໕. ປຎ຺ຈກປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ

໑໙໑. ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ [ອາຣພ຺ຠຊາ (ກ.) ອ. ນິ. ໕.໑໔໒] ອາສວາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ອາຣມ຺ຠເຊ ອາສເວ ປຫາຍ ວິປ຺ປຏິສາຣເຊ ອາສເວ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ. ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ນປ຺ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ອາຣມ຺ຠເຊ ອາສເວ ປຫາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ. ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ວິປ຺ປຏິສາຣເຊ ອາສເວ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ. ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຂ ອາຣມ຺ຠຊາ ອາສວາ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣຊາ ອາສວາ ນປ຺ປວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາເວຕຸ. ເອວມາຍສ຺ມາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນ ເອວໍ ໂອວທິຍມານາ ເອວໍ ອນຸສາສິຍມານາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ.

໑໙໒. ກຖຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເທຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຫໍ ທມ຺ມິ, ອຍໍ [ອຍໍ ປນ (ສ຺ຍາ. ກ.) ອ. ນິ. ໕.໑໔໑] ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ, ຕເມນໍ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຕ຺ວາ ອວຊານາຕິ.

ກຖຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຍນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສທ຺ຘິໍ ສໍວສຕິ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ວສ຺ສານິ, ຕເມນໍ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສໍວາເສນ ອວຊານາຕິ.

ກຖຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາເຘຍ຺ຍມຸໂຂ ໂຫຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ວາ ອວຓ຺ເຓ ວາ ຠາສິຍມາເນ ຂິປ຺ປຎ຺ເຎວ ອຘິມຸຈ຺ຈິຕາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາເຘຍ຺ຍມຸໂຂ ໂຫຕິ.

ກຖຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂລໂລ ໂຫຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິຕ຺ຕຣສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຕຣຠຕ຺ຕີ ອິຕ຺ຕຣເປໂມ ອິຕ຺ຕຣປ຺ປສາໂທ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂລໂລ ໂຫຕິ.

ກຖຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ໂຫຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ເຊ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ຫີນປ຺ປຓີເຕ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ, ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາເຄ ຘມ຺ເມ ນ ຊານາຕິ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ໂຫຕິ.

໑໙໓. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ປຎ຺ຈ ໂຍຘາຊີວູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ? ປຎ຺ຈ ໂຍຘາຊີວາ – ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ຣຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ [ສຕ຺ຖມ຺ຠຕິ (ສີ.) ອ. ນິ. ໕.໑໔໑] ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປຐໂມ ໂຍຘາຊີໂວ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ໂລກສ຺ມິໍ.

ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ຘຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ໂຍຘາຊີໂວ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ໂລກສ຺ມິໍ.

ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ອຸສ຺ສາຣຓຎ຺ເຎວ [ອຸສ຺ສາທນໍເຍວ (ສີ.), ອຸສ຺ສາທນຎ຺ເຎວ (ສ຺ຍາ. ກ.) ອ. ນິ. ໕.໑໔໑] ສຸຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຕຕິໂຍ ໂຍຘາຊີໂວ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ໂລກສ຺ມິໍ.

ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ສມ຺ປຫາເຣ ຫຎ຺ຎຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ໂຍຘາຊີໂວ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ໂລກສ຺ມິໍ.

ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ ສຫຕິ ສມ຺ປຫາຣໍ. ໂສ ຕໍ ສງ຺ຄາມໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມ ຕເມວ ສງ຺ຄາມສີສໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂຍຘາຊີໂວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ໂຍຘາຊີໂວ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ໂລກສ຺ມິໍ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ໂຍຘາຊີວາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ.

