ນິທ຺ເທໂສ

໑. ເອກກປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ

໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາເລນ ກາລໍ ສມເຍນ ສມຍໍ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ [ຜສ຺ສິຕ຺ວາ (ສີ. ປີ.)] ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ກາເລນ ກາລໍ ສມເຍນ ສມຍໍ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ’’. ສພ຺ເພປິ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ອຣິເຍ ວິໂມກ຺ເຂ ອສມຍວິມຸຕ຺ຕາ.

໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ນ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ນ ອກສິຣລາຠີ; ນ ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປມາທມາຄມ຺ມ ຕາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ກຸປ຺ເປຍ຺ຍຸໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ’’.

໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ ອນວກາໂສ ຍໍ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປມາທມາຄມ຺ມ ຕາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ກຸປ຺ເປຍ຺ຍຸໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ’’. ສພ຺ເພປິ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ອຣິເຍ ວິໂມກ຺ເຂ ອກຸປ຺ປຘມ຺ມາ.

໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ນ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ນ ອກສິຣລາຠີ; ນ ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປມາທມາຄມ຺ມ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ ປຣິຫາເຍຍ຺ຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຣິຫານຘມ຺ໂມ’’.

໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ ອນວກາໂສ ຍໍ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປມາທມາຄມ຺ມ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ ປຣິຫາເຍຍ຺ຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ’’. ສພ຺ເພປິ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ອຣິເຍ ວິໂມກ຺ເຂ ອປຣິຫານຘມ຺ມາ.

໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕນາຠພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ນ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ນ ອກສິຣລາຠີ; ນ ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ສເຈ ອນຸສຎ຺ເຈເຕຕິ, ນ ປຣິຫາຍຕິ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ. ສເຈ ນ ອນຸສຎ຺ເຈເຕຕິ, ປຣິຫາຍຕິ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ເຈຕນາຠພ຺ໂພ’’.

໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນຸຣກ຺ຂຓາຠພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລາຠີ ໂຫຕິ ຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ອຣູປສຫຄຕານໍ ວາ ສມາປຕ຺ຕີນໍ. ໂສ ຈ ໂຂ ນ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ນ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ນ ອກສິຣລາຠີ; ນ ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຍາວຕິຈ຺ຉກໍ ສມາປຊ຺ຊຕິປິ ວຸຏ຺ຐາຕິປິ. ສເຈ ອນຸຣກ຺ຂຕິ, ນ ປຣິຫາຍຕິ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ. ສເຈ ນ ອນຸຣກ຺ຂຕິ, ປຣິຫາຍຕິ ຕາຫິ ສມາປຕ຺ຕີຫິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນຸຣກ຺ຂຓາຠພ຺ໂພ’’.

໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕີຓິ ສໍໂຍຊນານິ ອປ຺ປຫີນານິ; ນ ຈ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ປຏິປນ຺ໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ’’.

໑໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຄຕ຺ຣຠູ? ເຍສໍ ຘມ຺ມານໍ ສມນນ຺ຕຣາ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂຄຕ຺ຣຠູ’’.

໑໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠຍູປຣໂຕ? ສຕ຺ຕ ເສກ຺ຂາ ຠຍູປຣຕາ, ເຍ ຈ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ສີລວນ຺ໂຕ. ອຣຫາ ອຠຍູປຣໂຕ.

໑໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠພ຺ພາຄມໂນ? ເຍ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ກມ຺ມາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ກິເລສາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ວິປາກາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ອສ຺ສທ຺ຘາ ອຈ຺ຉນ຺ທິກາ ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ ເອຬາ, ອຠພ຺ພາ ນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ອຠພ຺ພາຄມນາ’’.

໑໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠພ຺ພາຄມໂນ? ເຍ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ນ ກມ຺ມາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ນ ກິເລສາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ນ ວິປາກາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ສທ຺ຘາ ຉນ຺ທິກາ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ [ປຎ຺ຎວນ຺ຕາ (ສີ.)] ອເນຬາ, ຠພ຺ພາ ນິຍາມໍ ໂອກ຺ກມິຕຸໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ຠພ຺ພາຄມນາ’’.

໑໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິຍໂຕ? ປຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ອານນ຺ຕຣິກາ, ເຍ ຈ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ນິຍຕາ, ອຏ຺ຐ ຈ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ນິຍຕາ. ອວເສສາ ປຸຄ຺ຄລາ ອນິຍຕາ.

໑໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິປນ຺ນໂກ? ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລາ ປຏິປນ຺ນກາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຜລສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລາ ຜເລ ຐິຕາ.

໑໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມສີສີ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ອາສວປຣິຍາທານຎ຺ຈ ໂຫຕິ ຊີວິຕປຣິຍາທານຎ຺ຈ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສມສີສີ’’.

໑໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຐິຕກປ຺ປີ? ອຍຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ອສ຺ສ, ກປ຺ປສ຺ສ ຈ ອຸຑ຺ຑຍ຺ຫນເວລາ ອສ຺ສ, ເນວ ຕາວ ກປ຺ໂປ ອຸຑ຺ຑຍ຺ເຫຍ຺ຍ ຍາວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຐິຕກປ຺ປີ’’. ສພ຺ເພປິ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລາ ຐິຕກປ຺ປິໂນ.

໑໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຣິໂຍ? ອຏ຺ຐ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ອຣິຍາ. ອວເສສາ ປຸຄ຺ຄລາ ອນຣິຍາ.

໑໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສກ຺ໂຂ? ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ ຕໂຍ ຜລສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ເສກ຺ຂາ’’. ອຣຫາ ອເສກ຺ໂຂ. ອວເສສາ ປຸຄ຺ຄລາ ເນວເສກ຺ຂນາເສກ຺ຂາ.

໒໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຕວິຊ຺ໂຊ? ຕີຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ເຕວິຊ຺ໂຊ’’.

໒໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ? ຉຫິ ອຠິຎ຺ຎາຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຉຬຠິຎ຺ໂຎ’’.

໒໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສາມໍ ສຈ຺ຈານິ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ; ຕຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ພເລສຸ ຈ ວສີຠາວໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’.

໒໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສາມໍ ສຈ຺ຈານິ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ; ນ ຈ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ນ ຈ ພເລສຸ ວສີຠາວໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’.

໒໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໒໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໒໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາຍສກ຺ຂີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກາຍສກ຺ຂີ’’.

໒໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ. ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ’’.

໒໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ. ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ຍຖາ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໒໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຘມ຺ມານຸສາຣີ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຎາວາຫິໍ ປຎ຺ຎາປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຘມ຺ມານຸສາຣີ’’. ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ຘມ຺ມານຸສາຣີ ຜເລ ຐິໂຕ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ.

໓໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘານຸສາຣີ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘາວາຫິໍ ສທ຺ຘາປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສທ຺ຘານຸສາຣີ’’. ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘານຸສາຣີ ຜເລ ຐິໂຕ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ.

໓໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ [ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ (ສີ. ກ.)]. ໂສ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເທເວ ຈ ມານຸເສ ຈ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ’’.

