໒໑. ເອກວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

໑. ສາສນກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໗໘. ອິທານິ ສາສນກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕິສ຺ໂສ ສງ຺ຄີຕິໂຍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສາສນໍ ນວໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂກຈິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສາສນໍ ນວໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ລພ຺ຠາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສາສນໍ ນວໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ຈ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເອກຈ຺ຈານໍ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ຕີສຸປິ ກຖາສຸ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ສຕິປຏ຺ຐານາຕິອາທິ ສາສນໍ ນາມ ສຕິປຏ຺ຐານາທໂຍ ເຈວ ອຣິຍຘມ຺ມາ, ກຸສລາທີນຎ຺ຈ ເທສນາ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ຠຄວຕາ ເທສິຕາ ສຕິປຏ຺ຐານາທໂຍ, ຐເປຕ຺ວາ ເຕ ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ສຕິປຏ຺ຐານາທີນໍ ກຣເຓນ ອກຸສລາທີນໍ ວາ ກຸສລາທິຠາວກຣເຓນ ສາສນໍ ນວໍກຕໍ ນາມ ຠເວຍ຺ຍ, ກິໍ ຕໍ ເອວໍ ກຕໍ ເກນຈິ, ອຕ຺ຖິ ວາ ໂກຈິ ເອວໍ ກໂຣຕິ, ລພ຺ຠາ ວາ ເອວໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ຕີສຸປິ ປຸຈ຺ຉາສຸ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ.

ສາສນກຖາວຓ຺ຓນາ.

໒. ອວິວິຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໗໙-໘໘໐. ອິທານິ ອວິວິຕ຺ຕກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂຍ ຘມ຺ໂມ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນ, ໂສ ເຕນ ອວິວິຕ຺ໂຕ ນາມາຕິ ອິທໍ ສກສມເຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ປຸຖຸຊ຺ຊເນນ ເຕຘາຕຸກາ ຘມ຺ມາ ອປຣິຎ຺ຎາຕາ, ຕສ຺ມາ ໂສ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ສພ຺ເພຫິປິ ເຕຘາຕຸເກຫິ ຘມ຺ເມຫິ ອວິວິຕ຺ໂຕຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສຎ຺ເຎວ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ຜສ຺ເສຫີຕິອາທິ ສພ຺ເພສໍ ຜສ຺ສາທີນໍ ເອກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິໂທສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ອວິວິຕ຺ຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໓. ສຎ຺ໂຎຊນກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໑-໘໘໒. ອິທານິ ສຎ຺ໂຎຊນກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອຣຫາ ສພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘວິສຍໍ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາວິຈິກິຈ຺ຉາຫິ ອປ຺ປຫີນາຫິ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ສຎ຺ໂຎຊນໍ ອປ຺ປຫາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສງ຺ຆິການໍ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐີຕິອາທິ ອຣຫໂຕ ສພ຺ພສໍໂຍຊນປ຺ປຫານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘວິສຍນ຺ຕິ ປຎ຺ຫທ຺ວເຍ ອຣຫໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓາຠາເວນ ປຏິເສໂຘ ກໂຕ, ນ ອວິຊ຺ຊາວິຈິກິຈ຺ຉານໍ ອປ຺ປຫາເນນ. ອິຕໂຣ ປນ ເຕສໍ ອປ຺ປຫີນຕໍ ສນ຺ຘາຍ ເຕນ ຫີຕິ ລທ຺ຘິໍ ປຕິຏ຺ຐເປຕິ. ສາ ອໂຍນິໂສ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ສຎ຺ໂຎຊນກຖາວຓ຺ຓນາ.

