໕. ປຓິຫິຕອຈ຺ຉວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໔໑. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ເສຍ຺ຍຖາປີຕິ ໂອປມ຺ມຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຕຕ຺ຣ ຠຄວາ ກຕ຺ຖຈິ ອຕ຺ເຖນ ອຸປມໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ ວຕ຺ຖສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໑.໗໐ ອາທໂຍ) ວິຍ, ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕໂກປມ- (ອ. ນິ. ໗.໖໙) ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘປມາທິສຸຕ຺ເຕສຸ (ອ. ນິ. ໗.໗໒) ວິຍ ຈ, ກຕ຺ຖຈິ ອຸປມາຍ ອຕ຺ຖໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ ໂລຓມ຺ພິລສຸຕ຺ເຕ (ອ. ນິ. ໓.໑໐໑) ວິຍ, ສຸວຓ຺ຓກາຣສຸຕ຺ຕສູຣິໂຍປມາທິສຸຕ຺ເຕສຸ (ອ. ນິ. ໗.໖໖) ວິຍ ຈ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ສາລິສູໂກປເມ ອຸປມາຍ ອຕ຺ຖໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສາລິສູກນ຺ຕິ ສາລິຜລສ຺ສ ສູກໍ. ຍວສູເກປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວາ-ສທ຺ໂທ ວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ. ມິຈ຺ຉາປຓິຫິຕນ຺ຕິ ມິຈ຺ຉາຐປິຕໍ. ຍຖາ ວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ນ ເອວໍ ອຸທ຺ຘຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຠຈ຺ຉຕີຕິ ຠິນ຺ທິສ຺ສຕິ, ຉວິໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມິຈ຺ຉາປຓິຫິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນາຕິ ມິຈ຺ຉາຐປິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ. ວຏ຺ຏວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຏ຺ຐສຸ ຐາເນສຸ ອຎ຺ຎາຓຠູຕໍ ຆນພຫລໍ ມຫາອວິຊ຺ຊໍ. ວິຊ຺ຊໍ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓໍ. ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາວານໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຠາເວນ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອມຕໍ. ສຈ຺ຉິກຣິສ຺ສຕີຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຣິສ຺ສຕິ.

໔໒. ທຸຕິເຍ ສມ຺ມາປຓິຫິຕນ຺ຕິ ຍຖາ ຠິນ຺ທິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວໍ ອຸທ຺ຘຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ຐປິຕໍ. ອກ຺ກນ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປາເທເນວ ອກ຺ກນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ເຖນ ອຸປ຺ປີຬິຕໍ. ຣຸຬ຺ຫິສທ຺ທວເສນ ປນ ອກ຺ກນ຺ຕນ຺ເຕວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຣິຍໂວຫາໂຣ. ກສ຺ມາ ປນ ອຎ຺ເຎ ເສປຓ຺ຓິກຓ຺ຏກມທນກຓ຺ຏກາທໂຍ ມຫນ຺ເຕ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຂຸມໍ ທຸພ຺ພລໍ ສາລິສູກຍວສູກເມວ ຄຫິຕນ຺ຕິ? ອປ຺ປມຕ຺ຕກສ຺ສາປິ ກຸສລກມ຺ມສ຺ສ ວິວຏ຺ຏາຍ ສມຕ຺ຖຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຍຖາ ຫິ ສຸຂຸມໍ ທຸພ຺ພລໍ ສາລິສູກໍ ວາ ຍວສູກໍ ວາ ໂຫຕຸ, ມຫນ຺ຕມຫນ຺ຕາ ເສປຓ຺ຓິກຓ຺ຏກມທນກຓ຺ຏກາທໂຍ ວາ, ເອເຕສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ມິຈ຺ຉາ ຐປິຕໍ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ຠິນ຺ທິຕຸໍ ໂລຫິຕໍ ວາ ອຸປ຺ປາເທຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ສມ຺ມາ ຐປິຕໍ ປນ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວເມວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ຕິຓມຸຏ຺ຐິ ມຕ຺ຕທານກຸສລໍ ວາ ໂຫຕຸ, ມຫນ຺ຕໍ ເວລາມທານາທິກຸສລໍ ວາ, ສເຈ ວຏ຺ຏສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ວຏ຺ຏສນ຺ນິສ຺ສິຕວເສນ ມິຈ຺ຉາ ຐປິຕໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏເມວ ອາຫຣິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ໂນ ວິວຏ຺ຏໍ. ‘‘ອິທໍ ເມ ທານໍ ອາສວກ຺ຂຍາວຫໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ເອວໍ ປນ ວິວຏ຺ຏໍ ປຕ຺ເຖນ຺ເຕນ ວິວຏ຺ຏວເສນ ສມ຺ມາ ຐປິຕໍ ອຣຫຕ຺ຕມ຺ປິ ປຈ຺ເຈກໂພຘິຎາຓມ຺ປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓມ຺ປິ ທາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິເຍວ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ປຏິສມ຺ຠິທາ ວິໂມກ຺ຂາ ຈ, ຍາ ຈ ສາວກປາຣມີ;

