໕. ອຠິຠາຍຕນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໕. ປຎ຺ຈເມ ອຠິຠາຍຕນານີຕິ ອຠິຠວນກາຣຓານິ. ກິໍ ອຠິຠວນ຺ຕິ? ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມປິ ອາຣມ຺ມຓານິປິ. ຕານິ ຫິ ປຏິປກ຺ຂຠາເວນ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມ ອຠິຠວນ຺ຕິ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຎາຓຸຕ຺ຕຣິຍຕາຍ ອາຣມ຺ມຓານິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີຕິອາທີສຸ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູເປ ປຣິກມ຺ມວເສນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ນາມ ໂຫຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຫິ ນີລປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເກເສ ວາ ປິຕ຺ເຕ ວາ ອກ຺ຂິຕາຣກາຍ ວາ ກໂຣຕິ. ປີຕປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເມເທ ວາ ຉວິຍາ ວາ ຫຕ຺ຖຕລປາທຕເລສຸ ວາ ອກ຺ຂີນໍ ປີຕຏ຺ຐາເນ ວາ ກໂຣຕິ. ໂລຫິຕປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ມໍເສ ວາ ໂລຫິເຕ ວາ ຊິວ຺ຫາຍ ວາ ອກ຺ຂີນໍ ຣຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ວາ ກໂຣຕິ. ໂອທາຕປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຏ຺ຐິມ຺ຫິ ວາ ທນ຺ເຕ ວາ ນເຂ ວາ ອກ຺ຂີນໍ ເສຕຏ຺ຐາເນ ວາ ກໂຣຕິ. ຕໍ ປນ ສຸນີລກໍ ສຸປີຕກໍ ສຸໂລຫິຕກໍ ສຸໂອທາຕໍ ນ ໂຫຕິ, ອວິສຸທ຺ຘເມວ ໂຫຕິ.

ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕີຕິ ຍສ຺ເສວໍ ປຣິກມ຺ມໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ນິມິຕ຺ຕໍ ປນ ພຫິທ຺ຘາ, ໂສ ເອວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຣິກມ຺ມສ຺ສ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ອປ຺ປນາຍ ວເສນ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຣິຕ຺ຕານີຕິ ອວຑ຺ຒິຕານິ. ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານີຕິ ສຸວຓ຺ຓານິ ວາ ໂຫນ຺ຕຸ ທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ ວາ, ປຣິຕ຺ຕວເສເນວ ອິທໍ ອຠິຠາຍຕນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍາຕິ ຍຖາ ນາມ ສມ຺ປນ຺ນຄ຺ຄຫຓິໂກ ກຏຈ຺ຉຸມຕ຺ຕໍ ຠຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ເອຕ຺ຖ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ສໍກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ເອກກພຬເມວ ກໂຣຕິ, ເອວເມວ ຎາຓຸຕ຺ຕຣິໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິສທຎາໂຓ ‘‘ກິເມຕ຺ຖ ປຣິຕ຺ຕເກ ອາຣມ຺ມເຓ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ອຕ຺ຖິ, ນາຍໍ ມມ ຠາໂຣ’’ຕິ ຕານິ ຣູປານິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ສຫ ນິມິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທເນເວຕ຺ຖ ອປ຺ປນໍ ປາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊານາມິ ປສ຺ສາມີຕິ ອິມິນາ ປນສ຺ສ ອາໂຠໂຄ ກຖິໂຕ. ໂສ ຈ ໂຂ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ, ນ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ. ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕີຕິ ອາໂຠຄສຎ຺ຎາຍປິ ຌານສຎ຺ຎາຍປິ ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອຠິຠວນສຎ຺ຎາ ຫິສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ອາໂຠຄສຎ຺ຎາ ປນ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ເສວ.

ອປ຺ປມາຓານີຕິ ວຑ຺ຒິຕປ຺ປມາຓານິ, ມຫນ຺ຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຠິຠຸຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ປນ ຍຖາ ມຫຄ຺ຆໂສ ປຸຣິໂສ ເອກໍ ຠຕ຺ຕວຑ຺ຒິຕກໍ ລຠິຕ຺ວາ ‘‘ອຎ຺ຎາປິ ໂຫຕຸ, ອຎ຺ຎາປິ ໂຫຕຸ, ກິໍ ເອສາ ມຍ຺ຫໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນ ຕໍ ມຫນ຺ຕໂຕ ປສ຺ສຕິ, ເອວເມວ ຎາຓຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິສທຎາໂຓ ‘‘ກິໍ ເອຕ຺ຖ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ນຍິທໍ ອປ຺ປມາຓໍ, ນ ມຍ຺ຫໍ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາກຣເຓ ຠາໂຣ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ສຫ ນິມິຕ຺ຕຸປ຺ປາທເນເວຕ຺ຖ ອປ຺ປນໍ ປາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີຕິ ອລາຠິຕາຍ ວາ ອນຕ຺ຖິກຕາຍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູເປ ປຣິກມ຺ມສຎ຺ຎາວິຣຫິໂຕ.

ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕີຕິ ຍສ຺ສ ປຣິກມ຺ມມ຺ປິ ນິມິຕ຺ຕມ຺ປິ ພຫິທ຺ຘາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ໂສ ເອວໍ ພຫິທ຺ຘາ ປຣິກມ຺ມສ຺ສ ເຈວ ອປ຺ປນາຍ ຈ ວເສນ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ຖາຠິຠາຍຕເນ ຈ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອິເມສຸ ປນ ຈຕູສຸ ປຣິຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ກຈຣິຕວເສນ ອາຄຕໍ, ອປ຺ປມາຓໍ ໂມຫຈຣິຕວເສນ, ສຸວຓ຺ຓໍ ໂທສຈຣິຕວເສນ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓໍ ຣາຄຈຣິຕວເສນ. ເອເຕສຎ຺ຫິ ເອຕານິ ສປ຺ປາຍານິ. ສາ ຈ ເນສໍ ສປ຺ປາຍຕາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໔໓) ຈຣິຍນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕາ.

ປຎ຺ຈມອຠິຠາຍຕນາທີສຸ ນີລານີຕິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນີລວຓ຺ຓານີຕິ ວຓ຺ຓວເສນ. ນີລນິທສ຺ສນານີຕິ ນິທສ຺ສນວເສນ. ອປຎ຺ຎາຍມານວິວຣານິ ອສມ຺ຠິນ຺ນວຓ຺ຓານິ ເອກນີລາເນວ ຫຸຕ຺ວາ ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນີລນິຠາສານີຕິ ອິທໍ ປນ ໂອຠາສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນີໂລຠາສານິ ນີລປ຺ປຠາຍຸຕ຺ຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ເນສໍ ສຸວິສຸທ຺ຘຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ວິສຸທ຺ຘວຓ຺ຓວເສເນວ ຫິ ອິມານິ ອຠິຠາຍຕນານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ‘‘ນີລກສິຓໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ນີລສ຺ມິໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ວາ ວຕ຺ຖສ຺ມິໍ ວາ ວຓ຺ຓຘາຕຸຍາ ວາ’’ຕິອາທິກໍ ປເນຕ຺ຖ ກສິຓກຣຓຎ຺ຈ ປຣິກມ຺ມຎ຺ຈ ອປ຺ປນາວິຘານຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໕໕) ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ.