ວິນຍຏ຺ຐກຖາກຣຓໍ

ອາຈຣິໂຍ ປນ ອິມໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄປກຣຓໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາປິ ຕິປິຏກຏ຺ຐກຖາໂຍ ອນຸກ຺ກເມນ ອກາສິ. ກຖໍ? ສມນ຺ຕປາສາທິກໍ ນາມ ວິນຍຏ຺ຐກຖໍ ພຸທ຺ຘສິຣິຕ຺ເຖເຣນ ອຊ຺ເຌສິໂຕ ມຫາວິຫາຣສ຺ສ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ປຘານຆຣປຣິເວເຓ ມຫານິຄມສ຺ສາມິໂນ ປາສາເທ ວສນ຺ໂຕ ອກາສິ. ສາ ປເນສາ ສິຣິປາໂລຕິ ນາມນ຺ຕຣສ຺ສ ມຫານາມຣຎ຺ໂຎ ວີສຕິມວສ຺ເສ (໙໗໓-ພຸ-ວ) ອາຣທ຺ຘາ ເອກວີສຕິມວສ຺ເສ (໙໗໔-ພຸ-ວ) ນິຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕາ ອໂຫສິ. ຕຎ຺ຈ ປນ ກໂຣນ຺ໂຕ ມຫາມຫິນ຺ທຕ຺ເຖເຣນາຠຕໍ ສີຫຬຠາສາຍ ສງ຺ຂຕໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖໍ ຕສ຺ສາ ສຣີຣໍ ກຕ຺ວາ ມຫາປຈ຺ຈຣີກຸຣຸນ຺ທີສງ຺ເຂປອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຫິ ຈ ຄເຫຕພ຺ພໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສີຫຬທີເປ ຍາວ ວສຠຣາຊກາລາ ປາກຏານໍ ໂປຣາຓ ວິນຍຘຣມຫາເຖຣານໍ ວິນິຈ຺ຉຍຠູຕໍ ເຖຣວາທມ຺ປິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອກາສິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ –

‘‘ສໍວຓ຺ຓນໍ ຕຎ຺ຈ ສມາຣຠນ຺ໂຕ, ຕສ຺ສາ ມຫາອຏ຺ຐກຖໍ ສຣີຣໍ;

ກຕ຺ວາ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ຕເຖວ, ກຸຣຸນ຺ທິນາມາທິສຸ ວິສ຺ສຸຕາສຸ.

ວິນິຈ຺ຉໂຍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂຍ ຍຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ອປຣິຈ຺ຈຊນ຺ໂຕ;

ຕໂຕປິ ອນ຺ໂຕຄຘເຖຣວາທໍ, ສໍວຓ຺ຓນໍ ສມ຺ມ ສມາຣຠິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຈ.

‘‘ມຫາເມຆວນຸຍ຺ຍາເນ, ຠູມິຠາເຄ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ;

ມຫາວິຫາໂຣ ໂຍ ສຕ຺ຖຸ, ມຫາໂພຘິວິຠູສິໂຕ.

ຍໍ ຕສ຺ສ ທກ຺ຂິເຓ ຠາເຄ, ປຘານຆຣມຸຕ຺ຕມໍ;

ສຸຈິຈາຣິຕ຺ຕສີເລນ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ເສວິຕໍ.

ອຸຬາຣກຸລສມ຺ຠູໂຕ, ສງ຺ຆຸປຏ຺ຐາຍໂກ ສທາ;

ອນາກຸລາຍ ສທ຺ຘາຍ, ປສນ຺ໂນ ຣຕນຕ຺ຕເຍ.

ມຫານິຄມສາມີຕິ, ວິສ຺ສຸໂຕ ຕຕ຺ຖ ກາຣຍິ;

ຈາຣຸປາກາຣສຎ຺ຈິຕໍ, ຍໍ ປາສາທໍ ມໂນຣມໍ.

ສນ຺ທຈ຺ຉາຍຕຣູເປຕໍ, ສມ຺ປນ຺ນສລິລາສຍໍ;

ວສຕາ ຕຕ຺ຣ ປາສາເທ, ມຫານິຄມສາມິໂນ.

ສຸຈິສີລສມາຈາຣໍ, ເຖຣໍ ພຸທ຺ຘສິຣິວ຺ຫຍໍ;

ຍາ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອາຣທ຺ຘາ, ອິທ຺ຘາ ວິນຍວຓ຺ຓນາ.

ປາລຍນ຺ຕສ຺ສ ສກລໍ, ລງ຺ກາທີປໍ ນິຣພ຺ພຸທໍ;

ຣຎ຺ໂຎ ສິຣິນິວາສສ຺ສ [ສິຣິຍາ ນິວາສຏ຺ໂຐນຠູຕສ຺ສ ສິຣິປາລນາມກສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ (ວິມຕິ, ອນ຺ຕິມວິຏ຺ເຐ)], ສິຣິປາລຍສສ຺ສິໂນ.

ສມວີສຕິເມ ວສ຺ເສ, ຊຍສໍວຈ຺ຉເຣ ອຍໍ;

ອາຣທ຺ຘາ ເອກວີສມ຺ຫິ, ສມ຺ປຕ຺ເຕ ປຣິນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຸປທ຺ທວາກຸເລ ໂລເກ, ນິຣຸປທ຺ທວໂຕ ອຍໍ;

ເອກສໍວຈ຺ຉເຣເນວ, ຍຖາ ນິຏ຺ຐໍ ອຸປາຄຕາ’’ຕິ [ປຣິ. ອຏ຺ຐ. ນິຄມນກຖາ] ຈ.

ອຍຎ຺ຈ ສມນ຺ຕປາສາທິກາ ວິນຍຏ຺ຐກຖາ ອຘຸນາ ມຸທ຺ທິຕຉຏ຺ຐສງ຺ຄີຕິໂປຕ຺ຖກວເສນ ສຫສ຺ສໂຕ ອຸປຣິ ອຏ຺ຐປຓ຺ຓາສາຘິກຕິສຕມຕ຺ຕປິຏ຺ຐປຣິມາຓາ (໑໓໕໘) ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ຈ ເອກສໍວຈ຺ຉເຣນ ນິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕໍ ອຸປນິຘາຍ ຈຕຸວີສາຘິກສຕ຺ຕສຕມຕ຺ຕປິຏ຺ຐປຣິມາໂຓ (໗໒໔) ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ໂຄປິ ອນ຺ຕມໂສ ຉປ຺ປຎ຺ຈມາເສຫິ ນິຏ຺ຐາປິໂຕ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ສກ຺ກາ ຎາຕຸໍ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ພຸທ຺ຘໂຆສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ມຫາວໍສວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ໂຄ ອາຈຣິຍພຸທ຺ຘໂຆເສນ ເອກຣຕ຺ເຕເນວ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ລິຂິຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐາປິໂຕ’’ຕິ ອຠິຕ຺ຖຸຕິວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕກ຺ກາຣກສ຺ສ ອຠິຕ຺ຖຸຕິມຕ຺ຕເມວາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນນຸ ຈ ອິມິສ຺ສໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວິເສສນາມວເສນ ອາຄມຏ຺ຐກຖານໍ ອຕິເທໂສ ທິສ຺ສຕິ [ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໕], ກຖມິມິສ຺ສາ ຕາຫິ ປຐມຕຣໍ ກຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ? ອາຈຣິຍສ຺ສ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຕິເທສໂຕ, ວິນຍປິຏກສ຺ສ ຄຣຸກາຕພ຺ພຕຣຠາວໂຕ, ມຫາວິຫາຣວາສີຫິ ວິເສເສນ ຄຣຸກຕຠາວໂຕ, ສງ຺ຄີຕິກ຺ກມານຸຣູປຠາວໂຕ, ອິເຘວ ປຣິປຸຓ຺ຓນິທານກຖາປກາສນໂຕ, ນິຄມເນ ຈ ປຐມໍ ສີຫຬຏ຺ຐກຖາໂຍ ສຸຕ຺ວາ ກຣຓປ຺ປກາສນໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ ອຍເມວ ປຐມໍ ກຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ປນ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍນ຺ຕິ ວາ ວິນຍຏ຺ຐກຖາສູຕິ ວາ ມຊ຺ຌິມຏ຺ຐກຖາສູຕິ ວາ ເອວໍ ສາມຎ຺ຎນາມວເສເນວ ອຕິເທໂສ ທິສ຺ສຕິ, ນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາທິວິເສສນາມວເສນ. ຕສ຺ມາສ຺ສ ສພ຺ພປຐມໍ ກຕຠາໂວ ປາກໂຏເຍວ. ອາຄມຏ຺ຐກຖານໍ ອິຘາຕິເທໂສ [ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໕] ອິມິສ຺ສາປິ ຕຕ຺ຖາຕິ [ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໘] ເອວໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຕິເທໂສ ປນ ອາຈຣິຍສ຺ສ ມນສາ ສຸວວຕ຺ຖິຕວເສນ ວາ ສກ຺ກາ ຠວິຕຸໍ, ອປຸພ຺ພາຈຣິມປຣິນິຏ຺ຐາປເນນ ວາ. ກຖໍ? ອາຈຣິເຍນ ຫິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ ສພ຺ພໂສ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສມນ຺ຕປາສາທິກາທິໍ ເອເກກມຏ຺ຐກຖໍ ກໂຣນ຺ເຕເນວ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອຎ຺ຎຏ຺ຐກຖາສຸ ປກາເສຕພ຺ພາ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ນາມ ຐາເນ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ມນສາ ສຸວວຕ຺ຖິຕໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຕຎ຺ຈ ອຕິທິສິຕ຺ວາ ຍຖາວວຕ຺ຖິຕຐານປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ຕໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ກເຖນ຺ເຕນ ຕາ ກຕາ ວາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ເອເກກິສ຺ສາຍ ວາ ນິຏ຺ຐານາສນ຺ນປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພາປິ ອປຸພ຺ພາຈຣິມໍ ປຣິນິຏ຺ຐາປິຕາ ຠເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປກາຣານມຎ຺ຎຕຣວເສນ ອາຈຣິຍສ຺ສາຏ຺ຐກຖາສຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຕິເທໂສ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.