນາມ…ເປ… ປາເທ ປວິຏ຺ຐາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ອຍໍ ເຠທໂຕ ກຖາ ນາມ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ອຠິນວໍ ນຕ຺ຖິ; ຄຫິຕເມວ ວິຠູຕຘາຕຸກໍ ກຕໍ. ກຖໍ? ຉນ຺ໂທ, ສມາຘິ, ປຘານສງ຺ຂາໂຣຕິ ອິເມ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ. ເສສາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິປາທາເຍວ. ອິເມ ຫິ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິຊ຺ຌມານາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເກຫິ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ, ນ ວິນາ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ປນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອິຊ຺ຌນກຏ຺ເຐນ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປາໂທ ນາມ. ‘ອິທ຺ຘີ’ຕິ ວາ ‘ອິທ຺ຘິປາໂທ’ຕິ ວາ ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຘິວຈນໍ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍເຍວ ອຘິວຈນໍ. ວີຣິຍໍ, ຈິຕ຺ຕໍ, ວີມໍສາສມາຘິປຘານສງ຺ຂາໂຣຕິ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ…ເປ… ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍເຍວ ອຘິວຈນໍ.

ອປິຈ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ; ປຏິລາໂຠ ປຏິລາໂຠ ອິທ຺ຘິ ນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍມຕ຺ໂຖ ອຸປຈາເຣນ ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ວາ ທີເປຕພ຺ໂພ. ປຐມຊ຺ຌານປຣິກມ຺ມຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ປຐມຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນປຣິກມ຺ມໍ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ສກທາຄາມິ, ອນາຄາມິ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອິທ຺ຘິ ນາມ. ປຏິລາເຠນາປິ ທີເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ປຐມຊ຺ຌານຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘິ ນາມ; ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘິ ນາມ…ເປ… ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອິທ຺ຘິ ນາມ.

ເກນຏ຺ເຐນ ອິທ຺ຘິ? ເກນຏ຺ເຐນ ປາໂທຕິ? ອິຊ຺ຌນກຏ຺ເຐເນວ ອິທ຺ຘິ. ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ເຐເນວ ປາໂທ. ເອວມິຘາປິ ອິທ຺ຘີຕິ ວາ ປາໂທຕິ ວາ ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຘິວຈນໍ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍເຍວ ອຘິວຈນນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ອິທມາຫໍສຸ – ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານເມວ ອຘິວຈນໍ ຠເວຍ຺ຍ, ຍທິ ສຕ຺ຖາ ປຣໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬຠາຊນີຍໍ ນາມ ນ ອາຫເຣຍ຺ຍ. ອຸຕ຺ຕຣຈູຬຠາຊນີເຍ ປນ ‘‘ຉນ຺ໂທເຍວ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ວີຣິຍເມວ, ຈິຕ຺ຕເມວ, ວີມໍສາວ ວີມໍສິທ຺ຘິປາໂທ’’ຕິ ກຖິຕໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອິທ຺ຘິ ນາມ ອນິປ຺ຜນ຺ນາ, ອິທ຺ຘິປາໂທ ນິປ຺ຜນ຺ໂນ’’ຕິ ວທິໍສຸ. ເຕສໍ ວຈນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອິທ຺ຘີປິ ອິທ຺ຘິປາໂທປິ ‘ນິປ຺ຜນ຺ໂນ ຕິລກ຺ຂຓພ຺ຠາຫໂຕ’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກຕໍ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກາ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖິຕາຕິ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ.

໒. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໔໔໔. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ນຍາ ປເນຕ຺ຖ ຄເຓຕພ຺ພາ. ‘‘ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານສ຺ມິຎ຺ຫິ ໂລກຸຕ຺ຕຣານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ນຍສຫສ຺ສານິ ວິຠຕ຺ຕານິ. ວີຣິຍສມາຘິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຖາ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬຠາຊນີເຍ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາເທ ຈຕ຺ຕາຣິ ນຍສຫສ຺ສານິ ວິຠຕ຺ຕານິ, ວີຣິຍຈິຕ຺ຕວີມໍສິທ຺ຘິປາເທ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ສພ຺ພານິປິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຈຕຸກ຺ການໍ ວເສນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ນຍສຫສ຺ສານິ ວິຠຕ຺ຕານິ. ເອວເມຕໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣານໍເຍວ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ວເສນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສນຍສຫສ຺ສປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍໍ ກຖິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໓. ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉກວຓ຺ຓນາ

໔໖໒. ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉເກ ປາຬິອນຸສາເຣເນວ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ກຸສລາທິຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິເກສຸ ປນ ສພ຺ເພເປເຕ ອປ຺ປມາຓໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕິໂຕ ອປ຺ປມາຓາຣມ຺ມຓາ ເອວ, ນ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓາ; ສຫຊາຕເຫຕຸວເສນ ປນ ມຄ຺ຄເຫຕຸກາ, ນ ມຄ຺ຄາຘິປຕິໂນ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫິ ອຘິປຕໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຄຣຸໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ສຍໍ ເຊຏ຺ຐກຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຫິ ສມຊາຕິກາ ສມວຍາ ສມຖາມາ ສມສິປ຺ປາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຣາຊປຸຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ເຊຏ຺ຐກຕາຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອປຈິຕິໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ເອວມິເມປິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຘິປຕໂຍ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ເຊຏ຺ຐກຘມ຺ມຕາຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຄຣຸໍ ນ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ເອກນ຺ເຕເນວ ນ ມຄ຺ຄາຘິປຕິໂນ. ອຕີຕາທີສຸ ເອກາຣມ຺ມຓຠາເວປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ນິພ຺ພານສ຺ສ ປນ ພຫິທ຺ຘາຘມ຺ມຕ຺ຕາ ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເອວເມຕສ຺ມິໍ ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣາວ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖິຕາ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ຫິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍສ຺ມິໍເຍວ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກາ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖິຕາ, ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉເກສຸ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕຣາເຍວາຕິ. ເອວມຍໍ ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ໂຄປິ ເຕປຣິວຏ຺ຏໍ ນີຫຣິຕ຺ວາວ ທສ຺ສິໂຕຕິ.

ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍາ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍ

ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.