ປຈ຺ເຈກໂພຘິ ພຸທ຺ຘຠູມິ, ສພ຺ພເມເຕນ ລພ຺ຠຕີ’’ຕິ. (ຂຸ. ປາ. ໘.໑໕);

ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ຕທ຺ວເຍ ຈ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

໔໓. ຕຕິເຍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂທເສນ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ. ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ຍຖາ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຐປິໂຕ. ເອວໍ ນິຣເຍຕິ ເອວໍ ນິຣເຍ ຐິໂຕເຍວາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ອປາຍນ຺ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ນິຣຍເວວຈນເມວ. ນິຣໂຍ ຫິ ອຍສງ຺ຂາຕາ ສຸຂາ ອເປໂຕຕິ ອປາໂຍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິ ປຏິສຣຓນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ, ທຸກ຺ກຏກາຣິໂນ ເອຕ຺ຖ ວິວສາ ນິປຕນ຺ຕີຕິ ວິນິປາໂຕ, ນິຣສ຺ສາທຕ຺ເຖນ ນິຣໂຍ.

໔໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປສນ຺ນນ຺ຕິ ສທ຺ຘາປສາເທນ ປສນ຺ນໍ. ສຸຄຕິນ຺ຕິ ສຸຂສ຺ສ ຄຕິໍ. ສຄ຺ຄໍ ໂລກນ຺ຕິ ຣູປາທິສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ອຄ຺ຄໍ ໂລກໍ.

໔໕. ປຎ຺ຈເມ ອຸທກຣຫໂທຕິ ອຸທກທໂຫ. ອາວິໂລຕິ ອວິປ຺ປສນ຺ໂນ. ລຸຬິໂຕຕິ ອປຣິສຓ຺ຐິໂຕ. ກລລີຠູໂຕຕິ ກທ຺ທມີຠູໂຕ. ສິປ຺ປິສມ຺ພຸກນ຺ຕິອາທີສຸ ສິປ຺ປິໂຍ ຈ ສມ຺ພຸກາ ຈ ສິປ຺ປິສມ຺ພຸກໍ. ສກ຺ຂຣາ ຈ ກຐລານິ ຈ ສກ຺ຂຣກຐລໍ. ມຈ຺ຉານໍ ຄຸມ຺ພໍ ຆຏາຕິ ມຈ຺ຉຄຸມ຺ພໍ. ຈຣນ຺ຕມ຺ປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ສກ຺ຂຣກຐລໍ ຕິຏ຺ຐຕິເຍວ, ອິຕຣານິ ຈຣນ຺ຕິປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິປິ. ຍຖາ ປນ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຐິຕາສຸປິ ນິສິນ຺ນາສຸປິ ນິປຊ຺ຊມານາສຸປິ ‘‘ເອຕາ ຄາວິໂຍ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ຈຣນ຺ຕິໂຍ ອຸປາທາຍ ອິຕຣາປິ ‘‘ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕເມວ ສກ຺ຂຣກຐລໍ ອຸປາທາຍ ອິຕຣມ຺ປິ ທ຺ວຍໍ ‘‘ຕິຏ຺ຐນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຕຣໍ ທ຺ວຍໍ ຈຣນ຺ຕໍ ອຸປາທາຍ ສກ຺ຂຣກຐລມ຺ປິ ‘‘ຈຣນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອາວິເລນາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ນີວຣເຓຫິ ປຣິໂຍນທ຺ເຘນ. ອຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ວາຕິອາທີສຸ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສໂກ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ນາມ. ອຕ຺ຕໂນວ ສມ຺ປຣາເຍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສໂກ ອຕ຺ໂຖ ປຣຕ຺ໂຖ ນາມ ໂຫຕິ. ໂສ ຫິ ປຣຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖຕິ ປຣຕ຺ໂຖ. ຕທຸຠຍໍ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ນາມ. ອປິຈ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິໂກປິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕໂຣ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ນາມ, ປຣສ຺ສ ຕາທິໂສວ ອຕ຺ໂຖ ປຣຕ຺ໂຖ ນາມ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ນາມ. ອຸຕ຺ຕຣິໍ ວາ ມນຸສ຺ສຘມ຺ມາຕິ ທສກຸສລກມ຺ມປຖສງ຺ຂາຕາ ມນຸສ຺ສຘມ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣິໍ. ອຍຎ຺ຫິ ທສວິໂຘ ຘມ຺ໂມ ວິນາປິ ອຎ຺ຎໍ ສມາທາປກໍ ສຕ຺ຖນ຺ຕຣກປ຺ປາວສາເນ ຊາຕສໍເວເຄຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ສຍເມວ ສມາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ສຘມ຺ໂມຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປນ ຌານວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລານິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອລມຣິຍຎາຓທສ຺ສນວິເສສນ຺ຕິ ອຣິຍານໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ອຣິຍຠາວໍ ວາ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ຖໍ ຎາຓທສ຺ສນສງ຺ຂາຕໍ ວິເສສໍ. ຎາຓເມວ ຫິ ຊານນຏ຺ເຐນ ຎາຓໍ, ທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓວິປສ຺ສນາຎາຓມຄ຺ຄຎາຓຜລຎາຓປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ.