໓໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກລງ຺ໂກໂລ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ. ໂສ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ກຸລານິ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂກລງ຺ໂກໂລ’’.

໓໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກພີຊີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ. ໂສ ເອກໍເຍວ ມານຸສກໍ ຠວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ເອກພີຊີ’’.

໓໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກທາຄາມີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຕນຸຕ຺ຕາ ສກທາຄາມີ ໂຫຕິ, ສກິເທວ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສກທາຄາມີ’’.

໓໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນາຄາມີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນາຄາມີ’’.

໓໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ໂສ ອຸປປນ຺ນໍ ວາ ສມນນ຺ຕຣາ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ວາ ເວມຊ຺ຌໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ສຎ຺ຊເນຕິ ອຸປຣິຏ຺ຐິມານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ’’.

໓໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ໂສ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເວມຊ຺ຌໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ອຸປຫຈ຺ຈ ວາ ກາລກິຣິຍໍ [ກາລໍ ກິຣິຍໍ (ກ.)] ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ສຎ຺ຊເນຕິ ອຸປຣິຏ຺ຐິມານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ’’.

໓໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ໂສ ອສງ຺ຂາເຣນ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ສຎ຺ຊເນຕິ ອຸປຣິຏ຺ຐິມານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ’’.

໓໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ໂສ ສສງ຺ຂາເຣນ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ສຎ຺ຊເນຕິ ອຸປຣິຏ຺ຐິມານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ’’.

໔໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ໂສ ອວິຫາ ຈຸໂຕ ອຕປ຺ປໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຕປ຺ປາ ຈຸໂຕ ສຸທສ຺ສໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຸທສ຺ສາ ຈຸໂຕ ສຸທສ຺ສິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຸທສ຺ສິຍາ ຈຸໂຕ ອກນິຏ຺ຐໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ອກນິຏ຺ເຐ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ສຎ຺ຊເນຕິ ອຸປຣິຏ຺ຐິມານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ’’.

໔໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ? ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕີຓິ ສໍໂຍຊນານິ ປຫີນານິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂສຕາປນ຺ໂນ’’.

໔໒. ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ຕນຸຠາວາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກທາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທາ ຕນຸຠູຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສກທາຄາມີ’’.

໔໓. ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ອນວເສສປ຺ປຫານາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທາ ອນວເສສາ ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນາຄາມີ’’.

໔໔. ຣູປຣາຄອຣູປຣາຄມານອຸທ຺ຘຈ຺ຈອວິຊ຺ຊາຍ ອນວເສສປ຺ປຫານາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຣຫຕ຺ຕຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຣູປຣາໂຄ ອຣູປຣາໂຄ ມາໂນ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ອວິຊ຺ຊາ ອນວເສສາ ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຣຫາ’’.

ເອກກນິທ຺ເທໂສ.

໒. ທຸກປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ

໔໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂກໂຘ? ໂຍ ໂກໂຘ ກຸຊ຺ຌນາ ກຸຊ຺ຌິຕຕ຺ຕໍ ໂທໂສ ທຸສ຺ສນາ ທຸສ຺ສິຕຕ຺ຕໍ [ທູສນາ ທູສິຕຕ຺ຕໍ (ສ຺ຍາ.)] ພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊນາ ພ຺ຍາປຊ຺ຊິຕຕ຺ຕໍ ວິໂຣໂຘ ປຏິວິໂຣໂຘ ຈຓ຺ຑິກ຺ກໍ ອສຸໂຣໂປ ອນຕ຺ຕມນຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂກໂຘ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ໂກໂຘ ອປ຺ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂກຘໂນ’’.

໔໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປນາຫີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຸປນາໂຫ? ປຸພ຺ພກາລໍ ໂກໂຘ ອປຣກາລໍ ອຸປນາໂຫ. ໂຍ ເອວຣູໂປ ອຸປນາໂຫ ອຸປນຍ຺ຫນາ ອຸປນຍ຺ຫິຕຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐປນາ [ອາຐປນາ (ກ.) ວິຠ. ໘໙໑] ຐປນາ ສຓ຺ຐປນາ ອນຸສໍສນ຺ທນາ ອນຸປ຺ປພນ຺ຘນາ ທຬ຺ຫີກມ຺ມໍ ໂກຘສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸປນາໂຫ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ອຸປນາໂຫ ອປ຺ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸປນາຫີ’’.

໔໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມກ຺ຂີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ມກ຺ໂຂ? ໂຍ ມກ຺ໂຂ ມກ຺ຂາຍນາ ມກ຺ຂາຍິຕຕ຺ຕໍ [ມກ຺ຂີຍນາ ມກ຺ຂີຍິຕຕ຺ຕໍ (ສີ.), ມກ຺ຂິຍນາ ມກ຺ຂິຍິຕຕ຺ຕໍ (ກ.)] ນິຏ຺ຐຸຣິຍໍ ນິຏ຺ຐຸຣິຍກມ຺ມໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມກ຺ໂຂ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ມກ຺ໂຂ ອປ຺ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ມກ຺ຂີ’’.

໔໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຬາສີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຬາໂສ? ໂຍ ປຬາໂສ ປຬາສາຍນາ ປຬາສາຍິຕຕ຺ຕໍ ປຬາສາຫາໂຣ ວິວາທຏ຺ຐານໍ ຍຸຄຄ຺ຄາໂຫ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຬາໂສ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ປຬາໂສ ອປ຺ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຬາສີ’’.

໔໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິສ຺ສຸກີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອິສ຺ສາ? ຍາ ປຣລາຠສກ຺ກາຣຄຣຸກາຣມານນວນ຺ທນປູຊນາສຸ ອິສ຺ສາ ອິສ຺ສາຍນາ ອິສ຺ສາຍິຕຕ຺ຕໍ ອຸສູຍາ ອຸສູຍນາ [ອຸສ຺ສຸຍາ ອຸສ຺ສຸຍນາ (ກ.) ວິຠ. ໘໙໓] ອຸສູຍິຕຕ຺ຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິສ຺ສາ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ອິສ຺ສາ ອປ຺ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິສ຺ສຸກີ’’.

໕໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຈ຺ຉຣີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມຈ຺ຉຣິຍໍ? ປຎ຺ຈ ມຈ຺ຉຣິຍານິ – ອາວາສມຈ຺ຉຣິຍໍ, ກຸລມຈ຺ຉຣິຍໍ, ລາຠມຈ຺ຉຣິຍໍ, ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣິຍໍ, ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍໍ ເອວຣູປໍ ມຈ຺ເຉຣໍ ມຈ຺ຉຣາຍນາ ມຈ຺ຉຣາຍິຕຕ຺ຕໍ ເວວິຈ຺ຉໍ ກທຣິຍໍ ກຏຸກຎ຺ຈຸກຕາ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິທໍ ມຈ຺ຉຣິຍໍ ອປ຺ປຫີນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ມຈ຺ຉຣີ’’.

