(໘) ໓. ອານນ຺ທວຄ຺ໂຄ

໑. ຉນ຺ນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໒. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ຉນ຺ໂນຕິ ເອວໍນາມໂກ ຉນ຺ນປຣິພ຺ພາຊໂກ. ຕຸມ຺ເຫປິ, ອາວຸໂສຕິ, ອາວຸໂສ, ຍຖາ ມຍໍ ຣາຄາທີນໍ ປຫານໍ ປຎ຺ຎາເປມ, ກິໍ ເອວໍ ຕຸມ຺ເຫປິ ປຎ຺ຎາເປຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຕໂຕ ເຖໂຣ ‘‘ອຍໍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອມ຺ເຫ ຣາຄາທີນໍ ປຫານໍ ປຎ຺ຎາເປມາຕິ ວທຕິ, ນຕ຺ຖິ ປເນຕໍ ພາຫິຣສມເຍ’’ຕິ ຕໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ມຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂຂຕິ ອວຘາຣຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ມຍເມວ ປຎ຺ຎາເປມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ອຍໍ ເຖໂຣ ພາຫິຣສມຍໍ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຫຣນ຺ໂຕ ‘ມຍເມວາ’ຕິ ອາຫ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອາທີນວໍ ທິສ຺ວາ ເອເຕ ເອເຕສໍ ປຫານໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກິໍ ປນ ຕຸມ຺ເຫຕິອາທິມາຫ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ຣຕ຺ໂຕ ໂຂຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກໍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖໍ. ປຣຕ຺ຖອຸຠຍຕ຺ເຖສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອນ຺ຘກຣໂຓຕິອາທີສຸ ຍສ຺ສ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ຍຖາຠູຕທສ຺ສນນິວາຣເຓນ ອນ຺ຘໍ ກໂຣຕີຕິ ອນ຺ຘກຣໂຓ. ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ອຈກ຺ຂຸກຣໂຓ. ຎາຓໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ອຎ຺ຎາຓກຣໂຓ. ກມ຺ມສ຺ສກຕປຎ຺ຎາ ຌານປຎ຺ຎາ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຕິ ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ປຎ຺ຎາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິກຣເຓນ ນິໂຣເຘຕີຕິ ປຎ຺ຎານິໂຣຘິໂກ. ອນິຏ຺ຐຜລທາຍກຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວິຆາຕສ຺ເສວ ປກ຺ເຂ ວຕ຺ຕຕີຕິ ວິຆາຕປກ຺ຂິໂກ. ກິເລສນິພ຺ພານໍ ນ ສໍວຕ຺ເຕຕີຕິ ອນິພ຺ພານສໍວຕ຺ຕນິໂກ. ອລຎ຺ຈ ປນາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ອປ຺ປມາທາຍາຕິ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ສເຈ ເອວຣູປາ ປຏິປທາ ອຕ຺ຖິ, ອລໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອປ຺ປມາທາຍ ຍຸຕ຺ຕໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ, ອປ຺ປມາທໍ ກໂຣຖ, ອາວຸໂສຕິ ເຖຣສ຺ສ ວຈນໍ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສໂກ ກຖິໂຕ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໒. ອາຊີວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໓. ທຸຕິເຍ ເຕນ ຫິ ຄຫປຕີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ອິຘ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນ ອຎ຺ຎາຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ອາຄມິ, ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ປນ ອາຄໂຕ. ອິມິນາ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫໍ ອິມິນາວ ກຖາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອິຕິ ຕໍເຍວ ກຖໍ ກຖາເປຕຸກາໂມ ເຕນ ຫີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເຕນ ຫີຕິ ກາຣຓາປເທໂສ. ຍສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉສິ, ຕສ຺ມາ ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉາມີຕິ. ເກສໍ ໂນຕິ ກຕເມສໍ ນຸ. ສຘມ຺ມຸກ຺ກໍສນາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິຍາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐປນາ. ປຣຘມ຺ມາປສາທນາຕິ ປເຣສໍ ລທ຺ຘິຍາ ຆຏ຺ຏນາ ວມ຺ຠນາ ອວກ຺ຂິປນາ. ອາຍຕເນວ ຘມ຺ມເທສນາຕິ ກາຣຓສ຺ມິໍເຍວ ຘມ຺ມເທສນາ. ອຕ຺ໂຖ ຈ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ມຍາ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫາຍ ອຕ຺ໂຖ ຈ ປກາສິໂຕ. ອຕ຺ຕາ ຈ ອນຸປນີໂຕຕິ ອມ຺ເຫ ເອວຣູປາຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕາ ຈ ນ ອຸປນີໂຕ. ນຸປນີໂຕຕິປິ ປາໂຐ.

໓. ມຫານາມສກ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໔. ຕຕິເຍ ຄິລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕຕິ ຄິລາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ. ເຄລຎ຺ຎາຕິ ຄິລານຠາວໂຕ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາໂສ ມາລາຄນ຺ຘາທີນິ ອາທາຍ ມຫາປຣິວາຣປຣິວຸໂຕ ອຸປສງ຺ກມິ. ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ນ ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກຑ຺ຒິ, ນິສິນ຺ນາສນໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓພາຫາຍໍ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ສຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອປເນສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຖສ຺ສ ‘‘ເສຂມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ສີລ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ເສຂານໍ ສີລຎ຺ຈ ສມາຘິຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຖຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອຣຫຕ຺ຕຜລວເສນ ອເສຂາ ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາໂຍ ກເຖນ຺ໂຕ – ‘‘ເສຂສມາຘິໂຕ ເສຂໍ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ອເສຂຎ຺ຈ ຜລຎາຓໍ ປຈ຺ຉາ, ເສຂວິປສ຺ສນາຎາຓໂຕ ຈ ອເສຂຜລສມາຘິ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ທີເປສິ. ຍານິ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ ສມາຘິຎາຓານິ, ເຕສໍ ອປຈ຺ຉາ ອປຸເຣ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

໔. ນິຄຓ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ ກູຏາຄາຣສາລາຍນ຺ຕິ ທ຺ເວ ກຓ຺ຓິກາ ຄເຫຕ຺ວາ ຫໍສວຏ຺ຏກຈ຺ຉນ຺ເນນ ກຕາຍ ຄນ຺ຘກຸຏິຍາ. ອປຣິເສສໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຏິຊານາຕີຕິ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ອເສເສຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຏິຊານາຕິ. ສຕຕໍ ສມິຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກາລໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ. ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ມຍ຺ຫໍ ອຸປຏ຺ຐິຕເມວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຸຣາຓານໍ ກມ຺ມານນ຺ຕິ ອາຍູຫິຕກມ຺ມານໍ. ຕປສາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຣຕເປນ ວິຄຕນ຺ຕກຣຓໍ. ນວານໍ ກມ຺ມານນ຺ຕິ ອິທານິ ອາຍູຫິຕພ຺ພກມ຺ມານໍ. ອກຣຓາຕິ ອນາຍູຫເນນ. ເສຕຸຆາຕນ຺ຕິ ປທຆາຕໍ ປຈ຺ຈຍຆາຕໍ ກເຖຕິ. ກມ຺ມກ຺ຂຍາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍຕິ ກມ຺ມວຏ຺ຏກ຺ຂເຍນ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍ. ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາ ເວທນາກ຺ຂໂຍຕິ ທຸກ຺ຂວຏ຺ຏກ຺ຂເຍນ ເວທນາກ຺ຂໂຍ. ທຸກ຺ຂວຏ຺ຏສ຺ມິຎ຺ຫິ ຂີເຓ ເວທນາວຏ຺ຏມ຺ປິ ຂີຓເມວ ໂຫຕິ. ເວທນາກ຺ຂຍາ ສພ຺ພໍ ທຸກ຺ຂໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເວທນາກ຺ຂເຍນ ປນ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓເມວ ຠວິສ຺ສຕິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາຍາຕິ ສາມໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພາຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ. ນິຊ຺ຊຣາຍ ວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ ກິເລສຊີຣຓກປຏິປທາຍ ກິເລເສ ວາ ນິຊ຺ຊີຣຓໂຕ ນິຊ຺ຊຣາຍ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ. ສມຕິກ຺ກໂມ ໂຫຕີຕິ ສກລສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຕິກ຺ກໂມ ໂຫຕິ. ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກິມາຫາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ກິມາຫ, ກິໍ ເອຕໍເຍວ ກິເລສນິຊ຺ຊີຣຓກປຏິປທໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ຊານຕາຕິ ອນາວຣຓຎາເຓນ ຊານນ຺ເຕນ. ປສ຺ສຕາຕິ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ ປສ຺ສນ຺ເຕນ. ວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ ວິສຸທ຺ຘິສມ຺ປາປນຕ຺ຖາຍ. ສມຕິກ຺ກມາຍາຕິ ສມຕິກ຺ກມນຕ຺ຖາຍ. ອຕ຺ຖງ຺ຄມາຍາຕິ ອຕ຺ຖໍ ຄມນຕ຺ຖາຍ. ຎາຍສ຺ສ ອຘິຄມາຍາຕິ ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິຄມນຕ຺ຖາຍ. ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍາຕິ ອປຈ຺ຈຍນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກຣຓຕ຺ຖາຍ. ນວຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ນວໍ ກມ຺ມໍ ນາຍູຫຕິ. ປຸຣາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ອາຍູຫິຕກມ຺ມໍ. ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີ ກໂຣຕີຕິ ຜຸສິຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຄຕນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ວິປາກຜສ຺ສໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ຕໍ ກມ຺ມໍ ເຂເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາຕິ ສາມໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພາ. ອກາລິກາຕິ ນ ກາລນ຺ຕເຣ ກິຈ຺ຈກາຣິກາ. ເອຫິປສ຺ສິກາຕິ ‘‘ເອຫິ ປສ຺ສາ’’ຕິ ເອວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕາ. ໂອປເນຍ຺ຍິກາຕິ ອຸປນເຍ ຍຸຕ຺ຕາ ອລ຺ລີຍິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕາ. ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພາ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕາເນເຍວ ຊານິຕພ຺ພາ, ພາເລຫິ ປນ ທຸຊ຺ຊານາ. ອິຕິ ສີລວເສນ ທ຺ເວ ມຄ຺ຄາ, ທ຺ເວ ຈ ຜລານິ ກຖິຕານິ. ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ຫິ ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິໂນຕິ. ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫີຕິອາທິກາຍ ປນ ສມາຘິສມ຺ປທາຍ ຕໂຍ ມຄ຺ຄາ, ຕີຓິ ຈ ຜລານິ ກຖິຕານິ. ອນາຄາມີ ອຣິຍສາວໂກ ຫິ ສມາຘິມ຺ຫິ ປຣິປູຣກາຣີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອາສວານໍ ຂຍາຕິອາທີຫິ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ກຖິຕໍ. ເກຈິ ປນ ສີລສມາຘໂຍປິ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເອເກກສ຺ສ ປນ ວເສນ ປຏິປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຕນ຺ຕິ ອາໂຣປິຕາຕິ.

໕. ນິເວສກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໖. ປຎ຺ຈເມ ອມຈ຺ຈາຕິ ສຸຫຊ຺ຊາ. ຎາຕີຕິ ສສ຺ສຸສສຸຣປກ຺ຂິກາ. ສາໂລຫິຕາຕິ ສມານໂລຫິຕາ ຠາຕິຠຄິນິອາທໂຍ. ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທຕິ ຄຸເຓ ອເວຈ຺ຈ ຊານິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອຈລປ຺ປສາເທ. ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠາວຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ. ປຖວີຘາຕຸຍາຕິອາທີສຸ ວີສຕິຍາ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ຖທ຺ຘາກາຣຠູຕາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ, ທ຺ວາທສສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ຍູສຄຕາຍ ອາພນ຺ຘນຠູຕາຍ ອາໂປຘາຕຸຍາ, ຈຕູສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ປຣິປາຈນຠູຕາຍ ເຕໂຊຘາຕຸຍາ, ຉສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ວິຕ຺ຖມ຺ຠນຠູຕາຍ ວາໂຍຘາຕຸຍາ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ. ນ ຕ຺ເວວາຕິ ອິເມສໍ ຫິ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຠາວູປຄມເນນ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ປນ ນ ຕ຺ເວວ ສິຍາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ປສາທຎ຺ຎຖຕ຺ຕຎ຺ຈ ຄຕິອຎ຺ຎຖຕ຺ຕຎ຺ຈ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ນ ໂຫຕິ, ຠາວຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປນ ໂຫຕິ. ອຣິຍສາວໂກ ຫິ ມນຸສ຺ໂສ ຫຸຕ຺ວາ ເທໂວປິ ໂຫຕິ ພ຺ຣຫ຺ມາປິ. ປສາໂທ ປນສ຺ສ ຠວນ຺ຕເຣປິ ນ ວິຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຈ ອປາຍຄຕິສງ຺ຂາຕໍ ຄຕິອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ສຕ຺ຖາປິ ຕເທວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຣິທໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໖. ປຐມຠວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໗. ຉຏ຺ເຐ ກາມຘາຕຸເວປກ຺ກນ຺ຕິ ກາມຘາຕຸຍາ ວິປຈ຺ຈນກໍ. ກາມຠໂວຕິ ກາມຘາຕຸຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິຠໂວ. ກມ຺ມໍ ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມໍ ວິຣຸຫນຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ເຂຕ຺ຕໍ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ພີຊນ຺ຕິ ສຫຊາຕໍ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣຸຫນຏ຺ເຐນ ພີຊໍ. ຕຓ຺ຫາ ສ຺ເນໂຫຕິ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນານຸພ຺ຣູຫນວເສນ ຕຓ຺ຫາ ອຸທກໍ ນາມ. ອວິຊ຺ຊານີວຣຓານນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ອາວຣິຕານໍ. ຕຓ຺ຫາສໍໂຍຊນານນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາພນ຺ຘເນນ ພທ຺ຘານໍ. ຫີນາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ກາມຘາຕຸຍາ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ. ມຊ຺ຌິມາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ຣູປຘາຕຸຍາ. ປຓີຕາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ອຣູປຘາຕຸຍາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

໗. ທຸຕິຍຠວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໘. ສຕ຺ຕເມ ເຈຕນາຕິ ກມ຺ມເຈຕນາ. ປຕ຺ຖນາປິ ກມ຺ມປຕ຺ຖນາວ. ເສສໍ ປຸຣິມສທິສເມວາຕິ.

໘. ສີລພ຺ພຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໙. ອຏ຺ຐເມ ສີລພ຺ພຕນ຺ຕິ ສີລຎ຺ເຈວ ວຕຎ຺ຈ. ຊີວິຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຣກາຣິການຸໂຍໂຄ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ. ອຸປຏ຺ຐານສາຣນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐາເນນ ສາຣໍ, ‘‘ອິທໍ ວຣໍ ອິທໍ ນິຏ຺ຐາ’’ຕິ ເອວໍ ອຸປຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຜລນ຺ຕິ ສອຸທ຺ຣຍໍ ສວຑ຺ຒິກໍ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ນ ຂ຺ເວຕ຺ຖ, ຠນ຺ເຕ, ເອກໍເສນາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ນ ໂຂ ເອຕ຺ຖ ເອກໍເສນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປຏ຺ຐານສາຣໍ ເສວໂຕຕິ ອິທໍ ສາຣໍ ວຣໍ ນິຏ຺ຐາຕິ ເອວໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ ເສວມານສ຺ສ. ອຜລນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐຜເລນ ອຜລໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ກມ຺ມວາທິກິຣິຍວາທີນໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສໂສ ສພ຺ໂພປິ ພາຫິຣກສມໂຍ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ. ສຜລນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐຜເລນ ສຜລໍ ສອຸທ຺ຣຍໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອິມໍ ສາສນໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພາປິ ກມ຺ມວາທິກິຣິຍວາທີນໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຄຫິຕາ. ນ ຈ ປນສ຺ສ ສຸລຠຣູໂປ ສມສໂມ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ເອວໍ ເສກ຺ຂຠູມິຍໍ ຐຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອສ຺ສ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຎາຍ ສມສໂມ ນ ສຸລໂຠຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເສກ຺ຂຠູມິ ນາມ ກຖິຕາຕິ.

໙. ຄນ຺ຘຊາຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໐. ນວເມ ເອຕທໂວຈາຕິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ທສພລສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ທິວາວິຫາຣຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ມູລຄນ຺ໂຘ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ສາຣຄນ຺ໂຘ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ປຸປ຺ຜຄນ຺ໂຘ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ອິເມ ປນ ຕໂຍປິ ຄນ຺ຘາ ອນຸວາຕໍເຍວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ປຏິວາຕໍ. ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ກິຎ຺ຈິ, ຍສ຺ສ ປຏິວາຕມ຺ປິ ຄນ຺ໂຘ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ວຣານໍ ຄຫຓກາເລເຍວ ກງ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິສມເຍ ອຸປສງ຺ກມນວຣສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຕກ຺ຂຓໍເຍວ ທິວາຏ຺ຐານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ກງ຺ຂາຍ ວິໂນທນຕ຺ຖໍ ເອຕໍ ‘‘ຕີຓິມານິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຘຊາຕານີຕິ ຄນ຺ຘຊາຕິໂຍ. ມູລຄນ຺ໂຘຕິ ມູລວຕ຺ຖຸໂກ ຄນ຺ໂຘ, ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ມູລເມວ ມູລຄນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສ ຫິ ຄນ຺ໂຘ ອນຸວາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຄນ຺ຘສ຺ສ ປນ ຄນ຺ໂຘ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສາຣຄນ຺ຘປຸປ຺ຜຄນ຺ເຘສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ກິຎ຺ຈິ ຄນ຺ຘຊາຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຣຓຄມນາທໂຍ ຄຸຓວຓ຺ຓຠາສນວເສນ ທິສາຄາມິຕາຍ ຄນ຺ຘສທິສຕ຺ຕາ ຄນ຺ຘາ, ເຕສໍ ວຕ຺ຖຸຠູໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຄນ຺ຘຊາຕໍ ນາມ. ຄນ຺ໂຘ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຓ຺ຓຠາສນວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ. ສີລວາຕິ ປຎ຺ຈສີເລນ ວາ ທສສີເລນ ວາ ສີລວາ. ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມຕິ ເຕເນວ ສີລຘມ຺ເມນ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ ສຸນ຺ທຣຘມ຺ໂມ. ວິຄຕມລມຈ຺ເຉເຣນາຕິອາທີນໍ ອຕ຺ໂຖ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໑໖໐) ວິຕ຺ຖາຣິໂຕວ. ທິສາສູຕິ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ ຈຕູສຸ ອນຸທິສາສຸ. ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ສມິຕປາປພາຫິຕປາປາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ.

ນ ປຸປ຺ຜຄນ຺ໂຘ ປຏິວາຕເມຕີຕິ ວສ຺ສິກປຸປ຺ຜາທີນໍ ຄນ຺ໂຘ ປຏິວາຕໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ນ ຈນ຺ທນໍ ຕຄຣມລ຺ລິກາ ວາຕິ ຈນ຺ທນຕຄຣມລ຺ລິການມ຺ປິ ຄນ຺ໂຘ ປຏິວາຕໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເທວໂລເກປິ ຜຸຏສຸມນາ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ປຸປ຺ຜິຕທິວເສ ຄນ຺ໂຘ ໂຍຊນສຕໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ. ໂສປິ ປຏິວາຕໍ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ຕມ຺ປິ ຣຕນມຕ຺ຕມ຺ປິ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ສຕຎ຺ຈ ຄນ຺ໂຘ ປຏິວາຕເມຕີຕິ ສຕຎ຺ຈ ປຓ຺ຑິຕານໍ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕານໍ ສີລາທິຄຸຓຄນ຺ໂຘ ປຏິວາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສພ຺ພາ ທິສາ ສປ຺ປຸຣິໂສ ປວາຍຕີຕິ ສປ຺ປຸຣິໂສ ປຓ຺ຑິໂຕ ສີລາທິຄຸຓຄນ຺ເຘນ ສພ຺ພາ ທິສາ ປວາຍຕິ, ສພ຺ພາ ທິສາ ຄນ຺ເຘນ ອວຕ຺ຖຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໐. ຈູຬນິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໑. ທສມສ຺ສ ທຸວິໂຘ ນິກ຺ເຂໂປ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກປິ ປຸຈ຺ຉາວສິໂກປິ. ກຕຣອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ກສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາຍ ກຖິຕນ຺ຕິ ເຈ? ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ຕອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕ ອາທໂຍ) ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາຍ ກຖິຕໍ. ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ ເກນ ກຖິໂຕຕິ? ທ຺ວີຫິ ພຸທ຺ເຘຫິ ກຖິໂຕ ສິຂິນາ ຈ ຠຄວຕາ ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ສຕ຺ຖາຣາ. ອິມສ຺ມາ ຫິ ກປ຺ປາ ເອກຕິໍສກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ອຣຸຓວຕິນຄເຣ ອຣຸຓວໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ປຠາວຕິຍາ ນາມ ມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຣິປກ຺ເກ ຎາເຓ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສິຂີ ຠຄວາ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ອຣຸຓວຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ປາໂຕວ ສຣີຣປ຺ປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ ມຫາຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວາໂຣ ‘‘ອຣຸຓວຕິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ວິຫາຣທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກສມີເປ ຐິໂຕ ອຠິຠຸໍ ນາມ ອຄ຺ຄສາວກໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຕິປ຺ປໂຄ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຣຸຓວຕິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕຸໍ, ເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຠິຠຸໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘ອາຍາມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ, ນ ຕາວ ຠຕ຺ຕກາໂລ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຠູ ຠິກ຺ຂຸ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຠິຠູ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສູ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕).

ຕຕ຺ຖ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕມໂນ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອທາສິ, ເຖຣສ຺ສາປິ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາປຍິໍສຸ. ນິສີທິ ຠຄວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ, ເຖໂຣປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທິ. ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາປິ ທສພລໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ.

ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິຂີ ຠຄວາ ອຠິຠຸໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ປຏິຠາຕຸ ຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາຍ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊານຎ຺ຈ ຘມ຺ມີກຖາຕິ. ‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຠູ ຠິກ຺ຂຸ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາຍ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊານຎ຺ຈ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກເຖສິ. ເຖເຣ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຄຓາ ອຸຊ຺ຌາຍິໍສຸ – ‘‘ຈິຣສ຺ສຎ຺ຈ ມຍໍ ສຕ຺ຖຸ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາຄມນໍ ລຠິມ຺ຫ, ອຍຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຐເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ສຍໍ ຘມ຺ມກຖໍ ອາຣຠີ’’ຕິ.

ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ອນຕ຺ຕມນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອຠິຠຸໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ໂຂ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊາ ຈ. ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ – ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ສໍເວເຊຫີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ວຈນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ກຕ຺ວາ ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ໂຕ ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕) ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ. ກິໍ ປນ ກຕ຺ວາ ເຖໂຣ ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ວິຎ຺ຎາເປສີຕິ? ນີລກສິຓໍ ຕາວ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນ຺ຘກາຣໍ ຜຣິ, ຕໂຕ ‘‘ກິມິທໍ ອນ຺ຘກາຣ’’ນ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອາໂຠເຄ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອາໂລກໍ ທສ຺ເສສິ. ‘‘ກິໍ ອາໂລໂກ ອຍ’’ນ຺ຕິ ວິຈິນນ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ, ສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬ ເທວມນຸສ຺ສາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ເຖຣໍເຍວ ນມສ຺ສມານາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເຖໂຣ ‘‘ມຫາຊໂນ ມຍ຺ຫໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ສຣໍ ສຸຓາຕູ’’ຕິ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ. ສພ຺ເພ ໂອສຏາຍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ສທ຺ທໍ ອສ຺ໂສສຸໍ. ອຕ຺ໂຖປິ ເນສໍ ປາກໂຏ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສທ຺ຘິໍ ເຖເຣນ ອຣຸຓວຕິໍ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອສ຺ສຸຕ຺ຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຠຸສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ຐິຕສ຺ສ ຄາຖາໂຍ ຠາສມານສ຺ສາ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ສຸຕຠາວໍ ອາວິກໂຣນ຺ຕາ ຕເທວ ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຸທາຫຣິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ສາຘຸ ສາຘູ’’ຕິ ສາຘຸກາຣໍ ທຕ຺ວາ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປສິ. ເອວໍ ຕາວ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອິໂຕ ເອກຕິໍສກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ສິຂິນາ ຠຄວຕາ ກຖິຕໍ.

ອມ຺ຫາກໍ ປນ ຠຄວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ເຊຏ຺ຐມູລມາສປຸຓ຺ຓມທິວເສ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອິມໍ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປສິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ພີຊນິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພີຊຍມາໂນ ຐິຕໂກວ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປຣິໂຍສານາ ເອກພ຺ຍຎ຺ຊນມ຺ປິ ອຫາເປຕ຺ວາ ສກລສຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ໂສ ປຸນທິວເສ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ທສພລສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ທິວາວິຫາຣຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກນ຺ເຕວາສິເກສຸ ວຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປກ຺ກນ຺ເຕສຸ ຫິຍ຺ໂຍ ກຖິຕໍ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ນິສີທິ. ອຖສ຺ສ ສພ຺ພໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວິຠູຕໍ ອຸປຏ຺ຐາສິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຄ຺ຄສາວໂກ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ຐຕ຺ວາ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ເສ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘເມຕ຺ວາ ສຣີໂຣຠາສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສທ຺ທໍ ສາເວນ຺ໂຕ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສີຕິ ຫິຍ຺ໂຍ ສຕ຺ຖາຣາ ກຖິຕໍ, ສາວກສ຺ສ ຕາວ ວິສໂຍ ເອວຣູໂປ, ທສ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ກິຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍາ’’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ວິມຕິຍາ ວິໂນທນຕ຺ຖໍ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເອຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂາຕິ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນ ມຍາ ເອຕໍ ສຸຕໍ, ນ ອນຸສ຺ສເວນ, ນ ທູຕປຣມ຺ປຣາຍາຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ເອວມາຫ. ກີວຕກໍ ປໂຫຕິ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຕຸນ຺ຕິ ກິຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ສຣີໂຣຠາເສນ ວິຫຕນ຺ຘກາຣໍ ກຕ຺ວາ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ສາວໂກ ໂສ, ອານນ຺ທ, ອປ຺ປເມຍ຺ຍາ ຕຖາຄຕາຕິ ອິທໍ ຠຄວາ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ – ອານນ຺ທ, ຕ຺ວໍ ກິໍ ວເທສິ, ໂສ ປເທສຎາເຓ ຐິໂຕ ສາວໂກ. ຕຖາຄຕາ ປນ ທສ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປຕ຺ຕາ ອປ຺ປເມຍ຺ຍາ. ໂສ ຕ຺ວໍ ນຂສິຂາຍ ປໍສຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມຫາປຖວິປໍສຸນາ ສທ຺ຘິໍ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ ກິໍ ນາເມຕໍ ວເທສິ. ອຎ຺ໂຎ ຫິ ສາວການໍ ວິສໂຍ, ອຎ຺ໂຎ ພຸທ຺ຘານໍ. ອຎ຺ໂຎ ສາວການໍ ໂຄຈໂຣ, ອຎ຺ໂຎ ພຸທ຺ຘານໍ. ອຎ຺ຎໍ ສາວການໍ ພລໍ, ອຎ຺ຎໍ ພຸທ຺ຘານນ຺ຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ອປ຺ປເມຍ຺ຍຠາວໍ ວຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ເຖໂຣ ທຸຕິຍມ຺ປິ ປຸຈ຺ຉິ. ສຕ຺ຖາ, ‘‘ອານນ຺ທ, ຕ຺ວໍ ຕາຬຈ຺ຉິທ຺ທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນນ຺ຕາກາເສນ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ຈາຕກສກຸຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທິຍຑ຺ຒໂຍຊນສຕິເກນ ສຸປຓ຺ຓຣາເຊນ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາຍ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມຫາຄງ຺ຄາຍ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ຈຕຸຣຕນິເກ ອາວາເຏ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຫິ ສເຣຫິ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ນາຬິໂກທນມຕ຺ຕລາຠິໍ ມນຸສ຺ສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຎ຺ຎາ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ປໍສຸປິສາຈກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສກ຺ເກນ ເທວຣຎ຺ຎາ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ, ຂຊ຺ໂຊປນກປ຺ປຠໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສູຣິຍປ຺ປຠາຍ ອຸປເມນ຺ໂຕ ວິຍ ກິໍ ນາເມຕໍ ວເທສີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ທຸຕິຍມ຺ປິ ອປ຺ປເມຍ຺ຍຠາວເມວ ວຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ມຍາ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ນ ຕາວ ກເຖສິ, ຫນ຺ທ ນໍ ຍາວຕຕິຍໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘສີຫນາທໍ ນທາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ຕຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ສຸຕາ ເຕ ອານນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ເມ ‘ສຸຕາ ເຕ, ອານນ຺ທ, ສຫສ຺ສີ ຈູຬນິກາ ໂລກຘາຕູ’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີ ຊາໂຕ, ອິທານິ ພຸທ຺ຘສີຫນາທໍ ນທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ຍາຈນ຺ໂຕ ເອຕສ຺ສ ຠຄວາ ກາໂລຕິອາທິມາຫ.

ຠຄວາປິສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣກຖໍ ກເຖຕຸໍ ເຕນ ຫານນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ຐານໍ. ຈນ຺ທິມສູຣິຍາຕິ ຈນ຺ທິມາ ຈ ສູຣິໂຍ ຈ. ປຣິຫຣນ຺ຕີຕິ ວິຈຣນ຺ຕິ. ທິສາ ຠນ຺ຕີຕິ ສພ຺ພທິສາ ໂອຠາສນ຺ຕິ. ວິໂຣຈນາຕິ ວິໂຣຈມານາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເອກຈກ຺ກວາຬໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ອິທານິ ຕໍ ສຫສ຺ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕາວ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກຕິ ອາຫ. ຕສ຺ມິໍ ສຫສ຺ສຘາ ໂລເກຕິ ຕສ຺ມິໍ ສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬ. ສຫສ຺ສໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການນ຺ຕິ ສຫສ຺ສໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວໂລການໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ເອເກກສ຺ມິໍ ຈກ຺ກວາເຬ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາໂນ, ຕສ຺ມາ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຣາຊສຫສ຺ສານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຈູຬນິກາຕິ ຂຸທ຺ທິກາ. ອຍໍ ສາວການໍ ວິສໂຍ. ກສ຺ມາ ປເນສາ ອານີຕາຕິ? ມຊ຺ຌິມິກາຍ ໂລກຘາຕຸຍາ ປຣິຈ຺ເຉທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ຍາວຕາຕິ ຍຕ຺ຕກາ. ຕາວ ສຫສ຺ສຘາຕິ ຕາວ ສຫສ຺ສຠາເຄນ. ທ຺ວິສຫສ຺ສີ ມຊ຺ຌິມິກາ ໂລກຘາຕູຕິ ອຍໍ ສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬານິ ສຫສ຺ສຠາເຄນ ຄເຓຕ຺ວາ ທສສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາຓາ ທ຺ວິສຫສ຺ສີ ມຊ຺ຌິມິກາ ນາມ ໂລກຘາຕຸ. ອຍໍ ສາວການໍ ອວິສໂຍ, ພຸທ຺ຘານເມວ ວິສໂຍ. ເອຕ຺ຕເກປິ ຫິ ຐາເນ ຕຖາຄຕາ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘເມຕ຺ວາ ສຣີໂຣຠາສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ເອຕ຺ຕເກນ ພຸທ຺ຘານໍ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ນາມ ທສ຺ສິຕໍ. ໂພຘິສຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ປຈ຺ຉິມຠເວ ເທວໂລກໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓທິວເສ ຈ ກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂມນທິວເສ ຈ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນທິວເສ ຈ ສມ຺ໂພຘິຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນອາຍຸສງ຺ຂາຣໂວສ຺ສຊ຺ຊນປຣິນິພ຺ພານທິວເສສຸ ຈ ເອຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ກມ຺ປຕິ.

ຕິສຫສ຺ສີ ມຫາສຫສ຺ສີຕິ ສຫສ຺ສິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕຕິຍາຕິ ຕິສຫສ຺ສີ, ສຫສ຺ສໍ ສຫສ຺ສຘາ ກຕ຺ວາ ຄຓິຕໍ ມຊ຺ຌິມິກໍ ສຫສ຺ສຘາ ກຕ຺ວາ ຄຓິຕຕ຺ຕາ ມຫນ຺ເຕຫິ ສຫສ຺ເສຫິ ຄຓິຕາຕິ ມຫາສຫສ຺ສີ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາໂຓ ໂລໂກ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຠຄວາ ອາກງ຺ຂມາໂນ ເອຕ຺ຕເກ ຐາເນ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘເມຕ຺ວາ ສຣີໂຣຠາສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍາຕິ. ຄຓກປຸຕ຺ຕຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ປນ ເອວມາຫ – ‘‘ນ ຕິສຫສ຺ສິມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ເອວໍ ປຣິມາຓໍ. ອິທຎ຺ຫິ ອາຈຣິຍານໍ ສຊ຺ຌາຍມຸຬ຺ຫກໍ ວາຈາຍ ປຣິຫີນຏ຺ຐານໍ, ທສໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາຓໍ ປນ ຐານໍ ຕິສຫສ຺ສິມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ ນາມາ’’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຫິ ຠຄວຕາ ອາຓາກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ນາມ ທສ຺ສິຕໍ. ເອຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ອນ຺ຕເຣ ອາຏານາຏິຍປຣິຕ຺ຕອິສິຄິລິປຣິຕ຺ຕຘຊຄ຺ຄປຣິຕ຺ຕໂພຊ຺ຌງ຺ຄປຣິຕ຺ຕຂນ຺ຘປຣິຕ຺ຕ- ໂມຣປຣິຕ຺ຕເມຕ຺ຕປຣິຕ຺ຕຣຕນປຣິຕ຺ຕານໍ ອາຓາ ຜຣຕິ. ຍາວຕາ ປນ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອິມິນາ ວິສຍກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ວິສຍກ຺ເຂຕ຺ຕສ຺ສ ປມາຓປຣິຈ຺ເຉໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ນຕ຺ຖິກຠາເວ ຈສ຺ສ ອິມໍ ໂອປມ຺ມໍ ອາຫຣນ຺ຕິ – ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬມ຺ຫິ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ສາສເປຫິ ປູເຣຕ຺ວາ ສເຈ ໂກຈິ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍ ເອກຈກ຺ກວາເຬ ເອກໍ ສາສປໍ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ສພ຺ເພປິ ເຕ ສາສປາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ນ ຕ຺ເວວ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍ ຈກ຺ກວາຬານິ. ທກ຺ຂິຓາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘານໍ ອວິສໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ເອວມາຫ – ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ຕິສຫສ຺ສິມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ຍາວຕາ ປນ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍາ’ຕິ. ວິສໂມ ໂຂ ປນາຍໍ ໂລໂກ, ອນນ຺ຕານິ ຈກ຺ກວາຬານິ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສູຣິໂຍ ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂຫຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ມຊ຺ເຌ ຐິໂຕ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂຕ. ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ປຐມຍາໂມ ໂຫຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ມຊ຺ຌິມຍາໂມ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ປຈ຺ຉິມຍາໂມ. ສຕ຺ຕາປິ ກມ຺ມປ຺ປສຸຕາ, ຂິຑ຺ຑາປສຸຕາ, ອາຫາຣປ຺ປສຸຕາຕິ ເອວໍ ເຕຫິ ເຕຫິ ກາຣເຓຫິ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຈ ປມຕ຺ຕາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ ເຕ ສຕ຺ຖາ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍາ’’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວິມຕິຈ຺ເຉທນຕ຺ຖໍ ຕຖາຄຕໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຍຖາ ກຖໍ ປນາຕິອາທິມາຫ.

ອຖສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ອິຘານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂອຠາເສນ ຜເຣຍ຺ຍາຕິ ສຣີໂຣຠາເສນ ຜເຣຍ຺ຍ. ຜຣມາໂນ ປເນສ ກິໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ? ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ສູຣິໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ນໍ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນ ອຕ຺ຖໍ ຄເມຍ຺ຍ. ຍຕ຺ຖ ປນ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ນໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ຐເປຍ຺ຍ. ຕໂຕ ຍຕ຺ຖ ສູຣິໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ອຘຸນາວ ສູຣິໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ໂສ ອິທາເນວ ອຕ຺ຖງ຺ຄມິໂຕ, ນາຄາວຏ຺ໂຏ ນຸ ໂຂ ອຍໍ, ຠູຕາວຏ຺ຏຍກ຺ຂາວຏ຺ຏເທວຕາວຏ຺ຏານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’’ຕິ ວິຕ຺ຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍຸໍ. ຍຕ຺ຖ ປນ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ອຘຸນາວ ສູຣິໂຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມິໂຕ, ສ຺ວາຍໍ ອິທາເນວ ອຸຏ຺ຐິໂຕ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ນາຄາວຏ຺ຏຠູຕາວຏ຺ຏຍກ຺ຂາວຏ຺ຏເທວຕາວຏ຺ຏານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’’ຕິ ວິຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍຸໍ. ຕໂຕ ເຕສຸ ມນຸສ຺ເສສຸ ອາໂລກຎ຺ຈ ອນ຺ຘກາຣຎ຺ຈ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ ອິທ’’ນ຺ຕິ ປຣິເຍສມາເນສຸ ສຕ຺ຖາ ນີລກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ພຫລນ຺ຘກາຣໍ ປຕ຺ຖເຣຍ຺ຍ. ກສ຺ມາ? ເຕສໍ ກມ຺ມາທິປ຺ປສຸຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຕາສຊນນຕ຺ຖໍ. ອຖ ເນສໍ ສນ຺ຕາສໍ ອາປນ຺ນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ໂອທາຕກສິຓສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຓ຺ຑຣໍ ຆນພຸທ຺ຘຣສ຺ມິໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຈນ຺ທສຫສ຺ສສູຣິຍສຫສ຺ສອຸຏ຺ຐານກາໂລ ວິຍ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ສພ຺ພໍ ເອກາໂລກໍ ກເຣຍ຺ຍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ຕິລພີຊມຕ຺ເຕນ ກາຍປ຺ປເທເສນ ໂອຠາສໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ໂຕ. ໂຍ ຫິ ຈກ຺ກວາຬປຖວິໍ ທີປກປລ຺ລກໍ ກຕ຺ວາ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອຸທກໍ ເຕລໍ ກຕ຺ວາ ສິເນຣຸໍ ວຏ຺ຏິໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ສິເນຣຸມຸທ຺ຘນິ ຐເປຕ຺ວາ ຊາເລຍ຺ຍ, ໂສ ເອກຈກ຺ກວາເຬເຍວ ອາໂລກໍ ກເຣຍ຺ຍ. ຕໂຕ ປຣໍ ວິທຕ຺ຖິມ຺ປິ ໂອຠາເສຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ. ຕຖາຄໂຕ ປນ ຕິລຜລປ຺ປມາເຓນ ສຣີຣປ຺ປເທເສນ ໂອຠາສໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຕິສຫສ຺ສິມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ເອໂກຠາສໍ ກເຣຍ຺ຍ ຕໂຕ ວາ ປນ ຠິຍ຺ໂຍ. ເອວໍ ມຫນ຺ຕາ ຫິ ພຸທ຺ຘຄຸຓາຕິ.

ຕໍ ອາໂລກໍ ສຎ຺ຊາເນຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ຕໍ ອາໂລກໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເຍນ ສູຣິໂຍ ອຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ຄມິໂຕ ອຸຏ຺ຐາປິໂຕ ຈ, ພຫລນ຺ຘກາຣຎ຺ຈ ວິສ຺ສຏ຺ຐໍ, ເອສ ໂສ ປຸຣິໂສ ອິທານິ ອາໂລກໍ ກຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍປຸຣິໂສ’’ຕິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ນມສ຺ສມານາ ນິສີເທຍ຺ຍຸໍ. ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍາຕິ ຘມ຺ມກຖາສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍ. ໂຍ ຫິ ເອກໍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ເຠຣິໍ ກຕ຺ວາ ມຫາປຖວິໍ ເຠຣິຈມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ສິເນຣຸໍ ທຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ສິເນຣຸມຕ຺ຖເກ ຐເປຕ຺ວາ ອາໂກເຏຍ຺ຍ, ໂສ ເອກຈກ຺ກວາເຬເຍວ ຕໍ ສທ຺ທໍ ສາເວຍ຺ຍ, ປຣໂຕ ວິທຕ຺ຖິມ຺ປິ ອຕິກ຺ກາເມຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ. ຕຖາຄໂຕ ປນ ປລ຺ລງ຺ເກ ວາ ປີເຐ ວາ ນິສີທິຕ຺ວາ ຕິສຫສ຺ສິມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ສເຣນ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ຕໂຕ ວາ ປນ ຠິຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ມຫານຸຠາວາ ຕຖາຄຕາຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ອິມິນາ ເອຕ຺ຕເກນ ວິສຍກ຺ເຂຕ຺ຕເມວ ທສ຺ເສຕິ.

ອິມຎ຺ຈ ປນ ພຸທ຺ຘສີຫນາທໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ພລວປີຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ໂສ ປີຕິວເສນ ອຸທານໍ ອຸທາເນນ຺ໂຕ ລາຠາ ວຕ ເມຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ເມ ສຕ຺ຖາ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກຕິ ຍສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິກສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ປຏິລາໂຠ ລາຠາ ເຈວ ສຸລທ຺ຘຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ຍ຺ວາຫໍ ເອວຣູປສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣິຕຸໍ, ປາທປຣິກມ຺ມໍ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ມຸຂໂຘວນອຸທກນ຺ຫາໂນທການິ ທາຕຸໍ, ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕຸໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ກງ຺ຂາຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ, ມຘຸຣຘມ຺ມກຖຎ຺ຈ ໂສຕຸໍ ລຠາມິ, ເອເຕ ສພ຺ເພປິ ມຍ຺ຫໍ ລາຠາ ເຈວ ສຸລທ຺ຘຎ຺ຈາຕິປິ ສນ຺ຘາຍ ເອວມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຠຄວໂຕ ອນ຺ຘກາຣາໂລກສທ຺ທສວນສງ຺ຂາຕານໍ ອິທ຺ຘີນໍ ມຫນ຺ຕຕາຍ ມຫິທ຺ຘິກຕາ, ຕາສໍເຍວ ອນຸຜຣເຓນ ມຫານຸຠາວຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຸທາຍີຕິ ລາຬຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ. ໂສ ກິຣ ປຸພ຺ເພ ອຸປຏ຺ຐາກຕ຺ເຖເຣ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຈຣຕິ. ຕສ຺ມາ ອິທານິ ໂອກາສໍ ລຠິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘສີຫນາທປຣິໂຍສາເນ ຊລມານໍ ທີປສິຂໍ ນິພ຺ພາເປນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຄຓສ຺ສ ຕຸຓ຺ເຑ ປຫາຣໍ ເທນ຺ໂຕ ວິຍ ຠຕ຺ຕຠຣິຕໍ ປາຕິໍ ອວກຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ວິຍ ເຖຣສ຺ສ ປສາທຠງ຺ຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາຕິ ເອວໍ ອຸທາຍິຕ຺ເຖເຣນ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ ຍຖາ ນາມ ປປາຕຕເຏ ຐຕ຺ວາ ປເວຘມານໍ ປຸຣິສໍ ເອກມນ຺ເຕ ຐິໂຕ ຫິເຕສີ ປຸຣິໂສ ‘‘ອິໂຕ ເອຫິ ອິໂຕ ເອຫີ’’ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວເທຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ອຸທາຍິຕ຺ເຖຣໍ ຕສ຺ມາ ວຈນາ ນິວາເຣນ຺ໂຕ ມາ ເຫວໍ ອຸທາຍິ, ມາ ເຫວໍ ອຸທາຍີຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫີຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ມາ ເອວໍ ອວຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫາຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຊ຺ຊໍ. ນນຸ ຈ ສຕ຺ຖາ ເອກສ຺ສ ສາວກສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນປສາທສ຺ສ ມຫານິສໍສໍ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ອກາສິ, ໂສ ກສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ພຸທ຺ຘສີຫນາທໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປສາທສ຺ສ ອານິສໍສໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທຕີຕິ? ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອຕ຺ຕກອຕ຺ຕຠາວປຣິມາຓຕ຺ຕາ. ທນ຺ຘປຎ຺ໂຎປິ ຫິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ອຕ຺ຕຠາວໍ ປຏິລຠຕິ, ເຕນສ຺ສ ຄຕິໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ຐຕ຺ວາ. ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີຕິ ອປ຺ປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕິ. ອິຕິ ນິພ຺ພາເນນ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອິມໍ ສີຫນາທສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐາເປສີຕິ.

ອານນ຺ທວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.