໖. ອພ຺ຍາກຕວຄ຺ໂຄ

໑. ອພ຺ຍາກຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໔. ຉຏ຺ຐວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ອພ຺ຍາກຕວຕ຺ຖູສູຕິ ເອກໍສາທິວເສນ ອກຖິຕວຕ຺ຖູສຸ. ຕຖາຄໂຕຕິ ສຕ຺ໂຕ. ທິຏ຺ຐິຄຕເມຕນ຺ຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິມຕ຺ຕກເມຕໍ, ນ ຕາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ຄຫິຕສຕ຺ໂຕ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ປຏິປທນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ. ນ ຉມ຺ຠຕີຕິ ທິຏ຺ຐິວເສນ ນ ກມ຺ປຕິ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຓ຺ຫາຄຕນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິຕຓ຺ຫາ. ສຎ຺ຎາຄຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ທິຏ຺ຐິສຎ຺ຎາ ເອວ ເຫຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາຄຕໍ, ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສິຕມາໂນເຍວ ທິຏ຺ຐິມຎ຺ຎິຕເມວ ວາ ມຎ຺ຎິຕໍ, ທິຏ຺ຐິປປຎ຺ໂຈວ ປປຎ຺ຈິຕໍ, ທິຏ຺ຐຸປາທານເມວ ອຸປາທານໍ, ທິຏ຺ຐິຍາ ວິຣູປໍ ປຏິສຣຓຠາໂວເຍວ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ ນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖ ຈ ທິຏ຺ຐິຄ຺ຄຫເຓນ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິໂຍ, ທິຏ຺ຐິນິໂຣຘຄາມິນິປຏິປທາຄຫເຓນ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄ ຄຫິໂຕຕິ.

໒. ປຸຣິສຄຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໕. ທຸຕິເຍ ປຸຣິສຄຕິໂຍຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຎາຓຄຕິໂຍ. ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອປຈ຺ຈຍນິພ຺ພານໍ. ໂນ ຈສ຺ສາຕິ ອຕີເຕ ອຕ຺ຕຠາວນິພ຺ພຕ຺ຕກໍ ກມ຺ມໍ ໂນ ເຈ ອຠວິສ຺ສ. ໂນ ຈ ເມ ສິຍາຕິ ເອຕຣຫິ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕຠາໂວ ນ ສິຍາ. ນ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອຕຣຫິ ເມ ອນາຄຕຕ຺ຕຠາວນິພ຺ພຕ຺ຕກໍ ກມ຺ມໍ ນ ຠວິສ຺ສຕິ. ນ ຈ ເມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອນາຄເຕ ເມ ອຕ຺ຕຠາໂວ ນ ຠວິສ຺ສຕິ. ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕນ຺ຕິ ຍໍ ອຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກ຺ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ. ຕໍ ປຊຫາມີຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕີຕິ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫາເນນ ປຊຫາມີຕິ ວິປສ຺ສນຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕີຕິ ອຕີເຕ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈເກ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐີຫິ ນ ຣຊ຺ຊຕິ. ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕີຕິ ອນາຄເຕປິ ຕເຖວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ. ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣິ ສນ຺ຕໍ ນິພ຺ພານປທໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕີຕິ ຕໍ ສຫວິປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສຕິ. ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພນ຺ຕິ ເອກຈ຺ຈານໍ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈປຏິຈ຺ຉາທກສ຺ສ ຕມສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ອວິທ຺ຘໍສິຕຕ຺ຕາ ນ ສພ຺ພາກາເຣນ ສພ຺ພໍ. ຫຎ຺ຎມາເນຕິ ສຓ຺ຑາເສນ ຄເຫຕ຺ວາ ມຸຏ຺ຐິກາຍ ໂກຏ຺ຏິຍມາເນ. ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອຸປປຕ຺ຕິສມນນ຺ຕຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາຍຸໂນ ເວມຊ຺ຌໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ກິເລສປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ໂຫຕິ. ອນຸປຫຈ຺ຈ ຕລນ຺ຕິ ອາກາສຕລໍ ອນຸປຫຈ຺ຈ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ, ຠູມິໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອາກາເສເຍວ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍາຕິ ອິມາຫິ ຕີຫິ ອຸປມາຫິ ຕໂຍ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ທສ຺ສິຕາ.

ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມໂກຏິໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ໂຫຕິ. ອຸປຫຈ຺ຈ ຕລນ຺ຕິ ຊລມານາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາກາສຕລໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ປຖວີຕລໍ ວາ ອຸປຫນິຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປຕິຕມຕ຺ຕາວ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ອສງ຺ຂາເຣນ ອປ຺ປໂຍເຄນ ກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ. ສສງ຺ຂາເຣນ ສປ຺ປໂຍເຄນ ກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ. ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ນິຣາຣກ຺ຂໍ ອຣຎ຺ຎໍ. ທາຍນ຺ຕິ ສາຣກ຺ຂໍ ອຠຍຕ຺ຖາຍ ທິນ຺ນໍ ອຣຎ຺ຎໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາວ ກຖິຕາຕິ.

໓. ຕິສ຺ສພ຺ຣຫ຺ມາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໖. ຕຕິເຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍຕິ ມຫາປຊາປຕິຍາ ປຣິວາຣາ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ. ວິມຸຕ຺ຕາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວິມຸຕ຺ຕີຫິ ວິມຸຕ຺ຕາ. ອນຸປາທິເສສາຕິ ອຸປາທານເສສໍ ອຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ວິມຸຕ຺ຕີຫິ ອນວເສສາຫິປິ ວິມຸຕ຺ຕາ. ສອຸປາທິເສເສ ວາ ສອຸປາທິເສໂສຕິ ສອຸປາທານເສເສ ປຸຄ຺ຄເລ ‘‘ສອຸປາທານເສໂສ ອຍ’’ນ຺ຕິ. ອິຕຣສ຺ມິມ຺ປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕິສ຺ໂສຕິ ເຖຣສ຺ສ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກພ຺ຣຫ຺ມາ. ອນຸໂລມິການີຕິ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸໂລມານິ ວິວິຕ຺ຕານິ ອນ຺ຕິມປຣິຍນ຺ຕິມານິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີຕິ ສທ຺ຘາທີນິ ວິປສ຺ສນິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ສມນ຺ນານຍມາໂນຕິ ສມນ຺ນາຫາເຣ ຐປຍມາໂນ. ນ ຫິ ປນ ເຕຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ອາຣຠິ? ສຕ຺ຕມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ສຕ຺ຕໂມ ຫິ ສທ຺ຘານຸສາຣິປຸຄ຺ຄໂລ ນ ທສ຺ສິໂຕ. ອຖ ຠຄວາ ພລວວິປສ຺ສກວເສນ ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພນິມິຕ຺ຕານນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕາທີນໍ. ອນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ພລວວິປສ຺ສນາສມາຘິໍ.

໔. ສີຫເສນາປຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໗. ຈຕຸຕ຺ເຖ ມຈ຺ຉຣີຕິ ປຎ຺ຈມຈ຺ເຉຣຍຸຕ຺ໂຕ. ກທຣິໂຍຕິ ຖທ຺ຘມຈ຺ຉຣິໂຍ, ປເຣສໍ ທິຍ຺ຍມານມ຺ປິ ວາເຣຕິ. ອນຸປ຺ປທານຣໂຕຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ທານໍ ທທມາໂນວ ຣມຕິ. ອນຸກມ຺ປນ຺ຕາຕິ ‘‘ໂກ ອຊ຺ຊ ອມ຺ເຫຫິ ອນຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ກສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາມ, ຘມ຺ມໍ ວາ ເທເສຍ຺ຍາມາ’’ຕິ ເອວໍ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸກມ຺ປມານາ.

໕. ອຣກ຺ເຂຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໘. ປຎ຺ຈເມ ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕມ຺ປິ ປຸຄ຺ຄລນິມິຕ຺ຕມ຺ປິ. ອຍຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕນາ ເທສິຕຘມ຺ເມ ເອກປທມ຺ປິ ທຸຣກ຺ຂາຕໍ ອນິຍ຺ຍານິກໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕໍ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ‘‘ທຸຣກ຺ຂາໂຕ ຕຍາ ຘມ຺ໂມ ນ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ’’ຕິ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຏິປ຺ຜຣນ຺ຕໍ ເອກໍ ປຸຄ຺ຄລມ຺ປິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄລນິມິຕ຺ຕໍ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນາມ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມານິ ອຸຕ຺ຕານາເນວ.

໘. ປຈລາຍມານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໑. ອຏ຺ຐເມ ປຈລາຍມາໂນຕິ ຕໍ ຄາມໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ເອກສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາຫໍ ຈງ຺ກມນວີຣິເຍນ ນິມ຺ມຖິຕຕ຺ຕາ ກິລນ຺ຕຄຕ຺ໂຕ ຈງ຺ກມນໂກຏິຍໍ ປຈລາຍມາໂນ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ປຈລາຍສິ ໂນຕິ ນິທ຺ທາຍສິ ນຸ. ອນຸມຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ປຣິມຊ຺ຊິຕ຺ວາ. ອາໂລກສຎ຺ຎນ຺ຕິ ມິທ຺ຘວິໂນທນອາໂລກສຎ຺ຎໍ. ທິວາສຎ຺ຎນ຺ຕິ ທິວາຕິສຎ຺ຎໍ. ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຍຖາ ທິວາ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ອຘິຏ຺ຐິຕາ, ຕຖາ ນໍ ຣຕ຺ຕິມ຺ປິ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍາສິ. ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາຕິ ຍຖາ ຈ ເຕ ຣຕ຺ຕິໍ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ອຘິຏ຺ຐິຕາ, ຕຖາ ນໍ ທິວາປິ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍາສິ. ສປ຺ປຠາສນ຺ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓຕ຺ຖາຍ ສໂຫຠາສໍ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີຕິ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ອຠິຫຣຓສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎາວາ. ອນ຺ໂຕຄເຕຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫີຕິ ພຫິ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕຫິ ອນ຺ໂຕ ອນຸປວິຏ຺ເຐເຫວ ປຎ຺ຈຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ. ມິທ຺ຘສຸຂນ຺ຕິ ນິທ຺ທາສຸຂໍ. ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ຠຄວາ ເຖຣສ຺ສ ມິທ຺ຘວິໂນທນກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖສິ. ໂສຓ຺ຑນ຺ຕິ ມານໂສຓ຺ຑໍ. ກິຈ຺ຈກຣຓີຍານີຕິ ເອຕ຺ຖ ອວສ຺ສໍ ກຕ຺ຕພ຺ພານິ ກິຈ຺ຈານິ, ອິຕຣານິ ກຣຓີຍານິ. ມງ຺ກຸຠາໂວຕິ ນິຕ຺ເຕຊຕາ ໂທມນສ຺ສຕາ. ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ສຕ຺ຖາຣາ ເຖຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂາຈາຣວຕ຺ຕໍ ກຖິຕໍ.

ອິທານິ ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣິຕາຍ ສມາທເປຕຸໍ ຕສ຺ມາຕິຫາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖນ຺ຕິ ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສີ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕາ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖາ. ນາຫໍ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານາຕິອາທິ ປາປມິຕ຺ຕສໍສຄ຺ຄວິວຊ຺ຊນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂຕິ ກິຕ຺ຕເກນ ນຸ ໂຂ. ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂເຍ ນິພ຺ພາເນ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕາຍ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ກິຕ຺ຕາວຕາ ໂຫຕິ. ຍາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕເມວ ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທໍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເທເສຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐຕິ ຂຍວຍສງ຺ຂາຕໍ ອນ຺ຕໍ ອຕີຕາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕາ, ອຈ຺ຈນ຺ຕາ ນິຏ຺ຐາ ອສ຺ສາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ, ເອກນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ສຕຕນິຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ໂຍຄກ຺ເຂມີ, ນິຈ຺ຈໂຍຄກ຺ເຂມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ, ນິຈ຺ຈພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ປຣິໂຍສານມສ຺ສາຕິ ປຸຣິມນເຍເນວ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ. ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານນ຺ຕິ ເທວານຎ຺ຈ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມ. ເອວຣູໂປ ຠິກ຺ຂຸ ກິຕ຺ຕາວຕາ ໂຫຕິ, ສງ຺ເຂເປເນວ ຕສ຺ສ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ກເຖຖາຕິ ຍາຈຕິ.

ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ, ເຕ ສພ຺ເພປິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ອຠິນິເວສາຍ ນາລໍ ນ ປຣິຍຕ຺ຕາ ນ ສມຕ຺ຕາ ນ ຍຸຕ຺ຕາ. ກສ຺ມາ? ຄຫິຕາກາເຣນ ອຕິຏ຺ຐນໂຕ. ເຕ ຫິ ນິຈ຺ຈາ ສຸຂາ ອຕ຺ຕາຕິ ຄຫິຕາປິ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ອນຕ຺ຕາວ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍ. ອຠິຊານາຕີຕິ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາຍ ອຠິຊານາຕິ. ປຣິຊານາຕີຕິ ຕເຖວ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍ ປຣິຊານາຕິ. ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທນນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ເວທນໍ ອນຸຠວຕິ. ອິມິນາ ຠຄວາ ເຖຣສ຺ສ ເວທນາວເສນ ຈ ວິນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອຣູປປຣິຄ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສສິ.

ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີຕິ ອນິຈ຺ຈໂຕ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ. ວິຣາຄານຸປສ຺ສີຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ວິຣາຄາ ຂຍວິຣາໂຄ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕວິຣາໂຄ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ຂຍໍ ຂຍໂຕ ປສ຺ສນາ ວິປສ຺ສນາປິ, ອຈ຺ຈນ຺ຕວິຣາຄໍ ນິພ຺ພານໍ ວິຣາຄໂຕ ທສ຺ສນມຄ຺ຄຎາຓມ຺ປິ ວິຣາຄານຸປສ຺ສນາ. ຕທຸຠຍສມງ຺ຄິປຸຄ຺ຄໂລ ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ນາມ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ’’ຕິ, ວິຣາຄໂຕ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິໂຣຘານຸປສ຺ສິມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນິໂຣໂຘປິ ຫິ ຂຍນິໂຣໂຘ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິໂຣໂຘຕິ ທຸວິໂຘເຍວ. ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ. ໂສ ຈ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ວິປສ຺ສນາ. ສາ ຫິ ຕທງ຺ຄວເສນ ກິເລເສ ຈ ຂນ຺ເຘ ຈ ໂວສ຺ສຊຕິ. ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ມຄ຺ໂຄ. ໂສ ຫິ ນິພ຺ພານໍ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ. ທ຺ວີຫິປິ ວາ ກາຣເຓຫິ ໂສ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄເຍວ, ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ຂນ຺ຘານໍ ກິເລສານຎ຺ຈ ໂວສ຺ສຊນໂຕ ນິພ຺ພາເນ ຈ ປກ຺ຂນ຺ທນໂຕ. ຕສ຺ມາ ກິເລເສ ຈ ຂນ຺ເຘ ຈ ປຣິຈ຺ຈຊຕີຕິ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ. ນິໂຣຘາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ມຄ຺ເຄ ສເມຕິ. ຕທຸຠຍສມງ຺ຄີ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິມາຍ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ນາມ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕີຕິ ກິຎ຺ຈິ ເອກມ຺ປິ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ຕຓ຺ຫາວເສນ ນ ອຸປາທິຍຕິ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ປຣາມສຕິ. ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕີຕິ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕຓ຺ຫາປຣິຕສ຺ສນາຍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍເຍວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ສຍເມວ ກິເລສປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ຂີຓາ ຊາຕີຕິອາທິນາ ປນສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ທສ຺ສິຕາ. ອິຕິ ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຂີຓາສວສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປທໍ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ສໍຂິຕ຺ເຕເນວ ກເຖສິ. ອິທໍ ປນ ສຸຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ໂອວາໂທປິ ອໂຫສິ ວິປສ຺ສນາປິ. ໂສ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສຸຕ຺ເຕ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕຕິ.

໙. ເມຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໒. ນວເມ ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຎ຺ຎານໍ ຠາຍິຕ຺ຖາຕິ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ຕາ ເຕສໍ ມາ ຠາຍິຕ຺ຖ. ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວສິນ຺ຕິ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານິກາຍ ເມຕ຺ຕາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຓີຕໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວສິນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສໍວຏ຺ຏມາເນ ສຸທາຫນ຺ຕິ ສໍວຏ຺ຏມາເນ ສຸທໍ ອຫໍ. ສໍວຏ຺ຏມາເນຕິ ຌາຍມາເນ ວິປຊ຺ຊມາເນ. ຘມ຺ມິໂກຕິ ທສກຸສລຘມ຺ມສມນ຺ນາຄໂຕ. ຘມ຺ມຣາຊາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຘມ຺ເມນ ວາ ລທ຺ຘຣຊ຺ຊຕ຺ຕາ ຘມ຺ມຣາຊາ. ຈາຕຸຣນ຺ໂຕຕິ ປຸຣຕ຺ຖິມສມຸທ຺ທາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສມຸທ຺ທານໍ ວເສນ ຈາຕຸຣນ຺ຕາຍ ປຖວິຍາ ອິສ຺ສໂຣ. ວິຊິຕາວີຕິ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມ. ຊນປໂທ ຕສ຺ມິໍ ຖາວຣິຍໍ ຖິຣຠາວໍ ປຕ຺ໂຕຕິ ຊນປທຕ຺ຖາວຣິຍປ຺ປຕ຺ໂຕ. ປໂຣສຫສ຺ສນ຺ຕິ ອຕິເຣກສຫສ຺ສໍ. ສູຣາຕິ ອຠີຣຸໂນ. ວີຣງ຺ຄຣູປາຕິ ວີຣານໍ ອງ຺ຄໍ ວີຣງ຺ຄໍ, ວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ວີຣງ຺ຄຣູປເມເຕສນ຺ຕິ ວີຣງ຺ຄຣູປາ. ວີຣິຍຊາຕິກາ ວີຣິຍສຠາວາ ວີຣິຍມຍາ ວິຍ ອກິລາສຸໂນ ທິວສມ຺ປິ ຍຸຊ຺ຌນ຺ຕາ ນ ກິລມນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສາຄຣປຣິຍນ຺ຕນ຺ຕິ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ສີມໍ ກຕ຺ວາ ຐິຕສມຸທ຺ທປຣິຍນ຺ຕໍ. ອທຓ຺ເຑນາຕິ ຘນທຓ຺ເຑນປິ ເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊານຸສາສເນນ ສຕ຺ຖທຓ຺ເຑນປິ ວິນາເຍວ. ອສຕ຺ເຖນາຕິ ເອກໂຕຘາຣາທິນາ ປຣວິເຫຐນສຕ຺ເຖນປິ ວິນາເຍວ. ຘມ຺ເມນ ອຠິວິຊິຍາຕິ ເອຫິ ໂຂ, ມຫາຣາຊາຕິ ເອວໍ ປຏິຣາຊູຫິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕາຄມໂນ ‘‘ປາໂຓ ນ ຫນ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິນາ ຘມ຺ເມເນວ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ປຖວິໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ.

ສຸເຂສິໂນຕິ ສຸຂປຣິເຍສເກ ສຕ຺ເຕ ອາມນ຺ເຕຕິ. ສຸຎ຺ຎພ຺ຣຫ຺ມູປໂຄຕິ ສຸຎ຺ຎພ຺ຣຫ຺ມວິມານູປໂຄ. ປຖວິໍ ອິມນ຺ຕິ ອິມໍ ສາຄຣປຣິຍນ຺ຕໍ ມຫາປຖວິໍ. ອສາຫເສນາຕິ ນ ສາຫສິກກມ຺ເມນ. ສເມນ ມນຸສາສິຕນ຺ຕິ ສເມນ ກມ຺ເມນ ອນຸສາສິໍ. ເຕຫິ ເອຕໍ ສຸເທສິຕນ຺ຕິ ເຕຫິ ສງ຺ຄາຫເກຫິ ມຫາກາຣຸຓິເກຫິ ພຸທ຺ເຘຫິ ເອຕໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ສຸເທສິຕໍ ສຸກຖິຕໍ. ປຖພ຺ໂຍຕິ ປຸຖວິສາມິໂກ.

໑໐. ຠຣິຍາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໓. ທສເມ ເກວຏ຺ຏາ ມຎ຺ເຎ ມຈ຺ຉວິໂລເປຕິ ເກວຏ຺ຏານໍ ມຈ຺ຉປຈ຺ຉິໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ຐິຕຏ຺ຐາເນ ຊາເລ ວາ ອຸທກໂຕ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ມຈ຺ຉຄ຺ຄາຫການໍ ມຫາສທ຺ໂທ ໂຫຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຊາຕາຕິ ວິສາຂາຍ ກນິຏ຺ຐາ. ສາ ເນວ ສສ຺ສຸໍ ອາທິຍຕີຕິ ສສ຺ສຸຍາ ກຕ຺ຕພ຺ພວຕ຺ຕໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ນ ກໂຣຕິ, ສສ຺ສູຕິປິ ນໍ ນ ຄເຓຕິ. ນ ສສຸຣໍ ອາທິຍຕີຕິ ວຈນໍ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ. ເອວໍ ອນາທຣຕາຍປິ ອຄ຺ຄຫເຓນປິ ນ ອາທິຍຕິ ນາມ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ສຸຓິສາຍ ອາຈາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ປຸຣໂຕ ນິສີທິ. ສາປິ ສຸຊາຕາ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ເສຏ຺ຐິ ທສພລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ມຍ຺ຫໍ ຄຸຓໍ ກເຖສ຺ສຕິ ອຸທາຫຸ ອຄຸຓ’’ນ຺ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອວິທູເຣ ສທ຺ທໍ ສຸຓນ຺ຕີ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ເອຫິ ສຸຊາເຕຕິ ອາມນ຺ເຕສິ.

