໒. ນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑. ປຐມນໂຍ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫປທວຓ຺ຓນາ

໑. ຂນ຺ຘປທວຓ຺ຓນາ

໖. ອິທານິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາທິວເສນ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມາຕິກໍ ‘ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫ’ຕິອາທີຫິ ນຍມາຕິກາປເທຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິອາທິນາ ນເຍນ ນິທ຺ເທສວາໂຣ ອາຣທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ‘‘ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫຕິອາທິກາຍ ນຍມາຕິກາຍ ‘‘ຕີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ຕີຫິ ອສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ນຍມຸຂມາຕິກາ ຐປິຕາ, ຕສ຺ມາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ ສງ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ກຕິຫາຍຕເນຫິ ກຕິຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຕີຓິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸປທາເນວ ອຸທ຺ຘຏານິ. ‘ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານີ’ຕິອາທີສຸ ເອກມ຺ປິ ນ ປຣາມຏ຺ຐໍ. ຍສ຺ມາ ຈ ‘‘ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄ’’ຕິ ເອວໍ ລກ຺ຂຓມາຕິກາ ຐປິຕາ, ຕສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຠາຄາ ຫິ ຕສ຺ສ ເອເຕ ຂນ຺ຘາທໂຍຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເນວ. ຍຎ຺ຫິ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສຠາຄຕ຺ຕາ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕ຺ເວວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເນວ ຄຓິຕໍ, ຕໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເນວ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ. ເອກາທສຫາຍຕເນຫີຕິ ມນາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ສພ຺ໂພປິ ຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ທສາຍຕນານິ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ ຈ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ ຄຓິໂຕ, ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ. ເອກາທສຫິ ຘາຕູຫີຕິ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ ເອກາທສຫິ ເອຕາສຸ ຫິ ອປຣິຍາປນ຺ນໍ ຣູປໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ອສງ຺ຄຫນຍນິທ຺ເທເສ ກຕິຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ສງ຺ເຂເປເນວ ປຸຈ຺ຉາ ກຕາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ປນສ຺ສ ຍສ຺ມາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ວິສຠາຄາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ, ເອກໍ ມນາຍຕນໍ, ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ; ຕສ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ – ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີ’’ຕິອາທິມ຺ຫິ ຕາວ ເອກມູລເກ ສງ຺ຄຫນເຍ ສຣູເປເນວ ທສ຺ສິຕາ ປຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉາ, ປຎ຺ຈ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ. ອສງ຺ຄຫນເຍ ສງ຺ເຂເປນ ທສ຺ສິຕາ ປຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉາ, ປຎ຺ຈ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ທຸກມູລກາທີສຸປິ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຣູປກ຺ຂນ຺ຘມູລກາເຍວ ເຈຕ຺ຖ ທຸກຕິກຈຕຸກ຺ກາ ທສ຺ສິຕາ. ປຎ຺ຈເກ ປນ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ເຠທໂຕ ຈ, ‘‘ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີ’’ຕິ ເອວໍ ອເຠທໂຕ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ກຕານິ. ເອວໍ ປາຬິນໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

໒. ອາຍຕນປທາທິວຓ຺ຓນາ

໒໒. ອາຍຕນປທນິທ຺ເທສາທີສຸ ອາຍຕນປທນິທ຺ເທເສ ຕາວ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ເອເກນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເນວ, ເອເກນ ຈກ຺ຂາຍຕເນເນວ ເອກາຍ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸຍາວ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂສຕາຍຕນາທີສຸປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຍສ຺ມາ ອສງ຺ຂຕໍ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ນາມ ນິພ຺ພານໍ, ຕຎ຺ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ; ຕສ຺ມາ ‘ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ຣູປເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ນິພ຺ພານວຊ຺ຊຎ຺ຫິ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ເອເຕຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘນ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸໂຍ ເສສາຍຕນຘາຕູຫິ ຈ ຕໍ ນ ສງ຺ຄຍ຺ຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ, ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ, ສຕ຺ຕຣສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ເຕ ເຫຏ຺ຐາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘມູລກາ, ເອວມິຘາປິ ຈກ຺ຂາຍຕນມູລກາວ ນຍາ ເວທິຕພ຺ພາ. ທຸກມຕ຺ຕເມວ ປນ ປາຬິຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ທ຺ວາທສາຍຕນານີ’’ຕິ ອເຠທໂຕວ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຘາຕຸນິທ຺ເທເສປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໔໐. ສຈ຺ຈນິທ຺ເທເສ – ສພ຺ເພປິ ທຸກຕິກຈຕຸກ຺ກາ ປາຬິຍໍ ທສ຺ສິຕາ. ຍສ຺ມາ ຈ ທຸກຕິເກສຸ ສມຸທຍສຈ຺ຈສທິສເມວ ມຄ຺ຄສຈ຺ເຈປິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສມຸທຍານນ຺ຕຣໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໐. ອິນ຺ທ຺ຣິຍນິທ຺ເທເສ – ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ອຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປາຬິວວຕ຺ຖານໍ ປເນຕ຺ຖ ອາຍຕນຘາຕຸນິທ຺ເທສສທິສເມວ.

໖. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທວຓ຺ຓນາ

໖໑. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທນິທ຺ເທເສ – ‘‘ອວິຊ຺ຊາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉໍ ອນາຣຠິຕ຺ວາ ອວິຊ຺ຊາ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ເອວໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນເມວ ທສ຺ສິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ປວຕ຺ເຕ ຈ ສພ຺ພມ຺ປິ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ. ນາມຣູປມ຺ປິ ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ສທ຺ທາຍຕນມ຺ປິ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ ສງ຺ຄໂຫ ທສ຺ສິໂຕ. ຜສ຺ສາທີສຸ ຂນ຺ຘເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຎ຺ເຎເນວ ຫິ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ຜສ຺ໂສ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ອຎ຺ເຎນ ເວທນາ, ຕຓ຺ຫາອຸປາທານກມ຺ມຠວາ ປນ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘເນວ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຠວປທຎ຺ເຈຕ຺ຖ ກມ຺ມຠວາທີນໍ ວເສນ ເອກາທສຘາ ວິຠຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມຠໂວ ຜສ຺ສາທີຫິ ສທິສວິສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ທສ຺ສິໂຕ. ອຸປປຕ຺ຕິຠວກາມຠວສຎ຺ຎາຠວປຎ຺ຈໂວກາຣຠວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ເອກໂຕ ທສ຺ສິຕາ. ຍສ຺ມາ ເຈເຕ ອຸປາທິນ຺ນກຘມ຺ມາວ ຕສ຺ມາ ‘‘ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ ສຕ຺ຕຣສຫິ ຘາຕູຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສທ຺ທາຍຕນຎ຺ຫິ ອນຸປາທິນ຺ນໍ, ຕໍ ເອຕ຺ຖ ນ ຄຫິຕໍ.

