໘. ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄນາມິກປທມາລາ

ອຖ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄສຸ ອາກາຣນ຺ຕສ຺ສ ຠູຘາຕຸມຍສ຺ສ ປກຕິຣູປຠູຕສ຺ສ ຠາວິກາສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພາຍມ຺ປິ ປສິທ຺ຘສ຺ສ ຕາວ ກຎ຺ຎາສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລໍ ວກ຺ຂາມ –

ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາໂຍ. ກຎ຺ຎໍ, ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາໂຍ. ກຎ຺ຎາຍ, ກຎ຺ຎາຫິ, ກຎ຺ຎາຠິ. ກຎ຺ຎາຍ, ກຎ຺ຎານໍ. ກຎ຺ຎາຍ, ກຎ຺ຎາຫິ, ກຎ຺ຎາຠິ. ກຎ຺ຎາຍ, ກຎ຺ຎານໍ. ກຎ຺ຎາຍ, ກຎ຺ຎາຍໍ, ກຎ຺ຎາສຸ. ໂຠຕິ ກຎ຺ເຎ, ໂຠຕິໂຍ ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາໂຍ. ອຍມມ຺ຫາກໍ ຣຸຈິ.

ເອຕ຺ຖ ‘‘ກຎ຺ຎາ’’ຕິ ເອກວຈນພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏເກ ພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ ນໂຍ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ‘‘ສທ຺ຘາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ສທ຺ຘາໂຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ສທ຺ຘໍ ປສ຺ສຕິ, ສທ຺ຘາໂຍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ສທ຺ຘາ’’ຕິ ພຫຸວຈນໍ ນ ອາຄຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ນາຄຕໍ, ຕຖາປິ ‘‘ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ປກ຺ກນ຺ທຸໍ, ສິວິກຎ຺ຎາ ສມາຄຕາ. ອເຫຕຸ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປຸຣິສສ຺ສ ສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິປີ’’ຕິອາທິປາຬິທສ຺ສນໂຕ ພາຫາກຎ຺ຎາ ສຎ຺ຎາສທ຺ທາທີນໍ ພຫຸວຈນຕາ ຄເຫຕພ຺ພາ. ຈູຬນິຣຸຕ຺ຕິຍໍ ‘‘ໂຠຕິ ກຎ຺ເຎ, ໂຠຕິ ກຎ຺ຎາ’’ຕິ ທ຺ເວ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ວາ ‘‘ໂຠຕິໂຍ ກຎ຺ຎາໂຍ’’ຕິ ເອກໍ ພຫຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏເກ ປນ ‘‘ໂຠຕິ ສທ຺ຘາ’’ຕິ ເອກວຈນໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ໂຠຕິໂຍ ສທ຺ຘາໂຍ’’ຕິ ເອກໍ ພຫຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຍໍ ປເນຕ຺ຖ ‘‘ເອຫິ ພາເລ ຂມາເປຫິ, ກຸສຣາຊໍ ມຫພ຺ພລໍ. ຜຸສ຺ສຕີ ວຣວຓ຺ຓາເຠ. ເອຫິ ໂຄເຘ ນິວຕ຺ຕສ຺ສູ’’ຕິອາທິປາຬິທສ຺ສນໂຕ ‘‘ໂຠຕິ ກຎ຺ເຎ, ໂຠຕິໂຍ ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາໂຍ’’ຕິ ເອວໍປກາຣານິເຍວ ອາລປເນກວຈນພຫຸວຈນານິ ອິຈ຺ຉາມ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂຠຕິ ກຎ຺ເຎ’’ຕິ ອຍໍ ນໂຍ ອມ຺ມາທີສຸ ມາຕາທີສຸ ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ.

ຠາວິກາ, ຠາວິກາ, ຠາວິກາໂຍ. ຠາວິກໍ, ຠາວິກາ, ຠາວິກາໂຍ. ຠາວິກາຍ, ຠາວິກາຫິ, ຠາວິກາຠິ. ຠາວິກາຍ, ຠາວິການໍ. ຠາວິກາຍ, ຠາວິກາຫິ, ຠາວິກາຠິ. ຠາວິກາຍ, ຠາວິການໍ. ຠາວິກາຍ, ຠາວິກາຍໍ, ຠາວິກາສຸ. ໂຠຕິ ຠາວິເກ, ໂຠຕິໂຍ ຠາວິກາ, ຠາວິກາໂຍ.

ເອວໍ ເຫຏ຺ຐຸທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ສພ຺ເພສໍ ຠູຘາຕຸມຍານໍ ‘‘ຠາວນາ ວິຠາວນາ’’ອິຈ຺ເຈວມາທີນໍອາກາຣນ຺ຕປທານໍ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈາກາຣນ຺ຕປທານໍ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖຎ຺ຎານິ ອາກາຣນ຺ຕປທານິ ນາມ ສທ຺ຘາທີນິ.

ສທ຺ຘາ ເມຘາ ປຎ຺ຎາ ວິຊ຺ຊາ, ຈິນ຺ຕາ ມນ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາ’ຠິຊ຺ຌາ;

ອິຈ຺ຉາ ປຸຈ຺ຉາ ຊາຍາ ມາຍາ, ເມຕ຺ຕາ ມຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂາ ສງ຺ຂາ.

ຊງ຺ຆາ ພາຫາ ຄີວາ ຊິວ຺ຫາ, ວາຈາ ຉາຍາ ຄງ຺ຄາ ນາວາ;

ນິທ຺ທາ ກນ຺ຕາ ສາລາ ມາລາ, ເວລາ ວີຓາ ຠິກ຺ຂາ ລາຂາ.

ຄາຖາ ເສນາ ເລຂາ’ເປກ຺ຂາ, ອາສາ ປູຊາ ເອສາ ກງ຺ຂາ;

ອຎ຺ຎາ ມຸທ຺ທາ ຂິຑ຺ຑາ ຠສ຺ສາ, ຠາສາ ກີຬາ ສຕ຺ຕາ ເຈຕາ.

ປິປາສາ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ, ເຈຕນາ ຕສິຓາ ປຊາ;

ເທວຕາ ວຏ຺ຏກາ ໂຄຘາ, ພລາກາ ວສຸຘາ ສຠາ.

ອຸກ຺ກາ ເສຜາລິກາ ສິກ຺ກາ, ສລາກາ ວາລິກາ ສິຂາ;

ກາຣຓາ ວິສິຂາ ສາຂາ, ວຈາ ວຎ຺ຌາ ຊຏາ ຆຏາ.

ປີຬາ ໂສຓ຺ຑາ ວິຕຓ຺ຑາ ຈ, ກຣຸຓາ ວນິຕາ ລຕາ;

ກຖາ ນິນ຺ທາ ສຸຘາ ຣາຘາ, ວາສນາ ສິໍສປາ ປປາ.

ປຠາ ສີມາ ຂມາ ເອຊາ,

ຂຕ຺ຕິຍາ ສກ຺ຂຣາ ສຸຣາ;

ໂທລາ ຕຸລາ ສິລາ ລີລາ,

ລາເລ’ຬາ ເມຂລາ ກລາ.

ວຬວາ ສຸຓິສາ ມູສາ, ມຎ຺ຊູສາ ສຸລສາ ທິສາ;

ນາສາ ຊຸຓ຺ຫາ ຄຸຫາ ອີຫາ, ລສິກາ ປຣິສາ ນິສາ;

ມາຕິກິຈ຺ຈາທໂຍ ເຈວ, ຠາວິກາປທສາທິສາ.

ອມ຺ມນ຺ນມ຺ພາ ຈ ຕາຕາ ຈ, ກິຎ຺ຈິເທວ ສມາ ສິຍຸໍ;

ມາຕາ ຘີຕາ ປນຕ຺ຕາທີ, ປຸຖເຄວ ອິໂຕ ສິຍຸໍ.

ປຣິສາສທ຺ທສ຺ສ ປນ ສຕ຺ຕມີຐາເນ ‘‘ປຣິສາຍ, ປຣິສາຍໍ, ປຣິສຕິ, ປຣິສາສູ’’ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ ‘‘ເອກມິທໍ ໂຠ ໂຄຕມ ສມຍໍ ໂຕເທຍ຺ຍສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຣິສຕິ ປຣູປາຣມ຺ຠໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕີ’’ຕິ ປາຬິທສ຺ສນໂຕ. ອມ຺ມາທີນໍ ປນ ‘‘ອມ຺ມາ, ອມ຺ມາ, ອມ຺ມາໂຍ’’ຕິອາທິນາ ກຎ຺ຎານເຍນ ວຕ຺ວາ ອວສາເນ ‘‘ໂຠຕິ ອມ຺ມ, ໂຠຕິ ອມ຺ມາ, ໂຠຕິໂຍ ອມ຺ມາ, ອມ຺ມາໂຍ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ມາຕາ, ມາຕາ, ມາຕໂຣ. ມາຕຣໍ, ມາຕໂຣ. ມາຕຣາ, ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ, ມາຕູຫິ, ມາຕູຠິ. ມາຕຸ, ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ, ມາຕຣານໍ, ມາຕານໍ, ມາຕູນໍ. ມາຕຣາ, ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ, ມາຕູຫິ, ມາຕູຠິ. ມາຕຸ, ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ, ມາຕຣານໍ, ມາຕານໍ, ມາຕູນໍ. ມາຕຣິ, ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ, ມາຕຸຍໍ, ມຕ຺ຍໍ, ມາຕູສຸ. ໂຠຕິ ມາຕາ, ໂຠຕິໂຍ ມາຕາ, ມາຕໂຣ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ຍສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ສກາຣນ຺ຕານິ ຣູປານິ ເອຫິ ເອຠິ ເອສຸກາຣນ຺ຕາທີນິ ຈ ເອນນ຺ຕາທີນິ ຈ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເກຫິຈິ ວຸຕ຺ຕານິປິ ‘‘ມາຕຸສ຺ສ ມາຕເຣຫີ’’ຕິອາທີນິ ນ ວຸຕ຺ຕານິ, ເອສ ນໂຍ ອິຕເຣສຸປິ. ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິຕ຺ຖິກຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ມາຕຸຍາ ຈ ເຕ. ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ອຫໍ ມຕ຺ຍາ’’ຕິ ປາຬິທສ຺ສນໂຕ ປນ ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມິຠຸມ຺ມວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ມາຕຸຍາ, ມຕ຺ຍາ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຏ຺ຐາເນ ສມານຄຕິກຕ຺ຕາ ເຕສໍ ວຈນານໍ. ຕຖາ ຫິ ອຸມ຺ມາທນ຺ຕິຊາຕເກ ‘‘ມຕ຺ຍາ’’ຕິ ປທໍ ປຎ຺ຈມີຕຕິເຍກວຈນວເສນ ອາຄຕໍ, ຍຖາ ປນ ‘‘ຂຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ປທໍ ມຊ຺ຌສຣໂລປວເສນ ‘‘ຂຕ຺ຍາ’’ຕິ ຠວຕິ, ຕຖາ ‘‘ມາຕຸຍາ ມາຕຸຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ປທໍ ‘‘ມຕ຺ຍາ, ມຕ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຠວຕິ, ອຍໍ ນໂຍ ຘີຕຸສທ຺ທາທີສຸ ນ ລພ຺ຠຕິ.