໕໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສໂຐ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສາເຐຍ຺ຍໍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສໂຐ ໂຫຕິ ປຣິສໂຐ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ສຐໍ ສຐຕາ ສາເຐຍ຺ຍໍ ກກ຺ກຣຕາ ກກ຺ກຣິຍໍ [ກກ຺ຂຬຕາ ກກ຺ຂຬິຍໍ (ສ຺ຍາ.) ເອວໍ ຂຸທ຺ທກວິຠງ຺ຄທຸກນິທ຺ເທເສປິ] ປຣິກ຺ຂຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປາຣິກ຺ຂຕ຺ຕິຍໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສາເຐຍ຺ຍໍ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິທໍ ສາເຐຍ຺ຍໍ ອປ຺ປຫີນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສໂຐ’’.

໕໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມາຍາວີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ມາຍາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທນເຫຕຸ ປາປິກໍ ອິຈ຺ຉໍ ປຓິທຫຕິ – ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ສງ຺ກປ຺ປຕິ ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ກາເຍນ ປຣກ຺ກມຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ມາຍາ ມາຍາວິຕາ ອຈ຺ຈາສຣາ ວຎ຺ຈນາ ນິກຕິ ວິກິຣຓາ ປຣິຫຣຓາ ຄູຫນາ ປຣິຄູຫນາ ຉາທນາ ປຏິຈ຺ຉາທນາ ອນຸຕ຺ຕານີກມ຺ມໍ ອນາວິກມ຺ມໍ ໂວຈ຺ຉາທນາ ປາປກິຣິຍາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມາຍາ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ມາຍາ ອປ຺ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ມາຍາວີ’’.

໕໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຫິຣິໂກ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອຫິຣິກໍ? ຍໍ ນ ຫິຣີຍຕິ ຫິຣິຍິຕພ຺ເພນ ນ ຫິຣີຍຕິ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຫິຣິກໍ. ອິມິນາ ອຫິຣິເກນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຫິຣິໂກ’’.

໕໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ? ຍໍ ນ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປິຕພ຺ເພນ ນ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕິ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ. ອິມິນາ ອໂນຕ຺ຕປ຺ເປນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີ’’.

໕໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸພ຺ພໂຈ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂທວຈສ຺ສຕາ? ສຫຘມ຺ມິເກ ວຸຈ຺ຈມາເນ ໂທວຈສ຺ສາຍໍ ໂທວຈສ຺ສິຍໍ ໂທວຈສ຺ສຕາ ວິປ຺ປຏິກຸລຄ຺ຄາຫິຕາ ວິປຈ຺ຈນີກສາຕຕາ ອນາທຣິຍໍ ອນາທຣິຍຕາ ອຄາຣວຕາ ອປ຺ປຕິສ຺ສວຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂທວຈສ຺ສຕາ. ອິມາຍ ໂທວຈສ຺ສຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທຸພ຺ພໂຈ’’.

໕໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປາປມິຕ຺ໂຕ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ປາປມິຕ຺ຕຕາ? ເຍ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ອສ຺ສທ຺ຘາ ທຸສ຺ສີລາ ອປ຺ປສ຺ສຸຕາ ມຈ຺ຉຣິໂນ ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ, ຍາ ເຕສໍ ເສວນາ ນິເສວນາ ສໍເສວນາ ຠຊນາ ສມ຺ຠຊນາ ຠຕ຺ຕິ ສມ຺ຠຕ຺ຕິ ສມ຺ປວງ຺ກຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາປມິຕ຺ຕຕາ. ອິມາຍ ປາປມິຕ຺ຕຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປາປມິຕ຺ໂຕ’’.

໕໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ນ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ນ ຣກ຺ຂຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ນ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ນ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ນ ຣກ຺ຂຕິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ນ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍາ ອິເມສໍ ຉນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຄຸຕ຺ຕິ ອໂຄປນາ ອນາຣກ຺ໂຂ ອສໍວໂຣ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ. ອິມາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ’’.

໕໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎູ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາ ອໂຍນິໂສ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຕິ ທວາຍ ມທາຍ ມຓ຺ຑນາຍ ວິຠູສນາຍ, ຍາ ຕຕ຺ຖ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາ ໂຠຊເນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ. ອິມາຍ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎູ’’.

໕໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ? ຍາ ອສ຺ສຕິ ອນນຸສ຺ສຕິ ອປ຺ປຏິສ຺ສຕິ ອສ຺ສຕິ ອສ຺ສຣຓຕາ ອຘາຣຓຕາ ປິລາປນຕາ ສມ຺ມຸສນຕາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ. ອິມິນາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ’’.

໖໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສມ຺ປຊາໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ? ຍໍ ອຎ຺ຎາຓໍ ອທສ຺ສນໍ ອນຠິສມໂຍ ອນນຸໂພໂຘ ອສມ຺ໂພໂຘ ອປ຺ປຏິເວໂຘ ອສງ຺ຄາຫຓາ ອປຣິໂຍຄາຫຓາ [ອສໍຄາຫນາ ອປຣິໂຍຄາຫນາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.)] ອສມເປກ຺ຂຓາ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ອປຈ຺ຈກ຺ຂກມ຺ມໍ ທຸມ຺ເມຊ຺ຌໍ ພາລ຺ຍໍ ອສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ໂມໂຫ ປໂມໂຫ ສມ຺ໂມໂຫ ອວິຊ຺ຊາ ອວິຊ຺ໂຊໂຆ ອວິຊ຺ຊາໂຍໂຄ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ອວິຊ຺ຊາລງ຺ຄີ ໂມໂຫ ອກຸສລມູລໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ອິມິນາ ອສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອສມ຺ປຊາໂນ’’.

໖໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວິປນ຺ໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສີລວິປຕ຺ຕິ? ກາຍິໂກ ວີຕິກ຺ກໂມ ວາຈສິໂກ ວີຕິກ຺ກໂມ ກາຍິກວາຈສິໂກ ວີຕິກ຺ກໂມ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສີລວິປຕ຺ຕິ. ສພ຺ພມ຺ປິ ທຸສ຺ສິລ຺ຍໍ ສີລວິປຕ຺ຕິ. ອິມາຍ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສີລວິປນ຺ໂນ’’.

໖໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທິຏ຺ຐິວິປນ຺ໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ [ສຸກຏທຸກ຺ກຏານໍ (ສີ.)] ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ, ນຕ຺ຖິ ປິຕາ, ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ [ສມຄ຺ຄຕາ (ກ.)] ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຫນໍ ທິຏ຺ຐິກນ຺ຕາໂຣ ທິຏ຺ຐິວິສູກາຍິກໍ ທິຏ຺ຐິວິປ຺ຜນ຺ທິຕໍ ທິຏ຺ຐິສໍໂຍຊນໍ ຄາໂຫ ປຏິຄ຺ຄາໂຫ ອຠິນິເວໂສ ປຣາມາໂສ ກຸມ຺ມຄ຺ໂຄ ມິຈ຺ຉາປໂຖ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ວິປຣິຍາສຄ຺ຄາໂຫ [ວິປຣິເຍສຄ຺ຄາໂຫ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ປທສິທ຺ຘິ ຈິນ຺ເຕຕພ຺ພາ], ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ. ສພ຺ພາປິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ. ອິມາຍ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທິຏ຺ຐິວິປນ຺ໂນ’’.