໑໙໔. ເອວເມວໍ ປຎ຺ຈິເມ ໂຍຘາຊີວູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ຣຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ [ສນ຺ຕາເນຕຸໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໕.໗໕], ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ [ອາວີກຕ຺ວາ (ສີ.)] ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ກິມສ຺ສ ຣຊຄ຺ຄສ຺ມິໍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ສຸຓາຕິ – ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ອິຕ຺ຖີ ວາ ກຸມາຣີ ວາ ອຠິຣູປາ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ’’ຕິ. ໂສ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ, ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ອິທມສ຺ສ ຣຊຄ຺ຄສ຺ມິໍ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຍຘາຊີໂວ ຣຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປຐໂມ ໂຍຘາຊີວູປໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໙໕. ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ຘຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ, ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ກິມສ຺ສ ຘຊຄ຺ຄສ຺ມິໍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ສຸຓາຕິ – ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ອິຕ຺ຖີ ວາ ກຸມາຣີ ວາ ອຠິຣູປາ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ’’ຕິ, ອປິ ຈ ໂຂ ສາມໍ [ສາມໍເຍວ (ສີ.)] ປສ຺ສຕິ ອິຕ຺ຖິໍ ວາ ກຸມາຣິໍ ວາ ອຠິຣູປໍ ທສ຺ສນີຍໍ ປາສາທິກໍ ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄຕໍ. ໂສ ຕໍ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ, ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ອິທມສ຺ສ ຘຊຄ຺ຄສ຺ມິໍ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ຘຊຄ຺ຄຎ຺ເຎວ ທິສ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຫຕິ. ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ໂຍຘາຊີວູປໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໙໖. ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ອຸສ຺ສາຣຓຎ຺ເຎວ ສຸຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ, ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ກິມສ຺ສ ອຸສ຺ສາຣຓາຍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄຕໍ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄຕໍ ວາ ມາຕຸຄາໂມ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອູຫສຕິ [ອຸຫສຕິ (ອຏ຺ຐກຖາ) ອ. ນິ. ໕.໗໕] ອຸລ຺ລປຕິ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆຕິ ອຸປ຺ປຓ຺ເຑຕິ. ໂສ ມາຕຸຄາເມນ ອູຫສິຍມາໂນ ອຸລ຺ລປິຍມາໂນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິຍມາໂນ ອຸປ຺ປຓ຺ຑິຍມາໂນ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ, ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອາວິກຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ອິທມສ຺ສ ອຸສ຺ສາຣຓາຍ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ອຸສ຺ສາຣຓຎ຺ເຎວ ສຸຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ ວິສີທຕິ ນ ສນ຺ຖມ຺ຠຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສງ຺ຄາມໍ ໂອຕຣິຕຸໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຕຕິໂຍ ໂຍຘາຊີວູປໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໙໗. ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ສມ຺ປຫາເຣ ຫຎ຺ຎຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ. ກິມສ຺ສ ສມ຺ປຫາຣສ຺ມິໍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄຕໍ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄຕໍ ວາ ມາຕຸຄາໂມ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຠິນິສີທຕິ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ. ໂສ ມາຕຸຄາເມນ ອຠິນິສີທິຍມາໂນ ອຠິນິປຊ຺ຊິຍມາໂນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຍມາໂນ ສິກ຺ຂໍ ອປ຺ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອນາວິກຕ຺ວາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວຕິ. ອິທມສ຺ສ ສມ຺ປຫາຣສ຺ມິໍ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ, ອປິ ຈ ໂຂ ສມ຺ປຫາເຣ ຫຎ຺ຎຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ໂຍຘາຊີວູປໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໙໘. ປຸນ ຈປຣໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ ສຫຕິ ສມ຺ປຫາຣໍ. ໂສ ຕໍ ສງ຺ຄາມໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມ ຕເມວ ສງ຺ຄາມສີສໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ກິມສ຺ສ ສງ຺ຄາມວິຊຍສ຺ມິໍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄຕໍ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄຕໍ ວາ ມາຕຸຄາໂມ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຠິນິສີທຕິ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ. ໂສ ມາຕຸຄາເມນ ອຠິນິສີທິຍມາໂນ ອຠິນິປຊ຺ຊິຍມາໂນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຍມາໂນ ວິນິເວເຐຕ຺ວາ ວິນິໂມເຈຕ຺ວາ ເຍນ ກາມໍ ປກ຺ກມຕິ.