ຘີຕາ, ຘີຕາ, ຘີຕໂຣ. ຘີຕໍ, ຘີຕຣໍ, ຘີຕໂຣ. ຘີຕຸຍາ, ຘີຕູຫິ, ຘີຕູຠິ. ຘີຕຸ, ຘີຕຸຍາ, ຘີຕຣານໍ, ຘີຕານໍ, ຘີຕູນໍ. ຘີຕຣາ, ຘີຕຸຍາ, ຘີຕູຫິ, ຘີຕູຠິ. ຘີຕຸ, ຘີຕຸຍາ, ຘີຕຣານໍ, ຘີຕານໍ, ຘີຕູນໍ. ຘີຕຣິ, ຘີຕຸຍາ, ຘີຕຸຍໍ, ຘີຕູສຸ. ໂຠຕິ ຘີຕຸ, ໂຠຕິ ຘີຕາ, ໂຠຕິໂຍ ຘີຕາ, ຘີຕໂຣ. ເອຕ຺ຖ ປນ.

‘‘ຊາລິໍ ກຓ຺ຫາຊິນໍ ຘີຕໍ, ມທ຺ທິເທວິໍ ປຕິພ຺ພຕໍ;

ຈຊມາໂນ ນ ຈິນ຺ເຕສິໍ, ໂພຘິຍາເຍວ ກາຣຓາ’’ຕິ

ປາຬິຍໍ ‘‘ຘີຕ’’ນ຺ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ອຸປໂຍຄວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຘີຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອິທໍ ສາຣໂຕ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ປາຬິຍໍ ‘‘ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍຘີຕຣາ’’ຕິ ສມາສປທສ຺ສ ທສ຺ສນໂຕ ຕຕິເຍກວຈນນ຺ຕປທສທິສໍ ‘‘ເສຏ຺ຐິຘີຕຣາ’’ຕິອາທິກໍ ປຐເມກວຈນນ຺ຕມ຺ປິ ສມາສປທໍ ຄເຫຕພ຺ພເມວ, ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏເກ ປນ ‘‘ມາຕາ ຘີຕາ’’ຕິ ປທທ຺ວຍໍ ສທ຺ຘານເຍ ປກ຺ຂິຕ຺ຕ, ຕມມ຺ເຫຫິ ‘‘ສທ຺ຘາຍາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ວິຍ ‘‘ມາຕາຍາ’’ຕິອາທີນໍ ປາຬິອາທີສຸ ພ຺ຍາເສ ອທສ຺ສນໂຕ ວິສຸໍ ຄຫິຕໍ ສມາເສເຍວ ຫິ ອີທິສິໍ ສທ຺ທຄຕິໍ ປສ຺ສາມ ‘‘ຣາຊມາຕາຍ ຣາຊຘີຕາຍ ເສຏ຺ຐິຘີຕາຍາ’’ຕິ. ເອວໍ ກຎ຺ຎານໂຍປິ ເອກເທເສນ ລພ຺ຠຕິ, ຕຖາ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ນນ຺ທມາເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ ນນ຺ທມາເຕ’’ຕິ ປາຬິຍໍ ‘‘ນນ຺ທມາເຕ’’ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ‘‘ໂຠຕິ ຣາຊມາເຕ, ໂຠຕິ ຣາຊຘີເຕ’’ຕິ ເອວມາທິນໂຍປິ ລພ຺ຠຕິ, ຕຕ຺ຣ ນນ຺ທມາເຕຕິ ນນ຺ທສ຺ສ ມາຕາ ນນ຺ທມາຕາ, ໂຠຕິ ນນ຺ທມາເຕ, ເອວໍ ສມາເສເຍວ ອີທິສີ ສທ຺ທຄຕິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສມາສປທຕ຺ເຕ ‘‘ມາຕຸ ຘີຕຸ ທຸຫິຕຸ’’ອິຈ຺ເຈເຕສໍ ປກຕິຣູປານໍ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາສາ ຄເຫຕພ຺ພາ ປຐມໍ ທສ຺ສິຕຣູປໂກຏ຺ຐາໂສ ຈ ກຎ຺ຎານໂຍ ຣູປໂກຏ຺ຐາໂສ ຈາຕິ. ນຕ຺ຕາທີນິ ປທານິ ນ ເກວລໍ ປຸລ຺ລິງ຺ຄານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານິປິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ວິສາຂາຍ ນຕ຺ຕາ ກາລງ຺ກຕາ ໂຫຕິ. ຈຕສ຺ໂສ ມູສິກາ ຄາຘໍ ກຕ຺ຕາ, ໂນ ວສິຕາ’’ຕິອາທີນິ ປໂຍຄານິ ສາສເນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ.

ນຕ຺ຕາ, ນຕ຺ຕາ, ນຕ຺ຕາໂຣ. ນຕ຺ຕໍ, ນຕ຺ຕາຣໍ, ນຕ຺ຕາໂຣ. ນຕ຺ຕາຣາ, ນຕ຺ຕຸຍາ, ນຕ຺ຕູຫິ, ນຕ຺ຕູຠິ. ນຕ຺ຕຸ, ນຕ຺ຕຸຍາ, ນຕ຺ຕາຣານໍ ນຕ຺ຕານໍ, ນຕ຺ຕູນໍ. ນຕ຺ຕາຣາ, ນຕ຺ຕຸຍາ, ນຕ຺ຕູຫິ, ນຕ຺ຕູຠິ. ນຕ຺ຕຸ, ນຕ຺ຕຸຍາ, ນຕ຺ຕາຣານໍ, ນຕ຺ຕານໍ, ນຕ຺ຕູນໍ. ນຕ຺ຕຣິ, ນຕ຺ຕຸຍາ, ນຕ຺ຕຸຍໍ, ນຕ຺ຕູສຸ. ໂຠຕິ ນຕ຺ຕ, ໂຠຕິ ນຕ຺ຕາ, ໂຠຕິໂຍ ນຕ຺ຕາ, ນຕ຺ຕາໂຣ.

ເອວໍ ‘‘ກຕ຺ຕາ ວສິຕາ ຠາສິຕາ’’ ອິຈ຺ຈາທີສຸປິ ສມາສປທຕ຺ເຕ ປນ ‘‘ຣາຊມາຕາຍ ນນ຺ທມາເຕ’’ຕິອາທີນິ ວິຍ ‘‘ຣາຊນຕ຺ຕາຍ, ຣາຊນຕ຺ເຕ’’ຕິອາທີນິ ຣູປານິ ຠວນ຺ຕິ.

ສວິນິຈ຺ຉໂຍຍໍ ອາກາຣນ຺ຕຸກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລາວິຠາໂຄ.

ອາກາຣນ຺ຕຸກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກໍ

ອາກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອິທານິ ຠູມິປທາທີນໍ ນາມິກປທມາລໍ ວກ຺ຂາມ ປຸພ຺ພາຈຣິຍມຕໍ ປຸເຣຈຣໍ ກຕ຺ວາ –

ຣຕ຺ຕິ, ຣຕ຺ຕີ, ຣຕ຺ຕິໂຍ. ຣຕ຺ຕິໍ, ຣຕ຺ຕີ, ຣຕ຺ຕິໂຍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຕີຫິ, ຣຕ຺ຕີຠິ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຕີນໍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຕີຫິ, ຣຕ຺ຕີຠິ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຕີນໍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຕິຍໍ, ຣຕ຺ຕີສຸ. ໂຠຕິ ຣຕ຺ຕິ, ໂຠຕິໂຍ ຣຕ຺ຕິໂຍ. ຍມກມຫາເຖຣມຕໍ.

‘‘ຠູມິ, ຠູມີ, ຠູມິໂຍ. ຠູມິໍ, ຠູມີ, ຠູມິໂຍ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ເນຍ຺ຍໍ. ເອວໍ ‘‘ຠູຕິ ສຕ຺ຕິ ປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕິ ມຸຕ຺ຕິ ກິຕ຺ຕິ ຂນ຺ຕິ ຕິຕ຺ຕິ ສິທ຺ຘິ ອິທ຺ຘິ ວຸທ຺ຘິ ສຸທ຺ຘິ ພຸທ຺ຘິ ໂພຘິ ປີຕິ ນນ຺ທິ ມຕິ ອສນິ ວສນິ ສຕິ ຄຕິ ວຸຑ຺ຒິ ຍຸວຕິ ອງ຺ຄຸລິ ໂພນ຺ທິ ທິຏ຺ຐິ ຕຸຏ຺ຐິ ນາຠິ’’ ອິຈ຺ຈາທີນມ຺ປິ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອປິຈ ‘‘ຣຕ຺ໂຍ ອໂມຆາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ຫຣນ຺ຕິ ເຍ ພລິໍ. ນ ຠູມ຺ຍາ ຈຕຸຣງ຺ຄຸໂລ. ເສຕິ ຠູມ຺ຍາ ອນຸຕ຺ຖຸນໍ. ຠູມ຺ຍາ ໂສ ປຕິຕໍ ປາສໍ. ຄີວາຍ ປຏິມຸຎ຺ຈຕິ. ອິມາ ຈ ນຠ຺ໂຍ ສຕຣາຊິຈິຕ຺ຕິຕາ. ສເຕຣຕາ ວິຊ຺ຊຸຣິວປ຺ປຠາສເຣ’’ຕິ ເອວມາທີນໍ ປໂຍຄານໍ ທສ຺ສນໂຕ ຣຕ຺ຕິ ຠູມິ ນາຠິສທ຺ທາທີນໍ ອຍມ຺ປິ ນາມິກປທມາລາວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຖໍ?

ຣຕ຺ຕິ, ຣຕ຺ຕີ, ຣຕ຺ຕິໂຍ, ຣຕ຺ໂຍ. ຣຕ຺ຕິໍ, ຣຕ຺ຕີ, ຣຕ຺ຕິໂຍ, ຣຕ຺ໂຍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຍາ, ຣຕ຺ຕີຫິ, ຣຕ຺ຕີຠິ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຍາ, ຣຕ຺ຕີນໍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຍາ, ຣຕ຺ຕີຫິ, ຣຕ຺ຕີຠິ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຍາ, ຣຕ຺ຕີນໍ. ຣຕ຺ຕິຍາ, ຣຕ຺ຍາ, ຣຕ຺ຕິຍໍ ຣຕ຺ຍໍ, ຣຕ຺ໂຕ, ຣຕ຺ຕີສຸ. ໂຠຕິ ຣຕ຺ຕິ, ໂຠຕິໂຍ ຣຕ຺ຕີ, ຣຕ຺ຕິໂຍ, ຣຕ຺ໂຍ.