ອຫິຕານຸກມ຺ປິນີຕິ ນ ຫິຕານຸກມ຺ປິນີ. ອຎ຺ເຎສູຕິ ປຣປຸຣິເສສຸ. ອຕິມຎ຺ຎເຕຕິ ໂອມານາຕິ ມານວເສນ ອຕິມຎ຺ຎຕິ. ຘເນນ ກີຕສ຺ສາຕິ ຘເນນ ກີຕາ ອສ຺ສ. ວຘາຍ ອຸສ຺ສຸກາ ວຘິຕຸໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກມາປນ຺ນາ. ຍໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ວິນ຺ທຕິ ສາມິໂກ ຘນນ຺ຕິ ອິຕ຺ຖິຍາ ສາມິໂກ ຍໍ ຘນໍ ລຠຕິ. ອປ຺ປມ຺ປິ ຕສ຺ສ ອປຫາຕຸມິຈ຺ຉຕີຕິ ໂຖກໂຕປິ ອສ຺ສ ຫຣິຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ອຸທ຺ຘເນ ອາໂຣປິຕອຸກ຺ຂລິຍໍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພຕຓ຺ຑຸລໂຕປິ ໂຖກໍ ຫຣິຕຸເມວ ວາຍມຕິ. ອລສາຕິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ນາວ ຐິຕຏ຺ຐາເນ ຐິຕາວ ໂຫຕິ. ຜຣຸສາຕິ ຂຣາ. ທຸຣຸຕ຺ຕວາທິນີຕິ ທຸພ຺ຠາສິຕຠາສິນີ, ກກ຺ຂຬໍ ວາຬກຖເມວ ກເຖຕິ. ອຸຏ຺ຐາຍການໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວຕ຺ຕຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຏ຺ຐາຍການນ຺ຕິ ພຫຸວຈນວເສນ ວິຣິຍຸຏ຺ຐານສມ຺ປນ຺ໂນ ສາມິໂກ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ຕໍ ອຸຏ຺ຐານສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕຕິ. ປໂມທຕີຕິ ອາໂມທິຕປໂມທິຕາ ໂຫຕິ. ໂກເລຍ຺ຍກາຕິ ກຸລສມ຺ປນ຺ນາ. ປຕິພ຺ພຕາຕິ ປຕິເທວຕາ. ວຘທຓ຺ຑຕຊ຺ຊິຕາຕິ ທຓ຺ຑກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວເຘນ ຕຊ຺ຊິຕາ, ‘‘ຆາເຕສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ທາສີສມນ຺ຕິ ສາມິກສ຺ສ ວຕ຺ຕປູຣິກາ ທາສີຕິ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕູຕິ ວຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐາສິ.

໑໑. ໂກຘນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໔. ເອກາທສເມ ສປຕ຺ຕກນ຺ຕາຕິ ສປຕ຺ຕານໍ ເວຣີນໍ ກນ຺ຕາ ປິຍາ ເຕຫິ ອິຈ຺ຉິຕປຕ຺ຖິຕາ. ສປຕ຺ຕກຣຓາຕິ ສປຕ຺ຕານໍ ເວຣີນໍ ອຕ຺ຖກຣຓາ. ໂກຘປເຣໂຕຕິ ໂກຘານຸຄໂຕ. ປຈຸຣຕ຺ຖຕາຍາຕິ ພຫຸອຕ຺ຖຕາຍ ພຫຸຫິຕຕາຍ. ອນຕ຺ຖມ຺ປີຕິ ອວຸທ຺ຘິມ຺ປິ. ອຕ຺ໂຖ ເມ ຄຫິໂຕຕິ ວຸຑ຺ຒິ ເມ ຄຫິຕາ.

ອໂຖ ອຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວານາຕິ ອໂຖ ວຸທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ອນຕ຺ຖໍ ອຘິປຊ຺ຊຕີຕິ ອນຕ຺ໂຖ ເມ ຄຫິໂຕຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ. ວຘໍ ກຕ຺ວານາຕິ ປາຓາຕິປາຕກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ. ໂກຘສມ຺ມທສມ຺ມຕ຺ໂຕຕິ ໂກຘມເທນ ມຕ຺ໂຕ, ອາທິນ຺ນຄຫິຕປຣາມຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາຍສກ຺ຍນ຺ຕິ ອຍສຠາວໍ, ອຍໂສ ນິຍໂສ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ຕຣໂຕ ຊາຕນ຺ຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ. ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕີຕິ ວຸທ຺ຘິອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ. ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ອນ຺ຘຕມນ຺ຕິ ອນ຺ຘຠາວກຣໍ ຕມໍ ພຫລຕມໍ. ສຫເຕຕິ ອຠິຠວຕິ.

ທຸມ຺ມງ຺ກຸຍນ຺ຕິ ທຸມ຺ມງ຺ກຸຠາວໍ ນິຕ຺ເຕຊຕໍ ທຸພ຺ພຓ຺ຓມຸຂຕໍ. ຍໂຕ ປຕາຍຕີຕິ ຍທາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ນ ວາໂຈ ໂຫຕິ ຄາຣໂວຕິ ວຈນສ຺ສປິ ຄຣຸຠາໂວ ນ ໂຫຕິ. ນ ທີປໍ ໂຫຕິ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ກາຈິ ປຕິຏ຺ຐາ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ຕປນີຍານີຕິ ຕາປຊນການິ. ຘມ຺ເມຫີຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ເມຫິ. ອາຣກາຕິ ທູເຣ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ຍາຍ ມາຕຸ ຠໂຕຕິ ຍາຍ ມາຕຣາ ຠໂຕ ໂປສິໂຕ. ປາຓທທິໍ ສນ຺ຕິນ຺ຕິ ຊີວິຕທາຍິກໍ ສມານໍ. ຫນ຺ຕິ ກຸທ຺ໂຘ ປຸຖຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ກຸທ຺ໂຘ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຖຸ ນານາກາຣເຓຫິ ອຕ຺ຕານໍ ຫນ຺ຕິ. ນານາຣູເປສຸ ມຸຈ຺ຉິໂຕຕິ ນານາຣມ຺ມເຓສຸ ອຘິມຸຈ຺ຉິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ຣຊ຺ຊຸຍາ ພຊ຺ຌ ມີຍນ຺ຕີຕິ ຣຊ຺ຊຸຍາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ມຣນ຺ຕິ. ປພ຺ພຕາມປິ ກນ຺ທເຣຕິ ປພ຺ພຕກນ຺ທເຣປິ ປຕິຕ຺ວາ ມຣນ຺ຕິ.

ຠູນຫຈ຺ຈານີຕິ ຫຕວຸທ຺ຘີນິ. ອິຕາຍນ຺ຕິ ອິຕິ ອຍໍ. ຕໍ ທເມນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ເທຕິ ຕໍ ໂກຘໍ ທເມນ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ. ກຕເຣນ ທເມນາຕິ? ປຎ຺ຎາວີຣິເຍນ ທິຏ຺ຐິຍາຕິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ເຈວ ວິປສ຺ສນາສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິເຍນ ຈ ມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ຈ. ຕເຖວ ຘມ຺ເມ ສິກ຺ເຂຖາຕິ ຍຖາ ອກຸສລໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ, ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ເມປິ ຕເຖວ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ມາ ໂນ ທຸມ຺ມງ຺ກຸຍໍ ອຫູຕິ ມາ ອມ຺ຫາກໍ ທຸມ຺ມງ຺ກຸຠາໂວ ອໂຫສີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ປຕ຺ຖຍມານາ. ອນາຍາສາຕິ ອນຸປາຍາສາ. ອນຸສ຺ສຸກາຕິ ກຕ຺ຖຈິ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ອນາປນ຺ນາ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ອພ຺ຍາກຕວຄ຺ໂຄ ຉຏ຺ໂຐ.