ໂສ ວິວິຕ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ຠຊຕິ ອຣຎ຺ຎໍ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ປພ຺ພຕໍ ກນ຺ທຣໍ ຄິຣິຄຸຫໍ ສຸສານໍ ວນປຕ຺ຖໍ ອພ຺ໂຠກາສໍ ປລາລປຸຎ຺ຊໍ. ໂສ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ໂສ ອຠິຊ຺ຌໍ ໂລເກ ປຫາຍ ວິຄຕາຠິຊ຺ເຌນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ, ອຠິຊ຺ຌາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ພ຺ຍາປາທປໂທສໍ ປຫາຍ ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ພ຺ຍາປາທປໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ຖິນມິທ຺ຘໍ ປຫາຍ ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ວິຫຣຕິ ອາໂລກສຎ຺ຎີ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ຖິນມິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ອນຸທ຺ຘໂຕ ວິຫຣຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ປຫາຍ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ອກຖໍກຖີ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ.

ໂສ ອິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ; ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ.

ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອາສວານໍ ຂຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອິເມ ອາສວາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ອາສວສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ປຊານາຕິ. ອິທມສ຺ສ ສງ຺ຄາມວິຊຍສ຺ມິໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຍຘາຊີໂວ ສຫຕິ ຣຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ຘຊຄ຺ຄໍ ສຫຕິ ອຸສ຺ສາຣຓໍ ສຫຕິ ສມ຺ປຫາຣໍ, ໂສ ຕໍ ສງ຺ຄາມໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມ ຕເມວ ສງ຺ຄາມສີສໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວຣູໂປປິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ໂຍຘາຊີວູປໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ ຠິກ຺ຂູສຸ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ໂຍຘາຊີວູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໙໙. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ປຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິກາ? ມນ຺ທຕ຺ຕາ ໂມມູຫຕ຺ຕາ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມາທາ ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂປາ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ‘‘ວຓ຺ຓິຕໍ ພຸທ຺ເຘຫິ ພຸທ຺ຘສາວເກຫີ’’ຕິ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ອປິ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ [ອປ຺ປິຈ຺ຉໍເຍວ (ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໕.໑໘໑] ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ [ອິທມຏ຺ຐິຕໍເຍວ (ສີ.)] ນິສ຺ສາຍ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ, ອຍໍ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປິຓ຺ຑປາຕິການໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ [ໂມກ຺ໂຂ (ສີ.)] ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຄວາ ຂີຣໍ, ຂີຣມ຺ຫາ ທຘິ, ທຘິມ຺ຫາ ນວນີຕໍ [ໂນນີຕໍ (ສີ.)], ນວນີຕມ຺ຫາ ສປ຺ປິ, ສປ຺ປິມ຺ຫາ ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ, ສປ຺ປິມຓ຺ຑໍ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ; ເອວເມວໍ ຍ຺ວາຍໍ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປິຓ຺ຑປາຕິການໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິກາ.

໒໐໐. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ປຎ຺ຈ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ເອກາສນິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ປໍສຸກູລິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ເຕຈີວຣິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ອາຣຎ຺ຎິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ຣຸກ຺ຂມູລິກາ …ເປ… ປຎ຺ຈ ອພ຺ໂຠກາສິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ເນສຊ຺ຊິກາ…ເປ… ປຎ຺ຈ ຍຖາສນ຺ຖຕິກາ…ເປ….

໒໐໑. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ປຎ຺ຈ ໂສສານິກາ? ມນ຺ທຕ຺ຕາ ໂມມູຫຕ຺ຕາ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ, ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມາທາ ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂປາ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ, ‘‘ວຓ຺ຓິຕໍ ພຸທ຺ເຘຫິ ພຸທ຺ຘສາວເກຫີ’’ຕິ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ, ອປິ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ໂສສານິໂກ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ໂສສານິໂກ, ອຍໍ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂສສານິການໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຄວາ ຂີຣໍ, ຂີຣມ຺ຫາ ທຘິ, ທຘິມ຺ຫາ ນວນີຕໍ, ນວນີຕມ຺ຫາ ສປ຺ປິ, ສປ຺ປິມ຺ຫາ ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ, ສປ຺ປິມຓ຺ຑໍ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ; ເອວເມວໍ ຍ຺ວາຍໍ ໂສສານິໂກ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ສລ຺ເລຂໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ອິທມຕ຺ຖິຕໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ໂສສານິໂກ ໂຫຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂສສານິການໍ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ໂສສານິກາ.

ປຎ຺ຈກນິທ຺ເທໂສ.