ເອຕ຺ຖ ‘‘ຣຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຣູປນຍໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ‘‘ຠູມິ, ຠູມີ, ຠູມິໂຍ, ຠູມ຺ໂຍ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ເນຍ຺ຍໍ.

ນາຠິ, ນາຠີ, ນາຠິໂຍ, ນຠ຺ໂຍ. ນາຠິໍ, ນາຠີ, ນາຠິໂຍ, ນຠ຺ໂຍ. ນາຠິຍາ, ນຠ຺ຍາ, ນາຠີຫິ, ນາຠີຠິ. ນາຠິຍາ, ນຠ຺ຍາ, ນາຠີນໍ. ນາຠິຍາ, ນຠ຺ຍາ, ນາຠີຫິ, ນາຠີຠິ. ນາຠິຍາ, ນຠ຺ຍາ, ນາຠີນໍ. ນາຠິຍາ, ນຠ຺ຍາ, ນາຠິຍໍ, ນຠ຺ຍໍ, ນາຠີສຸ. ໂຠຕິ ນາຠິ, ໂຠຕິໂຍ ນາຠີ, ນາຠິໂຍ, ນຠ຺ໂຍ.

ໂພຘິ, ໂພຘີ, ໂພຘິໂຍ, ໂພຊ຺ໂຌ. ໂພຘິໍ, ໂພຘິຍໍ, ໂພຊ຺ຌໍ, ໂພຘີ, ໂພຘິໂຍ, ໂພຊ຺ໂຌ. ໂພຘິຍາ, ໂພຊ຺ຌາ, ໂພຘີຫິ, ໂພຘີຠິ. ໂພຘິຍາ, ໂພຊ຺ຌາ, ໂພຘີນໍ. ໂພຘິຍາ, ໂພຊ຺ຌາ, ໂພຘີຫິ, ໂພຘີຠິ. ໂພຘິຍາ, ໂພຊ຺ຌາ, ໂພຘີນໍ. ໂພຘິຍາ, ໂພຊ຺ຌາ, ໂພຘິຍໍ, ໂພຊ຺ຌໍ, ໂພຘີສຸ. ໂຠຕິ ໂພຘິ, ໂຠຕິໂຍ ໂພຘີ, ໂພຘິໂຍ, ໂພຊ຺ໂຌ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ພຸຊ຺ຌສ຺ສຸ ຊິນ ໂພຘິຍໍ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ໂພຊ຺ຌາ ຕປສາ’’ຕິ ວິຈິຕ຺ຣປາຬິນຍທສ຺ສນໂຕ ວິຈິຕ຺ຣນຍາ ນາມິກປທມາລາ ວຸຕ຺ຕາ. ສພ຺ໂພປິ ຈາຍໍ ນໂຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ຍຖາຣຫໍ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ.

ສວິນິຈ຺ຉໂຍຍໍ ອິກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລາວິຠາໂຄ.

ອິກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກໍ ອິກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ

ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອິທານິ ຠູຣີສທ຺ທາທີນໍ ນາມິກປທມາລໍ ວກ຺ຂາມ ປຸພ຺ພາຈຣິຍມຕໍ ປຸເຣຈຣໍ ກຕ຺ວາ –

ອິຕ຺ຖີ, ອິຕ຺ຖີ, ອິຕ຺ຖິໂຍ. ອິຕ຺ຖິໍ, ອິຕ຺ຖີ, ອິຕ຺ຖິໂຍ. ອິຕ຺ຖິຍາ, ອິຕ຺ຖີຫິ, ອິຕ຺ຖີຠິ. ອິຕ຺ຖິຍາ, ອິຕ຺ຖີນໍ. ອິຕ຺ຖິຍາ, ອິຕ຺ຖີຫິ, ອິຕ຺ຖີຠິ. ອິຕ຺ຖິຍາ, ອິຕ຺ຖີນໍ. ອິຕ຺ຖິຍາ, ອິຕ຺ຖິຍໍ, ອິຕ຺ຖີສຸ. ໂຠຕິ ອິຕ຺ຖິ, ໂຠຕິໂຍ ອິຕ຺ຖິໂຍ. ຍມກມຫາເຖຣມຕໍ.

‘‘ຠູຣີ, ຠູຣີ, ຠູຣິໂຍ. ຠູຣິໍ, ຠູຣີ, ຠູຣິ ໂຍ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິຍາ ສມໍ. ເອວໍ ຠູຕີ ໂຠຕີ ວິຠາວິນີ ອິຈ຺ຈາທີນໍ ຠູຘາຕຸມຍານໍ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ອີກາຣນ຺ຕສທ຺ທານໍ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖຎ຺ເຎ ອີກາຣນ຺ຕສທ຺ທາ ນາມ –

‘‘ມາຕຸລານີ ຈ ຠຄິນີ, ຠິກ຺ຂຸນີ ສາມຸຄີ ອຊີ;

ວາປີ ໂປກ຺ຂຣຓີ ເທວີ, ນາຄີ ຍກ຺ຂິນີ ຣາຊິນີ.

ທາສີ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ມຸຏ຺ຐ-ສ຺ສຕິນີ ສີຆຍາຍິນີ;

ສາກິຍານີ’’ຕິ ຈາທີນິ, ປໂຍຄານິ ຠວນ຺ຕິ ຫິ.

ຕຕ຺ຣ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓີ ທາສີ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓິ’’ຈ຺ຈາທິນໍ ຄຕິ;

ອຎ຺ຎຖາປິ ສິຍາ ຄາຖາ-ຈຸຓ຺ຓິເຍສຸ ຍຖາຣຫໍ.

‘‘ກຸສາວຕີ’’ຕິອາທີນໍ, ຄາຖາສ຺ເວວ ວິເສສໂຕ;

ຣູປານິ ອຎ຺ຎຖາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກວຈນໂຕ ວເທ.

‘‘ກາສີ ອວນ຺ຕີ’’ອິຈ຺ຈາທີ, ພຫຸວຈນໂຕ ວເທ;

‘‘ຈນ຺ທວຕີ’’ຕິອາທີນິ, ປໂຍຄສ຺ສານຸຣູປໂຕ.

ຕຖາ ຫິ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຎ຺ໂຎ ສຸມາປິຕາ. ຕາ ຈ ສຕ຺ຕສຕາ ຠຣິຍາ, ທາສ຺ໂຍ ສຕ຺ຕສຕານິ ຈ. ທາຣເກ ຈ ອຫໍ ເນສ຺ສໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ຍາ ປຣິຈາຣເກ. ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ. ນຊ຺ຊາ ເນຣຎ຺ຊຣາຍ ຕີເຣ. ລກ຺ຂ຺ຍາ ຠວ ນິເວສນໍ.

ພາຣາຓສ຺ຍໍ ມຫາຣາຊ, ກາກຣາຊາ ນິວາສໂກ;

ອສີຕິຍາ ສຫສ຺ເສຫິ, ສຸປຕ຺ໂຕ ປຣິວາຣິໂຕ.

ຣາຊາ ຍຖາ ເວສ຺ສວໂຓ ນຬິຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ

ເອວມາທີນໍ ປາຬີນໍ ທສ຺ສນໂຕ ໂປກ຺ຂຣຓີ ອິຈ຺ຈາທີນໍ ນາມິກປທມາລາໂຍ ສວິເສສາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ກຖໍ? ‘ໂປກ຺ຂຣຓີ, ໂປກ຺ຂຣຓີ, ໂປກ຺ຂຣຓິໂຍ, ໂປກ຺ຂຣຎ຺ໂຎ. ໂປກ຺ຂຣຓິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຕ຺ວາ ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມິວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ, ໂປກ຺ຂຣຎ຺ຎາ’’ຕິ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ຠຸມ຺ມວຈນຏ຺ຐາເນ ປນ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ, ໂປກ຺ຂຣຎ຺ຎາ, ໂປກ຺ຂຣຓິຍໍ, ໂປກ຺ຂຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈ ປທານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ກາຕພ຺ພານິ. ຕຖາ ‘‘ທາສີ, ທາສີ, ທາສິໂຍ, ທາສ຺ໂຍ. ທາສິໍ, ທາສິຍໍ, ທາສີ, ທາສິໂຍ, ທາສ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ກຣຓວຈນຏ຺ຐານາທີສຸ ‘‘ທາສິຍາ, ທາສ຺ຍາ’’ຕິ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ຠຸມ຺ມວຈນຏ຺ຐາເນ ປນ ‘‘ທາສິຍາ, ທາສ຺ຍາ, ທາສິຍໍ, ທາສ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ປທານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ກາຕພ຺ພານິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ຍຏ຺ຐິຍາ ປຏິໂກເຏຕິ, ຆເຣ ຊາຕໍວ ທາສິຍໍ. ຜຸສິສ຺ສາມິ ວິມຸຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ປໂຍຄານໍ ທສ຺ສນໂຕ ອໍວຈນສ຺ສ ຍມາເທສວເສນ ‘‘ທາສິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຸ ຈ ‘‘ຆເຣ ຊາຕໍວ ທາສິຍ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອໍວຈນສ຺ສ ຍມາເທສໂຕ ອຎ຺ໂຎປິ ສທ຺ທນໂຍ ລພ຺ຠຕິ. ກຖໍ? ຍຖາ ທຫຣີ ເອວ ‘‘ທຫຣິຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ທາສີ ເອວ ‘‘ທາສິຍາ’’ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ປສ຺ສາມິ ໂວຫໍ ທຫຣິໍ, ກຸມາຣິໍ ຈາຣຸທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ເຍ ຕໍ ຊິຓ຺ຓສ຺ສ ປາທໍສຸ, ເອວໍ ທຫຣິຍໍ ສຕິ’’ນ຺ຕິ ຈ ປາຬິ ນິທສ຺ສນໍ, ອຸປໂຍຄວຈນິຈ຺ຉາຍ ‘‘ທາສິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ປນາຘິປ຺ປາເຍ ‘‘ທາສິຍາ, ທາສິຍາ, ທາສິຍາໂຍ. ທາສິຍໍ, ທາສິຍາ, ທາສິຍາໂຍ. ທາສິຍາຍາ’’ຕິ ກຎ຺ຎານເຍເນວ ນາມິກປທມາລາ ຠວຕິ ‘‘ກຸມາຣິຍາ’’ຕິ ສທ຺ທສ຺ເສວ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ກຸມາຣິເຍ ອຸປເສນິເຍ’’ຕິ ປາຬິ ທິສ຺ສຕິ. ຕຖາ ‘‘ປຸປ຺ຜວຕິຍາ, ປຸປ຺ຜວຕິຍໍ, ປຸປ຺ຜວຕິຍາຍ, ປຸປ຺ຜວຕິຍາຍໍ, ໂຠຕິ ປຸປ຺ຜວຕິເຍ’’ຕິ ກຎ຺ຎານຍນິສ຺ສິເຕນ ເອກວຈນນເຍນ ນາມິກປທມາລາ ຠວຕິ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ອຕີເຕ ອຍໍ ພາຣາຓສີ ປຸປ຺ຜວຕິຍາ ນາມ ອໂຫສິ. ຣາຊາສິ ລຸທ຺ທກມ຺ໂມ, ເອກຣາຊາ ປຸປ຺ຜວຕິຍາຍໍ. ອຸຍ຺ຍສ຺ສຸ ປຸພ຺ເພນ ປຸປ຺ຜວຕິຍາຍາ’’ຕິ ປາຬິ ຈ ອຏ຺ຐກຖາປາໂຐ ຈ ນິທສ຺ສນໍ. ອປໂຣ ນໂຍ – ‘‘ທາສິຍາ ທຫຣິຍາ ກຸມາຣິຍາ’’ຕິອາທີສຸ ກກາຣສ຺ສ ຍກາຣາເທໂສປິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓີສທ຺ທສ຺ສ ຕຸ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໂຍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ໂຍ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓິ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ວຕ຺ວາ ກຣຓວຈນຏ຺ຐານາທີສຸ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ຍາ’’ຕິ ເອກວຈນານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈ ປທານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ກາຕພ຺ພານິ. ນທີສທ຺ທສ຺ສ ‘‘ນທີ, ນທີ, ນທິໂຍ, ນຊ຺ໂຊ. ນທິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຕ຺ວາ ‘‘ນທິຍາ, ນຊ຺ຊາ’’ຕິ ຈ ‘‘ນທິຍໍ, ນຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈ ປທານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ກາຕພ຺ພານິ. ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄສຸ ຫິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕພຫຸວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ອຸປໂຍຄພຫຸວຈນໍ ອນາຄຕມ຺ປິ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ, ຕຖາ ອຸປໂຍຄພຫຸວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ປຈ຺ຈຕ຺ຕພຫຸວຈນໍ ອນາຄຕມ຺ປິ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ, ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມິຠຸມ຺ມວຈນານມ຺ປິ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ທິຏ຺ເຐເຍວ ອຎ຺ຎຕຣໍ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ທາສາ ຈ ທາສ຺ໂຍ ອນຸຊີວິໂນ ຈາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ທາສ຺ໂຍ’’ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕພຫຸວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ອປຣມ຺ປິ ‘‘ທາສ຺ໂຍ’’ຕິ ອຸປໂຍຄພຫຸວຈນໍ ຕໍສທິສຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ.