໖໘. ຣູປຠວນິທ຺ເທເສ – ປຎ຺ຈຫາຍຕເນຫີຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕມນຣູປຘມ຺ມາຍຕເນຫິ. ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໂສຕວິຎ຺ຎາຓຣູປຘມ຺ມມໂນຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ. ອຣູປຠວາທໂຍປິ ຕໂຍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາວ ເອກໂຕ ທສ຺ສິຕາ. ຕຖາ ອສຎ຺ຎາຠວເອກໂວກາຣຠວາ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວີຫາຍຕເນຫີຕິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕເນຫິ. ຘາຕູສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອກຕລວາສິການຎ຺ຫິ ເສສພ຺ຣຫ຺ມານໍ ຈກ຺ຂຸສພ຺ຠາວໂຕ ຕສ຺ສາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ຣູປາຍຕນໍ ອຸທ຺ຘຏໍ.

໗໑. ຊາຕິ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ຣູປຊາຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ອຣູປຊາຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ. ຊຣາມຣເຓສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂສກາທີສຸປິ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ໂສກທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສານິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ, ປຣິເທໂວ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ອຸປາຍາສາທໂຍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິ ເອວໍ ຂນ຺ຘວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໗໓. ອິທ຺ຘິປາໂທ ທ຺ວີຫີຕິ ສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘຫິ, ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕເນຫິ, ຘມ຺ມຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ຈ. ຌານໍ ທ຺ວີຫີຕິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ອປ຺ປມຎ຺ຎາທໂຍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ເອກໂຕ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ຈິຕ຺ຕໍ ປນ ເຈຕນານນ຺ຕຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມ຺ປິ ອສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉາ ຄຫິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປມຎ຺ຎາທີສຸ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ເວທນາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ, ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘນ, ເສສາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເອວໍ ຂນ຺ຘວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໗. ຕິກປທວຓ຺ຓນາ

໗໗. ເອວໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມາຕິກາຍ ສງ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ພາຫິຣມາຕິກາຍ ສງ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເວທນາຕ຺ຕິເກ ຕີຫິ ຘາຕູຫີຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓມໂນວິຎ຺ຎາຓຘມ຺ມຘາຕູຫິ. ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕຆານຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ເຈວ ມໂນຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ຈ. ວິປາກຕ຺ຕິເກ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫີຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສທ຺ຘິໍ ຕາຫິເຍວ. ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມາ ປນ ສໍກິລິຏ຺ຐສໍກິເລສິເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ເອກໂຕ ຄຫິຕາ. ຍຖາ ເຈເຕ, ເອວໍ ສພ຺ພຕິກທຸກປເທສຸ ຍໍ ຍໍ ປທໍ ເຍນ ເຍນ ປເທນ ສທ຺ຘິໍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕໍ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາປິ ເຕນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫນໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫປທວຓ຺ຓນາ.

໒. ທຸຕິຍນໂຍ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໑໗໑. ອິທານິ ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຈກ຺ຂາຍຕເນນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ລກ຺ຂຓໍ – ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ວາເຣ ຍໍ ຂນ຺ຘປເທນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸປເທຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຂນ຺ຘາຍຕນປເທຫິ ວາ ສງ຺ຄຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຘາຕຸປເທນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ໂສ ຈ ອຑ຺ເຒກາທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ຈ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ໂສປິ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາວໂຕ ເອຕານິ ອຎ຺ຎານິ ຈ ເອວຣູປານິ ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນາທີນິ ປທານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປທານິ ຣູເປກເທສໍ ອຣູເປນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ, ວິຎ຺ຎາເຓກເທສຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ປຣິໂຍສາເນ ຈ –

‘‘ທສາຍຕນາ ສຕ຺ຕຣສ ຘາຕຸໂຍ,

ສຕ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ ອສຎ຺ຎາຠໂວ ເອກໂວກາຣຠໂວ;

ປຣິເທໂວ ສນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆໍ,

ອນິທສ຺ສນໍ ປຸນເທວ ສປ຺ປຏິຆໍ ອຸປາທາ’’ຕິ.

ເອວໍ ອຸທ຺ທານຄາຖາຍ ທສ຺ສິຕາເນວ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ວເສເນວ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຎ຺ຫວເສນ ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ອາຍຕນຘາຕຸວເສເນວ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ວີສຕິ ຘມ຺ເມ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ເອໂກ ປຎ຺ໂຫ ກໂຕ, ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ເອໂກ, ສຕ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ເອໂກ, ທ຺ເວ ຠເວ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ເອໂກ, ປຣິເທເວນ ຈ ສນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິເຆຫິ ຈ ເອໂກ, ອນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິເຆຫິ ເອໂກ, ສນິທສ຺ສເນຫິ ເອໂກ, ສປ຺ປຏິເຆຫິ ຈ ອຸປາທາຘມ຺ເມຫິ ຈ ເອໂກຕິ ອຏ຺ຐ ປຎ຺ຫາ ກຕາ. ເຕສຸ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປຐມປຎ຺ເຫ ຕາວ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ, ທ຺ວີຫາຍຕເນຫີຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີສຸ ເອເກເກນ ສທ຺ຘິໍ ມນາຍຕເນນ, ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸອາທີສຸ ເອເກກາຍ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຫິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ສງ຺ຄຫິເຕ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ຈກ຺ຂາຍຕນເມເວກໍ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ເສສານິ ທສ ອາຍຕນານິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ. ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນປິ ເຕນ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸເຍເວກາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເສສາ ທສ ຘາຕຸໂຍ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອິຕິ ຍານິ ເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕານິ ທສາຍຕນານິ, ຕານິ ຈກ຺ຂາຍຕນມນາຍຕເນຫິ ທ຺ວີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ. ຍາປິ ເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕາ ທສ ຘາຕຸໂຍ, ຕາ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸຍາ ເຈວ ສຕ຺ຕຫິ ຈ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ຣູປາຍຕນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໑໗໒. ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ – ຍສ຺ມາ ຍາຍ ກາຍຈິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິໂຕ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ມນາຍຕເນນ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ຣູປາທີຫິ ຈຕູຫິ. ເອກາທສຫາຍຕເນຫີຕິ ມນາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ທ຺ວາທສຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຍຖານຸຣູປາ ຉ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ເສສາຫິ ທ຺ວາທສຫິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸເຍວ ສງ຺ຄຫິຕາ, ອິຕຣາ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ໂສຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໑໗໓. ຕຕິຍປຎ຺ເຫ – ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍາທີນໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ຈກ຺ຂາຍຕນາທິສທິສເມວ. ອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິຍປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ປນ ຘມ຺ມາຍຕເນນ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ, ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ຈ ສທ຺ຘິໍ ອຏ຺ຐ ຘາຕຸໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໗໔. ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ເຫ – ຕີຫາຍຕເນຫີຕິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ເຕສຸ ຫິ ຠເວສຸ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນວເສນ ທ຺ເວວ ອາຍຕນານິ ເຕຫິ ສງ຺ຄຫິຕານິ. ເສສານິ ນວ ຣູປາຍຕນານິ ເຕເຫວ ຈ ທ຺ວີຫິ, ມນາຍຕເນນ ຈາຕິ ຕີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ນວຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຣູປຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕູຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ.

໑໗໕. ປຎ຺ຈມປຎ຺ເຫ – ທ຺ວີຫາຍຕເນຫີຕິ ປຐມປທໍ ສນ຺ຘາຍ ສທ຺ທາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ທຸຕິຍປທໍ ສນ຺ຘາຍ ຣູປາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ຘາຕຸໂຍປິ ເຕສໍເຍວ ເອເກເກນ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໗໖. ຉຏ຺ຐປຎ຺ເຫ – ທສຫາຍຕເນຫີຕິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ໂສຬສຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຣູປຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕຸວຊ຺ເຊເຫວ. ກຖໍ? ອນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆາ ຫິ ຘມ຺ມາ ນາມ ນວ ໂອຬາຣິກາຍຕນານິ. ເຕຫິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິເຕ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ, ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ຕາເນວ ນວາຍຕນານິ ສງ຺ຄຫິຕານິ. ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນານິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ. ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນປິ ຕາ ເອວ ນວ ຘາຕຸໂຍ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຣູປຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕຸໂຍ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອິຕິ ຍານິ ເຕຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ, ຕານິ ຣູປາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ ນວຫິ ໂອຬາຣິກາຍຕເນຫິ, ມນາຍຕເນນ ຈາຕິ ທສຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ. ຍາປິ ເຕຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ, ຕາ ຣູປຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ ນວຫິ ໂອຬາຣິກຘາຕູຫິ, ສຕ຺ຕຫິ ຈ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫີຕິ ໂສຬສຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໗໗. ສຕ຺ຕມປຎ຺ເຫ – ທ຺ວີຫາຍຕເນຫີຕິ ຣູປາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຣູປຘາຕຸຍາ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ.

໑໗໘. ອຏ຺ຐມປຎ຺ເຫ – ເອກາທສຫາຍຕເນຫີຕິ ສປ຺ປຏິຆຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາຍ ຘມ຺ມາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ, ອຸປາທາຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາຍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ຘາຕູສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຕ຺ຖໂຍຊນາ ປເນຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

໓. ຕຕິຍນໂຍ ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໑໗໙. ອິທານິ ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ລກ຺ຂຓໍ – ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ວາເຣ ຍໍ ຂນ຺ຘປເທນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸປເທຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘຈກ຺ຂາຍຕນາທີສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ເຕນ ເອກຘມ຺ໂມປິ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ນນຸ ຈ ເວທນາທໂຍ ຘມ຺ມາຍຕເນນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ? ສງ຺ຄຫິຕາ. ນ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ຘມ຺ມາຍຕນໍ, ຣູປກ຺ຂນ຺ຘໂຕ ຫິ ສຸຂຸມຣູປມຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ຠຊຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍ ຘມ຺ມາຍຕເນນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ນ ເຕ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕາ ນາມ. ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘນປິ ອິຕເຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ເຕນ ເອໂກປິ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາວໂຕ ເອຕານິ ອຎ຺ຎານິ ຈ ເອວຣູປານິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິ ປທານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປທານິ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວາ ໂອຬາຣິກຣູເປນ ວາ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ຕຖາ ສຈ຺ຈາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈ ໂສຬສ;

ປທານິ ປຈ຺ຈຍາກາເຣ, ຈຸທ຺ທສູປຣິ ຈຸທ຺ທສ.

‘‘ສມຕິໍສ ປທາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຄຈ຺ຉເກສຸ ທສສ຺ວຖ;

ທຸເວ ຈູຬນ຺ຕຣທຸກາ, ອຏ຺ຐ ໂຫນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕຣາ’’ຕິ.

ເອເຕສຸ ປນ ປເທສຸ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ປທານິ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ທ຺ວາທສ ປຎ຺ຫາ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສຸ ເອວໍ ຂນ຺ຘວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອາຍຕນຘາຕູສຸ ປນ ເຠໂທ ນຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມປຎ຺ເຫ ຕາວ – ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ອາຍຕນຘາຕຸໂຍ ປນ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ສຸຂຸມຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣາ ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ນິພ຺ພານໍ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເສສາ ຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄຫໍ ປນ ນິພ຺ພານມ຺ປິ ຄຈ຺ຉເຕວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ເອເກນາຍຕເນນ, ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ. ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘປກ຺ເຂ ປເນຕ຺ຖ ສຎ຺ຎໍ ອປເນຕ຺ວາ ເວທນາຍ ສທ຺ຘິໍ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ສງ຺ຂາຣາທີສຸ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘໍ ອປເນຕ຺ວາ ຣູປເວທນາສຎ຺ຎາວເສນ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໘໐. ທຸຕິເຍ – ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ວິຎ຺ຎາຓວຊ຺ເຊຫິ. ເຕ ຫິ ນິໂຣເຘນ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ.

໑໘໑. ຕຕິເຍ – ທ຺ວີຫີຕິ ເວທນາສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ຣູປາຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິເຍນ ຫິ ເວທນາສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘາ ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ປນ ເວທນາສຎ຺ຎາວ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເວທນາສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘຫີ’’ຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຂນ຺ຘເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິໂຕ ປຣຎ຺ຫິ ຂນ຺ຘານໍ ນາມມຕ຺ຕເມວ ວກ຺ຂາມ.

໑໘໒. ຈຕຸຕ຺ເຖ – ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິຍປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ, ເວທນາປຎ຺ຈເກ ຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ; ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີສຸ ຜສ຺ສປຣິໂຍສາເນສຸ ຣູປເວທນາສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ເວທນາຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສວ ຕຓ຺ຫຸປາທານກມ຺ມຠເວສຸ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

໑໘໓. ປຎ຺ຈເມ – ຊາຕິຊຣາມຣເຓສຸ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສທິໂສວ. ຌາເນນ ປນ ນິພ຺ພານໍ ສຸຂຸມຣູປໍ ສຎ຺ຎາ ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘານໍ ວເສນ ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໘໔. ຉຏ຺ເຐ – ໂສກາທິຕ຺ຕເຍ ເວທນາຍ ສທິໂສ. ອຸປາຍາສາທີສຸ ສງ຺ຂາຣສທິໂສ. ປຸນ ເວທນາຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສ, ສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສ, ເຈຕນາທີສຸ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສຕ຺ຕມປຎ຺ຫາທີສຸປິ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖນໂຍ ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໑໙໑. ອິທານິ ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ສມຸທຍສຈ຺ເຈນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄຫິເຕນ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ປຸນ ຕສ຺ເສວ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູສຸ ເອກມ຺ປິ ສກລໂກຏ຺ຐາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕປເທສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ສກເລນ ຫິ ຂນ຺ຘາທິປເທນ ອຎ຺ຎໍ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ສງ຺ຄາຫກໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຸນ ເຕເນວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ຕຖາຣູປານິ ປທານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປທານິ ສງ຺ຂາເຣກເທສໍ ວາ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ – ເວທເນກເທສໍ ວາ ສຸຂຸມຣູປໍ ວາ ສທ຺ເທກເທສໍ ວາ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ທ຺ເວ ສຈ຺ຈາ ປນ຺ນຣສິນ຺ທ຺ຣິຍາ, ເອກາທສ ປຏິຈ຺ຈປທາ;

ອຸທ຺ຘໍ ປຸນ ເອກາທສ, ໂຄຈ຺ຉກປທເມຕ຺ຖ ຕິໍສວິຘ’’ນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຫາ ປເນຕ຺ຖ ທ຺ເວເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏໍ ປທໍ, ຕເທວ ເຍຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ເຕ ຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ຫິ ຕຓ຺ຫາວຊ຺ຊາ ເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ປຸນ ເຕຫິ ຕຓ຺ຫາວ ສງ຺ຄຫິຕາ. ສາ ຕຓ຺ຫາ ປຸນ ສງ຺ຂາເຣເຫວ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອຣູປຘມ຺ມປຸຈ຺ຉາສຸ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ຣູປຘມ຺ມປຸຈ຺ຉາສຸ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ. ປຣິເທວປຸຈ຺ຉາຍ ສທ຺ທາຍຕນໍ ເອກໍ ອາຍຕນໍ ນາມ. ສທ຺ທຘາຕຸ ເອກາ ຘາຕຸ ນາມ, ເສສຏ຺ຐາເນສຸ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸວເສເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

໕. ປຎ຺ຈມນໂຍ ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໑໙໓. ອິທານິ ອສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິເຕນ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ປຸນ ຕສ຺ເສວ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຄ຺ຄາຫເກສຸ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈາທີສຸ ວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສຸຂຸມຣູປຄ຺ຄາຫເກສຸ ອນິທສ຺ສນອປ຺ປຏິຆາທີສຸ ຈ ປເທສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕາທິເສນ ຫິ ປເທນ ນິພ຺ພານໍ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫມຕ຺ຕໍ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ເສສາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕຘມ຺ມາ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຕຖາຣູປານິ ປທານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ສຸຂຸມຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ນ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ສພ຺ເພ ຂນ຺ຘາ ຕຖາຍຕນຘາຕຸໂຍ ສຈ຺ຈໂຕ ຕໂຍ;

ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິປິ ສພ຺ພານິ, ເຕວີສຕິ ປຏິຈ຺ຈໂຕ.

‘‘ປຣໂຕ ໂສຬສ ປທາ, ເຕຈຕ຺ຕາລີສກໍ ຕິເກ;

ໂຄຈ຺ຉເກ ສຕ຺ຕຕິ ທ຺ເວ ຈ, ສຕ຺ຕ ຈູຬນ຺ຕເຣ ປທາ.

