໕. ຈູຬວຄ຺ໂຄ

໑. ສມ຺ມຸຂີຠາວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໑. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ສມ຺ມຸຂີຠາວາຕິ ສມ຺ມຸຂີຠາເວນ, ວິຊ຺ຊມານຕາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປສວຕີຕິ ປຏິລຠຕິ. ສທ຺ຘາຍ ສມ຺ມຸຂີຠາວາຕິ ຍທິ ຫິ ສທ຺ຘາ ນ ຠເວຍ຺ຍ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ນ ຠເວຍ຺ຍ, ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍສງ຺ຂາຕາ ປຏິຄ຺ຄາຫກປຸຄ຺ຄລາ ນ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ກຖໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເຕສໍ ປນ ສມ຺ມຸຂີຠາເວນ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ ຕສ຺ມາ ‘‘ສທ຺ຘາຍ ສມ຺ມຸຂີຠາວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສຸລຠາ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມາ ເຈວ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ຈ, ສທ຺ຘາ ປນ ທຸລ຺ລຠາ. ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຫິ ສທ຺ຘາ ອຖາວຣາ ປທວາເຣນ ນານາ ໂຫຕິ, ເຕເນວ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສທິໂສປິ ອຄ຺ຄສາວໂກ ປາຏິໂຠໂຄ ຠວິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ປາຏິໂຠໂຄ ໂຠຄານຎ຺ຈ ຊີວິຕສ຺ສ ຈ, ສທ຺ຘາຍ ປນ ຕ຺ວໍເຍວ ປາຏິໂຠໂຄ’’ຕິ (ອຸທາ. ໑໘).

໒. ຕິຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒. ທຸຕິເຍ ວິຄຕມລມຈ຺ເຉເຣນາຕິ ວິຄຕມຈ຺ຉຣິຍມເລນ. ມຸຕ຺ຕຈາໂຄຕິ ວິສ຺ສຏ຺ຐຈາໂຄ. ປຍຕປາຓີຕິ ໂຘຕຫຕ຺ໂຖ. ອສ຺ສທ຺ໂຘ ຫິ ສຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຫຕ຺ເຖ ໂຘວິຕ຺ວາປິ ມລິນຫຕ຺ໂຖວ ໂຫຕິ, ສທ຺ໂຘ ປນ ທານາຠິຣຕຕ຺ຕາ ມລິນຫຕ຺ໂຖປິ ໂຘຕຫຕ຺ໂຖວ. ໂວສ຺ສຄ຺ຄຣໂຕຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ຄສງ຺ຂາເຕ ທາເນ ຣໂຕ. ຍາຈໂຍໂຄຕິ ຍາຈິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ, ຍາຈເກຫິ ວາ ໂຍໂຄ ອສ຺ສາຕິປິ ຍາຈໂຍໂຄ. ທານສໍວິຠາຄຣໂຕຕິ ທານໍ ທທນ຺ໂຕ ສໍວິຠາຄຎ຺ຈ ກໂຣນ຺ໂຕ ທານສໍວິຠາຄຣໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ທສ຺ສນກາໂມ ສີລວຕນ຺ຕິ ທສປິ ໂຍຊນານິ ວີສມ຺ປິ ຕິໍສມ຺ປິ ໂຍຊນສຕມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສີລສມ຺ປນ຺ເນ ທຏ຺ຐຸກາໂມ ໂຫຕິ ປາຏລິປຸຕ຺ຕກພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວິຍ ສທ຺ຘາຕິສ຺ສມຫາຣາຊາ ວິຍ ຈ. ປາຏລິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ກິຣ ນຄຣທ຺ວາເຣ ສາລາຍ ນິສິນ຺ນາ ທ຺ເວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກາຬວລ຺ລິມຓ຺ຑປວາສິມຫານາຄຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄຸຓກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທຏ຺ຐຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ທ຺ເວປິ ຊນາ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ເອໂກ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ກາລມກາສິ. ເອໂກ ສມຸທ຺ທຕີຣໍ ປຕ຺ວາ ນາວາຍ ມຫາຕິຕ຺ຖປຏ຺ຏເນ ໂອຣຸຍ຺ຫ ອນຸຣາຘປຸຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຬວລ຺ລິມຓ຺ຑໂປ ກຸຫິ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂຣຫຓຊນປເທຕິ. ໂສ ອນຸປຸພ຺ເພນ ເຖຣສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ວາ ຈູຬນຄຣຄາເມ ຘຸຣຆເຣ ນິວາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອາຫາຣໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ປາໂຕວ ວຸຏ຺ຐາຍ ເຖຣສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຊນປຣິຍນ຺ເຕ ຐິໂຕ ເຖຣໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສກິໍ ຕຕ຺ເຖວ ຐິໂຕ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ໂຄປ຺ຜເກສຸ ທຬ຺ຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວນ຺ທນ຺ໂຕ ‘‘ອຸຈ຺ຈາ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ຈ ນາຕິອຸຈ຺ໂຈ ນາຕິຣສ຺ໂສ ປມາຓຍຸຕ຺ໂຕວ, ເຕນ ນໍ ປຸນ ອາຫ – ‘‘ນາຕິອຸຈ຺ຈາ ຕຸມ຺ເຫ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປນ ຄຸຓາ ເມຈກວຓ຺ຓສ຺ສ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ມຕ຺ຖເກນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສກລຊມ຺ພຸທີປຕລໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຄຕາ, ອຫມ຺ປິ ປາຏລິປຸຕ຺ຕນຄຣທ຺ວາເຣ ນິສິນ຺ໂນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຄຸຓກຖໍ ອສ຺ໂສສິ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ເຖຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂາຫາຣໍ ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຕິຈີວຣໍ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ໂສວາເທ ປຕິຏ຺ຐາຍ ກຕິປາເຫເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