‘‘ສກ຺ໂກ ຈ ເມ ວຣໍ ທຊ຺ຊາ, ໂສ ຈ ລພ຺ເຠຖ ເມ ວໂຣ;

ເອກຣຕ຺ຕໍ ທ຺ວິຣຕ຺ຕໍ ວາ, ຠເວຍ຺ຍໍ ອຠິປາຣໂກ;

ອຸມ຺ມາທນ຺ຕ຺ຍາ ຣມິຕ຺ວານ, ສິວິຣາຊາ ຕໂຕ ສິຍ’’ນ຺ຕິ

ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຸມ຺ມາທນ຺ຕ຺ຍາ’’ຕິ ກຣຓວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ຕໍສທິສານິ ສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມິຠຸມ຺ມວຈນານິປິ ທິຏ຺ຐານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ຍາ ປຣິຈາຣເກ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ຍາ’’ຕິ ສາມິວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ຕໍສທິສານິ ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກຠຸມ຺ມວຈນານິປິ ທິຏ຺ຐານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ເສຕິ ຠູມ຺ຍາ ອນຸຕ຺ຖຸນ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຖພ຺ຍາ ຈາຣຸປຸພ຺ພງ຺ຄີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ຠູມ຺ຍາ, ປຖພ຺ຍາ’’ຕິ ສຕ຺ຕມິຍາ ເອກວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ຕໍສທິສານິ ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມິວຈນານິປິ ທິຏ຺ຐານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ພາຣາຓສ຺ຍໍ ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ພາຣາຓສ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຠຸມ຺ມວຈເນ ທິຏ຺ເຐເຍວ ຕໍສທິສານິ ອຎ຺ຎານິປິ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ຺ຍໍ ເອກາທສ຺ຍໍ ປຎ຺ຈມ຺ຍ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ຠຸມ຺ມວຈນານິ ທິຏ຺ຐານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ.

ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ຈ ຕາທິສານິ ຣູປານິ ປຸພ຺ພາຈຣິຍາສຠາປິ ຄາຖາຠິສງ຺ຂຣຓວເສນ. ສາສເນປິ ປນ ເອຕາທິສານິ ຣູປານິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຄາຖາສຸ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ.

ກຸສາວຕີ. ກຸສາວຕິໍ. ກຸສາວຕິຍາ, ກຸສາວຕ຺ຍາ. ກຸສາວຕິຍໍ, ກຸສາວຕ຺ຍໍ. ໂຠຕິ ກຸສາວຕິ.

ພາຣາຓສີ. ພາຣາຓສິໍ. ພາຣາຓສິຍາ, ພາຣາຓສ຺ຍາ. ພາຣາຓສິຍໍ, ພາຣາຓສ຺ຍໍ, ພາຣາຓສ຺ສໍ ອິຈ຺ຈປິ, ໂຠຕິ ພາຣາຓສິ.

ນຬິນີ. ນຬິນິໍ. ນຬິນິຍາ, ນຬິຎ຺ຎາ. ນຬິນິຍໍ, ນຬິຎ຺ຎໍ. ໂຠຕິ ນຬິນິ. ອຎ຺ຎານິປິ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ.

ຄາຖາວິສຍໍ ປນ ປຕ຺ວາ ‘‘ກຸສາວຕິມ຺ຫິ, ພາຣາຓສິມ຺ຫິ, ນຬິນິມ຺ຫີ’’ຕິອາທິນາ ສທ຺ທຣູປານິປິໂຍເຊຕພ຺ພານິ. ຕຖາ ຫິ ປາຬິຍໍ ‘‘ກຸສາວຕິມ຺ຫິ’’ອາທີນິ ມ຺ຫິຍນ຺ຕານິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຣູປານິ ຄາຖາສຸເຍວ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ນ ຈຸຓ຺ຓິຍປທຣຈນາຍໍ. ອກ຺ຂຣສມເຍ ປນ ຕາທິສານິ ຣູປານິ ອນິວາຣິຕານິ ‘‘ນທິມ຺ຫາ ຈາ’’ຕິອາທິທສ຺ສນໂຕ. ຍໍ ປນ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຈຸຓ຺ຓິຍປທຣຈນາຍໍ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິມ຺ຫີ’’ຕິອາທິກໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຣູປໍ ທິສ຺ສຕິ, ຕໍ ອກ຺ຂຣວິປລ຺ລາສວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ຈຸຓ຺ຓິຍປທຏ຺ຐາເນ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ສຸຄຕິຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິຍ’’ນ຺ຕິອາທິທສ຺ສນໂຕ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ນິຍໂມ ສຸຄຕສາສເນ ຄາຖາຍໍ ຈຸຓ຺ຓິຍປທຏ຺ຐາເນ ຈ ‘‘ກຎ຺ຎາ ຣຕ຺ຕິ ອິຕ຺ຖີ ຍາຄຸ ວຘູ’’ຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈນ຺ເຕຫິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄຫິ ສທ຺ຘິໍ ນາ ສ ສ຺ມາ ສ຺ມິໍ ມ຺ຫາ ມ຺ຫິອິຈ຺ເຈເຕ ສທ຺ທາ ສຣູປໂຕ ປຣຕ຺ຕໍ ນ ຍນ຺ຕິ. ມ຺ຫິສທ຺ໂທ ປນ ຄາຖາຍໍ ອິວຓ຺ຓນ຺ເຕຫິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣຕ຺ຕໍ ຍາຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ຄາຖາຍໍ ຈຸຓ຺ຓິເຍ ຈາປິ, ນາ ສສ຺ມາທີ ສຣູປໂຕ;

ນາກາຣນ຺ຕອິວຓ຺ຓນ຺ຕ-ອິຕ຺ຖີຕິ ປຣຕໍ ຄຕາ.

ມ຺ຫິສທ຺ໂທ ປນ ຄາຖາຍໍ, ອິວຓ຺ຓນ຺ຕິຕ຺ຖິຠີ ສຫ;

ຍ’ໂຕ ປຣຕ຺ຕເມຕສ຺ສ, ປໂຍຄານິ ຠວນ຺ຕິ ຫິ.

ຍຖາ ພລາກໂຍນິມ຺ຫິ, ນ ວິຊ຺ຊຕິ ປຸໂມ ສທາ;

ກຸສາວຠິມ຺ຫິ ນຄເຣ, ຣາຊາ ອາສິ ມຫີປຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ກຸສາວຕີ ອິຈ຺ຈາທີນິ ອຎ຺ຎຖາ ຠວນ຺ຕິ, ນຄຣນາມຕ຺ຕາ ປເນກວຈນານິປິ, ນ ຊນປທນາມານິ ວິຍ ພຫຸວຈນານິ. ‘‘ກາສີ, ກາສິໂຍ. ກາສີຫິ, ກາສີຠິ. ກາສີນໍ. ກາສີສຸ. ໂຠຕິໂຍ ກາສິໂຍ. ເອວໍ ອວນ຺ຕີ ອວນ຺ຕິໂຍ’’ຕິອາທິນາປິ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອຎ຺ຎານິປິ ປທານິ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ເອວໍ ກາສີອິຈ຺ຈາທີນິ ຊນປທນາມຕ຺ຕາ ຣູຬ຺ຫີວເສນ ພຫຸວຈນາເນວ ຠວນ຺ຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ເອກຕ຺ເຕປິ.

ຈນ຺ທວຕີ, ຈນ຺ທວຕິໍ, ຈນ຺ທວຕິຍາ, ຈນ຺ທວຕິຍໍ, ໂຠຕິ ຈນ຺ທວຕິ, ເອວໍ ເອກວຈນວເສນ ວາ, ຈນ຺ທວຕິໂຍ, ຈນ຺ທວຕິໂຍ, ຈນ຺ທວຕີຫິ, ຈນ຺ທວຕີຠິ, ຈນ຺ທວຕີນໍ, ຈນ຺ທວຕີສຸ, ໂຠຕິໂຍ ຈນ຺ທວຕິໂຍ, ເອວໍ ພຫຸວຈນວເສນ ວາ ນາມິກປທມາລາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎານິປິ ປທານິ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ. ‘‘ຈນ຺ທວຕີ’’ອິຈ຺ຈາທີນິ ຫິ ເອກິສ຺ສາ ພຫູນຎ຺ຈິຕ຺ຖີນໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຠາວໂຕ ປໂຍຄານຸຣູເປນ ເອກວຈນວເສນ ວາ ພຫຸວຈນວເສນ ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ ຠວນ຺ຕິ. ເອສ ນໂຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣາປິ.

ສວິນິຈ຺ຉໂຍຍໍ ອີກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລາວິຠາໂຄ.

ອີກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກໍ ອີກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອິທານິ ຠູຘາຕຸມຍານໍ ອຸກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ອປ຺ປສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຎ຺ເຎນ ອຸກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄນ ນາມິກປທມາລໍ ປູເຣສ຺ສາມ –

ຍາຄຸ, ຍາຄູ, ຍາຄຸໂຍ. ຍາຄຸໍ, ຍາຄູ, ຍາຄຸໂຍ. ຍາຄຸຍາ, ຍາຄູຫິ, ຍາຄູຠິ. ຍາຄຸຍາ, ຍາຄູນໍ. ຍາຄຸຍາ, ຍາຄູຫິ, ຍາຄູຠິ. ຍາຄຸຍາ, ຍາຄູນໍ. ຍາຄຸຍາ, ຍາຄຸຍໍ, ຍາຄູສຸ. ໂຠຕິ ຍາຄຸ, ໂຠຕິໂຍ ຍາຄູ, ຍາຄຸໂຍ.

ເອວໍ ‘‘ຘາຕຸ ເຘນຸ ກາສຸ ທທ຺ທຸ ກຓ຺ຑຸ ກຈ຺ຉຸ ຣຊ຺ຊຸ’’ອິຈ຺ຈາທີນິ. ຕຕ຺ຣ ຘາຕຸສທ຺ໂທ ຣສຣຸຘິຣມໍສເມທນ຺ຫາຣຸອຏ຺ຐິອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊສຸກ຺ກສງ຺ຂາຕຘາຕຸວາຈໂກ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄ, ສຠາວວາຈໂກ ປນ ສຸຄຕາທີນໍ ສາຣີຣິກວາຈໂກ ໂລກຘາຕຸວາຈໂກ ຈ ຈກ຺ຂາທິວາຈໂກ ຈ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄ, ຠູ ຫູ ກຣປຈາທິສທ຺ທວາຈໂກ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄເຈວ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄ ຈ. ອຕ຺ຣ ປນິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄ ອຘິປ຺ເປໂຕ.

ສວິນິຈ຺ຉໂຍຍໍອຸກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ນາມິກປທມາລາວິຠາໂຄ.

ອຸກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກໍ ອຸກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອິທານິ ຠູສທ຺ທາທີນໍ ນາມິກປທມາລໍ ວກ຺ຂາມ ປຸພ຺ພາຈຣິຍມຕໍ ປຸເຣຈຣໍ ກຕ຺ວາ –

ຊມ຺ພູ, ຊມ຺ພູ, ຊມ຺ພຸໂຍ. ຊມ຺ພຸໍ, ຊມ຺ພູ, ຊມ຺ພຸໂຍ. ຊມ຺ພຸຍາ, ຊມ຺ພູຫິ, ຊມ຺ພູຠິ. ຊມ຺ພຸຍາ, ຊມ຺ພູນໍ. ຊມ຺ພຸຍາ, ຊມ຺ພູຫິ, ຊມ຺ພູຠິ. ຊມ຺ພຸຍາ, ຊມ຺ພູນໍ. ຊມ຺ພຸຍາ, ຊມ຺ພຸຍໍ, ຊມ຺ພູສຸ. ໂຠຕິ ຊມ຺ພຸ, ໂຠຕິໂຍ ຊມ຺ພູ, ຊມ຺ພຸໂຍ. ຍມກມຫາເຖຣມຕໍ.

ເອຕ຺ຖ ຊມ຺ພູສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ‘‘ອມ຺ພາ ສາລາ ຈ ຊມ຺ພຸໂຍ’’ຕິອາທິນາ ປສິທ຺ຘໍ. ‘‘ອິເມ ເຕ ຊມ຺ພຸກາ ຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຣຸກ຺ຂສທ຺ທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ຊມ຺ພຸກາ’’ຕິ ປຸລ຺ລິງ຺ຄນິທ຺ເທໂສ ກໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ຊມ຺ພູຕິ ກເຖຕພ຺ພາຕິ ຊມ຺ພຸກາ. ເກ ເຣ ເຄ ສທ຺ເທຕິ ຘາຕຸ. ອຖ ວາ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ຊມ຺ພູ ເອວ ຊມ຺ພຸກາ, ຊມ຺ພຸກາ ຈ ຕາ ຣຸກ຺ຂາ ຈາຕິ ຊມ຺ພຸກາຣຸກ຺ຂາ, ຍຖາ ລງ຺ກາທີໂປ, ປຸລ຺ລິງ຺ຄປກ຺ເຂ ວາ ສມາສວເສນ ‘‘ຊມ຺ພຸກຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຄາຖາວິສຍຕ຺ຕາ ຉນ຺ທານຸຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຊມ຺ພຸກາຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຣຓາຄມເນ ກຎ຺ຈີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຍ.

ຠູ, ຠູ, ຠຸໂຍ. ຠຸໍ, ຠູ, ຠຸໂຍ. ຠຸຍາ, ຠູຫິ, ຠູຠິ. ຠຸຍາ, ຠູນໍ. ຠຸຍາ, ຠູຫິ, ຠູຠິ. ຠຸຍາ, ຠູນໍ. ຠຸຍາ, ຠຸຍໍ, ຠູສຸ. ໂຠຕິ ຠຸ, ໂຠຕິໂຍ ຠູ, ຠຸໂຍ.

ເອວໍ ‘‘ອຠູ, ອຠູ, ອຠຸໂຍ. ອຠຸໍ, ອຠູ, ອຠຸໂຍ. ອຠຸຍາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອຕ຺ຣ ‘‘ອຠຸໍ ເມ ກຖໍ ນຸ ຠຓສິ, ປາປກໍ ວຕ ຠາສສີ’’ຕິ ນິທສ຺ສນປທໍ.

‘‘ວຘູ ຈ ສຣຠູ ເຈວ, ສຣພູ ສຸຕນູ ຈມູ;

ວາມູຣູ ນາຄນາສູຣູ’’, ອິຈ຺ຈາທີ ຊມ຺ພຸຍາ ສມາ.

ອິທໍ ປນ ສຸຂຸມໍ ຐານໍ ສຸຏ຺ຐຸ ມນສິ ກາຕພ຺ພໍ. ‘‘ວທຎ຺ຎູ, ວທຎ຺ຎູ, ວທຎ຺ຎຸໂຍ. ວທຎ຺ຎຸໍ, ວທຎ຺ຎູ, ວທຎ຺ຎຸໂຍ. ວທຎ຺ຎຸຍາ’’ຕິ ຊມ຺ພູສມໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ‘‘ມຄ຺ຄຎ຺ຎູ ຘມ຺ມຎ຺ຎູ ກຕຎ຺ຎູ’’ອິຈ຺ຈາທີສຸປິ.

ນນຸ ຈ ໂຠ –

‘‘ໂສຫໍ ນູນ ອິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ໂຍນິໍ ລທ຺ຘານ ມານຸສິໍ;

ວທຎ຺ຎູ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ, ກາຫາມິ ກຸສລໍ ພຫຸ’’ນ຺ຕິ

ເອວມາທິປ຺ປໂຍຄທສ຺ສນໂຕ ວທຎ຺ຎູສທ຺ທາທີນໍ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາໂວ ປສິທ຺ໂຘ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກສ຺ມາ ອິຘ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄນໂຍ ທສ຺ສິໂຕຕິ? ວທຎ຺ຎູອິຈ຺ຈາທີນໍ ເອກນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາວາຠາວໂຕ ທ຺ວິລິງ຺ຄານິ ເຕສໍ ວາຈ຺ຈລິງ຺ຄຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ –

‘‘ສາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ, ວທຎ຺ຎູ ວີຕມຈ຺ຉຣາ;

ສງ຺ເຆ ທານານິ ທສ຺ສາມິ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ປຸນປ຺ປຸນ’’ນ຺ຕິ ຈ,

‘‘ໂກຘນາ ອກຕຎ຺ຎູ ຈາ’’ຕິ ຈ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປໂຍຄິກາ ພຫູ ປາຬິໂຍ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ນີຕິ ອມ຺ເຫຫິ ຐປິຕາ.

ສວິນິຈ຺ຉໂຍຍໍ ອູກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລາວິຠາໂຄ.

ອູກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກໍ ອູກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ໂອກາຣນ຺ຕປທໍ ຠູຘາຕຸມຍໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄມປ຺ປສິທ຺ຘໍ, ອຎ຺ຎໍ ປໂນກາຣນ຺ຕໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ປສິທ຺ຘໍ.

ໂອກາຣນ຺ຕໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ, ໂຄສທ຺ໂທຕິ ວິຠາວເຍ;

ໂຄສທ຺ທສ຺ເສວ ປຸລ຺ລິງ຺ເຄ, ຣູປມສ຺ສາຫຸ ເກຈນ;

ຕຖາ ຫິ ເກຈິ ‘‘ໂຄ, ຄາໂວ, ຄໂວ. ຄາວຸ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕານິ ປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຣູປານິ ວິຍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຣູປານິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕສໍ ມເຕ ມຊ຺ເຌ ຠິນ຺ນສຸວຓ຺ຓານໍ ວຓ຺ຓວິເສສາຠາໂວ ວິຍ ຣູປວິເສສາຠາວໂຕ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາວປຏິປາທນໍ ອນິຊ຺ຌານກ຺ຂມໍ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ຍສ຺ມາ ມາຕຸຄາມສທ຺ທສ຺ສ ‘‘ມາຕຸຄາໂມ, ມາຕຸຄາມາ. ມາຕຸຄາມ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ທ຺ເວ ປທມາລາ ກຕ຺ວາ ເອກາ ປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ປທມາລາ, ເອກາ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປທມາລາຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ວິຍ ອິທໍ ວຈນໍ ອມ຺ເຫ ປຏິຠາຕິ, ຕສ຺ມາ ອນິຊ຺ຌານກ຺ຂມໍ.