‘‘ມຫນ຺ຕເຣ ປທາ ວຸຕ຺ຕາ, ອຏ຺ຐາຣສ ຕໂຕ ປຣໍ;

ອຏ຺ຐາຣເສວ ຎາຕພ຺ພາ, ເສສາ ອິຘ ນ ຠາສິຕາ’’ຕິ.

ປຎ຺ຫາ ປເນຕ຺ຖ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ວເສນ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ກຕິຫິ ສທ຺ຘິໍ ສພ຺ເພປິ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏໍ ປທໍ, ຕເທວ ເຍຫິ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ເຕ ຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາຍ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວເສສາ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຓເມວ ຕີຫິປິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ນາມ. ປຸນ ເຕນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ນິພ຺ພາເນນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ປຸນ ວິຎ຺ຎາເຓເນວ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ, ເອເກນາຍຕເນນ, ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ວາ – ຍເທຕໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ວິຎ຺ຎາຓເມວ ຕີຫິ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ເຕຫິປິ ວິຎ຺ຎາຓຘມ຺ເມຫິ ເຕ ຣູປຘມ຺ມາວ ຕີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ປຸນ ເຕ ຣູປຘມ຺ມາ ວິຎ຺ຎາເຓເນວ ຕີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ຂນ຺ຘໂຕ ເອໂກ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ອາຍຕນໂຕ ເອກໍ ມນາຍຕນໍ, ຘາຕຸໂຕ ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏໍ ປທໍ, ຕເທວ ເຍຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ຕາວ – ຣູປວິຎ຺ຎາຓານໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ເວທນາທໂຍ ຫິ ຣູປວິຎ຺ຎາເຓເຫວ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕ ຈ ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາ ເອກາທສາຍຕນານິ ສຕ຺ຕຣສ ຘາຕຸໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

໑໙໕. ຕຕິຍປຎ຺ເຫ – ວິຎ຺ຎາຓໍ ຣູປາທີຫິ ຈຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໙໖. ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ເຫ – ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ເວທນາທີຫິ ຈຕູຫີຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຂນ຺ຘາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຣິໂຍສາເນ – ຣູປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາຍຕນນ຺ຕິ ອຸທ຺ທານຄາຖາຍ ທສ຺ສິຕຘມ຺ມາເຍວ ອຎ຺ເຎນາກາເຣນ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາຕິ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

໖. ຉຏ຺ຐນໂຍ ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປທວຓ຺ຓນາ

໒໒໘. ອິທານິ ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ ຍຎ຺ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ຄຫິຕໍ. ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ປນ ຍໍ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ຈຕູຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ຈຕູຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ; ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄຕິ ຫິ ວຈນໂຕ ຈຕູຫິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເຫວ ສຠາຄານໍ ເອກສນ຺ຕານສ຺ມິໍ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍເຍວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສມ຺ປໂຍໂຄ ລພ຺ຠຕິ. ຣູປຘມ຺ມານໍ ປນ ຣູເປນ ນິພ຺ພາເນນ ວາ, ນິພ຺ພານສ຺ສ ຈ ຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ຣູປນິພ຺ພານານໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ, ວິສຠາຄາ ຫິ ເຕ ເຕສໍ. ຍຖາ ຈ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ, ເອວໍ ຠິນ຺ນສນ຺ຕາເນຫິ ນານາກ຺ຂຓິເກຫິ ອຣູປຘມ຺ເມຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິເຍວ. ເຕປິ ຫິ ເຕສໍ ສນ຺ຕານກ຺ຂຓວິສຠາຄຕາຍ ວິສຠາຄາເຍວ. ອຍໍ ປນ ວິສຠາຄຕາ ສງ຺ຄຫຏ຺ເຐນ ວິຣຸຊ຺ຌນໂຕ ສງ຺ຄຫນເຍ ນຕ຺ຖິ. ຄຓນູປຄມຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສງ຺ຄຫຏ຺ໂຐ. ສມ຺ປໂຍຄນເຍ ປນ ອຕ຺ຖິ, ເອກຸປ຺ປາທຕາທິລກ຺ຂຓຎ຺ຫິ ສມ຺ປໂຍຄຏ຺ໂຐຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ເອກຘມ຺ເມນປິ ສມ຺ປໂຍຄລກ຺ຂຓໍ ນ ຍຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາຍ ສງ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາປິ ນຕ຺ຖີຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ. ຍສ຺ສ ວິປ຺ປໂຍຄລກ຺ຂຓໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ທສ຺ສິໂຕ. ຍານິ ປນ ປທານິ ສຕ຺ຕສຸ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູສຸ ເອກາຍປິ ອວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຣູເປນ ນິພ຺ພາເນນ ວາ ມິສ຺ສກຘມ຺ເມ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ສພ຺ພຖາປິ ອິຘ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ນ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ຘມ຺ມາຍຕນໍ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຎ຺ຈ ຊີວິຕໍ;

ສຬາຍຕນໍ ນາມຣູປໍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ມຫາຠວາ.

‘‘ຊາຕິຊຣາ ຈ ມຣຓໍ, ຕິເກສ຺ເວກູນວີສຕິ;

ໂຄຈ຺ຉເກສຸ ຈ ປຎ຺ຎາສ, ອຏ຺ຐ ຈູຬນ຺ຕເຣ ປທາ.

‘‘ມຫນ຺ຕເຣ ປນ຺ນຣສ, ອຏ຺ຐາຣສ ຕໂຕ ປເຣ;

ເຕວີສ ປທສຕໍ ເອຕໍ, ສມ຺ປໂຍເຄ ນ ລພ຺ຠຕີ’’ຕິ.

ຘມ຺ມາຍຕນຎ຺ຫິ ຣູປນິພ຺ພານມິສ຺ສກຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ອປຣິຍາປນ຺ເນນ ວິຎ຺ຎາເຓນປິ ນ ສກ຺ກາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ເວທນາທໂຍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ເອຕານິ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອິຘ ນ ຄຫິຕານິ. ເສສານິ ຂນ຺ຘາທີນິ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກກວເສນ ຈ ສໂມຘາເນນ ຈ ປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ເຕສຸ ປຎ຺ເຫສຸ, ປຐເມ – ເອເກນາຍຕເນນາຕິ ມນາຍຕເນນ. ເກຫິຈີຕິ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ເນຫິ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ.

໒໒໙. ທຸຕິເຍ – ຕີຫີຕິ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສເສຫິ. ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ. ອິຕເຣປິ ອຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ອິຕເຣຫິ. ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຣູປສ຺ສ ວິປ຺ປໂຍເຄ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ອຣູປໍ, ອຣູປສ຺ສ ວິປ຺ປໂຍເຄ ຣູປໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຕິຍປຎ຺ໂຫ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ໂຖວ.

໒໓໑. ຈຕຸຕ຺ເຖ – ‘ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີ’ຕິອາທິໍ ອວຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ປນ ຂນ຺ຘາທີນໍເຍວ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຣໂຕປິ ເອວຣູເປສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ອາທິປຎ຺ຫສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຣໂຕ ປາຬິ ສໍຂິຕ຺ຕາ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຕ຺ຖ ປນ ນາຕິປາກຏາ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ນໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາວ ຄມິສ຺ສາມ.

໒໓໔. ໂສຬສຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ຕາວ ອຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ຉຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ, ທສຫິ ຈ ຣູປຘາຕູຫິ. ເສສາສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໒໓໕. ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສເສຫິ. ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ. ສມຸທຍມຄ຺ຄານຎ຺ຫິ ອຎ຺ຎາຍ ຘາຕຸຍາ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນຕ຺ຖິ. ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ. ເອເກນາຍຕເນນາຕິ ຘມ຺ມາຍຕເນນ. ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ. ເອເຕສຸ ຫິ ຕໍ ສຈ຺ຈທ຺ວຍໍ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ.

໒໓໘. ສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍາທິປຎ຺ເຫ – ຕີຫີຕິ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາເຓຫິ. ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ຈ. ຉຫິ ຘາຕູຫີຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ.

໒໔໕. ຣູປຠວປຎ຺ເຫ – ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຣູປາຍຕນານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖິຕາຍ ນ ເກຫິຈີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຆານຊິວ຺ຫາກາຍວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ປນ ນຕ຺ຖິຕາຍ ຕີຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໕໖. ອຘິໂມກ຺ຂປຎ຺ເຫ – ທ຺ວີຫິ ຘາຕູຫີຕິ ມໂນຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ. ປນ຺ນຣສຫີຕິ ເສສາຫິ ທສຫິ ຣູປຘາຕູຫິ, ປຎ຺ຈຫິ ຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີຫິ.

໒໕໗. ກຸສລປຎ຺ເຫ – ກຸສເລຫິ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຂນ຺ຘານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສມ຺ປໂຍໂຄ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ.

໒໕໘. ເວທນາຕ຺ຕິກປຎ຺ເຫ – ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘເນວ. ປນ຺ນຣສຫີຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕຆານຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸມໂນຘາຕູຫິ ເຈວ ຣູປຘາຕູຫິ ຈ. ເອກາທສຫີຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສທ຺ຘິໍ ຣູປຘາຕູຫິ.

໒໖໒. ເນວວິປາກນວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມປຎ຺ເຫ – ປຎ຺ຈຫີຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີຫິ. ອນຸປາທິນ຺ນອນຸປາທານິຍປຎ຺ເຫ – ຉຫີຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ. ສວິຕກ຺ກສວິຈາຣປຎ຺ເຫ – ປນ຺ນຣສຫີຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວິຎ຺ຎາເຓຫິ ສທ຺ຘິໍ ຣູປຘາຕູຫິ. ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕປຎ຺ເຫ – ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍຊ຺ຌານວິຈາຣຎ຺ຫິ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕາ ນາມ. ປີຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ປີຕິສຫຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ວິຈາໂຣ ວິຈາເຣນ, ປີຕິ ຈ ປີຕິຍາ ນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ. ໂສຬສຫີຕິ ຘມ຺ມຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວຊ຺ຊາເຫວ. ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣປຎ຺ເຫ – ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ມໂນຘາຕຸຍາ. ສຸຂສຫຄຕາ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາ ຈ ເວທນາຕ຺ຕິເກ ວຸຕ຺ຕາວ. ທສ຺ສເນນປຫາຕພ຺ພາທໂຍ ກຸສລສທິສາວ.

໒໗໑. ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ ວິປາກຘມ຺ມສທິສໍ. ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ. ເກຫິຈີຕິ ເຍ ຕຕ຺ຖ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ. ຘມ຺ມຘາຕຸ ປນ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານໍ ຉນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານໍ ວເສນ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປຐມປຏິກ຺ເຂປເມວ ຠຊຕິ. ມຫຄ຺ຄຕາຣມ຺ມຓາທໂຍ ກຸສລສທິສາວ.

໒໗໓. ອນຸປ຺ປນ຺ເນສຸ – ປຎ຺ຈຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີຫິ. ຕານິ ຫິ ເອກນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປາທິຘມ຺ມຠູຕາເນວ, ອຸປ຺ປນ຺ນໂກຏ຺ຐາສມ຺ປິ ປນ ຠຊນ຺ຕິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓາທໂຍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓສທິສາວ. ເຫຕຸອາທໂຍ ສມຸທຍສທິສາວ. ສເຫຕຸກາ ເຈວ ນ ຈ ເຫຕູປິ ປີຕິສຫຄຕສທິສາວ. ຕຖາ ປຣາມາສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ອນຸປາທິນ຺ນາ ອນຸປ຺ປນ຺ນສທິສາວ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປທວຓ຺ຓນາ.

໗. ສຕ຺ຕມນໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໓໐໖. ອິທານິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ລກ຺ຂຓໍ – ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ວາເຣ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ວິປ຺ປໂຍຄໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຕຎ຺ຈ ອຎ຺ຎານິ ຈ ເອວຣູປານິ ປທານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປທານິ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຘມ຺ເມ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາຍຕນຎ຺ຈ ເອກໍ,

ທ຺ເວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາ ຘາຕຸປທານິ ສຕ຺ຕ;

ຕໂຍ ປຏິຈ຺ຈາ ອຖ ຜສ຺ສສຕ຺ຕກໍ,

ຕິເກ ຕໂຍ ສຕ຺ຕ ມຫນ຺ຕເຣ ຈ.

‘‘ເອກໍ ສວິຕກ຺ກໍ, ສວິຈາຣເມກໍ;

ຍຸຕ຺ຕໍ ອຸເປກ຺ຂາຍ ຈ ເອກເມວາ’’ຕິ.

ປຣິໂຍສາເນ – ຂນ຺ຘາ ຈຕຸໂຣຕິອາທິນາປິ ອຍເມວຕ຺ໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຍານິ ປທານິ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ, ຕານິ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາປິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິກາ ປຎ຺ຫາ ກຕາ. ເຕສຸ ເອວໍ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິປຎ຺ເຫ ຕາວ – ເອເກນາຕິ ມນາຍຕເນນ. ສຕ຺ຕຫີຕິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ. ເກຫິຈີຕິ ຘມ຺ມາຍຕເນ ເວທນາທີຫິ. ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸປຎ຺ເຫ – ເຕ ຘມ຺ມາ ນ ເກຫິຈີຕິ ເຕ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏປທໍ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ຉ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຘມ຺ມາ, ຣູປໍ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ. ເຕຫິ ສພ຺ເພສໍ ຂນ຺ຘາຍຕນານໍ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ນ ເກຫິຈິ ຂນ຺ເຘຫິ ອາຍຕເນຫິ ວາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເອກາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ຍາ ຍາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏາ ໂຫຕິ ຕາຍ ຕາຍ.

໓໐໙. ອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍປຎ຺ເຫ – ປຎ຺ຈຫີຕິ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸອາທີຫິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏປເທເນວ ສທ຺ຘິໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໘. ອຏ຺ຐມນໂຍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໓໑໗. ອິທານິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຸຈ຺ຉາ ໂມຆປຸຈ຺ຉາວ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ເຕສໍ ອຎ຺ເຎຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນຕ຺ຖິ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຣູປໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ, ຕສ຺ສ ຈ ເກນຈິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ສພ຺ພປເທສຸ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ປນ ສມ຺ປໂຍຄາຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ໂມຆຕ຺ຕາ ສພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ນຕ຺ຖິ ນຕ຺ຖິອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໙. ນວມນໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໓໑໙. ອິທານິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ, ປຸນ ຕສ຺ເສວ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສມ຺ປໂຍຄໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຕໍ ຣູເປນ ວາ ຣູປມິສ຺ສເກຫິ ວາ ສພ຺ພຣູປກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຄາຫເກຫິ ວາ ປເທຫິ ສທ຺ຘິໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຣູເປນ ຫິ ຣູປມິສ຺ສເກນ ວາ ອຎ຺ເຎສໍ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນຕ຺ຖິ. ສພ຺ພຣູປກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຄາຫເກຫິ ສພ຺ເພສໍ ສມ຺ປໂຍຄາຣຫານໍ ຂນ຺ຘາທີນໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎໍເຍວ ນຕ຺ຖິ, ຍໍ ເຕນ ສຫ ສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ຕຖາຣູປານິ ປທານິ ອິຘ ນ ຄຫິຕານິ. ຍານິ ປນ ປທານິ ຣູເປນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ອຣູເປກເທສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ຕານິ ອິຘ ຄຫິຕານິ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ຈຕ຺ຕາໂຣ, ມນາຍຕນເມວ ຈ;

ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ສຕ຺ຕ, ທ຺ເວ ສຈ຺ຈາ ຈຸທ຺ທສິນ຺ທ຺ຣິຍາ.

‘‘ປຈ຺ຈເຍ ທ຺ວາທສ ປທາ, ຕໂຕ ອຸປຣິ ໂສຬສ;

ຕິເກສຸ ອຏ຺ຐ ໂຄຈ຺ຉເກ, ເຕຈຕ຺ຕາລີສເມວ ຈ.

‘‘ມຫນ຺ຕຣທຸເກ ສຕ຺ຕ, ປທາ ປິຏ຺ຐິທຸເກສຸ ຉ;

ນວມສ຺ສ ປທສ຺ເສເຕ, ນິທ຺ເທເສ ສງ຺ຄຫໍ ຄຕາ’’ຕິ.

ສພ຺ພປຎ຺ເຫສຸ ປນ ເຍ ຘມ຺ມາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏາ, ເຕ ເຍຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທິເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ອິຕເຣ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ປຸນ ເຕຫິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ເຕຫິ ສຎ຺ຎາທີຫິ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ເອເກນ ມນາຍຕເນນ, ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ, ເອກສ຺ມິໍ ຘມ຺ມາຍຕເນ, ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ຈ, ເກຫິຈິ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣເຫວ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໑໐. ທສມນໂຍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໓໕໓. ອິທານິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປທນິທ຺ເທເສ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ຘຏາ, ສພ຺ພປຸຈ຺ຉາສຸ ເຕເຍວ ອຸທ຺ຘຏາ. ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ປນ ເອກໂຕ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປທານິ ອຎ຺ຎາຍ ປຏິປາຏິຍາ ອາຄຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ປທໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏໍ, ຕໍ ເຍຫິ ຘມ຺ເມຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ, ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ເວທນາທໂຍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຈ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ນິພ຺ພານໍ ປນ ສຸຂຸມຣູປຄຕິກເມວ. ໂສ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ເອເກນ ມນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ, ເກຫິຈິ ເວທນາທີຫິ ຘມ຺ເມເຫວ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໑໑. ເອກາທສມນໂຍ ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໔໐໙. ອິທານິ ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ສມຸທຍສຈ຺ເຈນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທນິທ຺ເທເສ ສມຸທຍສຈ຺ຈາທໂຍວ ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ຘຏາ, ສພ຺ພປຸຈ຺ຉາສຸ ເຕເຍວ ອຸທ຺ຘຏາ. ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ປນ ເອກໂຕ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປທານິ ອຎ຺ຎາຍ ປຏິປາຏິຍາ ອາຄຕານິ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ຘມ຺ມາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕສໍ ເຍຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ວາ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ວາ ໂຫຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ຕາວ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນາ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕ ຈ ເສເສຫິ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ເອເກນ ມນາຍຕເນນ, ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ, ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ຕຓ຺ຫໍ ເສເສຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ. ເອເກນ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ທສຫິ ຣູປາຍຕເນຫິ, ຣູປຘາຕູຫິ ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອກສ຺ມິໍ ຘມ຺ມາຍຕເນ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ຈ, ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໑໒. ທ຺ວາທສມນໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໔໑໗. ອິທານິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທນິທ຺ເທເສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ຘຏາ, ສພ຺ພປຸຈ຺ຉາສຸ ເຕເຍວ ອຸທ຺ຘຏາ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ຘມ຺ມາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ເຍຫິ ສງ຺ຄໂຫ ວາ ອສງ຺ຄໂຫ ວາ ໂຫຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທິເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຫິ ສຎ຺ຎາທີຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເຕ ສຎ຺ຎາທໂຍ ຕີຫິ ສຎ຺ຎາທິກ຺ຂນ຺ເຘຫິ, ທ຺ວີຫິ ຘມ຺ມາຍຕນມນາຍຕເນຫິ, ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ເຈວ, ສຕ຺ຕຫິ ຈ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫີຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເສສາຫິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

