໕. ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄນາມິກປທມາລາ

ຠູ ຘາຕຸໂຕ ປວຕ຺ຕານໍ, ນາມິການມິໂຕ ປຣໍ;

ນາມມາລໍ ປກາສິສ຺ສໍ, ນາມມາລນ຺ຕຣມ຺ປິ ຈ.

ວິປ຺ປກິຓ຺ຓກຖາ ເອຕ຺ຖ, ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ນ ເຫສ຺ສຕິ;

ປເຠໂທ ນາມມາລານໍ, ປຣິປຸຓ຺ໂຓວ ເຫຫິຕິ.

ປຸພ຺ພາຈຣິຍສີຫານໍ, ຕສ຺ມາ ອິຘ ມຕໍ ສຸຕໍ;

ປຸເຣຈຣໍ ກຣິຕ຺ວານ, ວກ຺ຂາມິ ສວິນິຈ຺ຉຍໍ.

ປຸຣິໂສ, ປຸຣິສາ. ປຸຣິສໍ, ປຸຣິເສ. ປຸຣິເສນ, ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠິ. ປຸຣິສສ຺ສ, ປຸຣິສານໍ. ປຸຣິສາ, ປຸຣິສສ຺ມາ, ປຸຣິສມ຺ຫາ, ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠິ. ປຸຣິສສ຺ສ, ປຸຣິສານໍ. ປຸຣິເສ, ປຸຣິສສ຺ມິໍ, ປຸຣິສມ຺ຫິ, ປຸຣິເສສຸ. ໂຠ ປຸຣິສ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ.

ອຍມາຍສ຺ມຕາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ປຠິນ຺ນປຏິສມ຺ຠິເທນ ກຕສ຺ມາ ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏກໂຕ ອຸທ຺ຘຣິໂຕ ປຸຣິສອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລານໂຍ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິສວຈນເອກວຈນປຸຖຸວຈເນສຸ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນາທີນິ ຠວນ຺ຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ປຸຣິໂສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ປຸຣິສາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິໂສຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິສາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິສໍ ປສ຺ສຕິ, ປຸຣິເສ ປສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິສນ຺ຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິເສຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິເສນ ກຕໍ, ປຸຣິເສຫິ ກຕໍ, ປຸຣິເສຠິ ກຕໍ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິເສນາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ກຣຓວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠີຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ກຣຓວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິສສ຺ສ ທີຍເຕ, ປຸຣິສານໍ ທີຍເຕ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິສສ຺ສາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ສມ຺ປທານວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິສານນ຺ຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ສມ຺ປທານວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິສາ ນິສ຺ສຏໍ, ປຸຣິສສ຺ມາ ນິສ຺ສຏໍ, ປຸຣິສມ຺ຫາ ນິສ຺ສຏໍ, ປຸຣິເສຫິ ນິສ຺ສຏໍ, ປຸຣິເສຠິ ນິສ຺ສຏໍ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິສາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ ຠວຕິ. ປຸຣິສສ຺ມາຕິ…ເປ… ປຸຣິສມ຺ຫາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠີຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິສສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄໂຫ, ປຸຣິສານໍ ປຣິຄ຺ຄໂຫ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິສສ຺ສາຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ສາມິວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິສານນ຺ຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ສາມິວຈນໍ ຠວຕິ.

ປຸຣິເສ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ປຸຣິສສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ປຸຣິສມ຺ຫິ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ປຸຣິເສສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິເສຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ຠຸມ຺ມວຈນໍ ຠວຕິ, ປຸຣິສສ຺ມິນ຺ຕິ…ເປ… ປຸຣິສມ຺ຫີຕິ…ເປ… ປຸຣິເສສູຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ຠຸມ຺ມວຈນໍ ຠວຕິ.

ໂຠ ປຸຣິສ ຕິຏ຺ຐ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ ຕິຏ຺ຐຖ. ຕຕ຺ຣ ໂຠ ປຸຣິສອິຕິ ປຸຣິສວຈເນ ເອກວຈເນ ອາລປນໍ ຠວຕິ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາອິຕິ ປຸຣິສວຈເນ ປຸຖຸວຈເນ ອາລປນໍ ຠວຕີຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ນໂຍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ໂພ.

ຍມກມຫາເຖເຣນ ກຕາຍ ປນ ຈູຬນິຣຸຕ຺ຕິຍໍ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ’’ອິຕິ ທີຆວເສນ ອາລປນພຫຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ຕາທິໂສ ນໂຍ ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏເກ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາປິ ພຫູນມາລປນວິສເຍ ‘‘ໂຠ ຍກ຺ຂາ’’ອິຕິອາທີນໍ ອາລປນພຫຸວຈນານໍ ຊາຕກຏ຺ຐກຖາທີສຸ ທິສ຺ສນໂຕ ປສຕ຺ຖຕໂຣວ ໂຫຕິ ວິຎ຺ຎູນໍ ປມາຓຎ຺ຈ, ຕສ຺ມາ ອິມິນາ ຍມກມຫາເຖຣມເຕນປິ ‘‘ປຸຣິໂສ ປຸຣິສາ ປຸຣິສ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ວຕ຺ວາ ອາມນ຺ຕເນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ, ໂຠ ປຸຣິສາ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ’’ຕິ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຣິໂສຕິ ປຐມາຍ ເອກວຈນໍ. ປຸຣິສາຕິ ພຫຸວຈນໍ. ປຸຣິສນ຺ຕິ ທຸຕິຍາຍ ເອກວຈນໍ. ປຸຣິເສຕິ ພຫຸວຈນໍ. ປຸຣິເສນາຕິ ຕຕິຍາຍ ເອກວຈນໍ. ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠີຕິ ທ຺ເວ ພຫຸວຈນານິ. ປຸຣິສສ຺ສາຕິ ຈຕຸຕ຺ຖິຍາ ເອກວຈນໍ. ປຸຣິສານນ຺ຕິ ພຫຸວຈນໍ. ປຸຣິສາ, ປຸຣິສສ຺ມາ, ປຸຣິສມ຺ຫາຕິ ຕີຓິ ປຎ຺ຈມິຍາ ເອກວຈນານິ. ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠີຕິ ທ຺ເວ ພຫຸວຈນານິ. ປຸຣິສສ຺ສາຕິ ຉຏ຺ຐິຍາ ເອກວຈນໍ. ປຸຣິສານນ຺ຕິ ພຫຸວຈນໍ. ປຸຣິເສ, ປຸຣິສສ຺ມິໍ, ປຸຣິສມ຺ຫີຕິ ຕີຓິ ສຕ຺ຕມິຍາ ເອກວຈນານິ. ປຸຣິເສສູຕິ ພຫຸວຈນໍ. ໂຠ ປຸຣິສາຕິ ອຏ຺ຐມິຍາ ເອກວຈນໍ. ໂຠ ປຸຣິສາ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາຕິ ທ຺ເວ ພຫຸວຈນານິ.

ກິຎ຺ຈາເປເຕສຸ ‘‘ປຸຣິສາ’’ຕິ ອິທໍ ປຐມາປຎ຺ຈມີອຏ຺ຐມີນໍ, ‘‘ປຸຣິເສ’’ຕິ ອິທໍ ທຸຕິຍາສຕ຺ຕມີນໍ, ‘‘ປຸຣິເສຫິ, ປຸຣິເສຠີ’’ຕິ ຕຕິຍາປຎ຺ຈມີນໍ, ‘‘ປຸຣິສານ’’ນ຺ຕິ ຈຕຸຕ຺ຖີຉຏ຺ຐີນໍ ເອກສທິສໍ, ຕຖາປິ ອຕ຺ຖວເສນ ອສງ຺ກຣຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຖໍ? ‘‘ປຸຣິໂສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ປຸຣິສາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ປຸຣິສໍ ປສ຺ສຕິ, ປຸຣິເສ ປສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ.

ຕຕ຺ຖ ຈ ໂຠຕິ ອາມນ຺ຕນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ໂສ ນ ເກວລໍ ເອກວຈນໍເຍວ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ພຫຸວຈນມ຺ປິ ໂຫຕີຕິ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ’’ອິຕິ ພຫຸວຈນປ຺ປໂຍໂຄປິ ຄຫິໂຕ. ‘‘ຠວນ຺ໂຕ’’ຕິທໍ ປນ ພຫຸວຈນເມວ ໂຫຕີຕິ ‘‘ປຸຣິສາ’’ຕິ ປຸນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິຕິ ຍມກມຫາເຖເຣນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ’’ອິຕິ ທີຆວເສນ ອາລປນພຫຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ປາຬິຍໍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຈ ນິປາຕຠູໂຕ ໂຠສທ຺ໂທ ເອກວຈນພຫຸວຈນວເສນ ທ຺ວິຘາ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຕ຺ຣິມານິ ນິທສ຺ສນປທານິ – ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ ສປຣິຄ຺ຄຫານໍ ເຕວິຊ຺ຊານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອປຣິຄ຺ຄເຫນ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທຕິ ສເມຕີຕິ, ໂນ ຫິທໍ ໂຠ ໂຄຕມ. ອຈ຺ຉຣິຍໍ ໂຠ ອານນ຺ທ, ອພ຺ຠຸຕໍ ໂຠ ອານນ຺ທ, ເອຫິ ໂຠ ສມຓ, ໂຠ ປພ຺ພຊິຕ’’ອິຈ຺ຈາທິປາຬິໂຕ ອຏ຺ຐກຖາໂຕ ຈ ໂຠສທ຺ທສ຺ສ ເອກວຈນປ຺ປໂຍເຄ ປວຕ຺ຕິນິທສ຺ສນໍ, ‘‘ເຕນ ຫິ ໂຠ ມມປິ ສຸຓາຖ. ຍຖາ ມຍເມວ ອຣຫາມ ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ, ນາຫໍ ໂຠ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ສຸຠາສິຕໂຕ ນາພ຺ຠນຸໂມທາມິ, ປສ຺ສຖ ໂຠ ອິມໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ. ໂຠ ຍກ຺ຂາ ອຫໍ ອິມໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຠາເຊຕ຺ວາ ທເທຍ຺ຍໍ. ອປຣິສຸທ຺ໂຘ ປນມ຺ຫິ, ໂຠ ຘຸຕ຺ຕາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ກ຺ຣິຍາ ມຍ຺ຫໍ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເຕ ປຸຣິເສ ອາຫ ໂຠ ຕຸມ຺ເຫ ມໍ ມາເຣນ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສຕ຺ວາວ ມາເຣຖາ’’ຕິ ອິຈ຺ຈາທິ ປນ ປາຬິໂຕ ອຏ຺ຐກຖາໂຕ ຈ ໂຠສທ຺ທສ຺ສ ພຫຸວຈນປ຺ປໂຍເຄ ປວຕ຺ຕິນິທສ຺ສນໍ. ກຈ຺ຈາຍນປ຺ປກຣເຓ ປນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ, ໂຠ ປຸຣິສາ’’ຕິ ປທທ຺ວຍໍ ອາລປເນກວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ຍຖາ ອາຄເມຫິ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕຖາ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ເກຈິ ປນ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປເນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປເນ ປນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ’’ອິຕິ ທີຆວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອທູຣຏ຺ຐານໍ ທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຸຣິສານໍ ອິຕ຺ຖີນຎ຺ຈ ອາລປເນ ນ ກິຎ຺ຈິ ວທນ຺ຕິ. ຕຖາ ອທູຣຏ຺ຐາຍ ທູຣຏ຺ຐາຍ ຈ ອິຕ຺ຖິຍາ ອາລປເນ ເຕ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ ‘‘ອທູຣຏ຺ຐານໍ ທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຸຣິສານມາລປເນ ກຖໍ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອທ຺ຘາ ເຕ ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ອຸຕ຺ຕຣິ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວມ຺ປິ ເຕ ເຈ ວເທຍ຺ຍຸໍ ‘‘ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາຕິ ອິມິນາວ ອທູຣຏ຺ຐານໍ ທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຸຣິສານມາລປນໍ ຠວຕີ’’ຕິ. ຕທາ ເຕ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ‘‘ຍທິ ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ’’ຕິ ອິມິນາ ອທ຺ເວຊ຺ເຌນ ວຈເນນ ອທູຣຏ຺ຐານໍ ທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຸຣິສານມາລປນໍ ຠວຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສປເທນປິ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ປຸຣິສສ຺ສາລປນໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ອວຕ຺ວາ ກິມຕ຺ຖໍ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປເນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ອິຈ຺ຉຖ, ກິມຕ຺ຖຎ຺ຈ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປເນ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ’’ອິຕິ ທີຆວເສນ ອາລປເນກວຈນໍ ອິຈ຺ຉຖ.

ນນຸ ‘‘ຕຄ຺ຆ ຠຄວາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ, ຕຄ຺ຆ ສຸຄຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ’’ຕິອາທີສຸ ອາລປນປທຠູຕໍ ‘‘ຠຄວາ’’ອິຕິ ທີຆປທໍ ສມີເປ ຐິຕກາເລປິ ທູເຣ ຐິຕກາເລປິ ພຸທ຺ຘສ຺ສາລປນປທໍ ຠວິຕຸມຣຫເຕວ, ຕຖາ ອາລປນປທຠູຕໍ ‘‘ສຸຄຕ’’ອິຕິ ຣສ຺ສປທມ຺ປິ. ຍສ຺ມາ ປເນເຕສຸ ‘‘ຠຄວາ’’ຕິ ອາລປນປທສ຺ສ ນ ກຕ຺ຖຈິປິ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ທິສ຺ສຕິ, ‘‘ສຸຄຕາ’’ຕິ ອາລປນປທສ຺ສ ຈ ນ ກຕ຺ຖຈິປິ ທີຆຕ຺ຕໍ ທິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ທີຆຣສ຺ສມຕ຺ຕາເຠທໍ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ປຸຣິສ’’ອິຕິ ຣສ຺ສວເສນ ວຸຕ຺ຕປທໍ ປກຕິສ຺ສຣວເສນ ສມີເປ ຐິຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອາມນ຺ຕນກາເລ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນປທໍ ຠວຕິ, ອາຍຕສ຺ສຣວເສນ ທູເຣ ຐິຕປຸຣິສສ຺ສ ອາມນ຺ຕນກາເລ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນປທໍ ຠວຕີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ‘‘ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ, ໂຠ ຍກ຺ຂາ, ໂຠ ຘຸຕ຺ຕາ’’ຕິອາທີນິ ທີຆວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ ອາລປນພຫຸວຈນປທານິປິ ປກຕິສ຺ສຣວເສນ ສມີເປ ຐິຕປຸຣິສານໍ ອາມນ຺ຕນກາເລ ອທູຣຏ຺ຐານມາລປນປທານິ ຠວນ຺ຕິ, ອາຍຕສ຺ສຣວເສນ ທູເຣ ຐິຕປຸຣິສາທີນໍ ອາມນ຺ຕນກາເລ ທູຣຏ຺ຐານມາລປນປທານິ ຠວນ຺ຕີຕິ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ຕຖາ ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກຕ຺ຖຈິ ກຕ຺ຖຈິ ຣສ຺ສຏ຺ຐາເນປິ ທີຆຏ຺ຐາເນປິ ອາຍເຕນ ສເຣນ ມຊ຺ຌິມາຍເຕນ ສເຣນ ອຈ຺ຈາຍເຕນ ຈ ສເຣນ ເວທໍ ປຐນ຺ຕິ ລິຂິຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ເຍນ ຄີຕສ຺ສເຣນ ວິຍ. ອິຕິ ສພ຺ພກ຺ຂເຣສຸປິ ອາຍເຕນ ສເຣນຸຈ຺ຈາຣຓໍ ລພ຺ຠເຕວ ລິຂິຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ, ຕສ຺ມາ ອສມ຺ປຖມໂນຕຣິຕ຺ວາ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ’’ອິຕິ ວຈເນນ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ປຸຣິສສ຺ສາລປນໍ ຠວຕິ, ‘‘ໂຠ ປຸຣິສາ, ຠວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ’’ຕິ ອິເມຫິ ວຈເນຫິປິ ທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຸຣິສານມາລປນໍ ຠວຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິຕິ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສ ອທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອາຍເຕນ ສເຣນ ອາມນ຺ຕນເມວ ປມາຓໍ, ນ ທີຆຣສ຺ສມຕ຺ຕາວິເສໂສ, ຕສ຺ມາ ‘‘ໂຠ ສຕ຺ຖ, ໂຠ ຣາຊ, ໂຠ ຄຈ຺ຉ, ໂຠ ມຸນິ, ໂຠ ທຓ຺ຑິ, ໂຠ ຠິກ຺ຂຸ, ໂຠ ສຍມ຺ຠຸ, ໂຠຕິ ກຎ຺ເຎ, ໂຠຕິ ປຕ຺ຕິ, ໂຠຕິ ອິຕ຺ຖິ, ໂຠຕິ ຍາຄຸ, ໂຠຕິ ວຘຸ, ໂຠ ກຸລ, ໂຠ ອຏ຺ຐິ, ໂຠ ຈກ຺ຂຸ’’ອິຈ຺ເຈວມາທີຫິ ປເທຫິ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນຎ຺ຈ ທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນຎ຺ຈ ຠວຕິ. ‘‘ຠວນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ, ສຕ຺ຖາໂຣ, ໂຠຕິໂຍ ກຎ຺ຎາ, ກຎ຺ຎາໂຍ’’ຕິ ເອວມາທີຫິປິ ປເທຫິ ອທູຣຏ຺ຐານຎ຺ຈາລປນໍ ຠວຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອິທໍ ປເນຕ຺ຖ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ –

ຕສ຺ສ ຕໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ຕໍ ອທສ຺ສຍຸໍ;

ປຸຕ຺ໂຕ ຈ ປິຕຣໍ ທິສ຺ວາ, ທູຣໂຕວຊ຺ຌຠາສຖ.

ອາຄຈ຺ຉຸ ໂທວາຣິກາ ຂຄ຺ຄພນ຺ຘາ,

ກາສາວິຍາ ຫນ຺ຕຸ ມມໍ ຊນິນ຺ທ;

ອກ຺ຂາຫິ ເມ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ,

ອປຣາໂຘ ໂກ ນ຺ວິຘ ມມຊ຺ຊ ອຕ຺ຖິ.

ເອວໍ ສທ຺ຘມ຺ມຣາເຊນ, ໂວຫາຣກຸສເລນ ເວ;

ສຸເທສິເຕ ໂສມນສ຺ສ-ຊາຕເກ ສພ຺ພທສ຺ສິນາ.

ທູຣຏ຺ຐາເນປິ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ, ‘‘ຊນິນ຺ທ’’ອິຕິ ທິສ຺ສຕິ;

ນ ກຕ຺ຖຈິປິ ທີຆຕ຺ຕໍ, ອິຕິ ນີຕິ ມຍາ ມຕາ.

ອິທມ຺ເປຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ‘‘ກຸໂຕ ນຸ ໂຠ ອິທມາຍາຕໍ ‘ທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນໍ ອທູຣຏ຺ຐສ຺ສາລປນມິ’ຕິ’’? ສທ຺ທສຕ຺ຖໂຕ. ສທ຺ທສຕ຺ຖໍ ນາມ ນ ສພ຺ພໂສ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ໂສປກາຣກໍ, ເອກເທເສນ ປນ ໂຫຕິ.

ອິມສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ‘‘ພຫຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ອເນກວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນເມວ ນານໍ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ‘‘ພຫຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ອເນກວຈນ’’ນ຺ຕິ ວາ ໂວຫາໂຣ ກາຕພ຺ໂພ, ປຸຖຸວຈນໍ ອເນກວຈນນ຺ຕິ ຈ ອິທໍ ສາສເນ ນິຣຸຕ຺ຕຎ຺ຎູນໍ ໂວຫາໂຣ, ອິຕຣໍ ສທ຺ທສຕ຺ຖວິທູນໍ.

ກສ຺ມາ ປນ ອິມສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ທ຺ວິວຈນໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ຘວຈເນ ທ຺ວິວຈນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ນນຸ ພຸທ຺ຘວຈເນ ວຈນຕ຺ຕຍໍ ອຕ຺ຖິ, ຕຖາ ຫິ ‘‘ອາຍສ຺ມາ’’ຕິ ອິທໍ ເອກວຈນໍ, ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ’’ຕິ ອິທໍ ທ຺ວິວຈນໍ, ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ’’ຕິ ອິທໍ ພຫຸວຈນນ຺ຕິ? ຕນ຺ນ, ຍທິ ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ’’ຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ທ຺ວິວຈນໍ ຠເວຍ຺ຍ, ‘‘ປຸຣິໂສ ປຸຣິສາ’’ຕິອາທີສຸ ກຕຣໍ ທ຺ວິວຈນນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍາຖ, ຕສ຺ມາ ພຸທ຺ຘວຈເນ ທ຺ວິວຈນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເຕເນວ ຫິ ສິ ໂຍ ອໍ ໂຍ ນາ ຫີຕິອາທິນາ ເອກວຈນພຫຸວຈນາເນວ ທສ຺ສິຕານີຕິ.

ນນຸ ຈ ໂຠ ‘‘ສຸຓນ຺ຕຸ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ, ອຊ຺ຊ ອຸໂປສໂຖ ປນ຺ນຣໂສ. ຍທາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ມຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ ປາຬິຍໍ ທ຺ເວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປາຣາຊິກາ ຘມ຺ມາ’’ຕິອາທີສຸ ປນ ປາຬີສຸ ພຫໂວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຈ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ປຣິວາສາທິອາໂຣຈເນປິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ວິຎ຺ຎາຕສຸຄຕາຘິປ຺ປາເຍຫິ ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ ຘາເຣນ຺ຕູ’ຕິ, ຕິຓ຺ຓໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ‘ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຘາເຣນ຺ຕູ’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ? ສຈ຺ຈໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປນ ວິນຍໂວຫາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ນນຸ ວິນໂຍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ, ກສ຺ມາ ‘‘ພຸທ຺ຘວຈເນ ທ຺ວິວຈນໍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທຖາຕິ? ສຈ຺ຈໍ ວິນໂຍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ, ຕຖາປິ ວິນຍກມ຺ມວເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປລກ຺ຂຓມຕ຺ຕໍ, ນ ສພ຺ພສາຘາຣຓພຫຸວຈນປຣິຍາປນ຺ນໍ. ຍທິ ຫິ ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ’’ຕິ ອິທໍ ທ຺ວິວຈນໍ ສິຍາ, ຕປ຺ປໂຍຄານິປິ ກ຺ຣິຍາປທານິ ທ຺ວິວຈນາເນວ ສິຍຸໍ, ຕຖາຣູປານິປິ ກ຺ຣິຍາປທານິ ນ ສນ຺ຕິ. ນ ຫິ ອກ຺ຂຣສມຍໂກວິໂທ ຌານລາຠີປິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ວສ຺ສສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສມ຺ປິ ສມເວກ຺ຂນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘວຈເນ ເອກມ຺ປິ ກ຺ຣິຍາປທໍ ທ຺ວິວຈນນ຺ຕິ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ເອວໍ ກ຺ຣິຍາປເທສຸ ທ຺ວິວຈນສ຺ສາຠາວາ ນາມິກປເທສຸ ທ຺ວິວຈນໍ ນຕ຺ຖິ. ນາມິກປເທສຸ ຕທຠາວາປິ ກ຺ຣິຍາປເທສຸ ຕທຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ທ຺ວີສຸປິ ທ຺ວິວຈນານິ ສນ຺ຕິ, ມາຄຘຠາສາຍໍ ປນ ນຕ຺ຖິ.

ອປິຈ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ນິຣຸຕ຺ຕິໂວຫາໂຣປິ ‘‘ພຸທ຺ຘວຈເນ ທ຺ວິວຈນໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ. ຕຎ຺ຫິ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ ທ຺ວິວຈນໂຕ ພຫຸວຈນໂຕ ຈ ວິສຸໍຠູຕໍ ວຈນໍ, ຕຕ຺ຖ ວາ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຕ຺ເຖຫິ ວິສຸໍຠູຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນໍ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖມິທໍ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ ທ຺ວິວຈນໂຕ ພຫຸວຈນໂຕ ຈ ວິສຸໍຠູຕໍ ວຈນນ຺ຕິ ເຈ? ຍສ຺ມາ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອິທໍ ເຕຫິ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ທ຺ວິວຈນພຫຸວຈເນຫິ ວິສຸໍຠູຕອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖຎ຺ຈ ປນ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ວິສຸໍຠູຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນນ຺ຕິ ປຸຖຸວຈນນ຺ຕິ ເຈ? ຍສ຺ມາ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ທ຺ເວ ອຸປາທາຍ ທ຺ວິວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຕິຈຕຸປຎ຺ຈາທິເກ ພຫໂວ ອຸປາທາຍ, ພຫໂວ ປນ ອຸປາທາຍ ພຫຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ທ຺ເວ ອຸປາທາຍ, ອຍໍ ສກ຺ກຏຠາສາຍ ວິເສໂສ. ມາຄຘຠາສາຍໍ ປນ ທ຺ວິຕິຈຕຸປຎ຺ຈາທິເກ ພຫໂວ ອຸປາທາຍ ປຸຖຸວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສກ຺ກຏຠາສາຍໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຕ຺ເຖຫິ ວິສຸໍຠູຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນນ຺ຕິ ປຸຖຸວຈນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຍໍ ມາຄຘຠາສາຍ ວິເສໂສ. ຕສ຺ມາຕ຺ຣ ປຸຖຸຠູຕສ຺ສ, ປຸຖຸໂນ ວາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນໍ ‘‘ປຸຖຸວຈນ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ສມຘິຄນ຺ຕພ຺ໂພ.

ອິທານິ ‘‘ປຸຣິໂສ, ປຸຣິສາ, ປຸຣິສ’’ນ຺ຕິ ນິຣຸຕ຺ຕິປິຏກໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕນຍໍ ນິສ຺ສາຍ ປກຕິຣູປຠູຕສ຺ສ ຠູຕສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ ວຸຈ຺ຈເຕ –

ຠູໂຕ, ຠູຕາ. ຠູຕໍ, ຠູເຕ. ຠູເຕນ, ຠູເຕຫິ, ຠູເຕຠິ. ຠູຕສ຺ສ, ຠູຕານໍ. ຠູຕາ, ຠູຕສ຺ມາ, ຠູຕມ຺ຫາ, ຠູເຕຫິ, ຠູເຕຠິ. ຠູຕສ຺ສ, ຠູຕານໍ. ຠູເຕ, ຠູຕສ຺ມິໍ, ຠູຕມ຺ຫິ, ຠູເຕສຸ. ໂຠ ຠູຕ, ຠວນ຺ໂຕ ຠູຕາ.

ອຖ ວາ ‘‘ໂຠ ຠູຕາ’’ອິຕິ ພຫຸວຈນໍ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ. ຍຖາ ປເນຕ຺ຖ ຠູຕອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ປກຕິຣູປສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ ປຸຣິສນເຍນ ໂຍຊິຕາ, ເອວໍ ຠາວກາທີນຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ຕໍສທິສານໍ ນາມິກປທມາລາ ປຸຣິສນເຍນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖຎ຺ຎານິ ຕໍສທິສານິ ນາມ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິອາທີນໍ ປທານໍ ພຸທ຺ຘອິຈ຺ຈາທີນິ ປກຕິຣູປານິ.

ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆ ມຄ຺ໂຄ,

ຂນ຺ໂຘ ກາໂຍ ກາໂມ ກປ຺ໂປ;

ມາໂສ ປກ຺ໂຂ ຍກ຺ໂຂ ຠກ຺ໂຂ,

ນາໂຄ ເມໂຆ ໂຠໂຄ ຍາໂຄ.

ຣາໂຄ ໂທໂສ ໂມໂຫ ມາໂນ,

ມກ຺ໂຂ ຖມ຺ໂຠ ໂກໂຘ ໂລໂຠ;

ຫາໂສ ເວໂຣ ທາໂຫ ເຕໂຊ,

ຉນ຺ໂທ ກາໂສ ສາໂສ ໂຣໂຄ.

ອສ຺ໂສ ສສ຺ໂສ ອິສ຺ໂສ ສິສ຺ໂສ,

ສີໂຫ ພ຺ຍຄ຺ໂຆ ຣຸກ຺ໂຂ ເສໂລ;

ອິນ຺ໂທ ສກ຺ໂກ ເທໂວ ຄາໂມ,

ຈນ຺ໂທ ສູໂຣ ໂອໂຆ ທີໂປ.

ປສ຺ໂສ ຍຎ຺ໂຎ ຈາໂຄ ວາໂທ,

ຫຕ຺ໂຖ ປຕ຺ໂຕ ໂສໂສ ເຄໂຘ;

ໂສໂມ ໂຍໂຘ ຄຈ຺ໂຉ ອຈ຺ໂຉ,

ເຄໂຫ ມາໂຬ ອຏ຺ໂຏ ສາໂລ.

ນໂຣ ນໂຄ ມິໂຄ ສໂສ,

ສຸໂຓ ພໂກ ອໂຊ ທິໂຊ;

ຫໂຍ ຄໂຊ ຂໂຣ ສໂຣ,

ທຸໂມ ຕໂລ ປໂຏ ຘໂຊ.

ອຸຣໂຄ ປຏໂຄ ວິຫໂຄ ຠຸຊໂຄ,

ຂຣໂຠ ສຣໂຠ ປສໂທ ຄວໂຊ;

ມຫິໂສ ວສໂຠ ອສຸໂຣ ຄຣຸໂຬ,

ຕຣຸໂຓ ວຣຸໂຓ ພລິໂສ ປລິໂຆ.

ສາໂລ ຘໂວ ຈ ຂທິໂຣ,

ໂຄຘຸໂມ ສຏ຺ຐິໂກ ຍໂວ;

ກຬາໂຍ ຈ ກຸລຕ຺ໂຖ ຈ,

ຕິໂລ ມຸຄ຺ໂຄ ຈ ຕຓ຺ຑຸໂລ.

ຂຕ຺ຕິໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເວສ຺ໂສ,

ສຸທ຺ໂທ ຘຸຕ຺ໂຕ ຈ ປຸກ຺ກຸໂສ;

ຈຓ຺ຑາໂລ ປຕິໂກ ປຏ຺ໂຐ,

ມນຸສ຺ໂສ ຣຖິໂກ ຣໂຖ.

ປພ຺ພຊິໂຕ ຄຫຏ຺ໂຐ ຈ,

ໂຄໂຓ ໂອຏ຺ໂຐ ຈ ຄທ຺ຣໂຠ;

ມາຕຸຄາໂມ ຈ ໂອໂຣໂຘ,

ອິຈ຺ຈາທີນິ ວິຠາວເຍ.

ເກເຈຕ຺ຖ ວເທຍ຺ຍຸໍ ‘‘ນນຸ ໂຠ ‘ໂອໂຣຘາ ຈ ກຸມາຣາ ຈາ’ຕິ ປາຐສ຺ສ ທສ຺ສນໂຕ ໂອໂຣຘສທ຺ໂທ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄ’’ຕິ? ຕນ຺ນ, ຕຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ໂອໂຣຘາ’’ຕິ ອິທໍ ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄເມວ, ນາ’ກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ‘‘ອາກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ມຎ຺ຎມານາ ເອວໍ ວທຖ, ນ ປນິທໍ ອາກາຣນ຺ຕິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ, ອຖ ໂຂ ‘‘ມາຕຸຄາມາ’’ຕິປທໍ ວິຍ ພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕມາກາຣນ຺ຕປທນ຺ຕິ. ນນຸ ຈ ໂຠ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍາທີສຸ ໂອໂຣຘສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕາ ປາກຏາ, ກຖນ຺ຕິ ເຈ? ‘‘ຣຸກ຺ເຂ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ເຖຣສ຺ສ ກຸທ຺ຘາ ປຐມເມວ ມນໍ ປໂລເຠຕ຺ວາ ‘ອິໂຕ ເຕ ສຕ຺ຕທິວສມຕ຺ຖເກ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ຣາຊາ ມຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ສຸປິເນ ອາໂຣເຈສິ. ເຖໂຣ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາໂຊໂຣຘານໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ຕາ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ມຫາວິຣວໍ ວິຣວິໍສູ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ຣາໂຊໂຣຘານ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາວ ໂອໂຣຘສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕາ ປາກຏາຕິ? ຕນ຺ນ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ທຸຄ຺ຄຫຓໂຕ. ທຸຄ຺ຄຫິໂຕ ຫິ ເອຕ຺ຖ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອຕ຺ໂຖ, ເອຕ຺ຖ ປນ ໂອໂຣຘສທ຺ເທນ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖສ຺ສ ກຖນໂຕ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິ ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ຕຸມ຺ເຫ ປນ ອມາຕາປິຕຣສໍວທ຺ຘຕ຺ຕາ ອາຈຣິຍກຸເລ ຈ ອນິວຸຏ຺ຐຕ຺ຕາ ເອຕໍ ສຸຂຸມຕ຺ຖມຊານນ຺ຕາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ມຸຂາຣູຬ຺ຫໍ ວທຖ.

ຠຸຎ຺ຊນຕ຺ຖໍ ກຖນຕ຺ຖໍ, ມຸຂໍ ໂຫຕີຕິ ໂນ ວເທ;

ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ມຸຂາຣູຬ຺ຫໍ, ວຈນໍ ປຓ຺ຑິໂຕ ນໂຣຕິ.

ນ ມຍໍໂຠ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ມຸຂາຣູຬ຺ຫໍ ວທາມ, ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານຎ຺ເຎວ ວຈນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວທາມ, ອຏ຺ຐກຖາເຍວ ອມ຺ຫາກໍ ປຏິສຣຓໍ, ນ ມຍໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສທ຺ທຫາມາຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ສທ຺ທຫຖ ວາ ມາ ວາ, ມາ ຕຸມ຺ເຫ ‘‘ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານຎ຺ເຎວ ວຈນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວທາມາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຖ. ນ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ‘‘ໂອໂຣຘສທ຺ໂທ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານມຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາປິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຖ, ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ຄຣູນມພ຺ຠາຈິກ຺ຂນໍ ມຫໂຕ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕນໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ ‘‘ອຕ຺ຕນາ ທຸຄ຺ຄຫິເຕນ ອມ຺ເຫ ເຈວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຕິ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ, ຕໂຕ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຂຓຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນສ຺ສ ອຍຸຕ຺ຕຕໍ ສາວຊ຺ຊຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນປິ ເຕ ອິທໍ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ຊາຕກຏ຺ຐກຖາຍມ຺ປິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອາຫຏອຸທາຫຣຓສທິສໍ ອຸທາຫຣຓມຕ຺ຖິ, ຕໍ ສຸຓາຖ. ໂກສິຍຊາຕກຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຫິ ‘‘ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ເອກໍ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມາຕຸຄາມໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ. ສາ ກິເຣກສ຺ສ ສທ຺ຘສ຺ສ ປສນ຺ນສ຺ສ ອຸປາສກພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ມາຕຸຄາມໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມເຕນ ມາຕຸຄາມສທ຺ໂທ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ໂຄເຍວ ສິຍາ, ນ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄ, ກິມິທໍ ອຏ຺ຐກຖາວຈນມ຺ປິ ນ ປສ຺ສຖ, ຕເທວ ປນ ອຏ຺ຐກຖາວຈນໍ ປສ຺ສຖ, ກິໍ ສາ ເອວ ອຏ຺ຐກຖາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຏິສຣຓໍ, ນ ຕທຎ຺ຎາຕິ.

ຍທິ ຕາສທ຺ທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂອໂຣຘສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕ຺ຕມິຈ຺ຉຖ, ເອຕ຺ຖາປິ ສາສທ຺ທມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ມາຕຸຄາມສທ຺ທສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕ຺ຕມິຈ຺ຉຖາຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ເຕ ນິຣຸຕ຺ຕຣາ ອປ຺ປຏິຠານາ ມງ຺ກຸຠູຕາ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘາ ອໂຘມຸຂາ ປຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍຸໍ. ເອຕ຺ຖາປິ ມາຕຸຄາມສທ຺ເທນ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖສ຺ສ ກຖນໂຕ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ສາ ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ກຕ຺ຖຈິ ຫິ ປຘານວາຈເກນ ປຸລ຺ລິງ຺ເຄນ ນປຸໍສກລິງ຺ເຄນ ວາ ສມານາຘິກຣຓສ຺ສ ຄຸຓສທ຺ທສ຺ສ ອຠິເຘຍ຺ຍລິງ຺ຄານຸວຕ຺ຕິຕ຺ຕາປຸລ຺ລິງ຺ຄວເສນ ວາ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວເສນ ວາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພຕ຺ເຕປິ ລິງ຺ຄມນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖເມວາເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄນິທ຺ເທໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ‘‘ອິຘ ວິສາເຂ ມາຕຸຄາໂມ ສຸສໍວິຫິຕກມ຺ມນ຺ຕາ ໂຫຕິ ສງ຺ຄຫິຕປຣິຊນາ ຠຕ຺ຕຸມນາປໍ ຈຣຕິ, ສມ຺ຠຕໍ ອນຸຣກ຺ຂຕີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ ຠນ຺ເຕ ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ມິເຘກຈ຺ໂຈ ມາຕຸຄາໂມ ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ ຈ ໂຫຕິ ທຸຣູປາ ສຸປາປິກາ ທສ຺ສນາຍ, ທລິທ຺ທາ ຈ ໂຫຕິ ອປ຺ປສ຺ສກາ ອປ຺ປໂຠຄາ ອປ຺ເປສກ຺ຂາ ຈ. ອິຘ ມລ຺ລິເກ ເອກຈ຺ໂຈ ມາຕຸຄາໂມ ໂກຘນາ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸລາ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕາ ສມານາ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖິຍຕິ ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ຕໍ ໂຂ ປນ ຠິກ຺ຂເວ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປຸພ຺ພຸຏ຺ຐາຍິນີ ປຈ຺ຉານິປາຕິນີ ກິໍກາຣປຏິສ຺ສາວິນີ’’ຕິ ຈ ອິເມ ປໂຍຄາ.

ກຕ຺ຖຈິ ປນ ປຘານວາຈເກນ ນປຸໍສກລິງ຺ເຄນ ສມານາຘິກຣຓສ຺ສ ຄຸຓສທ຺ທສ຺ສ ອຠິເຘຍ຺ຍລິງ຺ຄານຸວຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວເສນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພຕ຺ເຕປິ ລິງ຺ຄມນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຸຣິສປທຕ຺ຖເມວາເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຸລ຺ລິງ຺ຄນິທ຺ເທໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ‘‘ປຎ຺ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສິໂນ ອເຫສຸໍ. ຕໍ ໂຂ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປຣິຓາຍກຣຕນໍ ຎາຕານໍ ປເວເສຕາ ອຎ຺ຎາຕານໍ ນິວາເຣຕາ’’ຕິ. ກຕ຺ຖຈິ ປຘານວາຈເກນ ລິງ຺ຄຕ຺ຕເຍນ ສມານາຘິກຣຓສ຺ສ ຄຸຓສທ຺ທສ຺ສ ອຠິເຘຍ຺ຍລິງ຺ຄານຸຣູປໍ ນິທ຺ເທໂສ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ສາ ອິຕ຺ຖີ ‘‘ສີລວຕີ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ. ອຏ຺ຐຫິ ໂຂ ນກຸລມາເຕ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣມ຺ມຣຓາ ມນາປກາຍິການໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ສທ຺ໂຘ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ, ສທ຺ຘໍ ກຸລໍ, ຈິຕ຺ຕໍ ທນ຺ຕໍ ສຸຂາວຫ’’ນ຺ຕິ.

ເສຍ຺ຍອິຕິ ສທ຺ໂທ ປນ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ໂອກາຣນ຺ຕຠາເວ ຐຕ຺ວາ ລິງ຺ຄຕ຺ຕຍານຸກູໂລ ຠວຕິ ເອກາກາເຣເນວ ຕິຏ຺ຐນໂຕ. ກຖໍ? ເສຍ຺ໂຍ ອມິຕ຺ໂຕ ມຕິຍາ ອຸເປໂຕ. ເອສາວ ປູຊນາ ເສຍ຺ໂຍ, ເອກາຫໍ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ.

‘‘ຘມ຺ເມນ ຈ ອລາໂຠ ໂຍ,

ໂຍ ຈ ລາໂຠ ອຘມ຺ມິໂກ;

ອລາໂຠ ຘມ຺ມິໂກ ເສຍ຺ໂຍ,

ຍຎ຺ເຈ ລາໂຠ ອຘມ຺ມິໂກ.

ຍໂສ ຈ ອປ຺ປພຸທ຺ຘີນໍ, ວິຎ຺ຎູນໍ ອຍໂສ ຈ ໂຍ;

ອຍໂສວ ເສຍ຺ໂຍ ວິຎ຺ຎູນໍ, ນ ຍໂສ ອປ຺ປພຸທ຺ຘິນໍ.

ທຸມ຺ເມເຘຫິ ປສໍສາ ຈ, ວິຎ຺ຎູຫິ ຄຣຫາ ຈ ຍາ;

ຄຣຫາວ ເສຍ຺ໂຍ ວິຎ຺ຎູຫິ, ຍຎ຺ເຈ ພາລປ຺ປສໍສນາ.

ສຸຂຎ຺ຈ ກາມມຍິກໍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ປວິເວກິກໍ;

ປວິເວກໍ ທຸກ຺ຂໍ ເສຍ຺ໂຍ, ຍຎ຺ເຈ ກາມມຍໍ ສຸຂໍ.

ຊີວິຕຎ຺ຈ ອຘມ຺ເມນ, ຘມ຺ເມນ ມຣຓຎ຺ຈ ຍໍ;

ມຣຓໍ ຘມ຺ມິກໍ ເສຍ຺ໂຍ, ຍຎ຺ເຈ ຊີເວ ອຘມ຺ມິກ’’ນ຺ຕິ.

ເອວມຍໍ ເສຍ຺ຍ ອິຕິ ສທ຺ໂທ ໂອກາຣນ຺ຕຠາເວ ຐຕ຺ວາ ລິງ຺ຄຕ຺ຕຍານຸກູໂລ ຠວຕິ. ກຕ຺ຖຈິ ປນ ອາກາຣນ຺ຕຠາເວ ຐຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄານຸກູໂລ ທິສ຺ສຕິ ‘‘ອິຕ຺ຖີປິ ຫິ ເອກຈ຺ຈິຍາ, ເສຍ຺ຍາ ໂປສ ຊນາຘິປາ’’ຕິ. ນິຄ຺ຄຫີຕນ຺ໂຕ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ນປຸໍສກລິງ຺ຄານຸກູໂລ ອປສິທ຺ໂຘ. ເອວໍປກາເຣ ປໂຍເຄ ກິໍ ຕຸມ຺ເຫ ນ ປສ຺ສຖາຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ຈ ເຕ ນິຣຸຕ຺ຕຣາວ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ.

ສເຈປິ ເຕ ເອຕ຺ຖ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສຸຕ຺ຕປ຺ປເທເສ ອຏ຺ຐກຖາທີສຸ ຈ ‘ມາຕຸຄາໂມ’ຕິ ວາ ‘ມາຕຸຄາເມນາ’ຕິ ວາ ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາເວນ ມາຕຸຄາມສທ຺ທສ຺ສ ທສ຺ສນໂຕ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຠູຕໍ ມາຕຸຄາມສທ຺ທໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖເມວ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ສາ ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິຕ຺ຖີສທ຺ເທນ ສາສທ຺ທສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘຄ຺ຄຫຓໍ ມຍໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມ, ‘ໂອໂຣໂຘ’ຕິ ວາ ‘ໂອໂຣເຘນາ’ຕິ ວາ ໂອກາຣນ຺ຕປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາເວນ ຐິຕສ຺ສ ໂອໂຣຘສທ຺ທສ຺ສ ອທສ຺ສນໂຕ ປນ ຕຸມ຺ເຫຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸຣິມຕ຺ຖໍ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມາ’’ຕິ. ຕທາ ເຕສໍ ອິມານິ ວິນຍປາຬິຍໍ ອາຄຕປທານິ ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ອຸຍ຺ຍາເນ ປຣິຈາເຣສິ ສທ຺ຘິໍ ໂອໂຣເຘນ, ອຖ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ ຣາຊານໍ ອຸເທນໍ ເອຕທໂວຈາ’’ຕິ. ເອວໍ ອິມານິ ສຸຕ຺ຕປທານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນິປາຕຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຣາໂມ ນາມ ຣາຊາ ກຸຏ຺ຐໂຣຄີ ໂອໂຣເຘຫິ ຈ ນາຏເກຫິ ຈ ຊິຄຸຈ຺ຉມາໂນ’’ຕິ ວຈນຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຕຸມ຺ເຫ ຄຣຸກຸລມຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐິຕຕ຺ຖໍ ສາຘຸກໍ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ອິທານິ ມາຕຸຄາມສທ຺ທາທີສຸ ກິຎ຺ຈິ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ວທາມ – ມາຕຸຄາມສທ຺ໂທ ຈ ໂອໂຣຘສທ຺ໂທ ຈ ທາຣສທ຺ໂທ ຈາຕິ ອິເມ ອິຕ຺ຖິປທຕ຺ຖວາຈກາປິ ສມານາ ເອກນ຺ເຕນ ປຸລ຺ລິງ຺ຄາ ຠວນ຺ຕິ. ເຕສຸ ທາຣສທ຺ທສ຺ສ ເອກສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕມານສ຺ສາປິ ພຫຸວຈນກຕ຺ຕເມວ ສທ຺ທສຕ຺ຖວິທູ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ເອກວຈນກຕ຺ຕໍ. ມຍໍ ປນ ທາຣສທ຺ທສ຺ສ ເອກສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ເອກວຈນກຕ຺ຕໍ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປນ ພຫຸວຈນກຕ຺ຕໍ ອນຸຊານາມ, ພວ຺ຫຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ ທາຣສທ຺ໂທ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ພຫຸວຈນໂກ ຠວຕິ, ເອກວຈນໂກ ອປ຺ໂປ. ຕຕ຺ຣິເມ ປໂຍຄາ –

‘‘ທາສາ ຈ ທາສ຺ໂຍ ອນຸຊີວິໂນ ຈ,

ປຸຕ຺ຕາ ຈ ທາຣາ ຈ ມຍຎ຺ຈ ສພ຺ເພ;

ຘມ຺ມຎ຺ຈຣາມປ຺ປຣໂລກເຫຕຸ,

ຕສ຺ມາ ຫິ ອມ຺ຫໍ ທຫຣາ ນ ມິຍ຺ຍເຣ’’ຕິ ຈ,

‘‘ໂຍ ຎາຕີນໍ ສຂີນໍ ວາ, ທາເຣສຸ ປຏິທິສ຺ສຕິ;

ສຫສາ ສມ຺ປິຍາເຍນ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາວສໂລ ອິຕີ’’ຕິ ຈ,

‘‘ເສຫິ ທາເຣຫິ’ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ເວສິຍາສຸ ປທິສ຺ສຕິ;

ທິສ຺ສຕິ ປຣທາເຣສຸ, ຕໍ ປຣາຠວໂຕ ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ຈ,

‘‘ປຸຕ຺ເຕສຸ ທາເຣສຸ ຈ ຍາ ອເປກ຺ຂາ’’ຕິ ຈ ພ຺ຍາເສ, ສມາເສ ປນ ‘‘ປຸຕ຺ຕທາຣາ ທິສາ ປຈ຺ຉາ, ປຸຕ຺ຕທາເຣຫິ ມຕ຺ຕໂນ’’ຕິ ຈ ເອວມາທໂຍ ພຫຸວຈນປ຺ປໂຍຄາ ພຫໂວ ຠວນ຺ຕິ.

ເອກວຈນປ຺ປໂຍຄາ ປນ ອປ຺ປາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ? ‘‘ຄຣູນໍ ທາເຣ, ຘມ຺ມໍ ຈເຣ ໂຍປິ ສມຸຎ຺ຊກໍ ຈເຣ, ທາຣຎ຺ຈ ໂປສໍ ທທມປ຺ປກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ຈ,

‘‘ເຍ ຄຫຏ຺ຐາ ປຸຎ຺ຎກຣາ, ສີລວນ຺ໂຕ ອຸປາສກາ;

ຘມ຺ເມນ ທາຣໍ ໂປເສນ຺ຕິ, ເຕ ນມສ຺ສາມິ ມາຕລີ’’ຕິ ຈ,

‘‘ປຣທາຣໍ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ສທາຣປສຸໂຕ ສິຍ’’ນ຺ຕິ ຈ,

‘‘ໂຍ ອິຈ຺ເຉ ປຸຣິໂສ ໂຫຕຸໍ, ຊາຕິໍ ຊາຕິໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ປຣທາຣໍ ວິວຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂຘຕປາໂທວ ກທ຺ທມ’’ນ຺ຕິ ຈ

ເອວມາທໂຍ ເອກວຈນປ຺ປໂຍຄາ ອປ຺ປາ.

ສມາຫາຣລກ຺ຂຓວເສນ ປເນສ ທາຣສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ເຄກວຈໂນປິ ກຕ຺ຖຈິ ຠວຕິ. ‘‘ອາທາຍ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ. ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ສງ຺ຄໂຫ’’ອິຕິ ເອວໍ ອິຘ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ລິງ຺ຄຎ຺ຈ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ປຸຣິໂສ ປຸຣິສາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕໍ ປຸຣິສສທ຺ທນຍໍ ນິສ຺ສາຍ ສພ຺ເພສໍ ‘‘ຠູໂຕ ຠາວໂກ ຠໂວ’’ຕິອາທີນໍ ຠູຘາຕຸມຍານໍ ອຎ຺ເຎສຎ຺ໂຈກາຣນ຺ຕປທານໍ ນາມິກປທມາລາສຸ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ເນຫິ ກຸລປຸຕ຺ເຕຫິ ສທ຺ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຍາ ໂກສລ຺ລມຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ.

ກິໍ ປນ ສພ຺ພານິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພປ຺ປກາເຣນ ເອກສທິສາເນວ ຫຸຕ຺ວາ ປວິຏ຺ຐານີຕິ? ນ ປວິຏ຺ຐານິ. ການິຈິ ຫິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ, ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກເທເສນ ນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ, ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ອປ຺ປວິຏ຺ຐາເນວ. ຕຕ຺ຣ ກຕມານິ ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ? ‘‘ສໂຣ ວໂຍ ເຈໂຕ’’ຕິອາທີນິ. ສໂຣອິຕິ ຫິ ອຍໍສທ຺ໂທ ອຸສຸສທ຺ທສຣວນອກາຣາທິສຣວາຈໂກ ເຈ, ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ໂຐ. ຣຫທວາຈໂກ ເຈ, ມໂນຄຓປກ຺ຂິກຕ຺ຕາ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ໂຐ. ວໂຍອິຕິ ສທ຺ໂທ ປຣິຫານິວາຈໂກ ເຈ, ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ໂຐ. ອາຍຸໂກຏ຺ຐາສວາຈໂກ ເຈ, ມໂນຄຓປກ຺ຂິກຕ຺ຕາ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ໂຐ. ເຈໂຕ ອິຕິ ສທ຺ໂທ ຍທິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວາຈໂກ, ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ໂຐ. ຍທິ ປນ ຈິຕ຺ຕວາຈໂກ, ມໂນຄຓປກ຺ຂິກຕ຺ຕາ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ໂຐ. ມໂນຄໂຓ ຈ ນາມ –

ມໂນ ວໂຈ ວໂຍ ເຕໂຊ,

ຕໂປ ເຈໂຕ ຕໂມ ຍໂສ;

ອໂຍ ປໂຍ ສິໂຣ ຉນ຺ໂທ,

ສໂຣ ອຸໂຣ ຣໂຫ ອໂຫ –

ອິເມ ໂສຬສ.

ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ປາກຏີກຣຓຕ຺ຖໍ ມນສທ຺ທາທີນໍ ນາມິກປທມາລໍ ກຖຍາມ –

ມໂນ, ມນາ. ມນໍ, ມໂນ, ມເນ. ມນສາ, ມເນນ, ມເນຫິ, ມເນຠິ. ມນໂສ, ມນສ຺ສ, ມນານໍ. ມນາ, ມນສ຺ມາ, ມນມ຺ຫາ, ມເນຫິ, ມເນຠິ. ມນໂສ, ມນສ຺ສ, ມນານໍ. ມນສິ, ມເນ, ມນສ຺ມິໍ, ມນມ຺ຫິ, ມເນສຸ. ໂຠ ມນ, ຠວນ຺ໂຕ ມນາ.

ອຖ ວາ ‘‘ໂຠ ມນາ’’ອິຕິ ພຫຸວຈນມ຺ປິ ເຎຍ຺ຍໍ. ເອວໍ ວໂຈ, ວຈາ. ວຈໍ, ວໂຈ, ວເຈ. ວຈສາຕິອາທິນາ ນາມິກປທມາລາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອຫສທ຺ທສ຺ສ ປນ ຠຸມ຺ເມກວຈນຏ຺ຐາເນ ອຫສິ, ອເຫ, ອຫສ຺ມິໍ, ອຫມ຺ຫິ, ອຫຸ, ອຫນີຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ອິທານິ ຣູປນ຺ຕຣວິເສສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ນປຸໍສກລິງ຺ຄສ຺ສ ມນສທ຺ທສ຺ສປິ ນາມິກປທມາລໍ ວທາມ, ອຏ຺ຐາເນ ອຍໍ ກຖິຕາຕິ ນ ໂຈເທຕພ຺ພໍ.

ມນໍ, ມນານິ, ມນາ. ມນໍ, ມນານິ, ມເນ. ມເນນ, ມເນຫິ, ມເນຠິ. ມນສ຺ສ, ມນໂສ, ມນານໍ. ມນາ, ມນສ຺ມາ, ມນມ຺ຫາ, ມເນຫິ, ມເນຠິ. ມນສ຺ສ, ມນໂສ, ມນານໍ. ມເນ, ມນສ຺ມິໍ, ມນມ຺ຫິ, ມເນສຸ. ໂຠ ມນ, ຠວນ຺ໂຕ ມນາ. ອຖ ວາ ‘‘ໂຠ ມນານິ, ໂຠ ມນາ’’ເອວມ຺ປິ ພຫຸວຈນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວມຸຕ຺ຕຣຕ຺ຣາປິ ນໂຍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸລ຺ລິງ຺ຄສ຺ສ ມນສທ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕກຣຓສມ຺ປທານສາມິຠຸມ຺ມວຈນານິ ມໂນ ມນສາ ມນໂສ ມນສີຕິ ຣູປານິ ຐເປຕ຺ວາ ຍານິ ເສສານິ, ນປຸໍສກລິງ຺ຄສ຺ສ ຈ ມນສທ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນານິ ‘‘ມນໍ ມນານີ’’ຕິ ຣູປານິ ຈ, ອຏ຺ຐມ຺ໂຍປໂຍຄວຈນານໍ ‘‘ມນໍ ມນານີ’’ຕິ ຣູປທ຺ວຍຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ຍານິ ເສສານິ, ຕານິ ສພ຺ພານິ ກມໂຕ ສມສມານິ.

ເກຈິ ໂອກາຣນ຺ໂຕ ມໂນອິຕິ ສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄຕິ ວທນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ຍທິ ໂສ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ ສິຍາ, ຕສ຺ສທິເສຫິ ວໂຈ ວໂຍຕິອາທິສທ຺ເທຫິປິ ນປຸໍສກລິງ຺ເຄເຫວ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ‘‘ເຕ ນປຸໍສກລິງ຺ຄາ’’ຕິ ຄຣູ ວທນ຺ຕິ, ‘‘ປຸລ຺ລິງ຺ຄາ’’ອິຈ຺ເຈວ ວທນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ປາຬິຍໍ ‘‘ກາໂຍ ອນິຈ຺ໂຈ; ມໂນ ອນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ຈ ‘‘ກາໂຍ ທຸກ຺ໂຂ, ມໂນ ທຸກ຺ໂຂ’’ຕິ ຈ ‘‘ນິຈ຺ໂຈ ວາ ອນິຈ຺ໂຈ ວາຕິ ອນິຈ຺ໂຈ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຈ ເອວມາທໂຍ ປຸລ຺ລິງ຺ຄປ຺ປໂຍຄາ ພຫໂວ ທິຏ຺ຐາ. ເຕນ ຎາຍຕິ ມໂນສທ຺ໂທ ເອກນ຺ເຕນ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄຕິ. ຍທິ ປນ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄສິຍາ, ‘‘ອນິຈ຺ໂຈ ທຸກ຺ໂຂ’’ຕິ ເອວມາທີນິ ຕໍສມານາຘິກຣຓານິ ອເນກປທສຕານິປິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄາເນວ ສິຍຸໍ. ນ ຫິ ຕານິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄານິ, ອຖ ໂຂ ອຠິເຘຍ຺ຍລິງ຺ຄານຸວຕ຺ຕການິ ວາຈ຺ຈລິງ຺ຄານິ. ເອວໍ ມໂນສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕາ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພາຕິ, ສເຈ ມໂນສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ ນ ໂຫຕິ, ກຖໍ ‘‘ມນານີ’’ຕິ ນປຸໍສກຣູປໍ ທິສ຺ສຕີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ‘‘ມນານີ’’ຕິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄເມວ, ຕຖາປິ ມໂນຄເຓ ປມຸຂຠາເວນ ຄຫິຕສ຺ໂສກາຣນ຺ຕສ຺ສ ມນສທ຺ທສ຺ສ ຣູປໍ ນ ໂຫຕິ. ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫີຕິ ເຈ? ຈິຕ຺ຕສທ຺ເທນ ສມານລິງ຺ຄສ຺ສ ສມານສຸຕິຕ຺ເຕປິ ມໂນຄເຓ ອປຣິຍາປນ຺ນສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫີຕນ຺ຕສ຺ເສວ ມນສທ຺ທສ຺ສ ຣູປໍ. ມນສທ຺ໂທ ຫິ ປຸນ຺ນປຸໍສກວເສນ ທ຺ວິຘາ ຠິຊ຺ຊຕິ ‘‘ມໂນ ມນໍ’’ອິຕິ ຍຖາ ‘‘ອຊ຺ຊໂວອຊ຺ຊວ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ມໂນ ເຈ ນປ຺ປທຸສ຺ສຕິ. ສນ຺ຕໍ ຕສ຺ສ ມນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ຫິ ປາຬິ. ຍທິ ຈ ໂສ ມໂນສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ ນ ໂຫຕິ.

‘‘ຄຣຸ ເຈຕິຍປພ຺ພຕວຕ຺ຕນິຍາ,

ປມທາ ປມທາ ປມທາ ວິມທໍ;

ສມຓໍ ສຸນິສມ຺ມ ອກາ ຫສິຕໍ,

ປຕິຕໍ ອສຸເຠສຸ ມຸນິສ຺ສ ມໂນ’’ຕິ

ເອຕ຺ຖ ມໂນສທ຺ເທນ ສມານາຘິກຣໂຓ ‘‘ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ ສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຠາເວນ ກສ຺ມາ ສນ຺ນິຫິໂຕ. ຍສ຺ມາ ຈ ສມານາຘິກຣຓປທໍ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຠາເວນ ສນ຺ນິຫິຕໍ, ຕສ຺ມາ ສທ຺ທນ຺ຕຣສນ຺ນິຘານວເສນ ມໂນສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄຕິ ຎາຍຕີຕິ? ຕນ຺ນ, ສມານາຘິກຣຓປທສ຺ສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລິງ຺ຄວິເສສາໂຊຕນໂຕ. ຍທິ ຫິ ສມານາຘິກຣຓປທໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລິງ຺ຄວິເສສໍ ໂຊເຕຍ຺ຍ, ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ປທໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສທ຺ໂທ ຫິ ເອກນ຺ເຕນ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ. ຍທິ ຕຸມ຺ເຫ ‘‘ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ ສມານາຘິກຣຓປທໍ ນິສ຺ສາຍ ມໂນສທ຺ທສ຺ສ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕມິຈ຺ຉຖ, ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖປິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ສມານາຘິກຣຓປທໍ ນິສ຺ສາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ອິຈ຺ຉຖາຕິ. ນ ມຍໍ ໂຠ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ອິຈ຺ຉາມ, ອຖ ໂຂ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕໍເຍວ ອິຈ຺ຉາມ, ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ປທໍ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາສວເສນ ຐິຕຕ຺ຕາ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາມ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ຘາເຣມາຕິ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ປຕິຕໍ ອສຸເຠສຸ ມຸນິສ຺ສ ມໂນ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາສວເສນ ຐິຕນ຺ຕິ ມນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ປຕິໂຕ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ຘາເຣຖາຕິ. ນ ຘາເຣມ ເອຕ຺ຖ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາສສ຺ສ ອນິຈ຺ຉິຕພ຺ພໂຕ. ຍທິ ຫິ ມໂນສທ຺ໂທ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄ ສິຍາ, ຕໍສມານາຘິກຣຓປທໍ ‘‘ປຕິໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ. ກິມາຈຣິໂຍ ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ຊານິ, ຊານມາໂນ ເອວ ໂສ ‘‘ປຕິໂຕ’’ຕິ ນາໂວຈ, ‘‘ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ ປນາໂວຈ, ເຕນ ຎາຍຕິ ‘‘ມໂນສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ’’ຕິ. ມາ ຕຸມ຺ເຫ ເອວໍ ວເທຖ, ສມານາຘິກຣຓປທໍ ນາມ ກຕ຺ຖຈິ ປຘານລິງ຺ຄມນຸວຕ຺ຕຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ນານຸວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ຕໍ ລິງ຺ຄວິເສສໂຊຕເນ ເອກນ຺ຕໂຕ ປມາຓໍ. ‘‘ມາຕຸຄາໂມ, ໂອໂຣໂຘ, ອາວຸໂສ ວິສາຂ, ເອຫິ ວິສາເຂ, ຈິຕ຺ຕານິ ອຏ຺ຐີນີ’’ຕິ ເອວມາທິຣູປວິເສໂສເຍວ ປມາຓໍ. ຍທິ ສມານາຘິກຣຓປເທເຍວ ລິງ຺ຄວິເສໂສ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ໂພ ສິຍາ, ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ມຫາຠູຕາ’’ຕິອາທີສຸ ລິງ຺ຄວວຕ຺ຖານໍ ນ ສິຍາ. ຍສ຺ມາ ເອວມາທີສຸປິ ຐາເນສຸ ລິງ຺ຄວວຕ຺ຖານໍ ໂຫຕິເຍວ. ກຖໍ? ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ປຸລ຺ລິງ຺ຄໍ ‘‘ມຫາຠູຕາ’’ຕິ ນປຸໍສກນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຕິຕໍ ອສຸເຠສຸ ມຸນິສ຺ສ ມໂນ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄໍ ‘‘ມໂນ’’ຕິ ປຸລ຺ລິງ຺ຄນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖານໍ ຠວຕີຕິ. ອິທໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕໂຕ ເຕສໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕານໍ ອິທໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ຍສ຺ມາ ມໂນຄເຓ ປວຕ຺ຕານໍ ປທານໍ ສມານາຘິກຣຓປທານິ ກຕ຺ຖຈິ ນປຸໍສກວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ, ຕສ຺ມາ ມໂນຄເຓ ປມຸຂສ຺ສ ມໂນສທ຺ທສ຺ສປິ ສມານາຘິກຣຓປທານິ ກຕ຺ຖຈິ ນປຸໍສກວເສນ ໂຍຊິຕານິ. ຕຖາ ຫິ ປຸພ຺ພາຈຣິຍາ ‘‘ສທ຺ຘມ຺ມເຕຊວິຫຕໍ ວິລຍໍ ຂເຓນ, ເວເນຍ຺ຍສຕ຺ຕຫທເຍສຸ ຕໂມ’ປຍາຕິ. ທຸກ຺ຂໍ ວໂຈ ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ທຸພ຺ພໂຈ. ອວນຕໍ ສິໂຣ ຍສ຺ສ ໂສຍໍ ອວໍສິໂຣ, ອປ຺ປກໍ ຣາຄາທິ ຣໂຊ ເຍສໍ ປຎ຺ຎາມເຍ ອກ຺ຂິມ຺ຫິ ເຕ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂາ’’ຕິອາທິນາ ສທ຺ທຣຈນໍ ກຸພ຺ພິໍສຸ, ນ ປນ ເຕຫິ ວໂຈ ສິໂຣ ຣໂຊສທ຺ທາທີນໍ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ວິຠາເວຕຸໍ ອີທິສີ ສທ຺ທຣຈນາ ກຕາ, ອຖ ໂຂ ສິໂຣມໂນສທ຺ທານໍ ມໂນຄເຓ ປວຕ຺ຕານໍ ປຸລ຺ລິງ຺ຄສທ຺ທານໍ ກຕ຺ຖຈິປິ ອີທິສານິປິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາສວເສນ ຐິຕານິ ສມານາຘິກຣຓປທານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ປເຣສໍ ຊານາປນາຘິປ຺ປາຍວຕິຍາ ອນຸກມ຺ປາຍ ວິຣຈິຕາ. ເອຕ຺ຖາປິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມເຕນ ມໂນສທ຺ທສ຺ສ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ເຕ ສຕິ ວໂຈ ສິໂຣ ອິຈ຺ຈາທໂຍປິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວເສນ ສມານາຘິກຣຓປທານໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ກິໍ ປເນເຕສມ຺ປິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ອິຈ຺ຉຖາຕິ. ອທ຺ຘາ ເຕ ອິທມ຺ປິ ສຸຕ຺ວາ ນິພ຺ເພເຐຕຸມສກ຺ໂກນ຺ຕາ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ເຕ ອຎ຺ຎໍ ຄເຫຕພ຺ພກາຣຓໍ ອປສ຺ສນ຺ຕາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ ‘‘ຍທິ ໂຠ ມໂນ ສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄນ ໂຫຕິ, ກສ຺ມາ ເວຍ຺ຍາກຣຓາ ‘ມໂນສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ’ຕິ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ? ເຕ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ຍທິ ຕຸມ຺ເຫ ເວຍ຺ຍາກຣຓມຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມໂນສທ຺ທສ຺ສ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ໂຣເຈຖ, ນນຸ ຠຄວາເຍວ ໂລເກ ອສທິໂສ ມຫາເວຍ຺ຍາກຣໂຓ ມຫາປຸຣິໂສ ວິສາຣໂທ ປຣປ຺ປວາທມທ຺ທໂນ. ຠຄວນ຺ຕຎ຺ຫິ ປທກາ ເວຍ຺ຍາກຣຓາ ອມ຺ພຏ຺ຐມາຓວໂປກ຺ຂຣສາຕິໂສຓທຓ຺ຑາທໂຍ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສຈ຺ຈກນິຄຓ຺ຐາທໂຍ ຈ ປຣິພ຺ພາຊກາ ວາເທນ ນ ສມ຺ປາປຸຓິໍສຸ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ຠຄວາເຍວ ມຕ຺ຕວາຣຓຄຓມຊ຺ເຌ ເກສຣສີໂຫ ວິຍ ອສມ຺ຠີໂຕ ເນສໍ ເນສໍ ວາທໍ ມທ຺ເທສິ, ມຫນ຺ເຕ ຈ ເນ ອຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ, ເອວໍວິເຘນ ຠຄວຕາ ໂວຫາຣກຸສເລນ ຍສ຺ມາ ‘‘ກາໂຍ ອນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ຈ ‘‘ກາໂຍ ທຸກ຺ໂຂ, ມໂນ ອນິຈ຺ໂຈ, ມໂນ ທຸກ຺ໂຂ’’ຕິ ຈ ເອວມາທິນາ ວຸຕ຺ຕາ ມໂນສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຠາວສູຈນິກາ ພຫູ ປາຬິໂຍ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ມໂນສທ຺ໂທ ປຸລ຺ລິງ຺ໂຄເຍວາຕິ ສາຣໂຕ ປຈ຺ເຈຕພ຺ໂພຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ເຕ ນິຣຸຕ຺ຕຣາ ອປ຺ປຏິຠານາ ມງ຺ກຸຠູຕາ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘາ ອໂຘມຸຂາ ປຊ຺ຌາຍິສ຺ສນ຺ຕິ.

ອິທານິ ສຣສທ຺ທາທີນໍ ນາມິກປທມາລາ ວິເສສໂຕ ວຸຈ຺ຈເຕ –

ສໂຣ, ສຣາ. ສຣໍ, ສເຣ. ສເຣນ, ສເຣຫິ, ສເຣຠິ. ສຣສ຺ສ, ສຣານໍ. ສຣາ, ສຣສ຺ມາ, ສຣມ຺ຫາ, ສເຣຫິ, ສເຣຠິ. ສຣສ຺ສ, ສຣານໍ. ສເຣ, ສຣສ຺ມິໍ, ສຣມ຺ຫິ, ສເຣສຸ. ໂຠ ສຣ, ຠວນ຺ໂຕ ສຣາ.

ອຍໍ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ອຸສຸສທ຺ທສຣວນອກາຣາທິສຣວາຈກສ຺ສ ສຣສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.

ອຍໍ ປນ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ມໂນຄຓປກ຺ຂິກສ຺ສ ຣຫທວາຈກສ຺ສ ສຣສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ –

ສໂຣ, ສຣາ. ສຣໍ, ສໂຣ, ສເຣ. ສຣສາ, ສເຣນ, ສເຣຫິ, ສເຣຠິ. ສຣໂສ, ສຣສ຺ສ, ສຣານໍ. ສຣາ, ສຣສ຺ມາ, ສຣມ຺ຫາ, ສເຣຫິ, ສເຣຠິ. ສຣໂສ, ສຣສ຺ສ, ສຣານໍ. ສຣສິ, ສເຣ, ສຣສ຺ມິໍ, ສຣມ຺ຫິ, ສເຣສຸ. ໂຠ ສຣ, ຠວນ຺ໂຕ ສຣາ, ໂຠ ສຣາ ອິຕິ ວາ.

ວໂຍ, ວຍາ. ວຍໍ, ວເຍ. ວເຍນ, ວເຍຫິ, ວເຍຠີຕິ ປຸຣິສນເຍນ ເຎ ຍ຺ໂຍ. ອຍໍ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ປຣິຫານິວາຈກສ຺ສ ວຍສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.

ອຍໍ ປນ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ມໂນຄຓປກ຺ຂິກສ຺ສ ອາຍຸໂກຏ຺ຐາສວາຈກສ຺ສ ວຍສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ – ວໂຍ, ວຍາ. ວຍໍ, ວໂຍ, ວເຍ. ວຍສາ, ວເຍນ, ວເຍຫິ, ວເຍຠີຕິ ມນນເຍນ ເຎຍ຺ໂຍ. ຕສ຺ສ ເຈໂຕ ປຏິສ຺ໂສສິ, ອຣຎ຺ເຎ ລຸທ຺ທໂຄຈໂຣ. ເຈຕາ ຫນິໍສຸ ເວທພ຺ພໍ.

ເຈໂຕ, ເຈຕາ. ເຈຕໍ, ເຈເຕ. ເຈເຕນ, ເຈເຕຫິ, ເຈເຕຠີຕິ ປຸຣິສນເຍນ ເຎຍ຺ໂຍ. ອຍໍ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວາຈກສ຺ສ ເຈຕສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.

ອຍໍ ປນ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ຈິຕ຺ຕວາຈກສ຺ສ ເຈຕສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ – ເຈໂຕ, ເຈຕາ. ເຈຕໍ, ເຈໂຕ, ເຈເຕ. ເຈຕສາ, ເຈເຕນ, ເຈເຕຫິ, ເຈເຕຠີຕິ ມນນເຍນ ເຎຍ຺ໂຍ. ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ, ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ, ຍເສນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນາຕິ ເອກວຈນວເສນ ປຸຣິສນເຍນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ, ເອກວຈນປຸຖຸວຈນວເສນ ວາ. ເອວໍ ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈາຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປທານິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອວິເສສຎ຺ຎຸໂນ ຫິ ເອວມາທິວິຠາຄໍ ອຊານນ຺ຕາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ໂຣເປນ຺ຕາ ຍຖາຘິປ຺ເປຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວິຣາເຘນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ເອຕ຺ຖ ອມ຺ເຫຫິ ປກາສິໂຕ ວິຠາໂຄ, ໂສ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ເນຫິ ກຸລປຸຕ຺ເຕຫິ ສກ຺ກຈ຺ຈມຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກຕມານິ ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ເອກເທເສນ ນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ? ມໂນ ວໂຈ ເຕໂຊສທ຺ທາທໂຍ ເຈວ ອຍ຺ຍສທ຺ໂທ ຈ, ຕຕ຺ຣ ມນສທ຺ທາທີນໍ ນາມິກປທມາລາ ເຫຏ຺ຐາ ວິຠາວິຕາ.

ອຍ຺ຍສທ຺ທສ຺ສ ປນ ນາມິກປທມາລາຍໍ ‘‘ອຍ຺ໂຍ, ອຍ຺ຍາ. ອຍ຺ຍໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ປຸຣິສນເຍນ ວຕ຺ວາ ອາລປນຏ຺ຐາເນ ‘‘ໂຠ ອຍ຺ຍ, ໂຠ ອຍ຺ໂຍ’’ຕິ ທ຺ເວ ເອກວຈນານິ, ‘‘ຠວນ຺ໂຕ ອຍ຺ຍາ, ຠວນ຺ໂຕ ອຍ຺ໂຍ’’ຕິ ທ຺ເວ ພຫຸວຈນານິ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ເອຕ຺ຖ ອຍ຺ໂຍ ອິຕິ ສທ຺ໂທ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນຠາເວ ເອກວຈນໍ, ອາລປນວຈນຠາເວ ເອກວຈນຎ຺ເຈວ ພຫຸວຈນຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຣິເມ ປໂຍຄາ ‘‘ອຍ຺ໂຍ ກິຣ ສາຄໂຕ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖິເກນ ນາເຄນ ສງ຺ຄາເມສິ, ປິວຕຸ ຠນ຺ເຕ ອຍ຺ໂຍ ສາຄໂຕ ກາໂປຕິກໍ ປສນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທີນິ ອຍ຺ໂຍສທ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕກວຈນປ຺ປໂຍຄານິ, ‘‘ອຖ ໂຂ ສາ ອິຕ຺ຖີ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອຕທໂວຈ ‘ນາຍ຺ໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ມໍ ນິປ຺ປາເຏສິ, ອປິຈ ອຫເມວ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຄຈ຺ຉາມິ, ອກາຣໂກ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ຄຈ຺ຉ ຂມາເປຫີ’ຕິ’’ ເອວມາທີນິ ອຍ຺ໂຍສທ຺ທສ຺ສ ອາລປເນກວຈນປ຺ປໂຍຄານິ, ‘‘ເອຖ’ຍ຺ໂຍ ຣາຊວສຕິໍ, ນິສີທິຕ຺ວາ ສຸຓາຖ ເມ. ເອຖ ມຍໍ ອຍ຺ໂຍ ສມເຓສຸ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເອວມາທີນິ ອຍ຺ໂຍສທ຺ທສ຺ສ ອາລປນພຫຸວຈນປ຺ປໂຍຄານິ. ຠວຕິ ຈຕ຺ຣ –

ອຍ຺ໂຍ ອິຕິ ອຍໍ ສທ຺ໂທ, ປຈ຺ຈຕ຺ເຕກວໂຈ ຠເວ;

ອາລປເນ ພຫຸວໂຈ, ຠເວ ເອກວໂຈປິ ຈ –

ເອວໍ ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ເອກເທເສນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ເອກເທເສນ ນ ປວິຏ຺ຐານິ ຈ.

ກຕມານິ ການິຈິ ໂອກາຣນ຺ຕປທານິ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ອປ຺ປວິຏ຺ຐານິ? ໂຄສທ຺ໂທເຍວ. ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ຫິ ອຍໍ ນາມິກປທມາລາ –

ໂຄ, ຄາໂວ, ຄໂວ. ຄາວຸໍ, ຄາວໍ, ຄວໍ, ຄາໂວ, ຄໂວ. ຄາເວນ, ຄເວນ, ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄາວສ຺ສ, ຄວສ຺ສ, ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ຄາວາ, ຄາວສ຺ມາ, ຄາວມ຺ຫາ, ຄວາ, ຄວສ຺ມາ, ຄວມ຺ຫາ, ໂຄຫິ, ໂຄຠິ. ຄາວສ຺ສ, ຄວສ຺ສ, ຄວໍ, ຄຸນ຺ນໍ, ໂຄນໍ. ຄາເວ, ຄາວສ຺ມິໍ, ຄາວມ຺ຫິ, ຄເວ, ຄວສ຺ມິໍ, ຄວມ຺ຫິ, ຄາເວສຸ, ຄເວສຸ, ໂຄສຸ. ໂຠ ໂຄ, ຠວນ຺ໂຕ ຄາໂວ, ຄໂວ. ອຍໍ ປຸຣິສນເຍ ສພ຺ພຖາ ອປ຺ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ໂຄສທ຺ທສ຺ສ ນາມິກປທມາລາ.