ອປິຈ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຣູເປສຸ ປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຣູເປຫິ ສເມສຸ ສນ຺ເຕສຸ ກຖໍ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາໂວ ສິຍາ? ຣູປມາລາວິເສສາຠາວໂຕ. ຍຖາ ຫິ ຣຕ຺ຕິ ອຄ຺ຄິ ອຏ຺ຐິສທ຺ທານໍ ອິກາຣນ຺ຕຠາເວນ ສມຕ຺ເຕປິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຸມນປຸໍສກລິງ຺ຄລກ຺ຂຓຠູໂຕ ຣູປມາລາວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຍຖາ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຣູປມາລາວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ, ນ ຕຖາ ເຕຫາຈຣິເຍຫິ ອຠິມຕສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຣູປມາລາວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຍຖາ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຣູປມາລາວິເສໂສ ຠວຕິ, ຍຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂຄສທ຺ທານໍ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຣູປມາລາວິເສເສນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຍຖາ ຈ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາຍຸສທ຺ທານໍ ປຸນ຺ນປຸໍສກລິງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຣູປມາລາວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂຄສທ຺ທານໍ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຣູປມາລາວິເສເສນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ອວິເສສຕ຺ເຕ ສຕິ ກຖໍ ເຕສໍ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວວຕ຺ຖານໍ ສິຍາ, ກຖຎ຺ຈ ວິສທາວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາ ສິຍາ. ອິທໍ ຐານໍ ອຕີວ ສຓ຺ຫສຸຂຸມໍ ປຣມຄມ຺ຠີຣໍ ມຫາຄຫນໍ ນ ສກ຺ກາ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ມູລຠາສາຠູຕາຍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຊິເນຣິຕາຍ ມາຄຘິກາຍ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕິຍາ ນຍໍ ສມ຺ມາ ອຊານນ຺ເຕນ ອກຕຎາຓສມ຺ຠາເຣນ ເກນຈິ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕຸໍ ວາ ວິຊເຏຕຸໍ ວາ, ອມ຺ຫາກໍ ປນ ມເຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂຄສທ຺ທານໍ ຣູປມາລາວິເສໂສ ເຈວ ທິສ຺ສຕິ, ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວວຕ຺ຖານຎ຺ຈ ທິສ຺ສຕິ, ວິສທາວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາ ຈ ທິສ຺ສຕິ, ນປຸໍສກລິງ຺ຄສ຺ສ ຕທຸຠຍມຸຕ຺ຕາກາຣໂວຫາຣຕາ ຈ ທິສ຺ສຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອິທານິ ອິມສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ອາວິຠາວຕ຺ຖໍ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ອິມໍ ນີຕິໍ ຐເປສ຺ສາມ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິສາສເນ ປຏິປນ຺ນກາ ນິກ຺ກງ຺ຂຠາເວນ ນ ກິລມິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຕາວ ອຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓ ວິຎ຺ຎູນໍ ໂກສລ຺ລຸປ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ຕິສ຺ໂສ ນາມິກປທມາລາໂຍ ກເຖສ຺ສາມ – ເສຍ຺ຍຖິທໍ?

ຄາວີ, ຄາວີ, ຄາວິໂຍ. ຄາວິໍ, ຄາວີ, ຄາວິໂຍ. ຄາວິຍາ, ຄາວີຫິ, ຄາວີຠິ. ຄາວິຍາ, ຄາວີນໍ. ຄາວິຍາ, ຄາວີຫິ, ຄາວີຠິ. ຄາວິຍາ, ຄາວີນໍ. ຄາວິຍາ, ຄາວິຍໍ, ຄາວີສຸ. ໂຠຕິ ຄາວິ, ໂຠຕິໂຍ ຄາວີ, ຄາວິໂຍ.

ອຍໍ ໂຄສທ຺ທໂຕ ວິຫິຕສ຺ສ ອີປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວເສນ ນິປ຺ຜນ຺ນສ຺ສ ອິຕ຺ຖິວາຈກສ຺ສ ອີກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ຄາວີສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.

ໂຄ, ຄາໂວ, ຄໂວ. ຄາວຸໍ, ຄາວໍ, ຄວໍ, ຄາໂວ, ຄໂວ. ຄາເວນ, ຄເວນ, ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄາວສ຺ສ, ຄວສ຺ສ, ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ຄາວາ, ຄາວສ຺ມາ, ຄາວມ຺ຫາ, ຄວາ, ຄວສ຺ມາ, ຄວມ຺ຫາ, ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄາວສ຺ສ, ຄວສ຺ສ, ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ຄາເວ, ຄາວສ຺ມິໍ, ຄາວມ຺ຫິ, ຄເວ, ຄວສ຺ມິໍ, ຄວມ຺ຫິ, ຄາເວສຸ, ຄເວສຸ, ໂຄສຸ. ໂຠ ໂຄ, ຠວນ຺ໂຕ ຄາໂວ, ຄໂວ.

ອຍໍ ປຸມວາຈກສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.

ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ. ຄາວໍ, ຄວໍ, ຄາວິໍ, ຄາໂວ, ຄາວີ ຄໂວ. ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ໂຄສຸ. ໂຠຕິ ໂຄ, ໂຠຕິໂຍ ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ. ອຍໍ ປຸມິຕ຺ຖິວາຈກສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕສ຺ສິຕ຺ຖິປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທນາມິກປທມາລາ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ຄາວຸ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ເອກນ຺ຕປຸມວາຈກຕ຺ຕາ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ເອກນ຺ຕປຸມວາຈກຕ຺ຕຎ຺ຈສ຺ສ ອາຫຈ຺ຈປາຬິຍາ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ປນ ຠິກ຺ຂເວ ວສ຺ສູປຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອິຕ຺ຖີ ນິມນ຺ເຕສິ ‘ເອຫິ ຠນ຺ເຕ, ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ສຸວຓ຺ຓໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ເຂຕ຺ຕໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ວຕ຺ຖຸໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ຄາວຸໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ຄາວິໍ ວາ ເຕ ເທມິ. ທາສໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ທາສິໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ຘີຕຣໍ ວາ ເຕ ເທມິ ຠຣິຍຕ຺ຖາຍ, ອຫໍ ວາ ເຕ ຠຣິຍາ ໂຫມິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ເຕ ຠຣິຍໍ ອາເນມີ’ຕິ’’ ເອວໍ ອາຫຈ຺ຈປາຬິຍາ ຎາຍຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ຄາວຸ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ປຸມາ ວຸຕ຺ໂຕ, ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ອິຕ຺ຖີ, ຍໍ ປນ ອິມິສ຺ສໍ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປທມາລາຍໍ ‘‘ຄາວີ’’ຕິ ປທໍ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ‘‘ກຎ຺ຎາ’’ຕິ ປທໍ ວິຍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ອວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາວິຎ຺ຎາປເນ ສມຕ຺ຖໍ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ອິຕເຣສຸ ລິງ຺ເຄສຸ ສມານສຸຕິກຠາເວນ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອາຄຕປທໍ ເອກມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ‘‘ຄາວີ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ຈ ອິເມສໍ ສທ຺ທານໍ ກຕ຺ຖຈິ ຐາເນ ອິຕ຺ຖິປຸເມສຸ ສາມຎ຺ຎວເສນ ປວຕ຺ຕິໍ ອຸປຣິ ກຖຍິສ຺ສາມ. ຍາ ປນມ຺ເຫຫິ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ. ຄາວໍ, ຄວໍ, ຄາວິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປທມາລາ ກຕາ, ຕຕ຺ຖ ໂຄສທ຺ທໂຕ ສິໂຍນໍ ອີກາຣາເທໂສ ອໍວຈນສ຺ສ ຈ ອິໍກາຣາເທໂສ ຠວຕິ, ເຕນ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ‘‘ຄາວີ ຄາວີ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ຣູປານິ ທສ຺ສິຕານິ. ຕຖາ ຫິ ມຸຂມຕ຺ຕທີປນິຍໍ ສທ຺ທສຕ຺ຖວິທຸນາ ວຊິຣພຸທ຺ຘາຈຣິເຍນ ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍ ໂກສລ຺ລວເສນ ໂຄສທ຺ທໂຕ ໂຍນມີກາຣາເທໂສ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ປນ ໂຄສທ຺ທໂຕ ໂຍນມີກາຣາເທໂສ ຠວຕິ, ຕຖາ ສິສ຺ສີກາຣາເທໂສ ອໍວຈນສ຺ສ ຈ ອິໍກາຣາເທໂສ ຠວຕິ. ອຕ຺ຣິມາ ນຍຄ຺ຄາຫປຣິທີປນິໂຍ ຄາຖາ –

ອີປຈ຺ຈຍາ ສິທ຺ເຘສ຺ວປິ, ‘‘ຄາວີ ຄາວີ’’ຕິອາທິສຸ;

ປຐເມກວຈນາທິ-ອນ຺ເຕສຸ ຊິນສາສເນ.

ວທຕາ ໂຍນມີກາຣໍ, ໂຄສທ຺ທສ຺ສິຕ຺ຖິຍໍ ປນ;

ອວິສທຕ຺ຕມກ຺ຂາຕຸໍ, ນໂຍ ທິນ຺ໂນຕິ ໂນ ຣຸຈິ.

ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຈ –

‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ-ວຈເນນ ປນິຕ຺ຖິຍໍ;

ອວິສທຕ຺ຕມກ຺ຂາຕຸໍ, ນໂຍ ທິນ຺ໂນຕິ ໂນ ຣຸຈິ.

ຕຖາ ຫິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາທີສຸ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ‘‘ເຉໂກ ຫິ ໂຄປາລໂກ ສກ຺ຂຣາໂຍ ອຸຈ຺ຉງ຺ເຄນ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊຸທຓ຺ຑຫຕ຺ໂຖ ປາໂຕວ ວຊໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄາໂວ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ປລິຆຖມ຺ຠມຕ຺ຖເກ ນິສິນ຺ໂນ ທ຺ວາຣໍ ປຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕໍ ຄາວິໍ ‘ເອໂກ ທ຺ເວ’ຕິ ສກ຺ຂຣໍ ຂິປິຕ຺ວາ ຄເຓຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປເທເສ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ອິຕ຺ຖິປຸມວາຈກສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາ ວິຫິຕາ. ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ຫິ ອິມິນາ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອິຕ຺ຖິປຸມຠູຕາ ໂຄຓາ ຄຫິຕາ, ຕຖາ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາປິ ອິຕ຺ຖິຠູໂຕ ປຸມຠູໂຕ ຈ ໂຄໂຓ. ເອວໍ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ຈ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ຈ ອິເມ ສທ຺ທາ ສທ຺ທສຕ຺ຖວິທູຫິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ນິຣຸຕ຺ຕິນຍກຸສລຕາຍ ສມານລິງ຺ຄວເສນ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ປກຣເຓ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ວາກ຺ເຍ ປິຓ຺ຑີກຕາ. ຍທິ ຫິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄ ວຕ຺ຕມານສ຺ສ ອິຕ຺ຖິປຸມວາຈກສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ປທມາລາຍໍ ‘‘ຄາວີ ຄາວິ’’ມິຈ຺ເຈຕານິ ຣູປານິ ນ ລພ຺ເຠຍ຺ຍຸໍ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຄາວ’’ນ຺ຕິຈ຺ເຈວ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ປນ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ຈ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິປຸມວເສນ ສພ຺ເພສໍ ຄຸນ຺ນໍ ສງ຺ຄາຫກວຈນໍ ວຕ຺ວາ ເຕເຍວ ຄາໂວ ສນ຺ຘາຍ ປຸນ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ປຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕໍ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ສທ຺ທຣຈນໍ ກຸພ຺ພິໍສຸ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວຈນເມວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວຈນໍ ອິທໍ ຄາວີສທ຺ເທນ ອິຕ຺ຖິຍາເຍວ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ເຈ? ນ, ປກຣຓວເສນ ອຕ຺ຖນ຺ຕຣສ຺ສ ວິທິຕຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ສພ຺ພວເຊສຸ ‘‘ອິຕ຺ຖິໂຍເຍວ ວສນ຺ຕິ, ນ ປຸມາໂນ’’ຕິ ຈ, ‘‘ປຸມາໂນເຍວ ວສນ຺ຕິ, ນ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິ ຈ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ອປິຈ ‘‘ຄາວິມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ປລາຍນ຺ຕິ ‘ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ມຎ຺ຎມານາ’’ຕິ ປາຬິ ທິສ຺ສຕິ, ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ອິຕ຺ຖິຠູໂຕ ປຸມຠູໂຕ ຈ ສພ຺ໂພ ໂຄ ຄຫິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິຕຣຖາ ‘‘ອິຕ຺ຖິຠູໂຕເຍວ ໂຄ ຠິກ຺ຂູຕິ ມຎ຺ຎິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອິຕິ ປາຬິນເຍນ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄ ວຕ຺ຕມານມ຺ຫາ ອິຕ຺ຖິປຸມວາຈກສ຺ມາ ໂຄສທ຺ທໂຕ ອໍວຈນສ຺ສ ອິໍກາຣາເທໂສ ໂຫຕີຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ.

ວຊິຣພຸທ຺ຘາຈຣິເຍນປິ ໂຄສທ຺ທໂຕ ອີປຈ຺ຈເຍ ກາຕພ຺ເພປິ ອກຕ຺ວາ ໂຍນມີກາຣາເທໂສ ກໂຕ. ຕສ຺ສາຘິປ຺ປາໂຍ ເອວໍ ສິຍາ ໂຄສທ຺ທໂຕ ອີປຈ຺ຈເຍ ກເຕ ສຕິ ອີປຈ຺ຈຍວເສນ ‘‘ຄາວີ’’ຕິ ນິປ຺ຜນ຺ນສທ຺ໂທ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວິສເຍ ‘‘ມິຄີ ໂມຣີ ກຸກ຺ກຸຏີ’’ອິຈ຺ຈາທໂຍ ວິຍ ອິຕ຺ຖິວາຈໂກເຍວ ສິຍາ, ນ ກຕ຺ຖຈິປິ ອິຕ຺ຖິປຸມວາຈໂກ, ຕສ຺ມາ ສາສນານຸກູລປ຺ປໂຍຄວເສນ ໂຍນມີກາຣາເທໂສ ກາຕພ຺ໂພຕິ. ອິຕິ ວຊິຣພຸທ຺ຘາຈຣິຍມເຕ ໂຄສທ຺ທໂຕ ໂຍນໍ ອີກາຣາເທໂສ ໂຫຕີຕິ ຎາຍຕິ.

ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ຍສ຺ມາ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ‘‘ຄາໂວ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປຫຣິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຣຈິຕາຍ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ປຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕໍ ຄາວິໍ ‘ເອໂກ ທ຺ເວ’ຕິ ສກ຺ຂຣໍ ຂິປິຕ຺ວາ ຄເຓຕີ’’ຕິ ວຈນປຣິໂຍສານາຍ ສທ຺ທຣຈນາຍໍ ‘‘ເອໂກ ຄາວີ, ທ຺ເວ ຄາວີ’’ຕິ ອຕ຺ຖໂຍຊນານໂຍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ອຸປໂຍຄວຈນຎ຺ຈ ທິສ຺ສຕິ. ອິຕິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານໍ ມເຕ ໂຄສທ຺ທໂຕ ສິໂຍນມີກາຣາເທໂສ ອໍວຈນສ຺ສ ອິໍກາຣາເທໂສ ໂຫຕີຕິ ຎາຍຕິ. ຕສ຺ມາເຍວມ຺ເຫຫິ ຍາ ສາ ໂອກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ, ຄາວໍ, ຄາວິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປທມາລາ ຐປິຕາ, ສາ ປາຬິນຍານຸກູລາ ອຏ຺ຐກຖານຍານຸກູລາ ກຈ຺ຈາຍນາຈຣິຍມຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປທນິປ຺ຜຕ຺ຕິຊນກສ຺ສ ຄຣຸໂນ ຈ ມຕານຸກູລາ, ‘‘ຄາວີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ປນ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອວິສທາກາຣໂວຫາຣຕ຺ຕຎ຺ຈ ສາເຘຕິ. ອິຈ຺ເຈສາ ປາຬິນຍາທີສຸ ຎາເຓນ ສມ຺ມາ ອຸປປຣິກ຺ຂິຍມາເນສຸ ອຕີວ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກປິ ໂທໂສ. ເອຕ຺ຖ ປນ ປຈ຺ຈຕ຺ໂຕປໂຍຄາລປນານໍ ພຫຸວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຄາວິໂຍ’’ຕິ ປທຎ຺ຈ ກຣຓສມ຺ປທານນິສ຺ສກ຺ກສາມີນເມກວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຄາວິຍາ’’ຕິ ປທຎ຺ຈ ກຣຓນິສ຺ສກ຺ການໍ ພຫຸວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຄາວີຫິ ຄາວີຠີ’’ຕິ ປທານິ ຈ ສມ຺ປທານສາມີນໍ ພຫຸວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຄາວີນ’’ນ຺ຕິ ປທຎ຺ຈ ຠຸມ຺ມວຈນຏ຺ຐາເນ ‘‘ຄາວິຍາ, ຄາວິຍໍ, ຄາວີສູ’’ຕິ ປທານິ ຈາຕິ ອິມານິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ໂສຬສ ປທານິ ເອກນ຺ເຕນ ອີປຈ຺ຈຍວເສນ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ເອກນ຺ຕິຕ຺ຖິວາຈກຕ຺ຕາ ຈ ນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ນິຈ຺ຉໂຍ ວຸຈ຺ຈເຕ ໂສຕູນໍ ນິກ຺ກງ຺ຂຠາວາຍ – ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປເທສຸ ຫິ ‘‘ຄາວີ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ອິມານິ ອີປຈ຺ຈຍວເສນ ວາ ອີກາຣິໍກາຣາເທສວເສນ ວາ ສິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອເຕສຸ ປຈ຺ຉິມນໂຍ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ, ປຸພ຺ພນໂຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ. ຕຖາ ‘‘ຄາວີ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ອິມານິ ອີປຈ຺ຈຍວເສນປິ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອິຕ຺ຖິວາຈການິ ຠວນ຺ຕິ ອີກາຣິໍກາຣາເທສວເສນປິ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ກຕ຺ຖຈິ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວເສນ ອິຕ຺ຖິປຸມວາຈການິ ຠວນ຺ຕິ. ເອເຕສຸປິ ປຈ຺ຉິໂມເຍວ ນໂຍ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ, ປຸພ຺ພນໂຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ. ‘‘ຄາວິໂຍ. ຄາວິຍາ, ຄາວີຫິ, ຄາວີຠິ. ຄາວີນໍ. ຄາວິຍໍ, ຄາວີສູ’’ຕິ ເອຕານິ ປນ ອີປຈ຺ຈຍວເສເນວ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ສພ຺ພຖາປິ ອິຕ຺ຖີນໍເຍວ ວາຈການິ ຠວນ຺ຕິ. ອິຕ຺ຖິຠູເຕສ຺ເວວ ໂຄທພ຺ເພສຸ ໂລກສງ຺ເກຕວເສນ ວິເສສໂຕ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອກນ຺ຕໂຕ ອິຕ຺ຖິທພ຺ເພສຸ ປວຕ຺ຕານິ ‘‘ມິຄີ ໂມຣີ ກຸກ຺ກຸຏີ’’ອິຈ຺ຈາທີນິ ປທານິ ວິຍ. ກິຎ຺ຈາປິ ປນ ‘‘ນທີ ມຫີ’’ອິຈ຺ຈາທີນິປິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານິ ອີປຈ຺ຈຍວເສເນວ ສິທ຺ຘານິ, ຕຖາປິ ຕານິ ອວິຎ຺ຎາຓກຕ຺ຕາ ຕທຕ຺ຖານໍ ອິຕ຺ຖິທພ຺ເພສຸ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອິຕ຺ຖິປຸມນປຸໍສກຠາວຣຫິຕາ ຫິ ຕທຕ຺ຖາ. ຍສ຺ມາ ປນ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄ ໂຄສທ຺ເທ ເອນໂຍໂຄ ເອສຸກາໂຣ ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄາເວນ ຄເວນ ຄາເວສຸ ຄເວສູ’’ຕິ ປທານິ ນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍສ຺ມາ ຈ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ເຄນ ໂຄສທ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສສ຺ມາສ຺ມິໍວຈນານິ ສຣູປໂຕ ປຣຕ຺ຕໍ ນ ຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄາວສ຺ສ ຄວສ຺ສ ຄາວສ຺ມາ ຄວສ຺ມາ ຄາວສ຺ມິໍ ຄວສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ປທານິ ນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍສ຺ມາ ຈ ຕຕ຺ຖ ສ຺ມາວຈນສ຺ສ ອາເທສຠູໂຕ ອາກາໂຣ ຈ ມ຺ຫາກາໂຣ ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄາວາ ຄວາ ຄາວມ຺ຫາ ຄວມ຺ຫາ’’ຕິ ປທານິ ນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍສ຺ມາ ຈ ສ຺ມິໍວຈນສ຺ສ ອາເທສຠູໂຕ ເອກາໂຣ ຈ ມ຺ຫິກາໂຣ ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄາເວ ຄເວ ຄາວມ຺ຫິ ຄວມ຺ຫີ’’ຕິ ປທານິ ນ ວຸຕ຺ຕານິ. ອປິຈ ‘‘ຍາຍ ຕາຍາ’’ຕິອາທີຫິ ສມານາຘິກຣຓປເທຫິ ໂຍເຊຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາປິ ‘‘ຄາເວນ ຄເວນາ’’ຕິອາທີນິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຏ຺ຐາເນ ນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ຍາຍ ຕາຍ’’ອິຈ຺ຈາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ຄາເວນ ຄເວນາ’’ຕິອາທີນິ ນ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ ເອກນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄຣູປຕ຺ຕາ.

