໗. ອນຸສຍຍມກໍ

ປຣິຈ຺ເຉທປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຸທ຺ເທສວາຣວຓ຺ຓນາ

໑. ອິທານິ ເຕສຎ຺ເຎວ ມູລຍມເກ ເທສິຕານໍ ກຸສລາທິຘມ຺ມານໍ ລພ຺ຠມານວເສນ ເອກເທສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສງ຺ຂາຣຍມການນ຺ຕຣໍ ເທສິຕສ຺ສ ອນຸສຍຍມກສ຺ສ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປາຬິວວຕ຺ຖານໍ ຕາວ ເວທິຕພ຺ພໍ – ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ອນຸສຍຍມເກ ຂນ຺ຘຍມກາທີສຸ ວິຍ ເທສນໍ ອກຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎນ ນເຍນ ປາຬິເທສນາ ກຕາ. ກຖໍ? ປຐມໍ ຕາວ ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ, ອຸທ຺ເທສໂຕ, ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໂຕຕິ ຕີຫາກາເຣຫິ ອນຸສເຍ ຄຫາເປຕຸໍ ປຣິຈ຺ເຉທວາໂຣ, ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຸທ຺ເທສວາໂຣ, ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາໂຣຕິ, ຕໂຍ ວາຣາ ເທສິຕາ. ຕໂຕ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ມຫາວາຣານໍ ວເສນ ອນຸສເຍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍມກເທສນາ ກຕາ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕານຸສຍາຕິ ອຍໍ ‘‘ສຕ຺ເຕວ, ນ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ, ນ ເຫຏ຺ຐາ’’ຕິ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉເທນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸສຍານໍ ເທສິຕຕ຺ຕາ ປຣິຈ຺ເຉທວາໂຣ ນາມ. ກາມຣາຄານຸສໂຍ…ເປ… ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍຕິ ອຍໍ ປຣິຈ຺ເຉທວາເຣນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນານໍ ນາມມຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ນາມ ເຕ’’ຕິ ເທສິຕຕ຺ຕາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຸທ຺ເທສວາໂຣ ນາມ. ກຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ…ເປ… ເອຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອນຸເສຕີຕິ ອຍໍ ‘‘ອິເມສຸ ນາມ ຐາເນສຸ ອິເມ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕິ’’ຕິ ເອວໍ ເຕສໍເຍວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານສ຺ສ ເທສິຕຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາໂຣ ນາມ.

ເຍສໍ ປນ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ມຫາວາຣານໍ ວເສນ ອນຸສເຍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍມກເທສນາ ກຕາ, ເຕສໍ ອິມານິ ນາມານິ – ອນຸສຍວາໂຣ, ສານຸສຍວາໂຣ, ປຊຫນວາໂຣ, ປຣິຎ຺ຎາວາໂຣ, ປຫີນວາໂຣ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາໂຣ ຘາຕຸວາໂຣຕິ. ເຕສຸ ປຐໂມ ອນຸສຍວາໂຣ. ໂສ ອນຸໂລມປຏິໂລມນຍວເສນ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອນຸໂລມນເຍ ‘‘ຍສ຺ສ ອນຸເສຕິ, ຍຕ຺ຖ ອນຸເສຕິ, ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ປຸຄ຺ຄໂລກາສຕທຸຠຍວເສນ ຕໂຍ ອນ຺ຕຣວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ປຐເມ ປຸຄ຺ຄລວາເຣ ‘‘ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ; ຍສ຺ສ ວາ ປນ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ; ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ມານານຸສໂຍ, ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ, ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ, ຠວຣາຄານຸສໂຍ, ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ. ຍສ຺ສ ວາ ປນ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ກາມຣາຄານຸສຍມູລການິ ຉ ຍມການິ. ປຸນ ອຄຫິຕຄ຺ຄຫຓວເສນ ປຏິຆານຸສຍມູລການິ ປຎ຺ຈ, ມານານຸສຍມູລການິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ທິຏ຺ຐານຸສຍມູລການິ ຕີຓິ, ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍມູລການິ ທ຺ເວ, ຠວຣາຄານຸສຍມູລກໍ ເອກນ຺ຕິ ເອວໍ ສພ຺ພານິປິ ເອກມູລການິ ເອກວີສຕິ. ປຸນ ‘‘ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ປຏິຆານຸສໂຍ ຈ ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອາຄຕານິ ທຸກມູລການິ ປຎ຺ຈ, ຕິກມູລການິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ຈຕຸກ຺ກມູລການິ ຕີຓິ, ປຎ຺ຈກມູລການິ ທ຺ເວ, ຉກ຺ກມູລກໍ ເອກນ຺ຕິ ອປຣານິປິ ປນ຺ນຣສ ໂຫນ຺ຕິ. ຕານິ ປຸຣິເມຫິ ເອກວີສຕິຍາ ສທ຺ຘິໍ ຉຕ຺ຕິໍສາຕິ ປຸຄ຺ຄລວາເຣ ຉຕ຺ຕິໍສ ຍມການິ. ຕຖາ ໂອກາສວາເຣ, ຕຖາ ປຸຄ຺ຄໂລກາສວາເຣຕິ ສພ຺ພານິປິ ອນຸໂລມນເຍ ອຏ຺ຐສຕໍ ຍມການິ. ຕຖາ ປຏິໂລມນເຍຕິ ອນຸສຍວາເຣ ໂສຬສາຘິການິ ທ຺ເວ ຍມກສຕານິ, ຕໂຕ ທິຄຸຓາ ປຸຈ຺ຉາ, ຕໂຕ ທິຄຸຓາ ອຕ຺ຖາ ຈ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ສານຸສຍວາໂຣ, ປຊຫນວາໂຣ, ປຣິຎ຺ຎາວາໂຣ, ປຫີນວາໂຣ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາໂຣຕິ ອິເມສມ຺ປິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວາຣານໍ, ເອເກກສ຺ມິໍ ຍມກຄຓນາ; ຍມກທິຄຸຓາ ປຸຈ຺ຉາ, ປຸຈ຺ຉາທິຄຸຓາ ຈ ອຕ຺ຖາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປຸຣິເມສຸ ຕີສຸ ວາເຣສຸ ວິເສໂສ. ໂອກາສວາເຣ ‘‘ຍຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ຍໂຕ ຕໂຕຕິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈເນນ ເທສນາ ກຕາ. ເສສໍ ຕາທິສເມວ.

ໂຍ ປນາຍໍ ສພ຺ພປຈ຺ຉິໂມ ຘາຕຸວາໂຣ ນາມ, ໂສ ປຸຈ຺ຉາວາໂຣ, ວິສ຺ສຊ຺ຊນາວາໂຣຕິ ທ຺ວິຘາ ຐິໂຕ. ຕສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາວາເຣ ກາມຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ກາມຘາຕຸໍ ວາ ປນ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສາ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອຕ຺ຖວິເສສາຠາວໂຕ. ທ຺ເວປິ ຫິ ເອຕາ ປຸຈ຺ຉາ ເອກຕ຺ຖາເຍວ, ຕສ຺ມາ ເອເກກສ຺ມາ ຍມກາ ເອເກກເມວ ປຸຈ຺ຉໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ສພ຺ພປຸຈ຺ຉາວສາເນ ປຸຈ຺ຉານຸກ຺ກເມເນວ ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ສຕ຺ຕ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ, ຣູປຘາຕຸໍ, ອຣູປຘາຕຸໍ, ນກາມຘາຕຸໍ, ນຣູປຘາຕຸໍ ນອຣູປຘາຕຸໍ, ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ຉ ສຸທ຺ຘິກປຸຈ຺ຉາ; ‘‘ນກາມຘາຕຸໍ, ນອຣູປຘາຕຸໍ, ນຣູປຘາຕຸໍ; ນອຣູປຘາຕຸໍ, ນກາມຘາຕຸໍ, ນຣູປຘາຕຸໍ, ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ຕິສ຺ໂສ ມິສ຺ສກາ ປຸຈ຺ຉາ ຈາຕິ ກາມຘາຕຸມູລກາ ນວ ອນຸໂລມປຸຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ຣູປຘາຕຸມູລກາ ນວ, ອຣູປຘາຕຸມູລກາ ນວາຕິ ສຕ຺ຕວີສຕິ ອນຸໂລມປຸຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ນກາມຘາຕຸນຣູປຘາຕຸນອຣູປຘາຕຸມູລກາ ສຕ຺ຕວີສຕິ ປຏິໂລມປຸຈ຺ຉາ. ປຸນ ‘‘ນກາມຘາຕຸຍາ, ນອຣູປຘາຕຸຍາ, ນຣູປຘາຕຸຍາ, ນອຣູປຘາຕຸຍາ, ນກາມຘາຕຸຍາ, ນອຣູປຘາຕຸຍາ’’ຕິ ສຕ຺ຕວີສຕິ ທຸກມູລກາ ປຸຈ຺ຉາຕິ ສພ຺ພາປິ ສມ຺ປິຓ຺ຑິຕາ ເອກາສີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາສໍ ວເສເນຕ຺ຖ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕນ຺ຕິ ອິທໍ ຘາຕຸວາເຣ ປາຬິວວຕ຺ຖານໍ. ເອວໍ ຕາວ ສກເລປິ ອນຸສຍຍມເກ ປາຬິວວຕ຺ຖານເມຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປເນຕ຺ຖ ຍໍ ຍໍ ອນຸຕ຺ຕານໍ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຍໍ ວິນິຈ຺ຉຍກຖາ – ອນຸສຍາຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ອນຸສຍາ? ອນຸສຍນຏ຺ເຐນ. ໂກ ເອສ ອນຸສຍນຏ຺ໂຐ ນາມາຕິ? ອປ຺ປຫີນຏ຺ໂຐ. ເອເຕ ຫິ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕາເນ ອນຸເສນ຺ຕິ ນາມ, ຕສ຺ມາ ອນຸສຍາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ອນຸຣູປໍ ກາຣຓໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖາປິ ສິຍາ – ອນຸສຍນຏ຺ໂຐ ນາມ ອປ຺ປຫີນາກາໂຣ. ອປ຺ປຫີນາກາໂຣ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ອນຸສຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ປຏິວຈນໍ – ອປ຺ປຫີນາກາໂຣ ອນຸສໂຍ, ອນຸສໂຍຕິ ປນ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ຖາມຄຕກິເລໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ສາຣມ຺ມໂຓ ສປ຺ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນ ສເຫຕຸໂກ ເອກນ຺ຕາກຸສໂລ ອຕີໂຕປິ ໂຫຕິ ອນາຄໂຕປິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນປິ, ຕສ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ປມາຓໍ – ອຠິຘມ຺ເມ ຕາວ ກຖາວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ (ກຖາ. ໕໕໔ ອາທໂຍ) ‘‘ອນຸສຍາ ອພ຺ຍາກຕາ, ອນຸສຍາ ອເຫຕຸກາ, ອນຸສຍາ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ສພ຺ເພ ວາທາ ປຏິເສຘິຕາ. ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ເຄ (ປຏິ. ມ. ໓.໒໑) ‘‘ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ກິເລເສ ປຊຫຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉໍ ກຕ຺ວາ ອນຸສຍານໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠາວສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ‘‘ຖາມຄຕານຸສຍໍ ປຊຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມສງ຺ຄເຫ ປນ ໂມຫສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ອວິຊ຺ຊາລງ຺ຄີ ໂມໂຫ ອກຸສລມູລໍ, ອຍໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂມໂຫ ໂຫຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໓໙໐) ອກຸສລຈິຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອວິຊ຺ຊານຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອນຸສຍຍມເກ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ມຫາວາຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາເຣ ‘‘ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ອນຸຣູປໍ ກາຣຓໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອິມິນາ ຕນ຺ຕິປ຺ປມາເຓນ ສຸວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍມ຺ປິ ‘‘ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ສາຣມ຺ມໂຓ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປິ ສຸວຸຕ຺ຕເມວ. ອນຸສໂຍ ຫິ ນາເມສ ປຣິນິປ຺ຜນ຺ໂນ ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ອກຸສລຘມ຺ໂມຕິ ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ກາມຣາຄານຸສໂຍຕິອາທີສຸ ກາມຣາໂຄ ຈ ໂສ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ອນຸສໂຍ ຈາຕິ ກາມຣາຄານຸສໂຍ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ປຣິຈ຺ເຉທປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຸທ຺ເທສວາຣວຓ຺ຓນາ.

ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາຣວຓ຺ຓນາ

໒. ອິທານິ ເຕສໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ປກາເສຕຸໍ ກຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສູຕິ ກາມາວຈຣຠູມິຍໍ ສຸຂາຍ ຈ ອຸເປກ຺ຂາຍ ຈາຕິ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ. ເອຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີຕິ ອິມາສຸ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ປເນສ ອກຸສລເວທນາສຸ ສຫຊາຕວເສນ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຈາຕິ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ອນຸເສຕິ. ອກຸສລາຍ ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ເຈວ ອຸເປກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ຈ ສຫຊາໂຕປິ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕາ ເວທນາ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອວເສສາ ປນ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກກິຣິຍເວທນາ ອາຣມ຺ມຓເມວ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸສຍມາໂນ ເຈສ ຕາຫິ ເວທນາຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາເຓສຸປິ ອນຸເສຕິເຍວ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເວທນາສຸ ອນຸສຍມາເນນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ສຎ຺ຎາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອສຫຊາເຕນ ວາ ຠວິຕຸໍ, ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ວາ ສຎ຺ຎາທໂຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ປນ ຍສ຺ມາ ອິມາ ທ຺ເວ ເວທນາວ ສາຕສນ຺ຕສຸຂຕ຺ຕາ ອສ຺ສາທຏ຺ເຐນ ກາມຣາຄານຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເສສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ປຘານາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ເອຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂອຬາຣິກວເສນ ຫິ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ສຸຂໍ ໂພເຘຕຸນ຺ຕິ.

ນນຸ ເຈສ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອນຸສຍມາໂນ ນ ເກວລໍ ອິມາສຸ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ເຈວ ເວທນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ຈ ອນຸເສຕິ, ອິຏ຺ເຐສຸ ປນ ຣູປາທີສຸປິ ອນຸເສຕິເຍວ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ວິຠງ຺ຄປ຺ປກຣເຓ (ວິຠ. ໘໑໖) ‘‘ຍໍ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປໍ, ເອຕ຺ຖ ສຕ຺ຕານໍ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ປກຣເຓ ອນຸສຍວາຣສ຺ສ ປຏິໂລມນເຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ນານຸເສຕິ ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ນານຸເສຕີຕິ ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ເອຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ນານຸເສຕິ, ໂນ ຈ ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ນານຸເສຕິ. ອປຣິຍາປນ຺ເນ ເອຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕິ, ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ ເຈວ ຣູປຘາຕຸອາທີສຸ ຈ ນານຸເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມໍ ທຸກ຺ຂເວທນໍ ສໂອກາເສ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ເມ ນວ ຈ, ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສເສສຸ ຣູປສທ຺ທຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ເພສຸ ອນຸເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ອິຘ ກສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ອໂນຬາຣິກຕ຺ຕາ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຫິ ເວທນານຎ຺ເຎວ ໂອຬາຣິກຕ຺ຕາ ອິເມສໍ ປນ ອໂນຬາຣິກຕ຺ຕາ ເອເຕສຸ ຣູປາທີສຸ ອນຸເສຕີຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ລພ຺ຠຕິ. ຕສ຺ມາ ເອເຕສຸປິ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິເຍວາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນ ຫິ ສຕ຺ຖາ ສພ຺ພໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກເຖຕິ. ໂພຘເນຍ຺ຍສຕ຺ຕານໍ ປນ ວເສນ ກຕ຺ຖຈິ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ກເຖຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ນ ກເຖຕິ. ຕຖາ ຫິ ອເນນ ກຕ຺ຖຈິ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ອນຸເສຕີຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ສພ຺ພສກ຺ກາຍປຣິຍາປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ ຕໍ ສພ຺ພໍ ກຖິຕໍ. ອປຣສ຺ມິໍ ຐາເນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ເຕນ ‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ເອຕ຺ຖ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ຈ ມານານຸສໂຍ ຈ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ອນຸເສນ຺ຕິ, ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ເອຕ຺ຖ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ຈ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ມານານຸສໂຍ ຈ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ອນຸເສນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ເອຕ຺ຖ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ຈ ປຏິຆານຸສໂຍ ຈ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ຈ ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ ຕໍ ສພ຺ພໍ ອກເຖຕ຺ວາ ຣູປຘາຕຸອຣູປຘາຕູຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາວ ກຖິຕາ. ເວທນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນ ອຣູປຘມ຺ມາ, ສພ຺ພຎ຺ຈ ຣູປໍ ນ ກຖິຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ນ ກຖິຕໍ, ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ປເນຕ຺ຖ ອນຸເສຕິເຍວ. ເອວເມວ ກິຎ຺ຈາປິ ອິຘ ຣູປາທິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ນ ກຖິຕໍ, ກາມຣາຄານຸສໂຍ ປເນຕ຺ຖ ອນຸເສຕິເຍວາຕິ. ເອວໍ ຕາວ ກາມຣາຄານຸສຍສ຺ສ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຏິຆານຸສຍສ຺ສ ປນ ‘‘ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສເວທນາ ກາຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂເວທນາຕິ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ. ໂສ ປເນສ ໂທມນສ຺ສເວທນາສຸ ສຫຊາຕວເສນ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຈາຕິ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ອນຸເສຕິ. ອວເສສທຸກ຺ຂເວທນາຍ ປນ ອາຣມ຺ມຓວເສເນວ ອນຸເສຕິ. ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນຸສຍມາໂນ ເຈສ ຕາຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸປິ ອນຸເສຕິເຍວ. ຍາຍ ຫິ ເວທນາຍ ເອສ ສຫຊາໂຕ, ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ສຎ຺ຎາທີຫິປິ ສຫຊາໂຕວ. ຍາ ຈ ເວທນາ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕິ, ຕາຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎາທໂຍປິ ກໂຣຕິເຍວ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ປນ ຍສ຺ມາ ທຸກ຺ຂເວທນາວ ອສາຕທຸກ຺ຂເວທຍິຕຕ຺ຕາ ນິຣສ຺ສາທຏ຺ເຐນ ປຏິຆານຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເສສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ອຘິກາ; ຕສ຺ມາ ‘‘ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ເອຕ຺ຖ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂອຬາຣິກວເສນ ຫິ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ສຸຂໍ ໂພເຘຕຸນ຺ຕິ.

ນນຸ ເຈສ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອນຸສຍມາໂນ ນ ເກວລໍ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ ເຈວ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ຈ ອນຸເສຕິ, ອນິຏ຺ເຐສຸ ປນ ຣູປາທີສຸປິ ອນຸເສຕິເຍວ? ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ວິຠງ຺ຄປ຺ປກຣເຓ (ວິຠ. ໘໑໖) ‘‘ຍໍ ໂລເກ ອປ຺ປິຍຣູປໍ ອສາຕຣູປໍ, ເອຕ຺ຖ ສຕ຺ຕານໍ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ປກຣເຓ ອນຸສຍວາຣສ຺ສ ປຏິໂລມນເຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ເອຕ຺ຖ ປຏິຆານຸສໂຍ ນານຸເສຕິ, ໂນ ຈ ຕຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ນານຸເສຕິ. ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ອປຣິຍາປນ຺ເນ ເອຕ຺ຖ ປຏິຆານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕິ, ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ທ຺ວີສຸ ກາມາວຈຣເວທນາສຸ ເຈວ ຣູປຘາຕຸອາທີສຸ ຈ ນານຸເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ທ຺ເວ ເວທນາ ສໂອກາເສ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ເມ ນວ ຈ, ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສເສສຸ ຣູປາທີສຸ ອນຸເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ອິຘ ກສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ອໂນຬາຣິກຕ຺ຕາ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຫິ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ ເອວ ໂອຬາຣິກຕ຺ຕາ ອິເມສໍ ປນ ອໂນຬາຣິກຕ຺ຕາ ເອເຕສຸ ຣູປາທີສຸ ອນຸເສຕີຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ເອເຕສຸປິ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕິເຍວາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ກິໍ ປນ ອິຕຣາ ທ຺ເວ ເວທນາ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ວາ ປຏິຆສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ? ໂນ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ປຣິຫີນຊ຺ຌານສ຺ສ ວິປ຺ປຏິສາຣວເສນ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ຕາ ເວທນາ ອາຣພ຺ຠ ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓສ຺ສ ຈ ປຏິລທ຺ຘສ຺ສ ວິປຣິຓາມໍ ວາ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘສ຺ສ ອປ຺ປຏິລາຠໍ ວາ ສມນຸສ຺ສຣໂຕປິ ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂທມນສ຺ສມຕ຺ຕເມວ ປນ ຕໍ ໂຫຕິ, ນ ປຏິຆານຸສໂຍ. ປຏິຆານຸສໂຍ ຫິ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ປຏິຫຎ຺ຎນວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຖາມຄໂຕ ກິເລໂສ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ໂທມນສ຺ເສນ ສທ຺ຘິໍ ປຏິໂຆ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຆກິຈ຺ຈໍ ອກຣຓຠາເວນ ເອວ ປຏິຆານຸສໂຍ ນ ໂຫຕິ ອພ຺ໂພຫາຣິກຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາ ຫິ ປາຓາຕິປາຕເຈຕນາຍ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ພ຺ຍາປາໂທ ມໂນກມ຺ມໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ ອພ຺ໂພຫາຣິກຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ປຏິຆານຸສໂຍ ນ ໂຫຕິ, ອພ຺ໂພຫາຣິກຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕມ຺ປິ ວາ ໂທມນສ຺ສໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຍໍ ເອວຣູປໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິຆໍ ເຕນ ປຊຫຕິ ນ ຕຕ຺ຖ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໕). ເອວໍ ປຏິຆານຸສຍສ຺ສ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ມານານຸສຍສ຺ສ ປນ ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສູ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ທ຺ເວ ກາມາວຈຣເວທນາ ຣູປາຣູປຘາຕຸໂຍ ຈາຕິ ອິທໍ ຕິວິຘໍ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ສ ອກຸສລາສຸ ເວທນາສຸ ກາມຣາຄານຸສຍສ຺ສ ວິຍ ສຫຊາຕານຸສຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາສຸ ປນ ສພ຺ພາສຸປິ ກາມາວຈຣາສຸ ສຸຂອທຸກ຺ຂມສຸຂເວທນາສຸ ຣູປາຣູປຘາຕູສຸ ຈ ອາຣມ຺ມຓວເສເນວ ອນຸເສຕິ. ອນຸສຍວາຣສ຺ສ ປນ ປຏິໂລມນເຍ ‘‘ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ອປຣິຍາປນ຺ເນ ເອຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕິ, ມານານຸສໂຍ ຈ ນານຸເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຐເປຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂເວທນຎ຺ເຈວ ນວວິຘໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມຎ຺ຈ ເສສຣູປາຣູປຘມ຺ເມສຸປິ ອຍໍ ອນຸເສຕິເຍວາຕິ. ເອວໍ ມານານຸສຍສ຺ສ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ທິຏ຺ຐານຸສຍວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍາ ປນ ເກວລໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມສ຺ເວວ ນານຸເສນ຺ຕິ. ເຕຠູມເກສຸ ປນ ສພ຺ເພສຸປິ ອນຸເສນ຺ຕິເຍວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສພ຺ພສກ຺ກາຍປຣິຍາປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ເອຕ຺ຖ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພສກ຺ກາຍປຣິຍາປນ຺ເນສູຕິ ສໍສາຣວຏ຺ຏນິສ຺ສິຕຏ຺ເຐນ ສກ຺ກາຍປຣິຍາປນ຺ເນສຸ ສພ຺ພຘມ຺ເມສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ປເນເຕ ປຎ຺ຈສຸ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທສຸ ສຫຊາຕານຸສຍນວເສນ ອນຸເສນ຺ຕິ. ເຕ ວາ ປນ ປຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທ ອຎ຺ເຎ ວາ ເຕຠູມກຘມ຺ເມ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕິກາເລ ອາຣມ຺ມຓານຸສຍນວເສນ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ທິຏ຺ຐານຸສຍວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍານໍ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ທິຏ຺ຐິວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ຈິຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສຫຊາຕານຸສຍນວເສນ ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ຠເວຍ຺ຍ. ກາມຘາຕຸຍໍ ປເນສ ທ຺ວີຫິ ເວທນາຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນປິ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ມເມວ ປຏິລຠຕິ. ກາມຘາຕຸຍາ ປຣິຍາປນ຺ນໍ ເອກຘມ຺ມມ຺ປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາ ອາຣມ຺ມຓານຸສຍນວເສນ ນິຍມໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ເອຕ຺ຖ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປິຈ ຣາໂຄ ນາເມສ ກາມຣາຄຠວຣາຄວເສນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ກາມຣາໂຄ ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸເສຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ສເຈ ປນ ຠວຣາໂຄປິ ກາມຣາໂຄ ວິຍ ເອວໍ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ກາມຣາເຄນ ສທ຺ຘິໍ ເທສນາ ສໍກິຓ຺ຓາ ວິຍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ຣາຄກິເລສໍ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ກາມຣາຄໂຕ ຠວຣາຄສ຺ສ ວິເສສທສ຺ສນຕ຺ຖມ຺ປິ ເອວໍ ເທສນາ ກຕາຕິ. ເອວໍ ຠວຣາຄານຸສຍສ຺ສ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປນ ສພ຺ເພສຸປິ ເຕຠູມກຘມ຺ເມສຸ ອນຸເສຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພສກ຺ກາຍປຣິຍາປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ເອຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ທ຺ວາທສສຸ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທສຸ ສຫຊາຕານຸສຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ປນ ນ ກິຎ຺ຈິ ເຕຠູມກຘມ຺ມໍ ອາຣພ຺ຠ ນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ເອວໍ ອວິຊ຺ຊານຸສຍສ຺ສ ອນຸສຍນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ຕາວ ປຣິຈ຺ເຉທວາຣປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຸທ຺ເທສວາຣອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາເຣສຸ ວິນິຈ຺ຉຍກຖາ.

ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາຣວຓ຺ຓນາ.

ມຫາວາໂຣ

໑. ອນຸສຍວາຣວຓ຺ຓນາ

໓. ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ປນ ມຫາວາຣານໍ ປຐເມ ອນຸສຍວາເຣ ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິວຈນໍ ທິນ຺ນໍ, ຕໍ ທຸທ຺ທິນ຺ນໍ ວິຍ ຂາຍຕິ. ກສ຺ມາ? ກາມຣາຄປຏິຆານໍ ເອກກ຺ຂເຓ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ຍສ຺ສ ມນາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ‘ອາມນ຺ຕາ’, ອສ຺ສາສປສ຺ສາສານໍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ເຕສໍ ກາຍສງ຺ຂາໂຣ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ວຈີສງ຺ຂາໂຣ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທີສຸ ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນານິ ກາຍສງ຺ຂາຣວຈີສງ຺ຂາຣາ ຈ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ຕຖາ ກາມຣາຄປຏິຆາ. ກາມຣາໂຄ ຫິ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປຏິໂຆ ທ຺ວີສຸ ໂທມນສ຺ສສຫຄເຕສູຕິ, ນຕ຺ຖິ ເນສໍ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ; ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ‘ໂນ’ຕິ ປຏິເສໂຘ ກຕ຺ຕພ຺ໂພ ສິຍາ. ຕໍ ອກຕ຺ວາ ປນ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ປຏິວຈນສ຺ສ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ເຫຏ຺ຐາຍມເກສຸ ວິຍ ເອຕ຺ຖ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ວຕ຺ຕມານໂວຫາຣໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຖາ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ກຖໍ? ອປ຺ປຫີນວເສນ. ອປ຺ປຫີນຕຎ຺ຫິ ສນ຺ຘາຍ ອຍໍ ‘‘ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕມານໂວຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຕໍ. ຍສ຺ມາ ຈ ອປ຺ປຫີນຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອນຸເສຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອປ຺ປຫີໂນ, ນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາທິໂຕ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍປິ ອປ຺ປຫີໂນຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍສ຺ມາ ຈ ເຕສຸ ຍສ຺ເສໂກ ອປ຺ປຫີໂນ, ຕສ຺ສ ອິຕໂຣປິ ອປ຺ປຫີໂນວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ, ຍໍ ອຸປຣິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາເຣ ‘ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ; ຕຕ຺ຖ ກຖໍ ອຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ? ຕຕ຺ຖາປິ ອປ຺ປຫີນວເສເນວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນິວາຣິຕວເສນ ວາ. ຍຖາ ຫິ ຈິຕ຺ຕກມ຺ມາທີນິ ອາຣຠິຕ຺ວາ ອປຣິນິຏ຺ຐິຕກມ຺ມນ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕກາຣາທໂຍ ເຕສໍ ກມ຺ມນ຺ຕານໍ ອກຣຓກ຺ຂເຓປິ ມິຕ຺ຕສຸຫຊ຺ຊາທີຫິ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ‘‘ອິເມສຸ ທິວເສສຸ ກິໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ‘‘ຈິຕ຺ຕກມ຺ມໍ ກໂຣມ, ກຏ຺ຐກມ຺ມໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຎ຺ຈາປິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ນ ກໂຣນ຺ຕິ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນກມ຺ມນ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ກຕຂຓຎ຺ຈ ກຕ຺ຕພ຺ພຂຓຎ຺ຈ ອຸປາທາຍ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວເມວ ຍມ຺ຫິ ສນ຺ຕາເນ ອນຸສຍາ ອປ຺ປຫີນາ, ຍມ຺ຫິ ວາ ປນ ເນສໍ ສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອນິວາຣິຕາ, ຕຕ຺ຖ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນກ຺ຂເຓປິ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພຎ຺ເຈວ ກາລນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກຎ຺ຈ ອຸປາທາຍ ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ປຏິຆານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິເຍວ ນາມາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິໂຕ ປເຣສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ໂນ ຈ ຕສ຺ສາຕິ ອິທໍ ອນາຄາມິສ຺ສ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ອນວເສສໂຕ ປຫີນຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານນ຺ຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມີນໍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານນ຺ຕິ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມີນໍ. ປຣໂຕປິ ເອວຣູເປສຸ ຐາເນສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

໑໔. ໂອກາສວາຣສ຺ສ ປຐມທຸຕິຍປຸຈ຺ຉາສຸ ຍສ຺ມາ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸເສຕິ, ປຏິຆານຸສໂຍ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ; ຕສ຺ມາ ‘ໂນ’ຕິ ປຏິເສໂຘ ກໂຕ. ຕຕິຍປຸຈ຺ຉາຍໍ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸສຍນໂຕ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ປຏິວຈນໍ ທິນ຺ນໍ. ຣູປຘາຕຸອຣູປຘາຕຸຍາ ປນ ມານານຸສຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອສາຘາຣຓໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ມາ ໂນ ຈ ຕຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ເພສໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານວາຣໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໒໐. ທຸກມູລກປຸຈ຺ຉາຍໍ ຍສ຺ມາ ກາມຣາຄປຏິຆານຸສຍາ ນາປິ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍສ຺ມິໍ ອິເມ ທ຺ເວ ອນຸສຍາ ອນຸສເຍຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ຐານເມວ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ກຕ຺ຖ ມານານຸສໂຍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຸຈ຺ຉາ ອປຸຈ຺ຉາເຍວາຕິ. ອຎ຺ເຎສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

໒໗. ປຸຄ຺ຄໂລກາສວາເຣ ຈຕຸນ຺ນນ຺ຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິອນາຄາມີນໍ.

໓໖. ປຏິໂລມນເຍ ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ນານຸເສຕີຕິ ອຍໍ ປຸຈ຺ຉາ ອນາຄາມິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉຕິ.

໕໖. ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ນານຸເສຕີຕິ ອນາຄາມິອຣຫນ຺ຕານໍ. ກາມຘາຕຸຍາ ຕີສຸ ເວທນາສູຕິ ຈ ເວທນາຄ຺ຄຫເຓນ ເວທນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການມ຺ປິ ເຕສໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານມ຺ປີຕິ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ກາມາວຈຣຘມ຺ມານໍ ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ອນຸສຍວາເຣ ວິນິຈ຺ຉຍກຖາ.

ອນຸສຍວາຣວຓ຺ຓນາ.

໒. ສານຸສຍວາຣວຓ຺ຓນາ

໖໖-໑໓໑. ສານຸສຍວາເຣ ປນ ໂຍ ກາມຣາຄານຸສເຍນ ສານຸສໂຍຕິ ຍຖາ ເອກນ຺ຕຣິກຊຣາທິໂຣເຄນ ອາພາຘິໂກ ຍາວ ຕມ຺ຫາ ໂຣຄາ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ, ຕາວ ຕສ຺ສ ໂຣຄສ຺ສ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓປິ ສໂຣໂຄເຍວ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສສໍກິເລສສ຺ສ ວຏ຺ຏຄາມິສຕ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ອນຸສຍາ ສມຸຄ຺ຆາຕໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕາວ ເຕສໍ ອນຸສຍານໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓປິ ສານຸສໂຍເຍວ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວຣູປໍ ສານຸສຍຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອນຸສຍວາຣສທິສເມວ.