໔. ອິທ຺ຘິກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໓-໘໘໔. ອິທານິ ອິທ຺ຘິກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິທ຺ຘິ ນາເມສາ ກຕ຺ຖຈິ ອິຊ຺ຌຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ນ ອິຊ຺ຌຕິ, ອນິຈ຺ຈາທີນໍ ນິຈ຺ຈາທິກຣເຓ ເອກນ຺ເຕເນວ ນ ອິຊ຺ຌຕິ. ສຠາຄສນ຺ຕຕິໍ ປນ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ວິສຠາຄສນ຺ຕຕິກຣເຓ ວາ ສຠາຄສນ຺ຕຕິວເສເນວ ຈິຣຕຣປ຺ປວຕ຺ຕເນ ວາ ເຍສໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຣິຍຕິ, ເຕສໍ ປຸຎ຺ຎາທີນິ ກາຣຓານິ ນິສ຺ສາຍ ກຕ຺ຖຈິ ອິຊ຺ຌຕິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ປານີຍສ຺ສ ສປ຺ປິຂີຣາທິກຣເຓ ວິຍ ມຫາຘາຕຸນິຘາເນ ທີປາທີນໍ ຈິຣສນ຺ຕານປ຺ປວຕ຺ຕເນ ວິຍ ຈາຕິ ອິທໍ ສກສມເຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ຍໍ ປນ ອາຍສ຺ມາ ປິລິນ຺ທວຈ຺ໂຉ ຣຎ຺ໂຎ ປາສາທໍ ສຸວຓ຺ຓນ຺ຕ຺ເວວ ອຘິມຸຈ຺ຈິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ເຍສໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອຘິປ຺ປາຍອິທ຺ຘີ’’ຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຕ຺ຖິ ອຘິປ຺ປາຍອິທ຺ຘີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາຍອິທ຺ຘີຕິ ອຘິປ຺ປາຍອິທ຺ຘິ, ຍຖາຘິປ຺ປາຍໍ ອິຊ຺ຌນອິທ຺ຘີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາມນ຺ຕາຕິ ລທ຺ຘິມຕ຺ເຕ ຐຕ຺ວາ ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ. ອຖ ນໍ ອນິຈ຺ຈາທີນໍ ນິຈ຺ຈາທິຕາຍ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນິຈ຺ຈປຓ຺ຓາ ຣຸກ຺ຂາ ໂຫນ຺ຕູຕິອາທິມາຫ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ລທ຺ຘິປຕິຏ຺ຐາປເນ ສຸວຓ຺ໂຓ ຈ ປນາສີຕິ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຎ຺ຎູປນິສ຺ສເຍນ ອາສິ, ນ ເກວລໍ ເຖຣສ຺ສ ອຘິປ຺ປາເຍເນວ. ຕສ຺ມາ ອສາຘກເມຕນ຺ຕິ.

ອິທ຺ຘິກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕. ພຸທ຺ຘກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໕. ອິທານິ ພຸທ຺ຘກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຐເປຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ສຣີຣເວມຕ຺ຕຕໍ ອາຍຸເວມຕ຺ຕຕໍ ປຠາເວມຕ຺ຕຕຎ຺ຈ ເສເສຫິ ພຸທ຺ຘຘມ຺ເມຫິ ພຸທ຺ຘານໍ ພຸທ຺ເຘຫິ ຫີນາຕິເຣກຕາ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເຍສໍ ປນ ອວິເສເສເນວ ອຕ຺ຖີຕິ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘານນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ພຸທ຺ຘຘມ຺ເມຫິ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕຸໍ ສຕິປຏ຺ຐານໂຕຕິອາທິມາຫ. ອິຕໂຣ ເຕສໍ ວເສນ ຫີນາຕິເຣກຕໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກ຺ຂິປຕິເຍວາຕິ.

ພຸທ຺ຘກຖາວຓ຺ຓນາ.

໖. ສພ຺ພທິສາກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໖. ອິທານິ ສພ຺ພທິສາກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ ເຫຏ຺ຐາ ອຸປຣີຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ໂລກຘາຕຸສນ຺ນິວາສໍ, ສພ຺ພໂລກຘາຕູສຸ ຈ ພຸທ຺ຘາ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວິກປ຺ປສິປ຺ປໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ສພ຺ພທິສາສຸ ພຸທ຺ຘາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສງ຺ຆິການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ປຸຣຕ຺ຖິມາຍາຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສກ຺ຍມຸນິໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຸນ ປຸຏ຺ໂຐ ລທ຺ຘິວເສນ ອຎ຺ຎໂລກຘາຕຸຍໍ ຐິຕໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຊານາຕິ. ກິນ຺ນາໂມ ໂສ ຠຄວາຕິອາທິ ‘‘ສເຈ ຕ຺ວໍ ຊານາສິ, ນາມາທິວເສນ ນໍ ກເຖຫີ’’ຕິ ໂຈທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສພ຺ພທິສາກຖາວຓ຺ຓນາ.

໗. ຘມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໗-໘໘໘. ອິທານິ ຘມ຺ມກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຣູປາທໂຍ ຣູປາທິສຠາເວນ ນິຍຕາ ນ ຕໍ ສຠາວໍ ວິຊຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຘມ຺ມາ ນິຍຕາຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອນ຺ຘການຎ຺ເຈວ ເອກຈ຺ຈານຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣາປຖການໍ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ອຖ ນໍ ‘‘ສເຈ ເຕ ນິຍຕາ, ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕາ ວາ ສິຍຸໍ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍຕາ ວາ, ອິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ນິຍາໂມ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ໂຈເທຕຸໍ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຈ ປຏິຎ຺ຎາ ຈ ປຣວາທິສ຺ສ. ຣູປໍ ຣູປຏ຺ເຐນາຕິອາທິ ເຍນຕ຺ເຖນ ນິຍຕາຕິ ວທຕິ, ຕສ຺ສ ວເສນ ໂຈເທຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຣູປຎ຺ຫິ ຣູປຏ຺ເຐນ ນິຍຕນ຺ຕິ ຣູປໍ ຣູປເມວ, ນ ເວທນາທິສຠາວນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອິໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ຣູປຏ຺ຐໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ອຠາວາ. ຣູປສຠາໂວ ຫິ ຣູປຏ຺ໂຐ, ຣູປສຠາໂວ ຈ ຣູປເມວ, ນ ຣູປໂຕ ອຎ຺ໂຎ. ເວທນາທີຫິ ປນສ຺ສ ນານຕ຺ຕປຎ຺ຎາປນຕ຺ຖໍ ເອສ ໂວຫາໂຣ ໂຫຕີຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ຣູປໍ ຣູປຏ຺ເຐນ ນິຍຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ເຕນ ຣູປໍ ນິຍຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນິຍຕຎ຺ຈ ນາມ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕໍ ວາ ສິຍາ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍຕໍ ວາ, ອິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ນິຍາໂມ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຖ ກສ຺ມາ ປຏິຊານາຕີຕິ? ອຕ຺ຖນ຺ຕຣວເສນ. ຣູປໍ ຣູປຏ຺ເຐນ ນິຍຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ ຣູປໍ ຣູປເມວ, ນ ເວທນາທິສຠາວນ຺ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມາ ປຏິຊານາຕິ. ອິໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປນສ຺ສ ນິຍຕຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປຸນ ເຕເນວ ນເຍນ ໂຈເທຕຸໍ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ເຕນ ຫິ ຣູປນ຺ຕິ ລທ຺ຘິປິ ອໂຍນິໂສ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາວ ໂຫຕີຕິ.

ຘມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ.

໘. ກມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໘໙-໘໙໑. ອິທານິ ກມ຺ມກຖາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍສ຺ມາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍາທີນິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍຏ຺ຐາທີຫິ ນິຍຕານິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ກມ຺ມາ ນິຍຕາ’’ຕິ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕສຎ຺ເຎວ; ເຕ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ອິຕຣສ຺ສ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍຏ຺ເຐນ ນິຍຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍຏ຺ຐເມວ. ສເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ວິປາກໍ ທາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ ເທຕິ, ໂນ ເຈ ອໂຫສິກມ຺ມໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ. ມິຈ຺ຉຕ຺ຕສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມວເສນ ປເນຕໍ ອນິຍຕເມວາຕິ ສພ຺ພໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ກມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ.

ເອກວີສຕິໂມ ວຄ຺ໂຄ.