ເກຈິ ປເນຕ຺ຖ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ຍາ ຕຸມ຺ເຫຫິ ໂອກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປທມາລາ ຐປິຕາ, ສາ ‘‘ມາຕຸຄາໂມ ອິຕ຺ຖີ ມາຕຸຄາມາ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສທິສາ ຈ ໂຫຕີຕິ? ຕນ຺ນ. ມາຕຸຄາມອິຕ຺ຖີສທ຺ທາ ຫິ ນານາລິງ຺ຄາ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາເວນ, ນານາຘາຕຸກາ ຈ ຄມຸ ອິສຸຘາຕຸວເສນ, ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ໂຄ ຄາວີສທ຺ທາ ເອກລິງ຺ຄາ ອິຕ຺ຖິ ລິງ຺ຄຠາເວນ, ເອກຘາຕຸກາ ຈ ຄມຸຘາຕຸວເສນາຕິ. ຍຊ຺ເຊວໍ ໂຄຓສທ຺ທສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສາເທສວເສນ ກຈ຺ຈາຍເນນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕທາເທສຕ຺ຕໍ ເອກຘາຕຸກຕ຺ຕຎ຺ຈາຄມ຺ມ ເຕນາປິ ສທ຺ຘິໍ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ປທມາລາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ? ນ, ໂຄຓສທ຺ທສ຺ສ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕາ ອກາຣນ຺ຕຕາປກຕິກຕ຺ຕາ ຈ. ຕຖາ ຫິ ໂສ ວິສຸໍ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຏ຺ຐາເນ ອຸທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ອຍໍ ປນ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ’’ຕິອາທິກາ ປທມາລາ ໂອກາຣີກາຣນ຺ຕປທານິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາຕິ ນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພາ, ອຖ ໂຂ ວິກປ຺ເປນ ໂຄສທ຺ທໂຕ ປເຣສໍ ສິ ໂຍ ອໍວຈນານໍ ອີກາຣິໍກາຣາເທສວເສນ ວຸຕ຺ຕປທວນ຺ຕຕ຺ຕາ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປທມາລາ ອິຈ຺ເຈວ ສາຣໂຕ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພາ.

ອິທານິ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາວສາຘການິ ສຸຕ຺ຕປທານິ ໂລກິກປ຺ປໂຍຄານິ ຈ ກຖຍາມ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠິກ຺ຂເວ ວສ຺ສານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ສຣທສມເຍ ກິຏ຺ຐສມ຺ພາເຘ ໂຄປາລໂກ ຄາໂວ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຕາ ຄາໂວ ຕໂຕ ຕໂຕ ທຓ຺ເຑນ ອາໂກເຏຍ຺ຍ.

ອນ຺ນທາ ພລທາ ເຈຕາ, ວຓ຺ຓທາ ສຸຂທາ ຈ ຕາ;

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວສໍ ຎຕ຺ວາ, ນາສ຺ສຸ ຄາໂວ ຫນິໍສຸ ເຕ.

ສພ຺ພາ ຄາໂວ ສມາຫຣຕິ. ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ ຠນ຺ເຕ ຄາໂວ ວຈ຺ຉຄິທ຺ຘິນິໂຍ’’ຕິ ອິມານິ ສຸຕ຺ຕປທານິ. ‘‘ໂຄສຸ ທຸຍ຺ຫມານາສຸ ຄໂຕ’’ຕິອາທີນິ ປນ ໂລກິກປ຺ປໂຍຄານິ. ອິຕິ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາໂວປິ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາໂວ ວິຍ ສາຣໂຕ ປຈ຺ເຈຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ’’ຕິອາທີນິ ກິຎ຺ຈາປິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຠາເວນ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕຖາປິ ຍຖາປໂຍຄໍ ‘‘ປຊາ ເທວຕາ’’ຕິປທານິ ວິຍ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສວາຈກາເນວ ຠວນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ‘‘ສາ ໂຄ’’ຕິ ວາ ‘‘ຕາ ຄາໂວ’’ຕິ ວາ ວຸຕ຺ເຕ ອິຕ຺ຖິປຸມຠູຕາ ສພ຺ເພປິ ໂຄຓາ ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ອີທິເສ ຐາເນ ເອກນ຺ຕໂຕ ລິງ຺ຄໍ ປຘານໍ, ອຕ຺ໂຖເຍວ ປຘາໂນ. ‘‘ວເຊຄາໂວ ທຸຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກິຎ຺ຈາປິ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ອຍໍ ສທ຺ໂທ ປຸເມປິ ວຕ຺ຕຕິ, ຕຖາປິ ທຸຫນກ຺ຣິຍາຍ ປຸເມ ອສມ຺ຠວໂຕ ອຕ຺ຖວເສນ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຎາຍນ຺ເຕ. ‘‘ຄາວີ ທຸຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ລິງ຺ຄວເສນ ອຕ຺ຖວເສນ ຈ ວຈນໂຕ ໂກ ສໍສຍມາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ວິຎ຺ຎູ. ‘‘ຕາ ຄາໂວ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ວຈນໂຕ ກທາຈິ ກສ຺ສຈິ ສໍສໂຍ ສິຍາ ‘‘ນນຸ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິ, ປຸລ຺ລິງ຺ຄວເສນ ປນ ‘‘ເຕ ຄາໂວ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສໍສໂຍ ນຕ຺ຖິ, ອິຕ຺ຖິໂຍ ຈ ປຸມາໂນ ຈ ຎາຍນ຺ເຕ ປຸລ຺ລິງ຺ຄພຫຸວຈເນນ ກຕ຺ຖຈິ ອິຕ຺ຖິປຸມສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ອເຖຕ຺ຖ ສີຫາ ພ຺ຍຄ຺ຆາ ຈາ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ‘‘ຄາວີ ຈຣຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ຄາວິໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ອິຕ຺ຖີ ວິຎ຺ຎາຍເຕ ຄາວີສທ຺ເທນ ອິຕ຺ຖິຍາ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ໂລກິກປ຺ປໂຍເຄສຸ ຫິ ສາສນິກປ຺ປໂຍເຄສຸ ຈ ຄາວີສທ຺ເທນ ອິຕ຺ຖີ ຄຍ຺ຫຕິ. ເອກຈ຺ຈໍ ປນ ສາສນິກປ຺ປໂຍຄໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຄາວີ’’ຕິ, ‘‘ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອິຕ຺ຖິປຸຣິສສາຘາຣຓວຈນມໂວຈຸມ຺ຫ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠິກ຺ຂເວ ທກ຺ໂຂ ໂຄຆາຕໂກ ວາ ໂຄຆາຕກນ຺ເຕວາສີ ວາ ຄາວິໍ ວຘິຕ຺ວາ ຈຕຸມຫາປເຖ ພິລໂສ ວິຠຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ອສ຺ສາ’’ຕິ ປາຬິ ທິສ຺ສຕິ. ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຈ ‘‘ຄາໂວ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິປຸມສາຘາຣຓໍ ສທ຺ທຣຈນໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຕເທວ ອິຕ຺ຖິປຸມໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ປຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕໍ ຄາວິ’’ນ຺ຕິ ຣຈິຕາ ສທ຺ທຣຈນາ ທິສ຺ສຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຫິ ໂຄຊາຕິຍໍ ຐິຕາ ອິຕ຺ຖີປິ ປຸມາປິ ‘‘ຄາວີ’’ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ວິເສສໂຕ ປນ ‘‘ຄາວີ’’ຕິ ອິທໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ອຘິວຈນໍ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປາຬິປ຺ປເທສາທີສຸ ‘‘ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ພາຫິຍໍ ທາຣຸຈີຣິຍໍ ຄາວີ ຕຣຸຓວຈ຺ຉາ ອຘິປຕິຕ຺ວາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສີ’’ຕິ, ‘‘ຄາວຸໍ ວາ ເຕ ເທມິ, ຄາວິໍ ວາ ເຕ ເທມີ’’ຕິ ຈ ‘‘ຕິຓສີໂຫ ກໂປຕວຓ຺ຓຄາວີສທິໂສ’’ຕິ ຈ ປໂຍຄທສ຺ສນໂຕ ອິຕ຺ຖີ ກຖິຍຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຄສທ຺ເທນ ປນ ‘‘ໂຄທຸຫນໍ. ຄທ຺ທຸຫນໍ. ໂຄຂີຣໍ ໂຄຘໂນ ໂຄຣູປານິ ຈາ’’ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ອິຕ຺ຖີປິ ປຸມາປິ ກຖິຍຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ໂອກາຣນ຺ຕສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ປທມາລາຍໍ ປາຬິນຍາທິນິສ຺ສິໂຕ ອຕ຺ຖຍຸຕ຺ຕິນໂຍ ວຸຈ຺ຈເຕ ວິຎ຺ຎູນໍ ໂກສລ຺ລຊນນຕ຺ຖໍ –

ສາ ໂຄ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາ ຄາວີ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕາ ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕໍ ຄາວໍ, ຄາວິໍ, ຄວໍ ປສ຺ສຕິ, ຕາ ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ ປສ຺ສຕິ. ຕາຫິ ໂຄຫິ, ໂຄຠິ ກຕໍ. ຕາສໍ ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ ເທຕິ. ຕາຫິ ໂຄຫິ, ໂຄຠິ ອເປຕິ. ຕາສໍ ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ ສິງ຺ຄານິ. ຕາສຸ ໂຄສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ. ໂຠຕິ ໂຄ ຕ຺ວໍ ຕິຏ຺ຐ, ໂຠຕິໂຍ ຄາໂວ ຄາວີ, ຄວາ ຕຸມ຺ເຫ ຕິຏ຺ຐຖ.

ອປໂຣປິ ວຸຈ຺ຈເຕ –

ສາ ໂຄ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາ ຄາວີ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕາ ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕໍ ຄາວໍ, ຄາວິໍ, ຄວໍ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕິໍ ປສ຺ສຕິ, ຕາ ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕິໂຍ ປສ຺ສຕິ. ຕາຫິ ໂຄຫິ, ໂຄຠິ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີຫິ ກຕໍ. ຕາສໍ ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີນໍ ເທຕິ. ຕາຫິ ໂຄຫິ, ໂຄຠິ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີຫິ ອເປຕິ. ຕາສໍ ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີນໍ ສນ຺ຕກໍ. ຕາສຸ ໂຄສຸ ນທິໍ ຕຣນ຺ຕີສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຣ ຍາ ສາ ‘‘ໂຄ, ຄາວີ, ຄາໂວ, ຄາວີ, ຄໂວ’’ຕິອາທິນາ ໂອກາຣນ຺ຕສ຺ສິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ປທມາລາ ຐປິຕາ, ສາ ‘‘ໂຄ, ຄາໂວ ຄໂວ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ປທມາລາໂຕ ສວິເສສາ ປຈ຺ຈຕ຺ໂຕປໂຍຄາລປນຏ຺ຐາເນ ຈຕຸນ຺ນໍ ກຎ຺ຎາສທ຺ທານໍ ວິຍ ຄາວີສທ຺ທານໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ປນາຍໍ ວິເສໂສ, ຕສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ໂອກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ອຎ຺ເຎສມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານໍ ວິຍ ອວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພາ, ນ ປຸລ຺ລິງ຺ຄານໍ ວິຍ ວິສທາກາຣໂວຫາຣຕາ, ນາປິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄານໍ ວິຍ ອຸຠຍມຸຕ຺ຕາກາຣໂວຫາຣຕາ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖ ນິຈ຺ຉຍກຣຓີ ຄາຖາ ວຸຈ຺ຈຕິ –

ທຸວິນ຺ນໍ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ, ຍຖາ ທິສ຺ສຕິ ນານຕາ;

ໂຄສທ຺ທານໍ ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາວ ນານຕາ.

ຕຖາ ຫິ ປຸມິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ ວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ຍຖາ?