໖໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສໍໂຍຊໂນ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ອປ຺ປຫີນານິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕສໍໂຍຊໂນ’’.

໖໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຫິທ຺ຘາສໍໂຍຊໂນ? ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປຎ຺ຈຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ອປ຺ປຫີນານິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ພຫິທ຺ຘາສໍໂຍຊໂນ’’.

໖໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອກ຺ໂກຘໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂກໂຘ? ໂຍ ໂກໂຘ ກຸຊ຺ຌນາ ກຸຊ຺ຌິຕຕ຺ຕໍ ໂທໂສ ທຸສ຺ສນາ ທຸສ຺ສິຕຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊນາ ພ຺ຍາປຊ຺ຊິຕຕ຺ຕໍ ວິໂຣໂຘ ປຏິວິໂຣໂຘ ຈຓ຺ຑິກ຺ກໍ ອສຸໂຣໂປ ອນຕ຺ຕມນຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂກໂຘ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ໂກໂຘ ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນ’’.

໖໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນຸປນາຫີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຸປນາໂຫ? ປຸພ຺ພກາລໍ ໂກໂຘ ອປຣກາລໍ ອຸປນາໂຫ ໂຍ ເອວຣູໂປ ອຸປນາໂຫ ອຸປນຍ຺ຫນາ ອຸປນຍ຺ຫິຕຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐປນາ ຐປນາ ສຓ຺ຐປນາ ອນຸສໍສນ຺ທນາ ອນຸປ຺ປພນ຺ຘນາ ທຬ຺ຫີກມ຺ມໍ ໂກຘສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸປນາໂຫ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ອຸປນາໂຫ ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນຸປນາຫີ’’.

໖໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອມກ຺ຂີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ມກ຺ໂຂ? ໂຍ ມກ຺ໂຂ ມກ຺ຂາຍນາ ມກ຺ຂາຍິຕຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐຸຣິຍໍ ນິຏ຺ຐຸຣິຍກມ຺ມໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມກ຺ໂຂ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ມກ຺ໂຂ ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອມກ຺ຂີ’’.

໖໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອປຬາສີ? ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຬາໂສ? ໂຍ ປຬາໂສ ປຬາສາຍນາ ປຬາສາຍິຕຕ຺ຕໍ ປຬາສາຫາໂຣ ວິວາທຏ຺ຐານໍ ຍຸຄຄ຺ຄາໂຫ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຬາໂສ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ປຬາໂສ ປຫີໂນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອປຬາສີ’’.

໖໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນິສ຺ສຸກີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອິສ຺ສາ? ຍາ ປຣລາຠສກ຺ກາຣຄຣຸກາຣມານນວນ຺ທນປູຊນາສຸ ອິສ຺ສາ ອິສ຺ສາຍນາ ອິສ຺ສາຍິຕຕ຺ຕໍ ອຸສູຍາ ອຸສູຍນາ ອຸສູຍິຕຕ຺ຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິສ຺ສາ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ອິສ຺ສາ ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນິສ຺ສຸກີ’’.

໗໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄໂລ ອມຈ຺ຉຣີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມຈ຺ຉຣິຍໍ? ປຎ຺ຈ ມຈ຺ຉຣິຍານິ – ອາວາສມຈ຺ຉຣິຍໍ, ກຸລມຈ຺ຉຣິຍໍ, ລາຠມຈ຺ຉຣິຍໍ, ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣິຍໍ, ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍໍ ເອວຣູປໍ ມຈ຺ເຉຣໍ ມຈ຺ຉຣາຍນາ ມຈ຺ຉຣາຍິຕຕ຺ຕໍ ເວວິຈ຺ຉໍ ກທຣິຍໍ ກຏຸກຎ຺ຈຸກຕາ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິທໍ ມຈ຺ຉຣິຍໍ ປຫີນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອມຈ຺ຉຣີ’’.

໗໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສໂຐ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສາເຐຍ຺ຍໍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສໂຐ ໂຫຕິ ປຣິສໂຐ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ສຐໍ ສຐຕາ ສາເຐຍ຺ຍໍ ກກ຺ກຣຕາ ກກ຺ກຣິຍໍ ປຣິກ຺ຂຕ຺ຕຕາ ປາຣິກ຺ຂຕ຺ຕິຍໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສາເຐຍ຺ຍໍ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິທໍ ສາເຐຍ຺ຍໍ ປຫີນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອສໂຐ’’.

໗໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອມາຍາວີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ມາຍາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທນເຫຕຸ ປາປິກໍ ອິຈ຺ຉໍ ປຓິທຫຕິ – ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ສງ຺ກປ຺ປຕິ, ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ‘‘ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາ’’ຕິ ກາເຍນ ປຣກ຺ກມຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ມາຍາ ມາຍາວິຕາ ອຈ຺ຈາສຣາ ວຎ຺ຈນາ ນິກຕິ ວິກິຣຓາ ປຣິຫຣຓາ ຄູຫນາ ປຣິຄູຫນາ ຉາທນາ ປຏິຈ຺ຉາທນາ ອນຸຕ຺ຕານີກມ຺ມໍ ອນາວິກມ຺ມໍ ໂວຈ຺ຉາທນາ ປາປກິຣິຍາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມາຍາ. ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍໍ ມາຍາ ປຫີນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອມາຍາວີ’’.

໗໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຫິຣິມາ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຫິຣີ? ຍໍ ຫິຣີຍຕິ ຫິຣິຍິຕພ຺ເພນ ຫິຣີຍຕິ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຫິຣີ. ອິມາຍ ຫິຣິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຫິຣິມາ’’.

໗໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂອຕ຺ຕປ຺ປີ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ? ຍໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປິຕພ຺ເພນ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕິ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ. ອິມິນາ ໂອຕ຺ຕປ຺ເປນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂອຕ຺ຕປ຺ປີ’’.

໗໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸວໂຈ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ໂສວຈສ຺ສຕາ? ສຫຘມ຺ມິເກ ວຸຈ຺ຈມາເນ ໂສວຈສ຺ສາຍໍ ໂສວຈສ຺ສິຍໍ ໂສວຈສ຺ສຕາ ອວິປ຺ປຏິກຸລຄ຺ຄາຫິຕາ ອວິປຈ຺ຈນີກສາຕຕາ ສາທຣິຍໍ ສາທຣິຍຕາ ສຄາຣວຕາ ສປ຺ປຕິສ຺ສວຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂສວຈສ຺ສຕາ. ອິມາຍ ໂສວຈສ຺ສຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສຸວໂຈ’’.

໗໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ? ເຍ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ສທ຺ຘາ ສີລວນ຺ໂຕ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຈາຄວນ຺ໂຕ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ, ຍາ ເຕສໍ ເສວນາ ນິເສວນາ ສໍເສວນາ ຠຊນາ ສມ຺ຠຊນາ ຠຕ຺ຕິ ສມ຺ຠຕ຺ຕິ ສມ຺ປວງ຺ກຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ. ອິມາຍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ’’.

໗໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍາ ອິເມສໍ ຉນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ຄຸຕ຺ຕິ ໂຄປນາ ອາຣກ຺ໂຂ ສໍວໂຣ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ. ອິມາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ’’.

໗໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິສງ຺ຂາ ໂຍນິໂສ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຕິ – ‘‘ເນວ ທວາຍ, ນ ມທາຍ, ນ ມຓ຺ຑນາຍ, ນ ວິຠູສນາຍ; ຍາວເທວ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຐິຕິຍາ ຍາປນາຍ ວິຫິໍສູປຣຕິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານຸຄ຺ຄຫາຍ. ອິຕິ ປຸຣາຓຎ຺ຈ ເວທນໍ ປຏິຫງ຺ຂາມິ, ນວຎ຺ຈ ເວທນໍ ນ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມິ, ຍາຕ຺ຣາ ຈ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ ອນວຊ຺ຊຕາ ຈ ຜາສຸວິຫາໂຣ ຈາ’’ຕິ. ຍາ ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ປຏິສງ຺ຂາ ໂຠຊເນ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ. ອິມາຍ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ’’.

໗໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສຕິ? ຍາ ສຕິ ອນຸສ຺ສຕິ ປຏິສ຺ສຕິ ສຕິ ສຣຓຕາ ຘາຣຓຕາ ອປິລາປນຕາ ອສມ຺ມຸສນຕາ ສຕິ ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສຕິພລໍ ສມ຺ມາສຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຕິ. ອິມາຍ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ’’.

໘໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ປຊາໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ? ຍາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ ປວິຈໂຍ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສລ຺ລກ຺ຂຓາ ອຸປລກ຺ຂຓາ ປຈ຺ຈຸປລກ຺ຂຓາ ປຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ໂກສລ຺ລໍ ເນປຸຎ຺ຎໍ ເວຠພ຺ຍາ ຈິນ຺ຕາ ອຸປປຣິກ຺ຂາ ຠູຣີ ເມຘາ ປຣິຓາຍິກາ ວິປສ຺ສນາ ສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປໂຕໂທ ປຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປຎ຺ຎາພລໍ ປຎ຺ຎາສຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຎາປາສາໂທ ປຎ຺ຎາອາໂລໂກ ປຎ຺ຎາໂອຠາໂສ ປຎ຺ຎາປຊ຺ໂຊໂຕ ປຎ຺ຎາຣຕນໍ ອໂມໂຫ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ອິມິນາ ສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສມ຺ປຊາໂນ’’.

໘໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສີລສມ຺ປທາ? ກາຍິໂກ ອວີຕິກ຺ກໂມ ວາຈສິໂກ ອວີຕິກ຺ກໂມ ກາຍິກວາຈສິໂກ ອວີຕິກ຺ກໂມ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສີລສມ຺ປທາ. ສພ຺ໂພປິ ສີລສໍວໂຣ ສີລສມ຺ປທາ. ອິມາຍ ສີລສມ຺ປທາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ’’.

໘໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ? ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາ? ‘‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ອຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ອຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ມາຕາ, ອຕ຺ຖິ ປິຕາ, ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ…ເປ… ອໂມໂຫ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາ. ສພ຺ພາປິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາ. ອິມາຍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປທາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ’’.

໘໓. ກຕເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ທຸລ຺ລຠາ ໂລກສ຺ມິໍ? ໂຍ ຈ ປຸພ຺ພກາຣີ, ໂຍ ຈ ກຕຎ຺ຎູ ກຕເວທີ – ອິເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ທຸລ຺ລຠາ ໂລກສ຺ມິໍ.

໘໔. ກຕເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ທຸຕ຺ຕປ຺ປຍາ? ໂຍ ຈ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ນິກ຺ຂິປຕິ, ໂຍ ຈ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ – ອິເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ທຸຕ຺ຕປ຺ປຍາ’’.

໘໕. ກຕເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ສຸຕປ຺ປຍາ? ໂຍ ຈ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ນ ນິກ຺ຂິປຕິ, ໂຍ ຈ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ – ອິເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ສຸຕປ຺ປຍາ’’.

໘໖. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອາສວາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ? ໂຍ ຈ ນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິຕພ຺ພໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍຕິ, ໂຍ ຈ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິຕພ຺ພໍ ນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍຕິ – ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອາສວາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ.

໘໗. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອາສວາ ນ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ? ໂຍ ຈ ນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິຕພ຺ພໍ ນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍຕິ, ໂຍ ຈ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິຕພ຺ພໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍຕິ – ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອາສວາ ນ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ.

໘໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຫີນາຘິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸສ຺ສີໂລ ໂຫຕິ ປາປຘມ຺ໂມ, ໂສ ອຎ຺ຎໍ ທຸສ຺ສີລໍ ປາປຘມ຺ມໍ ເສວຕິ ຠຊຕິ ປຍິຣຸປາສຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຫີນາຘິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໘໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຓີຕາຘິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ໂສ ອຎ຺ຎໍ ສີລວນ຺ຕໍ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມໍ ເສວຕິ ຠຊຕິ ປຍິຣຸປາສຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຓີຕາຘິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໙໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຕ຺ໂຕ? ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘາ [ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ (ສີ.)] ເຍ ຈ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສາວກາ ອຣຫນ຺ໂຕ ຕິຕ຺ຕາ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຕິຕ຺ໂຕ ຈ ຕປ຺ເປຕາ ຈ [ຕປ຺ເປຕາ ຈ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິຕ຺ໂຕ (ສີ.)].

ທຸກນິທ຺ເທໂສ.

໓. ຕິກປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ

໙໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິຣາໂສ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸສ຺ສີໂລ ໂຫຕິ ປາປຘມ຺ໂມ ອສຸຈິ ສງ຺ກສ຺ສຣສມາຈາໂຣ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ໂຕ ອສ຺ສມໂຓ ສມຓປຏິຎ຺ໂຎ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິປຏິຎ຺ໂຎ ອນ຺ໂຕປູຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ກສມ຺ພຸຊາໂຕ. ໂສ ສຸຓາຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມາຫມ຺ປິ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ນິຣາໂສ’’.

໙໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາສໍໂສ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ. ໂສ ສຸຓາຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມາຫມ຺ປິ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອາສໍໂສ’’.

໙໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິຄຕາໂສ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ສຸຓາຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມາຫມ຺ປິ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຍາ ຫິສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ອວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕາສາ, ສາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ວິຄຕາໂສ’’.

໙໔. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ຕໂຍ ຄິລານູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ? ຕໂຍ ຄິລານາ – ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຄິລາໂນ ລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ, ເນວ ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ. (໑)

ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ຄິລາໂນ ລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ, ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ. (໒)

ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ຄິລາໂນ ລຠນ຺ໂຕ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ. (໓)

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ຄິລາໂນ ລຠນ຺ໂຕ ສປ຺ປາຍານິ ໂຠຊນານິ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ສປ຺ປາຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ປຕິຣູປໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ວຸຏ຺ຐາຕິ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ, ອິມໍ ຄິລານໍ ປຏິຈ຺ຈ ຠຄວຕາ ຄິລານຠຕ຺ຕໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ຄິລານເຠສຊ຺ຊໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ. ອິມຎ຺ຈ ປນ ຄິລານໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຎ຺ເຎປິ ຄິລານາ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ພາ.

ເອວເມວໍ [ເອວເມວ (ສີ.)] ຕໂຍ ຄິລານູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຕໂຍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ, ເນວ ໂອກ຺ກມຕິ ນິຍາມໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ. (໑)

ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ, ລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ ອລຠນ຺ໂຕ ວາ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ, ໂອກ຺ກມຕິ ນິຍາມໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ. (໒)

ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ລຠນ຺ໂຕ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ໂອກ຺ກມຕິ ນິຍາມໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ. (໓)

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ລຠນ຺ໂຕ ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ລຠນ຺ໂຕ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວຓາຍ ໂນ ອລຠນ຺ໂຕ, ໂອກ຺ກມຕິ ນິຍາມໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຏິຈ຺ຈ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມເທສນາ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ອິມຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ເທເສຕພ຺ໂພ. ອິເມ ຕໂຍ ຄິລານູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ.

໙໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາຍສກ຺ຂີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກາຍສກ຺ຂີ’’.

໙໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ’’.

໙໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ຍຖາທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ’’.

໙໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຄູຖຠາຓີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ – ‘‘ເອຫມ຺ໂຠ [ເອຫິ ໂຠ (ສ຺ຍາ. ກ.) ມ. ນິ. ໑.໔໔໐; ອ. ນິ. ໓.໒໘], ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ຊານາມີ’’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ນ ຊານາມີ’’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ປສ຺ສາມີ’’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ນ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຄູຖຠາຓີ’’.

໙໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸປ຺ຜຠາຓີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ – ‘‘ເອຫມ຺ໂຠ, ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ນ ຊານາມີ’’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ຊານາມີ’’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ນ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ – ‘‘ປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ນ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຸປ຺ຜຠາຓີ’’.

໑໐໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຘຸຠາຓີ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ ເປມນິຍາ ຫທຍງ຺ຄມາ ໂປຣີ ພຫຸຊນກນ຺ຕາ ພຫຸຊນມນາປາ, ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ມຘຸຠາຓີ’’.

໑໐໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຣຸກູປມຈິຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ [ປຕິຏ຺ຐີຍຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.) ອ. ນິ. ໓.໒໕], ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ທຸຏ຺ຐາຣຸໂກ ກຏ຺ເຐນ ວາ ກຐລາຍ [ກຖລາຍ (ກ.), ກຖເລນ (ອຏ຺ຐກຖາ) ອ. ນິ. ໓.໒໕] ວາ ຆຏ຺ຏິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ອາສວໍ ເທຕິ [ອສ຺ສວໂນຕິ (ສີ.)], ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຣຸກູປມຈິຕ຺ໂຕ’’.

໑໐໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວິຊ຺ຊູປມຈິຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕິມິສາຍ ວິຊ຺ຊນ຺ຕຣິກາຍ ຣູປານິ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ວິຊ຺ຊູປມຈິຕ຺ໂຕ’’.

໑໐໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຊິຣູປມຈິຕ຺ໂຕ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ວຊິຣສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອເຠຊ຺ຊໍ ມຓິ ວາ ປາສາໂຓ ວາ, ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ວຊິຣູປມຈິຕ຺ໂຕ’’.

໑໐໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນ຺ໂຘ? ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕຖາຣູປໍ ຈກ຺ຂຸ ນ ໂຫຕິ ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ອນຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ຜາຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ; ຕຖາຣູປມ຺ປິສ຺ສ ຈກ຺ຂຸ ນ ໂຫຕິ ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ເຊ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ຫີນປ຺ປຓີເຕ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາເຄ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອນ຺ໂຘ’’.

໑໐໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກຈກ຺ຂຸ? ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕຖາຣູປໍ ຈກ຺ຂຸ ໂຫຕິ, ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ອນຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ຜາຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ; ຕຖາຣູປມ຺ປິສ຺ສ ຈກ຺ຂຸ ນ ໂຫຕິ ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ເຊ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ຫີນປ຺ປຓີເຕ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາເຄ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ເອກຈກ຺ຂຸ’’.

໑໐໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທ຺ວິຈກ຺ຂຸ? ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕຖາຣູປໍ ຈກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ອນຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຘິຄຕໍ ວາ ໂຠຄໍ ຜາຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ; ຕຖາຣູປມ຺ປິສ຺ສ ຈກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ຍຖາຣູເປນ ຈກ຺ຂຸນາ ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ເຊ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ຫີນປ຺ປຓີເຕ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ, ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາເຄ ຘມ຺ເມ ຊາເນຍ຺ຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທ຺ວິຈກ຺ຂຸ’’.

໑໐໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອວກຸຊ຺ຊປຎ຺ໂຎ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ [ຄໂຕ (ສີ.), ຄນ຺ຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ.)] ໂຫຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ [ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ (ສ຺ຍາ.)]. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕປິ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ກຸມ຺ໂຠ ນິກ຺ກຸຊ຺ໂຊ [ນິກຸຊ຺ໂຊ (ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໓.໓໐] ຕຕ຺ຣ ອຸທກໍ ອາສິຕ຺ຕໍ ວິວຏ຺ຏຕິ, ໂນ ສຓ຺ຐາຕິ; ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕປິ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອວກຸຊ຺ຊປຎ຺ໂຎ’’.

໑໐໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄປຎ຺ໂຎ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕ ຈ ໂຂ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣິສສ຺ສ ອຸຈ຺ຉງ຺ເຄ ນານາຂຊ຺ຊການິ ອາກິຓ຺ຓານິ – ຕິລາ ຕຓ຺ຑຸລາ [ຕິລຕຓ຺ຑຸລາ (ກ.) ອ. ນິ. ໓.໓໐] ໂມທກາ ພທຣາ. ໂສ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ສຕິສມ຺ໂມສາ ປກິເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕ ຈ ໂຂ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ເນວ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸຈ຺ຉງ຺ຄປຎ຺ໂຎ’’.

໑໐໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕປິ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ກຸມ຺ໂຠ ອຸກ຺ກຸຊ຺ໂຊ ຕຕ຺ຣ ອຸທກໍ ອາສິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂນ ວິວຏ຺ຏຕິ; ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມສ຺ສວຓາຍ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວຸຏ຺ຐິໂຕປິ ຕມ຺ຫາ ອາສນາ ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອາທິມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ມຊ຺ຌມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ, ປຣິໂຍສານມ຺ປິ ມນສິ ກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ’’.

໑໑໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາເມສຸ ຈ ຠເວສຸ ຈ ອວີຕຣາໂຄ? ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລາ ‘‘ກາເມສຸ ຈ ຠເວສຸ ຈ ອວີຕຣາຄາ’’.

໑໑໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ, ຠເວສຸ ອວີຕຣາໂຄ? ອນາຄາມີ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ, ຠເວສຸ ອວີຕຣາໂຄ’’.

໑໑໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາເມສຸ ຈ ຠເວສຸ ຈ ວີຕຣາໂຄ? ອຣຫາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ກາເມສຸ ຈ ຠເວສຸ ຈ ວີຕຣາໂຄ’’.

໑໑໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປາສາຓເລຂູປໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠິຓ຺ຫໍ ກຸຊ຺ຌຕິ. ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂກໂຘ ຈິຣໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອນຸເສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປາສາເຓ ເລຂາ ນ ຂິປ຺ປໍ ລຸຊ຺ຊຕິ ວາເຕນ ວາ ອຸທເກນ ວາ, ຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ ໂຫຕິ; ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠິຓ຺ຫໍ ກຸຊ຺ຌຕິ. ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂກໂຘ ຈິຣໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອນຸເສຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປາສາຓເລຂູປໂມ’’.

໑໑໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຖວິເລຂູປໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠິຓ຺ຫໍ ກຸຊ຺ຌຕິ. ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂກໂຘ ນ ຈິຣໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອນຸເສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຖວິຍາ [ປຐວິຍາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ເລຂາ ຂິປ຺ປໍ ລຸຊ຺ຊຕິ ວາເຕນ ວາ ອຸທເກນ ວາ, ນ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ ໂຫຕິ; ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຠິຓ຺ຫໍ ກຸຊ຺ຌຕິ. ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ໂກໂຘ ນ ຈິຣໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອນຸເສຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປຖວິເລຂູປໂມ’’.

໑໑໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸທກເລຂູປໂມ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຄາຬ຺ເຫນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຜຣຸເສນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອມນາເປນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ສໍສນ຺ທຕິເມວ [… ເຈວ (ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໓.໑໓໓] ສນ຺ຘິຍຕິເມວ [… ເຈວ (ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໓.໑໓໓] ສມ຺ໂມທຕິເມວ [… ເຈວ (ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໓.໑໓໓]. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຸທເກ ເລຂາ ຂິປ຺ປໍ ລຸຊ຺ຊຕິ, ນ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ ໂຫຕິ; ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຄາຬ຺ເຫນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຜຣຸເສນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອມນາເປນປິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ສໍສນ຺ທຕິເມວ ສນ຺ຘິຍຕິເມວ ສມ຺ໂມທຕິເມວ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອຸທກເລຂູປໂມ’’.

໑໑໖. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ຕໂຍ ໂປຕ຺ຖກູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ? ຕໂຍ ໂປຕ຺ຖກາ – ນໂວປິ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ເຈວ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ ຈ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ ຈ, ມຊ຺ຌິໂມປິ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ເຈວ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ ຈ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ ຈ, ຊິຓ຺ໂຓປິ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ເຈວ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ ຈ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ ຈ. ຊິຓ຺ຓມ຺ປິ ໂປຕ຺ຖກໍ ອຸກ຺ຂລິປຣິມຊ຺ຊນໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ ສງ຺ກາຣກູເຏ ວາ ນໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ຕໂຍເມ ໂປຕ຺ຖກູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ. ກຕເມ ຕໂຍ? ນໂວ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ, ອິທມສ຺ສ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍ ໂຂ ປນສ຺ສ ເສວນ຺ຕິ ຠຊນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ. ອິທມສ຺ສ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ສຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍສໍ ໂຂ ປນ ໂສ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ເຕສໍ ຕໍ ນ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ ນ ມຫານິສໍສໍ. ອິທມສ຺ສ ອປ຺ປຄ຺ຆຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ.

ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ…ເປ… ເຖໂຣ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ, ອິທມສ຺ສ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍ ໂຂ ປນສ຺ສ ເສວນ຺ຕິ ຠຊນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ. ອິທມສ຺ສ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ສຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍສໍ ໂຂ ປນ ໂສ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ເຕສໍ ຕໍ ນ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ ນ ມຫານິສໍສໍ. ອິທມສ຺ສ ອປ຺ປຄ຺ຆຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂປຕ຺ຖໂກ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ.

ເອວຣູໂປ ເຈ ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຠຓຕິ. ຕເມນໍ ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ຕຸຍ຺ຫໍ ພາລສ຺ສ ອພ຺ຍຕ຺ຕສ຺ສ ຠຓິເຕນ, ຕ຺ວມ຺ປິ ນາມ ຠຓິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ! ໂສ ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕິ ຍຖາຣູປາຍ ວາຈາຍ ສງ຺ໂຆ ຕໍ ອຸກ຺ຂິປຕິ, ສງ຺ກາຣກູເຏວ ນໍ ໂປຕ຺ຖກໍ. ອິເມ ຕໂຍ ໂປຕ຺ຖກູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໑໗. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ຕໂຍ ກາສິກວຕ຺ຖູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ? ຕີຓິ ກາສິກວຕ຺ຖານິ – ນວມ຺ປິ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສຎ຺ຈ ມຫຄ຺ຆຎ຺ຈ, ມຊ຺ຌິມມ຺ປິ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສຎ຺ຈ ມຫຄ຺ຆຎ຺ຈ, ຊິຓ຺ຓມ຺ປິ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສຎ຺ຈ ມຫຄ຺ຆຎ຺ຈ. ຊິຓ຺ຓມ຺ປິ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ຣຕນປລິເວຐນໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ ຄນ຺ຘກຣຓ຺ຑເກ ວາ ນໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ຕິ.

ເອວເມວໍ ຕໂຍເມ ກາສິກວຕ຺ຖູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ. ກຕເມ ຕໂຍ? ນໂວ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ອິທມສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍ ໂຂ ປນສ຺ສ ເສວນ຺ຕິ ຠຊນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ. ອິທມສ຺ສ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍສໍ ໂຂ ປນ ໂສ [ເຍສໍ ໂຂ ປນ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ອ. ນິ. ໓.໑໐໐] ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ [ປຕິຄຓ຺ຫາຕິ (ສີ.) ຣູປສິທ຺ຘິຏີກາຍ ປນ ສເມຕິ] ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ເຕສໍ ຕໍ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ ມຫານິສໍສໍ. ອິທມສ຺ສ ມຫຄ຺ຆຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ມຫຄ຺ຆໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ.

ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ເຖໂຣ ເຈປິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ອິທມສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍ ໂຂ ປນສ຺ສ ເສວນ຺ຕິ ຠຊນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ. ອິທມສ຺ສ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ເຍສໍ ໂຂ ປນ ໂສ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ເຕສໍ ຕໍ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ ມຫານິສໍສໍ. ອິທມສ຺ສ ມຫຄ຺ຆຕາຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ ມຫຄ຺ຆໍ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ.

ເອວຣູໂປ ເຈ ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຠຓຕິ, ຕເມນໍ ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອປ຺ປສທ຺ທາ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ໂຫຖ, ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ວິນຍຎ຺ຈ ຠຓຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ວຈນໍ ອາເຘຍ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຄນ຺ຘກຣຓ຺ຑເກວ ນໍ ກາສິກວຕ຺ຖໍ. ອິເມ ຕໂຍ ກາສິກວຕ຺ຖູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ຠິກ຺ຂູສຸ.

໑໑໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸປ຺ປເມຍ຺ໂຍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸທ຺ຘໂຕ ໂຫຕິ ອຸນ຺ນໂຬ ຈປໂລ ມຸຂໂຣ ວິກິຓ຺ຓວາໂຈ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ ອສມ຺ປຊາໂນ ອສມາຫິໂຕ ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ປາກຏິນ຺ທ຺ຣິໂຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ສຸປ຺ປເມຍ຺ໂຍ’’.

໑໑໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸປ຺ປເມຍ຺ໂຍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນຸທ຺ຘໂຕ ໂຫຕິ ອນຸນ຺ນໂຬ ອຈປໂລ ອມຸຂໂຣ ອວິກິຓ຺ຓວາໂຈ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ສມ຺ປຊາໂນ ສມາຫິໂຕ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ສໍວຸຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ທຸປ຺ປເມຍ຺ໂຍ’’.

໑໒໐. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ’’.

໑໒໑. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຫີໂນ ໂຫຕິ ສີເລນ ສມາຘິນາ ປຎ຺ຎາຍ. ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸທ຺ທຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸກມ຺ປາ.

໑໒໒. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທິໂສ ໂຫຕິ ສີເລນ ສມາຘິນາ ປຎ຺ຎາຍ. ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘‘ສີລສາມຎ຺ຎຄຕານໍ ສຕໍ ສີລກຖາ ຈ ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ຜາສຸ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ປວຕ຺ຕິນີ ຠວິສ຺ສຕິ; ສມາຘິສາມຎ຺ຎຄຕານໍ ສຕໍ ສມາຘິກຖາ ຈ ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ຜາສຸ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ປວຕ຺ຕິນີ [ປວຕ຺ຕນີ (ສີ.) ອ. ນິ. ໓.໒໖] ຠວິສ຺ສຕິ; ປຎ຺ຎາສາມຎ຺ຎຄຕານໍ ສຕໍ ປຎ຺ຎາກຖາ ຈ ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ຜາສຸ ຠວິສ຺ສຕິ, ສາ ຈ ໂນ ປວຕ຺ຕິນີ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ.

໑໒໓. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຘິໂກ ໂຫຕິ ສີເລນ ສມາຘິນາ ປຎ຺ຎາຍ. ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘‘ອປຣິປູຣໍ ວາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣສ຺ສາມິ, ປຣິປູຣໍ ວາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມິ; ອປຣິປູຣໍ ວາ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣສ຺ສາມິ, ປຣິປູຣໍ ວາ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມິ; ອປຣິປູຣໍ ວາ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣສ຺ສາມິ, ປຣິປູຣໍ ວາ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ.

໑໒໔. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຸສ຺ສີໂລ ໂຫຕິ ປາປຘມ຺ໂມ ອສຸຈິ ສງ຺ກສ຺ສຣສມາຈາໂຣ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ໂຕ ອສ຺ສມໂຓ ສມຓປຏິຎ຺ໂຎ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິປຏິຎ຺ໂຎ ອນ຺ໂຕປູຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ກສມ຺ພຸຊາໂຕ. ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ກິຎ຺ຈາປິ ເອວຣູປສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ນ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ – ‘‘ປາປມິຕ຺ໂຕ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ປາປສຫາໂຍ ປາປສມ຺ປວງ຺ໂກ’’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຫິ ຄູຖຄໂຕ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ຑໍສຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ມກ຺ເຂຕິ; ເອວເມວໍ ກິຎ຺ຈາປິ ເອວຣູປສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ນ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ – ‘‘ປາປມິຕ຺ໂຕ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ປາປສຫາໂຍ ປາປສມ຺ປວງ຺ໂກ’’ຕິ! ຕສ຺ມາ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ.

໑໒໕. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ທຸຏ຺ຐາຣຸໂກ ກຏ຺ເຐນ ວາ ກຐລາຍ ວາ ຆຏ຺ຏິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ອາສວໍ ເທຕິ, ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຕິນ຺ທຸກາລາຕໍ ກຏ຺ເຐນ ວາ ກຐລາຍ ວາ ຆຏ຺ຏິຕໍ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ຈິຈ຺ຈິຏາຍຕິ ຈິຏິຈິຏາຍຕິ, ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຄູຖກູໂປ ກຏ຺ເຐນ ວາ ກຐລາຍ ວາ ຆຏ຺ຏິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕິ; ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘‘ອກ຺ໂກເສຍ຺ຍປິ ມໍ ປຣິຠາເສຍ຺ຍປິ ມໍ ອນຕ຺ຖມ຺ປິ ເມ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ! ຕສ຺ມາ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ.

໑໒໖. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ – ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ກິຎ຺ຈາປິ ເອວຣູປສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ນ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ – ‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ’’ຕິ! ຕສ຺ມາ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ ຠຊິຕພ຺ໂພ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ.

໑໒໗. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣີ, ສມາຘິສ຺ມິໍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣີ, ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣີ? ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລາ ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິໂນ, ສມາຘິສ຺ມິໍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣິໂນ, ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣິໂນ.

໑໒໘. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີເລສຸ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ສມາຘິສ຺ມິຎ຺ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣີ? ອນາຄາມີ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີເລສຸ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ສມາຘິສ຺ມິຎ຺ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ກາຣີ.

໑໒໙. ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີເລສຸ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ສມາຘິສ຺ມິຎ຺ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ປຎ຺ຎາຍ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ? ອຣຫາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສີເລສຸ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ສມາຘິສ຺ມິຎ຺ຈ ປຣິປູຣກາຣີ, ປຎ຺ຎາຍ ຈ ປຣິປູຣກາຣີ.

໑໓໐. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ຕໂຍ ສຕ຺ຖາໂຣ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ກາມານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ [ປຎ຺ຎາເປຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)], ນ ຣູປານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ນ ເວທນານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ. ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ກາມານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຣູປານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ນ ເວທນານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ. ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ກາມານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຣູປານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ເວທນານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ.

ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ກາມານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ນ ຣູປານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ນ ເວທນານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ລາຠີ ສຕ຺ຖາ ເຕນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ກາມານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຣູປານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ນ ເວທນານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ອຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ລາຠີ ສຕ຺ຖາ ເຕນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຣ ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ກາມານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຣູປານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ເວທນານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ສຕ຺ຖາ ເຕນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອິເມ ຕໂຍ ສຕ຺ຖາໂຣ.

໑໓໑. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ອປເຣປິ ຕໂຍ ສຕ຺ຖາໂຣ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ປຎ຺ຎເປຕິ, ອຠິສມ຺ປຣາຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ປຎ຺ຎເປຕິ. ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ປຎ຺ຎເປຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ປຎ຺ຎເປຕິ. ອິຘ ປເນກຈ຺ໂຈ ສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ນ ປຎ຺ຎເປຕິ, ອຠິສມ຺ປຣາຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ນ ປຎ຺ຎເປຕິ.