໑໓. ເຕຣສມນໂຍ ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ

໔໔໘. ອິທານິ ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ປຎ຺ຈເມ ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທນິທ຺ເທເສ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສທິສປຎ຺ຫາ ຘມ຺ມາ, ເຍ ຈ ອຣູປຠເວນ ສທິສາ, ເຕເຍວ ອຸທ຺ຘຏາ. ເສສາ ປນ ນ ຣຸຫນ຺ຕີຕິ ນ ອຸທ຺ຘຏາ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ປນ ຣູປາຣູປຘມ຺ມາ ອສງ຺ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຎ຺ຈ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຍານິ ປທານິ ຣຸຫນ຺ຕິ, ຕາເນວ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຏານິ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ຘມ຺ມາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸທ຺ຘຏຘມ຺ເມຫິ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ເຍຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈ, ເຕສໍ ວເສນ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຕາວ ວິຎ຺ຎາຓເມວ ຕີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ. ຕໍ ເວທນາທີຫິ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ຈ ເວທນາທີເຫວ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ. ເອເກນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ທສຫິ ຣູປາຍຕນຣູປຘາຕູຫິ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ຈ ຣູປນິພ຺ພານຘມ຺ເມຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທວຓ຺ຓນາ.

໑໔. ຈຸທ຺ທສມນໂຍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໔໕໖. ອິທານິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຠາເຊຕຸໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ປທານໍ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ນ ຣຸຫຕິ, ຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ນ ຄຫິຕານິ. ການິ ປນ ຕານີຕິ? ຘມ຺ມາຍຕນາທີນິ. ຘມ຺ມາຍຕນສ຺ສ ຫິ ຂນ຺ຘາທີສຸ ເອເກນາປິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ນ ຣຸຫຕິ. ຘມ຺ມຘາຕຸອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕສໍ ອິທມຸທ຺ທານໍ –

‘‘ຘມ຺ມາຍຕນໍ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍເມວ ຈ;

ນາມຣູປປທຎ຺ເຈວ, ສຬາຍຕນເມວ ຈ.

‘‘ຊາຕິອາທິຕ຺ຕຍໍ ເອກໍ, ປທໍ ວີສຕິເມ ຕິເກ;

ຕິກາວສານິກໍ ເອກໍ, ສຕ຺ຕ ຈູຬນ຺ຕເຣ ປທາ.

‘‘ທເສວ ໂຄຈ຺ຉເກ ໂຫນ຺ຕິ, ມຫນ຺ຕຣມ຺ຫິ ຈຸທ຺ທສ;

ຉ ປທານິ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ສພ຺ພານິປິ ສມາສໂຕ;

ປທານິ ຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຈຕ຺ຕາລີສຎ຺ຈ ສຕ຺ຕ ຈາ’’ຕິ.

ປຣິໂຍສາເນ ຈ – ຘມ຺ມາຍຕນໍ ຘມ຺ມຘາຕູຕິ ຄາຖາປິ ອິມເມວຕ຺ຖໍ ທີເປຕຸໍ ວຸຕ຺ຕາ. ອິມານິ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ເສສານິ ສພ຺ພານິປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເຕສຸ ຂນ຺ຘາທິວິຠາໂຄ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ.

ນິຄມນກຖາ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ –

ຘາຕຸປ຺ປເຠທກຸສໂລ, ຍໍ ຘາຕຸກຖໍ ຕຖາຄໂຕ ອາຫ;

ຕສ຺ສາ ນຍມຸຂເຠທ-ປ຺ປກາສນໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ.

ອິມິນາ ນຍມຸຂເຠທ-ປ຺ປກາສເນນ ຫິ ວິຠາວິນາ ສກ຺ກາ;

ຎາຕຸໍ ສພ຺ເພປິ ນຍາ, ສງ຺ເຂປກຖາວ ອິຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ເອເກກສ຺ສ ປນ ສເຈ, ປທສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣເມວ ຠາເສຍ຺ຍໍ;

ວຈນຎ຺ຈ ອຕິວິຍ ພຫຸໍ, ຠເວຍ຺ຍ ອຕ຺ໂຖ ຈ ອວິເສໂສ.

ອິຕິ ອູນຠາຓວາຣທ຺ວຍາຍ, ຍໍ ຕນ຺ຕິຍາ ມຍາ ເອຕໍ;

ກຸຣຸນາ ປຕ຺ຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ສຸຂາຍ ຕໍ ໂຫຕຸ ໂລກສ຺ສາຕິ.

ຘາຕຸກຖາ-ອຏ຺ຐກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