ສທ຺ຘາຕິສ຺ສມຫາຣາຊາປິ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍ຺ຫໍ ວນ຺ທິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ເອກໍ ອຍ຺ຍໍ ອາຈິກ຺ຂຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຠິກ຺ຂູ ‘‘ມງ຺ຄລວາສີ ກຸຏ຺ຏຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຣາຊາ ມຫາປຣິວາເຣນ ປຎ຺ຈໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ອຄມາສິ. ເຖໂຣ ‘‘ກິໍ ສທ຺ໂທ ເອໂສ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ຣາຊາ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ອາຄໂຕ’’ຕິ. ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ມຍ຺ຫໍ ມຫລ຺ລກກາເລ ຣາຊເຄເຫ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ທິວາຏ຺ຐາເນ ມຎ຺ເຈ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ເລຂໍ ລິຂນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉິ. ຣາຊາ ‘‘ກຫໍ ເຖໂຣ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ທິວາຏ຺ຐາເນ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເຖຣໍ ຠູມິຍໍ ເລຂໍ ລິຂນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສ ນາມ ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ນາຍໍ ຂີຓາສໂວ’’ຕິ ອວນ຺ທິຕ຺ວາວ ນິວຕ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ເຖຣໍ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເອວໍວິຘສ຺ສ ສທ຺ຘສ຺ສ ປສນ຺ນສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ກສ຺ມາ ວິປ຺ປຏິສາຣໍ ກຣິຕ຺ຖາ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ, ຣຎ຺ໂຎ ປສາທຣກ຺ຂນໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຠາໂຣ, ມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຠາໂຣ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອາຫ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ກູຏາຄາຣມ຺ຫິ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອຕ຺ຖຣຖາ’’ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖເຕ ເຖໂຣ – ‘‘ອິທໍ ກູຏາຄາຣໍ ອນ຺ຕເຣ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐກາເລເຍວ ຠູມິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ກູຏາຄາຣໍ ປຎ຺ຈໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ອາກາເສນ ອຄມາສິ. ປຎ຺ຈໂຍຊນມຄ຺ເຄ ຘຊໍ ຘາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ ຣຸກ຺ຂາ ຘຊປຄ຺ຄຫິຕາວ ອເຫສຸໍ. ຄຈ຺ຉາປິ ຄຸມ຺ພາປິ ສພ຺ເພ ກູຏາຄາຣາຠິມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐໍສຸ.

ຣຎ຺ໂຎປິ ປຓ຺ຓໍ ປຫິຓິໍສຸ ‘‘ເຖໂຣ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ກູຏາຄາຣໍ ອາກາເສນ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ຣາຊາ ນ ສທ຺ທຫິ. ກູຏາຄາຣໍ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຖູປາຣາມໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ສິລາເຈຕິຍຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ. ເຈຕິຍໍ ສຫ ວຕ຺ຖຸນາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ກູຏາຄາຣມຕ຺ຖເກ ອຏ຺ຐາສິ, ສາຘຸກາຣສຫສ຺ສານິ ປວຕ຺ຕິໍສຸ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ມຫາພ຺ຍຄ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ໂລຫປາສາເທ ສຕ຺ຕມກູຏາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິນຍກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຕໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ສທ຺ໂທ ເອໂສ’’ຕິ ປຏິປຸຈ຺ຉິ. ຠນ຺ເຕ, ມງ຺ຄລວາສີ ກຸຏ຺ຏຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ກູຏາຄາຣໍ ປຎ຺ຈໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ອາກາເສນ ອາຄຕໍ, ຕຕ຺ຖ ໂສ ສາຘຸກາຣສທ຺ໂທຕິ. ອາວຸໂສ, ປຸຎ຺ຎວນ຺ເຕ ນິສ຺ສາຍ ສກ຺ກາຣໍ ລຠິສ຺ສາມາຕິ ອນ຺ເຕວາສິເກ ຂມາເປຕ຺ວາ ອາກາເສເນວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ກູຏາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ທຸຕິຍມຎ຺ເຈ ນິສີທິຕ຺ວາ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ຣາຊາ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜຈຸຓ຺ຓານິ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາກາເສ ຐິຕໍ ກູຏາຄາຣໍ ທິສ຺ວາ ກູຏາຄາຣໍ ປູເຊສິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ກູຏາຄາຣໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ. ຣາຊາ ມຫາສກ຺ກາເຣນ ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ອກາສິ. ເອວຣູປາ ສີລວນ຺ຕານໍ ທສ຺ສນກາມາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ.

ສທ຺ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸມິຈ຺ຉຕີຕິ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸກາໂມ ໂຫຕິ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ເຖຣາທໂຍ ວິຍ. ຄງ຺ຄາວນວາລິອງ຺ຄຓມ຺ຫິ ກິຣ ຕິໍສ ຠິກ຺ຂູ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຕາ ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ອຸໂປສຖທິວເສ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສຠາວນາຣາມມຫາອຣິຍວໍສຎ຺ຈ (ອ. ນິ. ໔.໒໘) ກເຖນ຺ຕິ. ເອໂກ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ເຖໂຣ ປຈ຺ຉາຠາເຄນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐາເນ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ເອໂກ ໂຄນໂສ ຊງ຺ຆປິຓ຺ຑິມໍສໍ ສຓ຺ຑາເສນ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ວິຍ ຑໍສິ. ເຖໂຣ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ໂຄນສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ຘມ຺ມສ຺ສວນນ຺ຕຣາຍໍ ນ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ໂຄນສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຖວິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຖວິກາມຸຂໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອວິທູເຣ ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕວ ນິສີທິ. ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນຎ຺ຈ ວິສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ຕິຓ຺ຓໍ ຜລານໍ ປາປຸຓນຎ຺ຈ ວິສສ຺ສ ທຏ຺ຐຏ຺ຐາເນເນວ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ປຖວິປວິສນຎ຺ຈ ຘມ຺ມກຖິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມກຖານິຏ຺ຐາປນຎ຺ຈ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ເຖໂຣ ອາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ ເອໂກ ເມ ໂຈໂຣ ຄຫິໂຕ’’ຕິ ຖວິກໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຄນສໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ‘‘ກາຍ ເວລາຍ ທຏ຺ຐຕ຺ຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ຫິຍ຺ໂຍ ສາຍນ຺ຫສມເຍ, ອາວຸໂສຕິ. ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ຠາຣິຍໍ ກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ຖາຕິ. ອາວຸໂສ, ສຈາຫໍ ທີຆຊາຕິເກນ ທຏ຺ໂຐຕິ ວເທຍ຺ຍໍ, ນຍິມໍ ເອຕ຺ຕກໍ ອານິສໍສໍ ລເຠຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອິທໍ ຕາວ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ.

ທີຆວາປິຍມ຺ປິ ‘‘ມຫາຊາຕກຠາຓກຕ຺ເຖໂຣ ຄາຖາສຫສ຺ສໍ ມຫາເວສ຺ສນ຺ຕຣໍ ກເຖສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕິສ຺ສມຫາຄາເມ ຕິສ຺ສມຫາວິຫາຣວາສີ ເອໂກ ທຫໂຣ ສຸຕ຺ວາ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເອກາເຫເນວ ນວໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ອາຄໂຕ. ຕສ຺ມິໍເຍວ ຂເຓ ເຖໂຣ ຘມ຺ມກຖໍ ອາຣຠິ. ທຫໂຣ ທູຣມຄ຺ຄາຄມເນນ ສຎ຺ຊາຕກາຍທຣຖຕ຺ຕາ ປຏ຺ຐານຄາຖາຍ ສທ຺ຘິໍ ອວສານຄາຖໍເຍວ ວວຕ຺ຖເປສິ. ຕໂຕ ເຖຣສ຺ສ ‘‘ອິທມໂວຈາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄມນກາເລ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ອາຄມນກມ຺ມໍ ໂມຆໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ໂຣທມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ເອໂກ ມນຸສ຺ໂສ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ຘມ຺ມກຖໍ ໂສສ຺ສາມີ’ຕິ ເອໂກ ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ຕິສ຺ສມຫາວິຫາຣາ ອາຄໂຕ, ໂສ ‘ກາຍທຣຖຠາເວນ ເມ ອາຄມນໍ ໂມຆໍ ຊາຕ’ນ຺ຕິ ໂຣທມາໂນ ຐິໂຕ’’ຕິ. ຄຈ຺ຉຖ ສຎ຺ຎາເປຖ ນໍ ‘‘ປຸນ ສ຺ເວ ກເຖສ຺ສາມາ’’ຕິ. ໂສ ປຸນທິວເສ ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປາປຸຓິ.

ອປຣາປິ ອຸລ຺ລໂກລິກຓ຺ຓິວາສິກາ ເອກາ ອິຕ຺ຖີ ປຸຕ຺ຕກໍ ປາຍມານາ ‘‘ທີຆຠາຓກມຫາອຠຍຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ອຣິຍວໍສປຏິປທໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທິວາກຖິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ນິສິນ຺ນກາເລເຍວ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ປຸຕ຺ຕໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ທິວາກຖິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຐິຕກາວ ຘມ຺ມໍ ອສ຺ໂສສິ. ສຣຠາຓເກ ເຖເຣ ອຸຏ຺ຐິເຕ ທີຆຠາຓກມຫາອຠຍຕ຺ເຖໂຣ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສຠາວນາຣາມມຫາອຣິຍວໍສໍ ອາຣຠິ. ສາ ຐິຕກາວ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຖໂຣ ຕໂຍ ເອວ ປຈ຺ຈເຍ ກເຖຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐານາກາຣໍ ອກາສິ. ສາ ອຸປາສິກາ ອາຫ – ‘‘ອຍ຺ໂຍ, ‘ອຣິຍວໍສໍ ກເຖສ຺ສາມີ’ຕິ ສິນິທ຺ຘໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຘຸຣປານກໍ ປິວິຕ຺ວາ ຍຏ຺ຐິມຘຸກເຕລາທີຫິ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນເຍວ ອຸຏ຺ຐຫຕີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ‘‘ສາຘຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຠາວນາຣາມໍ ປຏ຺ຐເປສິ. ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນຎ຺ຈ ເຖຣສ຺ສ ‘‘ອິທມໂວຈາ’’ຕິ ວຈນຎ຺ຈ ອຸປາສິກາຍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ອໂຫສິ.

ອປຣາປິ ກຬມ຺ປຣວາສິກາ ອິຕ຺ຖີ ອງ຺ເກນ ປຸຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ‘‘ຘມ຺ມໍ ໂສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕລປພ຺ພຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກໍ ຣຸກ຺ຂໍ ນິສ຺ສາຍ ທາຣກໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ສຍໍ ຐິຕກາວ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ. ຣຕ຺ຕິຠາຄສມນນ຺ຕເຣ ເອໂກ ທີຆຊາຕິໂກ ຕສ຺ສາ ປສ຺ສນ຺ຕິຍາເຍວ ສມີເປ ນິປນ຺ນທາຣກໍ ຈຕູຫິ ທາຐາຫິ ຑໍສິຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ສາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຈາຫໍ ‘ປຸຕ຺ໂຕ ເມ ສປ຺ເປນ ທຏ຺ໂຐ’ຕິ ວກ຺ຂາມິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອນ຺ຕຣາໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ສໍສາຣວຏ຺ເຏ ວຏ຺ຏນ຺ຕິຍາ ປຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ຘມ຺ມເມວ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິໍ ຐິຕກາວ ຘມ຺ມໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄເຕ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິສໍ ນິມ຺ມເຖຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຕາ. ເອວຣູປາ ປຸຄ຺ຄລາ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸກາມາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ.

໓. ອຕ຺ຖວສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໓. ຕຕິເຍ ຕໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນາຕິ ຕໂຍ ອຕ຺ເຖ ຕີຓິ ກາຣຓານິ ປສ຺ສນ຺ເຕນ. ອລເມວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວ. ໂຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີຕິ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ປກາເສຕິ. ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສໍເວທີຕິ ອຏ຺ຐກຖໍ ຎາເຓນ ປຏິສໍເວທີ. ຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍເວທີຕິ ປາຬິຘມ຺ມໍ ປຏິສໍເວທີ.

໔. ກຖາປວຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຐາເນຫີຕິ ກາຣເຓຫິ. ປວຕ຺ຕິນີຕິ ອປ຺ປຏິຫຕາ ນິຍ຺ຍານິກາ.

໕. ປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໕. ປຎ຺ຈເມ ປຓ຺ຑິຕປຎ຺ຎຕ຺ຕານີຕິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ກຖິຕານິ ປສຕ຺ຖານິ. ສປ຺ປຸຣິສປຎ຺ຎຕ຺ຕານີຕິ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ມຫາປຸຣິເສຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ກຖິຕານິ ປສຕ຺ຖານິ. ອຫິໍສາຕິ ກຣຸຓາ ເຈວ ກຣຸຓາປຸພ຺ພຠາໂຄ ຈ. ສໍຍໂມຕິ ສີລສໍຍໂມ. ທໂມຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ, ອຸໂປສຖວເສນ ວາ ອຕ຺ຕທມນໍ, ປຸຓ຺ໂຓວາເທ (ມ. ນິ. ໓.໓໙໕ ອາທໂຍ; ສໍ. ນິ. ໔.໘໘ ອາທໂຍ) ທໂມຕິ ວຸຕ຺ຕາ ຂນ຺ຕິປິ ອາຬວເກ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໔໖; ສຸ. ນິ. ໑໘໓ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎາປິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ມາຕາປິຕຸ ອຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ຣກ຺ຂນໍ ໂຄປນໍ ປຏິຊຄ຺ຄນໍ. ສນ຺ຕານນ຺ຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອຣິຍສາວກາ ສນ຺ໂຕ ນາມ, ອິຘ ປນ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາກາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ຕສ຺ມາ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ສນ຺ຕານໍ, ເສຏ຺ຐຈຣິຍຏ຺ເຐນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິທໍ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານໍ ສພ຺ຠິ ອຸປຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສຕໍ ເອຕານິ ຐານານີຕິ ສນ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສານໍ ເອຕານິ ຐານານິ ກາຣຓານິ. ອຣິໂຍ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອິຘ ອິເມສໍເຍວ ຕິຓ຺ຓໍ ຐານານໍ ກາຣເຓນ ອຣິໂຍ ເຈວ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ຈ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ພຸທ຺ຘາທໂຍ ນ ໂສຕາປນ຺ນາ. ອຖ ວາ ສຕໍ ເອຕານິ ຐານານີຕິ ມາຕຸປຏ຺ຐານໍ ປິຕຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ເອຕານິ ຐານານິ ສນ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສານໍ ກາຣຓານີຕິ ເອວໍ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາກວເສນ ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາໂກເຍວ ຫິ ອິຘ ‘‘ອຣິໂຍ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ສ ໂລກໍ ຠຊເຕ ສິວນ຺ຕິ ໂສ ເຂມໍ ເທວໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ.

໖. ສີລວນ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໖. ຉຏ຺ເຐ ຕີຫິ ຐາເນຫີຕິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ. ກາເຍນາຕິອາທີສຸ ຠິກ຺ຂູ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອາສນສາລາຍ ສມ຺ມຊ຺ຊນອຸປເລປນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕາ ປານີຍໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາເປນ຺ຕາ ກາເຍນ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ ນາມ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຍາຄຸໍ ເທຖ, ຠຕ຺ຕໍ ເທຖ, ສປ຺ປິນວນີຕາທີນິ ເທຖ, ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ປູເຊຖ, ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສຖ, ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຖ, ເຈຕິຍໍ ວນ຺ທຖາ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ຕາ ວາຈາຍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ ນາມ. ຠິກ຺ຂູ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ລຠນ຺ຕູ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕາ ມນສາ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ ນາມ. ປສວນ຺ຕີຕິ ປຏິລຠນ຺ຕິ. ປຸຎ຺ຎໍ ປເນຕ຺ຖ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກໍ ກຖິຕໍ.

໗. ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗. ສຕ຺ຕເມ ສງ຺ຂຕສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຕສ຺ສ. ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓານີຕິ ສງ຺ຂຕໍ ເອຕນ຺ຕິ ສຎ຺ຊານນກາຣຓານິ ນິມິຕ຺ຕານິ. ອຸປ຺ປາໂທຕິ ຊາຕິ. ວໂຍຕິ ເຠໂທ. ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ນາມ ຊຣາ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ເຕຠູມກາ ຘມ຺ມາ. ມຄ຺ຄຜລານິ ປນ ອສມ຺ມສນູປຄຕ຺ຕາ ອິຘ ນ ກຖີຍນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປາທາທໂຍ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓາ ນາມ. ເຕສຸ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປາໂທ, ຐານກ຺ຂເຓ ຊຣາ, ເຠທກ຺ຂເຓ ວໂຍ. ລກ຺ຂຓໍ ນ ສງ຺ຂຕໍ, ສງ຺ຂຕໍ ນ ລກ຺ຂຓໍ, ລກ຺ຂເຓນ ປນ ສງ຺ຂຕໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ. ຍຖາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສໂຄມຫິໍສາທີນໍ ສຕ຺ຕິສູລາທີນິ ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓານິ ນ ຫຕ຺ຖິອາທໂຍ, ນປິ ຫຕ຺ຖິອາທໂຍ ລກ຺ຂຓາເນວ, ລກ຺ຂເຓຫິ ປນ ເຕ ‘‘ອສຸກສ຺ສ ຫຕ຺ຖີ, ອສຸກສ຺ສ ອສ຺ໂສ, ອສຸກຫຕ຺ຖີ, ອສຸກອສ຺ໂສ’’ຕິ ວາ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໘. ອສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໘. ອຏ຺ຐເມ ອສງ຺ຂຕສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ອກຕສ຺ສ. ອສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓານີຕິ ອສງ຺ຂຕໍ ເອຕນ຺ຕິ ສຎ຺ຊານນກາຣຓານິ ນິມິຕ຺ຕານິ. ນ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິອາທີຫິ ອຸປ຺ປາທຊຣາຠງ຺ຄານໍ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຸປ຺ປາທາທີນຎ຺ຫິ ອຠາເວນ ອສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

໙. ປພ຺ພຕຣາຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໙. ນວເມ ມຫາສາລາຕິ ມຫາຣຸກ຺ຂາ. ກຸລປຕິນ຺ຕິ ກຸລເຊຏ຺ຐກໍ. ເສໂລຕິ ສິລາມໂຍ. ອຣຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ອຄາມກຏ຺ຐາເນ. ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ມຫນ຺ໂຕ. ວເນຕິ ອຏວິຍໍ. ວນປ຺ປຕີຕິ ວນເຊຏ຺ຐກາ. ອິຘ ຘມ຺ມໍ ຈຣິຕ຺ວານ, ມຄ຺ຄໍ ສຸຄຕິຄາມິນນ຺ຕິ ສຸຄຕິຄາມິກມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕໍ ຘມ຺ມໍ ຈຣິຕ຺ວາ.

໑໐. ອາຕປ຺ປກຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໐. ທສເມ ອາຕປ຺ປໍ ກຣຓີຍນ຺ຕິ ວີຣິຍໍ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ອນຸປ຺ປາທາຍາຕິ ອນຸປ຺ປາທຕ຺ຖາຍ, ອນຸປ຺ປາທໍ ສາເຘສ຺ສາມີຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣໂຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສາຣີຣິການນ຺ຕິ ສຣີຣສມ຺ຠວານໍ. ທຸກ຺ຂານນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂມານໍ. ຕິພ຺ພານນ຺ຕິ ພຫລານໍ, ຕາປນວເສນ ວາ ຕິພ຺ພານໍ. ຂຣານນ຺ຕິ ຜຣຸສານໍ. ກຏຸການນ຺ຕິ ຕິຂິຓານໍ. ອສາຕານນ຺ຕິ ອມຘຸຣານໍ. ອມນາປານນ຺ຕິ ມນໍ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ອສມຕ຺ຖານໍ. ປາຓຫຣານນ຺ຕິ ຊີວິຕຫຣານໍ. ອຘິວາສນາຍາຕິ ອຘິວາສນຕ຺ຖາຍ ສຫນຕ຺ຖາຍ ຂມນຕ຺ຖາຍ.

ເອຕ຺ຕເກ ຐາເນ ສຕ຺ຖາ ອາຓາເປຕ຺ວາ ອາຓຕ຺ຕິໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອິທານິ ສມາທເປນ຺ໂຕ ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍໂຕຕິ ຍທາ. ອາຕາປີຕິ ວີຣິຍວາ. ນິປໂກຕິ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ. ສໂຕຕິ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຈ຺ເຉທປຣິວຏຸມກິຣິຍາຍ. ອິເມ ຈ ປນ ອາຕາປາທໂຍ ຕໂຍປິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກາ ກຖິຕາ.

໑໑. ມຫາໂຈຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໑. ເອກາທສເມ ມຫາໂຈໂຣຕິ ມຫນ຺ໂຕ ພລວໂຈໂຣ. ສນ຺ຘິນ຺ຕິ ຆຣສນ຺ຘິໍ. ນິລ຺ໂລປນ຺ຕິ ມຫາວິໂລປໍ. ເອກາຄາຣິກນ຺ຕິ ເອກເມວ ເຄຫໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິລຸມ຺ປນໍ. ປຣິປນ຺ເຖປິ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປນ຺ຖທູຫນກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ນທີວິທຸຄ຺ຄນ຺ຕິ ນທີນໍ ທຸຄ຺ຄມຏ຺ຐານໍ ອນ຺ຕຣທີປກໍ, ຍຕ຺ຖ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ທ຺ວີຫິປິ ຕີຫິປິ ຊງ຺ຆສຫສ຺ເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິລີຍິຕຸໍ. ປພ຺ພຕວິສມນ຺ຕິ ປພ຺ພຕານໍ ວິສມຏ຺ຐານໍ ປພ຺ພຕນ຺ຕຣໍ, ຍຕ຺ຖ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ສຕ຺ຕຫິ ວາ ອຏ຺ຐຫິ ວາ ຊງ຺ຆສຫສ຺ເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິລີຍິຕຸໍ. ຕິຓຄຫນນ຺ຕິ ຕິເຓນ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ສຎ຺ຉນ຺ນໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໂຍຊນຏ຺ຐານໍ. ໂຣຘນ຺ຕິ ຆນໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສໍສຏ຺ຐສາຂໍ ເອກາພທ຺ຘໍ ມຫາວນສຓ຺ຑໍ. ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ປຣິໂຍທຫິຕ຺ວາ ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໍ ກຖຍິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາສ຺ສາຕິ ເຕ ອສ຺ສ. ປຣິໂຍຘາຍ ອຕ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕີຕິ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ຕຸໍ ອາຣທ຺ເຘເຍວ ‘‘ມາ ເອວໍ ອວຈຸຕ຺ຖ, ມຍໍ ເອຕໍ ກຸລປຣມ຺ປຣາຍ ຊານາມ, ນ ເອສ ເອວຣູປໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕມ຺ປິ ໂທສໍ ຫຣນ຺ຕາ ອຕ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ປຣິໂຍຘາຍາຕິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕ ຫິ ຕສ຺ສປິ ໂທສໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕິ. ຂຕໍ ອຸປຫຕນ຺ຕິ ຄຸຓຂນເນນ ຂຕໍ, ຄຸຓຸປຆາເຕນ ອຸປຫຕໍ. ວິສເມນ ກາຍກມ຺ເມນາຕິ ສມ຺ປກ຺ຂລນຏ຺ເຐນ ວິສເມນ ກາຍທ຺ວາຣິກກມ຺ເມນ. ວຈີມໂນກມ຺ເມສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິກາຍາຕິ ທສວຕ຺ຖຸກາຍ ອນ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕທິຏ຺ຐິຍາ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຈູຬວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.