ໂອກາສວາເຣ ປນ ‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ເອຕ຺ຖ ມານານຸສເຍນ ສານຸສໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕາສຸ ຘາຕູສຸ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສານຸສຍຕາ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍ, ອນຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ນ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍ. ອນຸສຍສ຺ສ ຈ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຍໍ ວາໂຣ ອາຣທ຺ໂຘ, ຕສ຺ມາ ຕໂຕ ມານານຸສເຍນ ສານຸສໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ຕໂຕ ຘາຕຸທ຺ວຍໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ມານານຸສເຍນ ສານຸສໂຍຕິ ອນຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ອິມສ຺ສ ປນ ປຎ຺ຫສ຺ສ ອຕ຺ເຖ ອວຸຕ຺ເຕ ອາທິປຎ຺ຫສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ ນ ໂຫຕີຕິ ປຐມໍ ນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ໂສ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍໂຕ ກາມຣາຄານຸສເຍນາຕິ ຍໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ກາມຣາຄານຸສເຍນ ສານຸສໂຍ, ກິໍ ໂສ ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ປຏິຆານຸສເຍນປິ ສານຸສໂຍຕິ? ຍສ຺ມາ ປເນເຕ ທ຺ເວ ເອກສ຺ມາ ຐານາ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕສ຺ມາ ‘‘ໂນ’’ຕິ ປຏິເສໂຘ ກໂຕ. ອຣຫາ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ອຣຫາ ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນເກນ ເກນຈິ ອນຸສເຍນ ນິຣານຸສໂຍຕິ. ອິມິນາ ອຕ຺ຖວເສນ ນິປ຺ປເທສຏ຺ຐາເນສຸ ຠຸມ຺ມວຈນເມວ ກຕນ຺ຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສານຸສຍວາຣວຓ຺ຓນາ.

໓. ປຊຫນວາຣວຓ຺ຓນາ

໑໓໒-໑໙໗. ປຊຫນວາເຣ ປຊຫຕີຕິ ເຕນ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ປຫານປຣິຎ຺ຎາວເສນ ປຊຫຕິ, ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາເທຕິ. ອາມນ຺ຕາຕິ ອນາຄາມີມຄ຺ຄຏ຺ຐໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິວຈນໍ. ຕເທກຏ຺ຐໍ ປຊຫຕີຕິ ປຫາເນກຏ຺ຐຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂນຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຏ຺ຐໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິເສໂຘ.

ຍໂຕ ກາມຣາຄານຸສຍໍ ປຊຫຕີຕິ ຍໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ ກາມຣາຄານຸສຍໍ ປຊຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ຐມໂກຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລຏ຺ຐໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຈ຺ໂຈໂຣຫນຄຓນາຍ ຄຓິຍມາໂນ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ອຏ຺ຐມໂກ ນາມ. ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຄຓນາຍ ຫິ ອຣຫາ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ປຐໂມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ທຸຕິໂຍ, ອນາຄາມີ ຕຕິໂຍ…ເປ… ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ອຏ຺ຐໂມ. ໂສ ອິຘ ‘‘ອຏ຺ຐມໂກ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ນາມສຎ຺ຎາເຍວ ວາ ເອສາ ຕສ຺ສາຕິ. ອນາຄາມິມຄ຺ຄສມງ຺ຄິຎ຺ຈ ອຏ຺ຐມກຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາຕິ ສທ຺ຘິໍ ປຸຖຸຊ຺ຊເນນ ເສກ຺ຂາເສກ຺ຂາ. ເຕສຸ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ປຫານປຣິຎ຺ຎາຍ ອຠາເວນ ນປ຺ປຊຫຕິ. ເສສາ ເຕສໍ ອນຸສຍານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄີນນ຺ຕິ ທ຺ເວ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ ຐເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ປຊຫນວາຣວຓ຺ຓນາ.

໔. ປຣິຎ຺ຎາວາຣວຓ຺ຓນາ

໑໙໘-໒໖໓. ປຣິຎ຺ຎາວາເຣ ປຣິຊານາຕີຕິ ຕີຫິ ປຣິຎ຺ຎາຫິ ປຣິຊານາຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອຍມ຺ປິ ຫິ ວາໂຣ ປຊຫນວາໂຣ ວິຍ ມຄ຺ຄຏ຺ຐານຎ຺ເຎວ ວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕຕິ.

ປຣິຎ຺ຎາວາຣວຓ຺ຓນາ.

໕. ປຫີນວາຣວຓ຺ຓນາ

໒໖໔-໒໗໔. ປຫີນວາເຣ ຜລຏ຺ຐວເສເນວ ເທສນາ ອາຣທ຺ຘາ. ອນາຄາມິສ຺ສ ຫິ ອຸໂຠເປເຕ ອນຸສຍາ ປຫີນາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໗໕-໒໙໖. ໂອກາສວາເຣ ຍຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ຕຕ຺ຖ ປຏິຆານຸສໂຍ ປຫີໂນຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ປຫີໂນຕິ ວາ ອປ຺ປຫີໂນຕິ ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕໍ ກສ຺ມາຕິ? ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານສ຺ສ ອສາຘາຣຓຕ຺ຕາ. ອຎ຺ຎໍ ຫິ ກາມຣາຄານຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຎໍ ປຏິຆານຸສຍສ຺ສ. ອຠາວິຕມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ຍຕ຺ຖ ອນຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ມຄ຺ເຄ ຠາວິເຕ ຕຕ຺ເຖວ ໂສ ປຫີໂນ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ເນວ ກາມຣາຄານຸສຍຏ຺ຐາເນ ປຏິຆານຸສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ປຏິຆານຸສຍຏ຺ຐາເນ ກາມຣາຄານຸສໂຍ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ໂສ ປຫີໂນຕິ ວາ ອປ຺ປຫີໂນຕິ ວາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ໂສ ຫິ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ, ຕສ຺ມິໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ປຫີໂນຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຍໍ ກາມຣາຄານຸສຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ, ຕສ຺ມິໍ ອຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປຫີໂນຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ.

ຍຕ຺ຖ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ, ຕຕ຺ຖ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສາຘາຣຓຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ອາມນ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາມຣາຄານຸສໂຍ ຫິ ກາມຘາຕຸຍາ ທ຺ວີສຸ ເວທນາສຸ ອນຸເສຕິ. ມານານຸສໂຍ ຕາສຸ ເຈວ ຣູປາຣູປຘາຕູສຸ ຈ. ໂສ ຐເປຕ຺ວາ ອສາຘາຣຓຏ຺ຐານໍ ສາຘາຣຓຏ຺ຐາເນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ປຫີໂນ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ໂອກາສວາເຣ ປຫີນຕາ ຈ ນວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ຈ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘ນຕ຺ຖີ’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນສຸ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສທິໂສວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ປຸຄ຺ຄໂລກາສວາໂຣ, ໂອກາສວາຣຄຕິໂກເຍວ.

໒໙໗-໓໐໗. ປຏິໂລມນເຍ ຍສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ ອປ຺ປຫີໂນຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິວເສນ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ອິເມ ທ຺ເວ ອນຸສຍາ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອນາຄາມິມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ຉນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອປ຺ປຫີນາ. ອິຘ ປນ ປຣໂຕ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ ມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ອນຘິປ຺ເປຕາ, ຕສ຺ມາ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນວ ສນ຺ຘາຍ ‘ອາມນ຺ຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານນ຺ຕິ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມີນໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ປຸຄ຺ຄລວາເຣ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໐໘-໓໒໙. ໂອກາສວາຣປຸຄ຺ຄໂລກາສວາຣາ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ປຫີນວາຣວຓ຺ຓນາ.

໖. ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໓໐. ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວາໂຣ ອນຸສຍວາຣສທິໂສເຍວ.

໗. ຘາຕຸປຸຈ຺ຉາວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໓໒-໓໔໐. ຘາຕຸວາຣສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາວາເຣ ຕາວ ກຕິ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ກຕິ ອນຸສຍາ ສນ຺ຕານໍ ອນຸຄຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສຍນ຺ຕິ. ກຕິ ອນຸສຍາ ນານຸເສນ຺ຕີຕິ ກຕິ ອນຸສຍາ ສນ຺ຕານໍ ນ ອນຸຄຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສຍນ຺ຕິ. ກຕິ ອນຸສຍາ ຠງ຺ຄາຕິ ກຕິ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕິ ນານຸເສນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ວິຠຊິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສເມຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ປາຬິວວຕ຺ຖາເນ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໗. ຘາຕຸວິສ຺ສຊ຺ຊນາວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໔໑-໓໔໙. ນິທ຺ເທສວາເຣ ປນສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ສຕ຺ຕ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ສຈິ ປຎ຺ຈາຕິ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ທິຏ຺ຐານຸສໂຍ ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ ຈ ປຫີນາຕິ ປຎ຺ເຈວ ອນຸເສນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອນຸສຍວາເຣ ‘‘ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ຄຫິໂຕ, ເອວມິຘ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກສ຺ມາ? ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ກາມຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ວິປາກຈິຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານຣູປຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ. ອນຸສຍາ ຈ ອກຸສລຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ວິປາກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓຕິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ຕຖາ ອຕ຺ໂຖ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກຖໍ ປນ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ? ຍຖາ ລພ຺ຠຕິ ຕຖາ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກຖຎ຺ຈ ລພ຺ຠຕິ? ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ. ຍຖາ ຫິ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ກຸສລາພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄີ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສຣາໂຄ ສໂທໂສ ສໂມໂຫ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓປິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເຕ ເຕ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ປນ ເຕ ອນຸເສນ຺ຕິເຍວ ນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອນຸສຍາ ຠງ຺ຄາ ນຕ຺ຖີຕິ ຍສ຺ສ ຫິ ໂຍ ອນຸເສຕິ, ໂສ ອນຸເສຕິເຍວ; ໂຍ ນານຸເສຕິ, ໂສ ນານຸເສຕິເຍວ. ອຍໍ ອນຸເສຕິ ຈ ນານຸເສຕິ ຈ, ອຍໍ ສິຍາ ອນຸເສຕິ ສິຍາ ນານຸເສຕີຕິ, ເອວໍ ວິຠຊິຕພ຺ໂພ ອນຸສໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຣູປຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຕໂຍຕິ ອນາຄາມິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ກາມຣາຄປຏິຆທິຏ຺ຐິວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍາ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ອນວເສສໂຕ ປຫີນາ. ອິຕເຣ ຕໂຍວ ອປ຺ປຫີນາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກສ຺ສຈິ ຕໂຍ ອນຸສຍາ ອນຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ.

ນ ກາມຘາຕຸນ຺ຕິ ກາມຘາຕຸຍາ ປຏິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ເສສາ ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ເຕ ວາຕິ ຍສ຺ມາ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຣູປຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ເສວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕ຺ເຕວາຕິ ນິຍເມຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອຣູປຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ກາມຘາຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ເຕວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣູປຘາຕຸຍາ ອຸປປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ກສ຺ມາ ນຕ຺ຖິ? ອຸປປຕ຺ຕິນິປ຺ຜາທກສ຺ສ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານສ຺ສ ອຠາວາ. ໂສ ຫິ ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ ຕໍ ຘາຕຸໍ ອຸປປນ຺ໂນຕິ ນາສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານໍ ອຕ຺ຖິ. ຕທຠາວາ ຣູປຘາຕຸຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຣູປຘາຕຸຍາ ຈຸຕສ຺ສ ນ ກາມຘາຕຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຣູປຘາຕຸເຍວ ອຘິປ຺ເປຕາ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ຘາຕຸວາຣວຓ຺ຓນາ.

ອນຸສຍຍມກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.