໓. ນຄໂຣປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໗. ຕຕິເຍ ຍໂຕຕິ ຍທາ. ປຈ຺ຈນ຺ຕິມນ຺ຕິ ຣຏ຺ຐປຣິຍນ຺ເຕ ຣຏ຺ຐາວສາເນ ນິວິຏ຺ຐໍ. ມຊ຺ຌິມເທສນຄຣສ຺ສ ປນ ຣກ຺ຂາກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ຕໍ ນ ຄຫິຕໍ. ນຄຣປຣິກ຺ຂາເຣຫິ ສຸປຣິກ຺ຂຕນ຺ຕິ ນຄຣາລງ຺ກາເຣຫິ ອລງ຺ກຕໍ. ອກຣຓີຍນ຺ຕິ ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຊິນິຍໍ. ຄມ຺ຠີຣເນມາຕິ ຄມ຺ຠີຣອາວາຏາ. ສຸນິຂາຕາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ສນ຺ນິສີທາປິຕາ. ຕໍ ປເນຕໍ ເອສິກາຖມ຺ຠໍ ອິຏ຺ຐກາຫິ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ ສິລາຫິ ວາ ຂທິຣາທີຫິ ວາ ສາຣຣຸກ຺ເຂຫິ. ຕໍ ນຄຣຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ກໂຣນ຺ຕາ ພຫິນຄເຣ ກໂຣນ຺ຕິ, ອລງ຺ກາຣຕ຺ຖາຍ ກໂຣນ຺ຕາ ອນ຺ໂຕນຄເຣ. ຕໍ ອິຏ຺ຐກາມຍໍ ກໂຣນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕໍ ອາວາຏໍ ກຕ຺ວາ ຈຍໍ ຈິນິຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອຏ຺ຐໍສໍ ກຕ຺ວາ ສຸຘາຍ ລິມ຺ປນ຺ຕິ. ຍທາ ຫຕ຺ຖິນາ ທນ຺ເຕຫິ ອຠິຫໂຕ ນ ຈລຕິ, ຕທາ ສຸລິຕ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ສິລາຖມ຺ຠາທໂຍປິ ອຏ຺ຐໍສາ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ສເຈ ອຏ຺ຐ ຣຕນາ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕຸຣຕນມຕ຺ຕໍ ອາວາເຏ ປວິສຕິ, ຈຕຸຣຕນມຕ຺ຕໍ ອຸປຣິ ໂຫຕິ. ໂສຬສຣຕນວີສຕິຣຕເນສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສພ຺ເພສຎ຺ຫິ ອຸປຑ຺ຒໍ ເຫຏ຺ຐາ ໂຫຕິ, ອຸປຑ຺ຒໍ ອຸປຣິ. ເຕ ໂຄມຸຕ຺ຕວງ຺ກາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນ ເຕສໍ ອນ຺ຕເຣ ປທຣມຍໍ ກຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ, ເຕ ປນ ກຕຈິຕ຺ຕກມ຺ມາ ປຄ຺ຄຫິຕທ຺ຘຊາວ ໂຫນ຺ຕິ.

ປຣິຂາຕິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕມາຕິກາ. ອນຸປຣິຍາຍປໂຖຕິ ອນ຺ໂຕ ປາກາຣສ຺ສ ປາກາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ຄໂຕ ມຫາປໂຖ, ຍຕ຺ຖ ຐິຕາ ພຫິປາກາເຣ ຐິເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ສລາກນ຺ຕິ ສຣໂຕມຣາທິນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາວຸຘໍ. ເຊວນິກນ຺ຕິ ເອກໂຕຘາຣາທິເສສາວຸຘໍ.

ຫຕ຺ຖາໂຣຫາຕິ ສພ຺ເພປິ ຫຕ຺ຖິອາຈຣິຍຫຕ຺ຖິເວຊ຺ຊຫຕ຺ຖິພນ຺ຘາທໂຍ. ອສ຺ສາໂຣຫາຕິ ສພ຺ເພປິ ອສ຺ສາຈຣິຍອສ຺ສເວຊ຺ຊອສ຺ສພນ຺ຘາທໂຍ. ຣຖິກາຕິ ສພ຺ເພປິ ຣຖາຈຣິຍຣຖໂຍຘຣຖຣກ຺ຂາທໂຍ. ຘນຸຄ຺ຄຫາຕິ ອິສ຺ສາສາ. ເຈລກາຕິ ເຍ ຍຸທ຺ເຘ ຊຍທ຺ຘຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຈລກາຕິ ‘‘ອິຘ ຣຎ຺ໂຎ ຐານໍ ໂຫຕຸ, ອິຘ ອສຸກມຫາມຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ເອວໍ ເສນາພ຺ຍູຫກາຣກາ. ປິຓ຺ຑທາຍິກາຕິ ສາຫສິກມຫາໂຍຘາ. ເຕ ກິຣ ປຣເສນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປິຓ຺ຑມິວ ເຉຕ຺ວາ ເຉຕ຺ວາ ທຍນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ວາ ສງ຺ຄາມມຊ຺ເຌ ໂຍຘານໍ ຠຕ຺ຕປານີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປວິສນ຺ຕິ, ເຕສມ຺ເປຕໍ ນາມໍ. ອຸຄ຺ຄາ ຣາຊປຸຕ຺ຕາຕິ ອຸຄ຺ຄຕຸຄ຺ຄຕາ ສງ຺ຄາມາວຈຣາ ຣາຊປຸຕ຺ຕາ. ປກ຺ຂນ຺ທິໂນຕິ ເຍ ‘‘ກສ຺ສ ສີສໍ ວາ ອາວຸຘໍ ວາ ອາຫຣາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ສງ຺ຄາມໍ ປກ຺ຂນ຺ທິຕ຺ວາ ຕເທວ ອາຫຣນ຺ຕິ, ອິເມ ປກ຺ຂນ຺ທນ຺ຕີຕິ ປກ຺ຂນ຺ທິໂນ. ມຫານາຄາ ວິຍ ມຫານາຄາ, ຫຕ຺ຖິອາທີສຸປິ ອຠິມຸຂໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸ ອນິວຕ຺ຕິຍໂຍຘານໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສູຣາຕິ ເອກສູຣາ, ເຍ ສຊາລິກາປິ ສວມ຺ມິກາປິ ສມຸທ຺ທໍ ຕຣິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຈມ຺ມໂຍຘິໂນຕິ ເຍ ຈມ຺ມກຎ຺ຈຸກໍ ວາ ປວິສິຕ຺ວາ ສຣປຣິຕ຺ຕາຓຈມ຺ມໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຍຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ທາສກປຸຕ຺ຕາຕິ ພລວສິເນຫາ ຆຣທາສໂຍຘາ. ໂທວາຣິໂກຕິ ທ຺ວາຣປາລໂກ. ວາສນເລປນສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ວາສເນນ ສພ຺ພວິວຣປຏິຈ຺ຉາທເນນ ສຸຘາເລເປນ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ພຫິ ວາ ຂາຓຸປາກາຣສງ຺ຂາເຕນ ວາສເນນ ຆນມຏ຺ເຐນ ຈ ສຸຘາເລເປນ ສມ຺ປນ຺ໂນ ປຸຓ຺ຓຆຏປນ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕຈິຕ຺ຕກມ຺ມປຄ຺ຄຫິຕທ຺ຘໂຊ. ຕິຓກຏ຺ໂຐທກນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທີນໍ ຆາສຕ຺ຖາຍ ເຄຫານຎ຺ຈ ຉາທນຕ຺ຖາຍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ພຫູສຸ ຐາເນສຸ ຐປິຕຕິຓຎ຺ຈ, ເຄຫກຣຓປຈນາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຐປິຕກຏ຺ຐຎ຺ຈ, ຍນ຺ເຕຫິ ປເວເສຕ຺ວາ ໂປກ຺ຂຣຓີສຸ ຐປິຕອຸທກຎ຺ຈ. ສນ຺ນິຈິຕໍ ໂຫຕີຕິ ປຏິກຈ຺ເຈວ ອເນເກສຸ ຐາເນສຸ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຈິຕໍ ໂຫຕິ. ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຕິຍາຕິ ອນ຺ໂຕນຄຣວາສີນໍ ຣຕິອຕ຺ຖາຍ. ອປຣິຕສ຺ສາຍາຕິ ຕາສໍ ອນາປຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ. ສາລິຍວກນ຺ຕິ ນານປ຺ປກາຣາ ສາລິໂຍ ເຈວ ຍວາ ຈ. ຕິລມຸຄ຺ຄມາສາປຣຓ຺ຓນ຺ຕິ ຕິລມຸຄ຺ຄມາສາ ຈ ເສສາປຣຓ຺ຓຎ຺ຈ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ນຄເຣ ກມ຺ມໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ນຄຣສທິສໍ ປນ ອຣິຍສາວກໍ, ນຄຣປຣິກ຺ຂາຣສທິເສ ຈ ສຕ຺ຕ ຘມ຺ເມ, ຈຕຸອາຫາຣສທິສານິ ຈ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເອກາທສສຸ ຐາເນສຸ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທສນໍ ວິນິວຏ຺ເຏສ຺ສາມີຕິ ອຍໍ ອຸປມາ ອາຠຕາ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ເທສນໍ ປກາເສຕຸໍ ອິທໍ ເອວເມວ ໂຂຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘມ຺ເມຫີຕິ ສຸຘມ຺ເມຫິ. ສທ຺ໂຘຕິ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາຍ ເຈວ ປຈ຺ຈກ຺ຂສທ຺ຘາຍ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຕຕ຺ຖ ທານສີລາທີນໍ ຜລໍ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ທານາທິປຸຎ຺ຎກຣເຓ ສທ຺ຘາ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາ ນາມ. ມຄ຺ເຄນ ອາຄຕສທ຺ຘາ ປຈ຺ຈກ຺ຂສທ຺ຘາ ນາມ. ປສາທສທ຺ຘາຕິປິ ເອສາ ເອວ. ຕສ຺ສາ ລກ຺ຂຓາທີຫິ ວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ສມ຺ປກ຺ຂນ຺ທນລກ຺ຂຓາ ຈ, ມຫາຣາຊ, ສທ຺ຘາ ສມ຺ປສາທນລກ຺ຂຓາ ຈາ’’ຕິ (ມິ. ປ. ໒.໑.໑໐) ຫິ ວຈນໂຕ ອິທໍ ສທ຺ຘາຍ ລກ຺ຂຓໍ ນາມ. ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຐາເນຫິ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ຕີຫິ? ສີລວນ຺ຕານໍ ທສ຺ສນກາໂມ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໓.໔໒) ນເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ ປນ ສທ຺ຘາຍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ. ‘‘ໂກ ຈາຫາໂຣ ສທ຺ຘາຍ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໖໑) ອຍໍ ປນສ຺ສາ ອາຫາໂຣ ນາມ. ‘‘ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຍໍ ອນຸຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ, ຍໍ ຣູເປ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຍມສ຺ສ ອນຸຘມ຺ໂມ ນາມ. ‘‘ສທ຺ຘາ ພນ຺ຘຕິ ປາເຖຍ຺ຍໍ, ສິຣີ ໂຠຄານມາສໂຍ’’ (ສໍ. ນິ. ໑.໗໙). ‘‘ສທ຺ຘາ ທຸຕິຍາ ປຸຣິສສ຺ສ ໂຫຕິ’’ (ສໍ. ນິ. ໑.໓໖). ‘‘ສທ຺ຘາຍ ຕຣຕິ ໂອຆໍ’’ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໔໖). ‘‘ສທ຺ຘາ ພີຊໍ ຕໂປ ວຸຏ຺ຐິ’’ (ສຸ. ນິ. ໗໗; ສໍ. ນິ. ໑.໑໙໗). ‘‘ສທ຺ຘາຫຕ຺ໂຖ ມຫານາໂຄ. ອຸເປຂາເສຕທນ຺ຕວາ’’ຕິອາທີສຸ ປນ ສຸຕ຺ເຕສຸ ເອຕິສ຺ສາ ພທ຺ຘຠຕ຺ຕປຸຏາທິສຣິກ຺ຂຕາຍ ອເນກສຣສຕາ ຠຄວຕາ ປກາສິຕາ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ນຄໂຣປມສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ເອສາ ອຈລສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຕາຍ ເອສິກາຖມ຺ຠສທິສາ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາ.

ສທ຺ເຘສິໂກຕິ ສທ຺ຘໍ ເອສິກາຖມ຺ຠໍ ກຕ຺ວາ ອຣິຍສາວໂກ ອກຸສລໍ ປຊຫຕີຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ອປິເຈຕ຺ຖ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ເປຫິ ຕີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ສໍວໂຣ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເອກາທສສຸ ຐາເນສຸ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທສນາຍ ກູຏໍ ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.