໔໖. ຉຏ຺ເຐ ອຈ຺ໂຉຕິ ອພຫໂລ, ປສນ຺ໂນຕິປິ ວຏ຺ຏຕິ. ວິປ຺ປສນ຺ໂນຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປສນ຺ໂນ. ອນາວິໂລຕິ ນ ອາວິໂລ, ປຣິສຸທ຺ໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເຜຓປຸພ຺ພຸຬສງ຺ຂເສວາລປຓກວິຣຫິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອນາວິເລນາຕິ ປຎ຺ຈນີວຣຓວິມຸຕ຺ເຕນ. ເສສໍ ຈຕຸຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕທ຺ວເຍ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏເມວ ກຖິຕໍ.

໔໗. ສຕ຺ຕເມ ຣຸກ຺ຂຊາຕານນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ສາມິວຈນໍ, ຣຸກ຺ຂຊາຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຸກ຺ຂານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຍທິທນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ມຸທຸຕາຍາຕິ ມຸທຸຠາເວນ. ໂກຈິ ຫິ ຣຸກ຺ໂຂ ວຓ຺ເຓນ ອຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ໂກຈິ ຄນ຺ເຘນ, ໂກຈິ ຣເສນ, ໂກຈິ ຖທ຺ຘຕາຍ. ຜນ຺ທໂນ ປນ ມຸທຸຕາຍ ເຈວ ກມ຺ມຎ຺ຎຕາຍ ຈ ອຄ຺ໂຄ ເສຏ຺ໂຐຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາວິຕໍ ພຫຸລີກຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມຖວິປສ຺ສນາວເສນ ຠາວິຕຎ຺ເຈວ ປຸນປ຺ປຸນກຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ກຸຣຸນ຺ທກວາສິ ຜຸສ຺ສມິຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ປນາຫ – ‘‘ເອກນ຺ຕໍ ມຸທຸ ເຈວ ກມ຺ມນິຍຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ນາມ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕເມວ, ອາວຸໂສ’’ຕິ.

໔໘. ອຏ຺ຐເມ ເອວໍ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ລຫຸໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ລຫຸໍ ນິຣຸຊ຺ຌນກໍ. ຍາວຎ຺ຈາຕິ ອຘິມຕ຺ຕປມາຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ອຕິວິຍ ນ ສຸກຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອກຈ຺ເຈ ຕາວ ອາຈຣິຍາ ‘‘ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ປນ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ອິຘ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອນ຺ຕມໂສ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຘິປ຺ເປຕເມວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມສ຺ມິໍ ປນຕ຺ເຖ ມິລິນ຺ທຣາຊາ ຘມ຺ມກຖິກໍ ນາຄເສນຕ຺ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉິ, ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອກສ຺ມິໍ ອຈ຺ຉຣາກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຕຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣາ ສເຈ ຣູປິໂນ ອສ຺ສຸ, ກີວ ມຫາຣາສິ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ວາຫສຕານໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ວີຫີນໍ ອຑ຺ຒຈູຬຎ຺ຈ ວາຫາ ວີຫິສຕ຺ຕມ຺ພຓານິ ທ຺ເວ ຈ ຕຸມ຺ພາ ເອກຈ຺ຉຣາກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ກລມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕີ’’ຕິ (ມິ. ປ. ໔.໑.໒). ອຖ ກສ຺ມາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ‘‘ອຸປມາປິ ນ ສຸກຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ? ຍເຖວ ຫິ ອຸປມໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາປິ ກປ຺ປທີຆຠາວສ຺ສ ໂຍຊນິກປພ຺ພເຕນ ໂຍຊນິກສາສປປຸຓ຺ຓນຄເຣນ, ນິຣຍທຸກ຺ຂສ຺ສ ສຕ຺ຕິສຕາຫໂຕປເມນ, ສຄ຺ຄສຸຂສ຺ສ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຸປມາ ກຕາ, ເອວມິຘາປິ ກາຕພ຺ພາຕິ? ຕຕ຺ຖ ‘‘ສກ຺ກາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປມາ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉາວເສນ ອຸປມາ ກຕາ, ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຠາເວນ ນ ກຕາ. ອິທຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມເທສນາປຣິໂຍສາເນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕຣາສິ ນາມ ກຖິໂຕຕິ.

໔໙. ນວເມ ປຠສ຺ສຣນ຺ຕິ ປຓ຺ຑຣໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ກິໍ ປນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ? ນຕ຺ຖິ. ນີລາທີນຎ຺ຫິ ອຎ຺ຎຕຣວຓ຺ຓໍ ວາ ໂຫຕຸ ອວຓ຺ຓໍ ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ປຣິສຸທ຺ຘຕາຍ ‘‘ປຠສ຺ສຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິທມ຺ປິ ນິຣຸປກ຺ກິເລສຕາຍ ປຣິສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ປຠສ຺ສຣໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂຕິ ຕໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ອາຄນ຺ຕຸເກຫີຕິ ອສຫຊາເຕຫິ ປຈ຺ຉາ ຊວນກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນເກຫິ. ອຸປກ຺ກິເລເສຫີຕິ ຣາຄາທີຫິ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐໍ ນາມາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖໍ? ຍຖາ ຫິ ສີລວນ຺ຕາ ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ນາ ມາຕາປິຕໂຣ ວາ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາ ວາ ທຸສ຺ສີລານໍ ທຸຣາຈາຣານໍ ອວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ນານໍ ປຸຕ຺ຕານຎ຺ເຈວ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິການຎ຺ຈ ວເສນ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ເຕ ວາ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິເກ ວາ ນ ຕຊ຺ເຊນ຺ຕິ ນ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ ນ ໂອວທນ຺ຕິ ນານຸສາສນ຺ຕີ’’ຕິ ອວຓ຺ຓໍ ອກິຕ຺ຕິໍ ລຠນ຺ຕິ, ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ນາ ມາຕາປິຕໂຣ ວິຍ ຈ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາ ວິຍ ຈ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ປຸຕ຺ຕາທີນໍ ວເສນ ເຕສໍ ອກິຕ຺ຕິລາໂຠ ວິຍ ຊວນກ຺ຂເຓ ຣຊ຺ຊນທຸສ຺ສນມຸຍ຺ຫນສຠາວານໍ ໂລຠສຫຄຕາທີນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ເນຫິ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ປກຕິປຣິສຸທ຺ຘມ຺ປິ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ.

໕໐. ທສເມປິ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕເມວ ຈິຕ຺ຕໍ. ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຊວນກ຺ຂເຓ ອຣຊ຺ຊມານໍ ອທຸສ຺ສມານໍ ອມຸຍ຺ຫມານໍ ຕິເຫຕຸກຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາທິກຸສລວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ອິຘາປິ ຍຖາ ສີລວນ຺ຕານໍ ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ນານໍ ປຸຕ຺ຕາທີນໍ ວເສນ ມາຕາທໂຍ ‘‘ໂສຠນາ ເອເຕເຍວ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕກາທໂຍ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ ໂອວທນ຺ຕິ ອນຸສາສນ຺ຕີ’’ຕິ ວຓ຺ຓກິຕ຺ຕິລາຠິໂນ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ຊວນກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນກຸສລຈິຕ຺ຕວເສນ ອິທໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ.

ປຓິຫິຕອຈ຺ຉວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ.