ວີຖິ ສງ຺ຄຫ ປຣມຕ຺ຖທີປນີ

໑໓໖. ເອວໍ ຈິຕ຺ຕປ຺ປເຠທ ສງ຺ຄໂຫ, ເຈຕສິກປ຺ປເຠທ ສງ຺ຄໂຫ, ອຸຠຍປ຺ປເຠທ ສງ຺ຄໂຫຕິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ກໂຍປເຠທ ສງ຺ຄເຫ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ວີຖິຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄໂຫ ວີຖິມຸຕ຺ຕ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄໂຫຕິ ເຕ ສຎ຺ເຎວ ທ຺ເວ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄເຫ ທສ຺ເສຕຸໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານມິຈ຺ເຈວນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຸປ຺ປາທາ. ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ອສຸ ຕຕ຺ຕາຈິຕ຺ເຕ ອິຈ຺ເຈວ ລພ຺ຠຕິ. ອິຕິ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ເຕອຸປ຺ປາທາຈາຕິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ. ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານໍ. ອິຈ຺ເຈວນ຺ຕິອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ. ສງ຺ຄຫມຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຊາຕິນິທ຺ເທໂສ ຍໍ. ອຸຕ຺ຕເຣ ອຸຕ຺ຕເມ ຕໂຍ ປເຠທສງ຺ຄເຫ ກຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠູມິປຸຄ຺ຄລເຠເທນາຕິ ສຫຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນໍ. ກາມາວຈຣາທິຠູມິເຠເທນ ທຸເຫຕຸກາທິ ປຸຄ຺ຄລເຠເທນ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸພ຺ພາປຣນິຍາມິຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊນາທິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິ ປຸພ຺ພ ຈິຕ຺ຕາປຣຈິຕ຺ຕານຸກ຺ກເມນ ນິຍາມິຕໍ ວວຕ຺ຖິຕໍ. ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄຫໍນາມາຕິປິ ຊາຕິນິທ຺ເທໂສເຍວ. ເອວໍ ນາມເກ ທ຺ເວ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄເຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕີສຸ. ວຈນວິປລ຺ລາໂສ ເຫສ. ປຏິສນ຺ຘິກາເລປວຕ຺ຕິກາເລຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິສນ຺ຘິກາເລ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄຫຎ຺ຈ ປວຕ຺ຕິກາເລ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄຫຎ຺ຈາຕິ ທ຺ເວ ສງ຺ຄເຫປວຕ຺ຕິ ປວກ຺ຂາມີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ອຸປຣິສງ຺ຄເຫ ອາຣພ຺ຠ ຄາຖາຍ ປາກໂຏ. ເກຈິ ປນ ນິທ຺ຘາຣເຓ ຠຸມ຺ມນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວໍສຕິ ອຸປຣິ ສງ຺ຄໂຫ ປຏິສນ຺ຘິສງ຺ຄໂຫນາມ ສິຍາ. ນ ປວຕ຺ຕິ ສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ອຸປຣິ ວີຖິມຸຕ຺ຕສງ຺ຄເຫ ອາຣພ຺ຠ ຄາຖາຍໍ ສນ຺ຘິຍໍ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄໂຫນາມ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອິມິນາ ນ ສເມຕິ.

[໑໑໕] ຏີກາສຸ ປນ

‘‘ອຸຕ຺ຕຣໍ ເວທນາສງ຺ຄຫາທິວິຠາຄໂຕ ອຸຕ຺ຕມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພໍ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ປກິຓ຺ຓກສງ຺ຄໂຫວ ອິຘ ສງ຺ຄຫສທ຺ເທນ ຄຫິໂຕ ສິຍາຕິ. ຍສ຺ມາປນ ຕິຓ຺ຓໍ ທ຺ວິນ຺ນຎ຺ຈ ປເຠທສງ຺ຄຫານໍ ມຊ຺ເຌ ຐຕ຺ວາ ອຍໍ ອນຸສນ຺ຘິຄາຖາ ປວຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ປຸພ຺ເພ ຕໂຍປິ ປເຠທສງ຺ຄຫາ ອິຘ ສງ຺ຄຫສທ຺ເທນ ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ອຍໍ ປນ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄໂຫ ວຕ຺ຖຸທ຺ວາຣາລມ຺ພເຓຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ ສຸວຸຕ຺ໂຕຕິ ຕານິ ຕີຓິ ຉກ຺ການິປິ ປຸນ ອິຘ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ.

[໑໑໖] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ວຕ຺ຖຸທ຺ວາຣາລມ຺ພຓ ສງ຺ຄຫາ ເຫຏ຺ຐາ ກຖິຕາປິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຸນ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ສກລາ ວຕ຺ຖຸທ຺ວາຣາລມ຺ພຓສງ຺ຄຫາ ອິຘ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາຕິ. ວິສຍານໍ ທ຺ວາເຣສຸ ປວຕ຺ຕິ ວິສຍປວຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ປວຕ຺ຕີຕິ ອາປາຕາຄມນເມວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວກ຺ຂຕິ ຫິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາ ຕີຕານິວາຕິອາທິໍ. ສາ ປນ ກາຈິ ສີຆຕມາ, ກາຈິ ສີຆຕຣາ, ສີຆາ, ທນ຺ຘາ, ທນ຺ຘຕຣາ, ທນ຺ຘຕມາຕິ ຉຘາ ໂຫຕີຕິ. ກມ຺ມາທີນໍ ວິສຍານໍ ທ຺ວາເຣສຸ ປວຕ຺ຕິ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ ອາປາຕາຄມນໍ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ. ວກ຺ຂຕິ ຫິ ກມ຺ມໍວາ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕໍວາ ຄຕິນິມິຕ຺ຕໍວາ ກມ຺ມພເລນ ຉນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາຕີຕິ.

[໑໑໗] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ວິສເຍສຸຈ ຈິຕ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕິ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕີ’’ຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ອຕິປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິນາມ ອນຸປປນ຺ນາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ຉກ຺ເກສຸ. ຘາຕຸເຠທໍ ປຕ຺ວາຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ປມາຓນ຺ຕິ ມນນໍ ວິຊານນໂຕ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ ມໂນຘາຕຸ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ຕາ. ວິຎ຺ຎາຓເຠທໍ ປຕ຺ວາ ປນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ມນນໍ ວິຊານເນ ອນ຺ໂຕ ຄຘເມວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ.ລ. ຉວິຎ຺ຎາຓານີຕິ ຉວີຖິໂຍ ປນ ທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕປວຕ຺ຕິໂຍ ໂຍເຊຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕາ ວີຖິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣວີຖິ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣວິກາຣໍ ປຏິຈ຺ຈ ປວຕ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕປ຺ປພນ຺ໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ເສເສສຸ. ອສາຘາຣເຓນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ອຸປລກ຺ຂິຕາ ວີຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວີຖິ. ສຸທ຺ໂຘ ປນ ມໂນວິຎ຺ຎາຓປພນ຺ໂຘ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວີຖິ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມ຺ພນ຺ຘິນີ ວີຖິ ເຕນ ສຫ ເອກາຣມ຺ມຓ ເອກ ທ຺ວາຣິກຕາຍ ສຫ ຈຣຓຠາວໂຕ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓ ວີຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕາຕິ ທ຺ວາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ຕໍ ຕໍ ທ຺ວາຣວິກາຣໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິໂຍຕິ ຈິຕ຺ຕປພນ຺ຘາ. ອຕິມຫນ຺ຕນ຺ຕິ ສາມິ ອຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ອຕິມຫນ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ.ລ. ອຕິປຣິຕ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຈາຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ຈຕຸຘາ. ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ວິຠູຕສ຺ສ ຉຬາຣມ຺ມຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ ອວິຠູຕສ຺ສ ຉຬາຣມ຺ມຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຈາຕິ ທ຺ວິຘາຕິ ຉຘາວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ. ອຕິມຫນ຺ຕາທິຠາໂວ ເຈຕ຺ຖ ອາໂລກາທິ ປຈ຺ຈຍ ວເສນວາ ວຕ຺ຖຸ ອຕິມຫນ຺ຕາທິວເສນວາ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ສຓ຺ຫສຸຂຸມໍປິ ທູຣໍປິ ຣູປາທີນໍ ອຘິຏ຺ຐານວຕ຺ຖຸນາມ ອາໂລກາທິ ປຈ຺ຈຍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ອຕິມຫນ຺ຕເມວ. ຕຖາ ຫິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປຖມາຕິ ນີຫາຣກາລາທີສຸ ໂລກ ວິວຣຓ ປາຏິຫາຣິຍປວຕ຺ຕິ ກາເລ ອວີຈິນິຣເຍປິ ອກນິຏ຺ເຐປິ ປຣຈກ຺ກວາເຬສຸປິ ສຓ຺ຫສຸຂຸມານິຈ ທູຣານິຈ ຣູປານິ ອິຘ ຐິຕາວ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ຕທາ ຫິ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ປາຕຸຣໂຫສິ. ຕສ຺ສ ວເສນ ສພ຺ເພປິ ປຖວິສິເນຣຸ ຈກ຺ກວາຬ ສິລຸຈ຺ຈຍາທໂຍ ຊາຕິຜລິກກ຺ຂນ຺ຘາ ວິຍ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ມຫນ຺ໂຕ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ປາຕຸຣໂຫສິ ອຕິກມ຺ມເທວານໍ ເທວານຸຠາວນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປປຕ຺ຕິເທວພ຺ຣຫ຺ມາທີນໍ ປນ ປສາທນິສ຺ສຍຠູຕານໍ ໂອຠາສຊາຕຕາຍປິ ປຖວິປພ຺ພຕາທໂຍ ຈກ຺ຂຸຣູປາທີນໍ ອນ຺ຕຣໍ ກາຕຸໍ ນສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ. ຕຖາ ທູເຣປິ ປພ຺ພຕາທິຣູປານິ ວຕ຺ຖຸ ອຕິມຫນ຺ຕຕາຍ ຈນ຺ທສູຣິຍ ຕາຣກາທິ ຣູປານິ ວິສຍ ວຕ຺ຖຸ ມຫນ຺ຕຕາຍ ໂອຠາສ ຊາຕຕາຍ ຈ ອຕິ ມຫນ຺ຕານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອາໂລກາທິປຈ຺ຈຍານໍ ປນ ອຘິຏ຺ຐານວຕ຺ຖູນຎ຺ຈ ທຸພ຺ພລ ທຸພ຺ພລຕຣ ທຸພ຺ພລຕມານຸກ຺ກເມນ ມຫນ຺ຕາທິຠາໂວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ. ຍານິ ປນ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓານິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕານິ ອຕິມຫນ຺ຕາຣມ຺ມຓານິນາມ. ຍານິ ທ຺ວຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ, ຕານິ ມຫນ຺ຕາຣມ຺ມຓານິ. ຍານິ ຈຕຸ ປຎ຺ຈ ຉ ສຕ຺ຕ ອຏ຺ຐ ນວ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ, ຕານິ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານິ. ຍານິປນ ທເສກາທສທ຺ວາທສ ເຕຣສ ຈຸທ຺ທສ ປນ຺ນຣສ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕານິ ອຕິປຣິຕ຺ຕາ ຣມ຺ມຓານີຕິ. ປກ຺ຂຕິຈ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິວາຕິອາທິ. ວິຠູຕສ຺ສາຕິ ປາກຏສ຺ສ, ອວິຠູຕສ຺ສາຕິ ອປາກຏສ຺ສ. ເອວໍ ຉຉກ຺ການິ ສຣູປໂຕ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອິທານິ ຕານິ ສພ຺ພານິ ເອກໂຕ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວີຖິຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ກຖນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຣູປາຣູປານໍ ຕາວ ອທ຺ຘານປຣິຈ຺ເຉທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕີຕິອາທິ ມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກຖນ຺ຕິ ເກນ ປກາເຣນ ວີຖິຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

[໑໑໘] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ກຖນ຺ຕິ ເກນ ປກາເຣນ ອຕິມຫນ຺ຕາທິວເສນ ວິສຍ ວວຕ຺ຖານໍ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓວເສນ ຕໍ ປກາເສຕຸໍ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕີຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ນ ທິສ຺ສຕິ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິອາທິໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຉກ຺ການໍ ໂອກາໂສນາມ ນສິຍາ. ນຈ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິ.ລ. ຣູປຘມ຺ມານມາຍູຕິ ອິທໍ ວິສຍ ວວຕ຺ຖານຕ຺ຖເມວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໍ ອຸປ຺ປາໂທ. ສຠາວ ປຏິລາໂຠຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຐານໍ ຐິຕິ. ຍຖາລທ຺ຘສຠາວສ຺ສ ອນິວຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠຎ຺ຊນໍ ຠງ຺ໂຄ. ຕສ຺ສ ປຣິຫາຍິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຘານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍນາມາຕິ ເອກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຂໂຓນາມ. ໂສ ປນ ຂໂຓ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຏກ຺ຂຓສ຺ສ ອກ຺ຂິນິມ຺ມິລນກ຺ຂຓສ຺ສຈ ອເນກໂກຏິ ສຕສຫສ຺ສຠາໂຄ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຏກ຺ຂເຓ ອເນກໂກຏິສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຈຣິຍານນ຺ທຕ຺ເຖຣມເຕນ ປເນຕ຺ຖ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄ ວເສນຂຓທ຺ວຍໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍນາມາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ຫິ ໂລເກ ວິຊ຺ຊຸນາມ ວທ຺ຘນານນ຺ຕຣເມວ ຠິຊ຺ຊຕິ. ນ ປນສ຺ສາ ວທ຺ຘນສ຺ສ ຠິຊ຺ຊນສ຺ສຈ ອນ຺ຕຣາ ຐິຕິນາມ ວິສຸໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍຖາ ຈ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຊຸໍ ຂິຕ຺ຕໍ ເລຑ຺ຑຸ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ປຕຕິ. ນ ປນ ອຸປ຺ປຕນສ຺ສ ປຕນສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕຣາ ຐິຕິນາມ ວິສຸໍ ທິສ຺ສຕິ. ຕຖາ ຈິຕ຺ຕໍປິ. ຕໍປິ ຫິ ອຸທຍ ຠາຄານນ຺ຕຣເມວ ວຍຠາເຄ ປຕຕິ. ນ ປນສ຺ສ ຣູປຘມ຺ມານໍ ວິຍ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຠາຄານໍ ມຊ຺ເຌ ວິສຸໍ ເອໂກ ຄຓນູປໂຄ ຐິຕິຠາໂຄນາມ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຍມເກສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄາວ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາ. ວິເສສໂຕ ປນ ຈິຕ຺ຕຍມເກ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານນ຺ຕິ. ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ. ໂນ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ. ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ເຈວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານຎ຺ຈາຕິອາທິນາ ຠງ຺ຄຸປ຺ປາທາວ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ຕາ. ກຖາວຕ຺ຖຸມ຺ຫິຈ ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທິວສໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອາມນ຺ຕາ. ອຸປທ຺ຘທິວໂສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ອຸປທ຺ຘທິວໂສ ວຍກ຺ຂໂຓຕິ. ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທ຺ເວ ທິວເສ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອາມນ຺ຕາ. ເອໂກ ທິວໂສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ເອໂກ ທິວໂສ ວຍກ຺ຂໂຓຕິ ນເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທິວເສ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ເວ ທິວສາ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ທ຺ເວ ທິວສາ ວຍກ຺ຂໂຓຕິ ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ.ລ. ມາສໍ. ທ຺ເວ ມາເສ. ຈຕ຺ຕາໂຣມາເສ.ລ. ສໍວຈ຺ຉຣໍ, ທ຺ເວ ສໍວຈ຺ຉຣານິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ສໍວຈ຺ຉຣານິ.ລ. ກປ຺ປໍ. ທ຺ເວ ກປ຺ເປ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ເປຕິອາທິນາ ທ຺ເວ ອຸປ຺ປາທວຍຠາຄາວ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ຕາ. ນ ຐິຕິຠາໂຄ. ຍທິ ໂສ ວິສຸໍ ອຸປລພ຺ເຠຍ຺ຍ. ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທິວສໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອາມນ຺ຕາ. ທິວສສ຺ສ ປຖໂມ ຠາໂຄ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ທຸຕີໂຍ ຐິຕິກ຺ຂໂຓ. ຕຕີໂຍ ວຍກ຺ຂໂຓຕິ ເອວໍ ມຫາເຖເຣນ ວິຈາຣິໂຕ ສິຍາ. ຕໂຍ ທິວເສ ຕໂຍ ມາເສ ຕີຓິ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ຕໂຍ ກປ຺ເປຕິ ອິມານິປິ ອວຊ຺ເຊ ຕພ຺ພານິເອວ ສິຍຸນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ, ນນຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ຕີຓິ ມານິ ຠິກ຺ຂເວ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕ ລກ຺ຂຓານິ. ກຕມານິຕີຓິ, ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ເວທນາຍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຐິຕາຍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ສຎ຺ຎາຍ. ສງ຺ຂາຣານໍ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ.ລ. ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕຕີໂຍ ຐິຕິຠາໂຄ ວິສຸໍ ອຸປລພ຺ຠຕິ ເຍວາຕິ.ນ. ປພນ຺ຘຐິຕິຍາ ເອວ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ. ກຖໍ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຈ, ອຸປ຺ປາທວເຍ ປຖມໍ ວຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ປຸນ ວິສຸໍ ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອິມສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ. ອິຕຣຖາ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາຕິ. ນນຸ ປພນ຺ຘຐິຕິ ນາມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ສາຈ ອສງ຺ຂຕາ, ສຸຕ຺ຕນ຺ຕານິຈ ສງ຺ຂຕ ລກ຺ຂຓ ວິສຍານິ. ຕສ຺ມາ ສາ ປພນ຺ຘຏ຺ຐິຕິ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາຕິ ນສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸນ຺ຕິ ເຈ. ນ ນ ສກ຺ກາ. ອຠິຘມ຺ເມປິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມນິທ຺ເທເສສຸ ສມູຫ ສຓ຺ຐານ ສນ຺ຕຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິປິ ນິທ຺ເທສສ຺ສ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ຣູປາຍຕນນິທ຺ເທສາທີສຸ ທີຆໍ ຣສ຺ສໍ ສຓ຺ຫໍ ຖຸລໍ ວຏ຺ຏໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ຈຕຸຣສ຺ສໍ ຉຬໍສໍ ອຏ຺ຐໍສໍ ໂສຬສໍສໍ ນິນ຺ນໍ ຖລນ຺ຕິອາທິນາ, ວິຠງ຺ເຄ ຈ ເກສາ ໂລມາ ນຂາ ທນ຺ຕາຕິອາທິນາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິສິເສນ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາຕິ. ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ອີທິເສສຸ ຫິ ຐາເນສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ປວຕ຺ຕາປິ ເທສນາ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມເມວ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄານໍ ປຈ຺ເຈກໍ ເອເກໂກ ຂໂຓ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ລພ຺ຠຕິ. ນ ຕຖາ ຐິຕິຍາຕິ. ອຍໍ ອາຈຣິຍານນ຺ທຕ຺ເຖ ຣສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຍຎ຺ຈ ວາໂທ ສໍຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐກຖາຍໍ ເອວ ອາຄໂຕ. ໂສຈ ສງ຺ຄຫກາເຣນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ, ອປເຣ ປນ ວທນ຺ຕິ. ອຣູປຘມ຺ມານໍ ຊຣາຂໂຓນາມ ນສກ຺ກາ ປຎ຺ຎເປຕຸໍ. ສມ຺ມາ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘຈ ເວທນາຍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຐິຕາຍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ວທນ຺ໂຕ ອຣູປຘມ຺ມານໍປິ ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ປຎ຺ຎເປຕິ. ຠານິອຕ຺ຖິກ຺ຂຓໍ ອຸປາທາຍ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ວຕ຺ວາ –

ອຕ຺ຖິຕາ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ, ຐິຕິນາມ ປວຸຈ຺ຈຕິ;

ຕສ຺ເສວ ເຠໂທ ມຣຓໍ; ສພ຺ພທາ ສພ຺ພປາຓິນນ຺ຕິ.

ອິມາຍ ອາຈຣິຍຄາຖາຍ ຕມຕ຺ຖໍ ສາເຘນ຺ຕິ. ອຖວາ, ສນ຺ຕຕິວເສນ ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິຈ ວທນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ສຸຕ຺ເຕ ອຍໍ ວິເສໂສ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ອາຈຣິຍຄາຖາຍ ສຸຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຏິພາເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕເມວ ປມາຓໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຊຣາຂໂຓນາມ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓຠງ຺ຄກ຺ຂຓານໍ ມຊ຺ເຌ ວິສຸໍ ຊຣາຍ ເຂຕ຺ຕຠູໂຕ ຐີຕິກ຺ຂໂຓ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ຊຣາເອວ. ອຕ຺ຖິກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຂຓທ຺ວຍເມວ. ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕປິ ປນ ອຍໍ ວາໂທ ກຖາວຕ຺ຖຸ ປາຬິຍາ ສທ຺ຘິໍ ສຸຏ຺ຐຸ ສເມຕິເຍວ. ອປິຈ, ອຸທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປຕິຕສ຺ສ ເລຏ຺ຏຸສ຺ສ ອຸປ຺ປຕນນິວຕ຺ຕິ ວິຍ ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸທຍສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວຑ຺ຒນສ຺ສ ນິວຕ຺ຕິນາມ ອຕ຺ຖິ. ນ ຫິ ອຸທເຍ ອນິວຕ຺ຕນ຺ເຕ ວໂຍນາມ ສມ຺ຠວຕິຕີ. ສາ ເອວ ອຸທຍ ປຣິຍນ຺ຕມຕ຺ຕຠູຕາ ອິຘ ຐິຕິປຣິຍາໂຍຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ໂສ ປນ ວິສຸໍ ຄຓນູປໂຄ ເອໂກ ຂໂຓນາມ ນໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ອຠິຘມ຺ເມ ທ຺ເວເອວ ຂຓາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ຕາ. ອຸທຍຠາຄສ຺ສ ປນ ອາທິ ໂກຏິໍ ວຍຠາຄສ຺ສອນ຺ຕໂກຏິຎ຺ຈ ຖເປຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌຠາຄທ຺ວຍນິສ຺ສິຕາ ປຣິປຈ຺ຈນ ລກ຺ຂຓາ ຊຣານາມ ອຣູປຘມ຺ມານໍປິ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ຘາຕຸກຖາຍໍ ຊຣາທ຺ວີຫິຂນ຺ເຘຫິສງ຺ຄຫິຕາຕິວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

[໑໑໙] ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄາວຕ຺ຖາຫິ ຠິນ຺ນາ ຠງ຺ຄາຠິມຸຂາວຕ຺ຖາປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ສາ ຐິຕິນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ກຖາວຕ຺ຖຸປາຬິຍາ ສຫ ນ ສເມຕິ.

ອຸປທ຺ຘທິວໂສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ອຸປທ຺ຘທິວໂສ ວຍກ຺ຂໂຓ. ປຖໂມ ທິວໂສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ. ທຸຕີໂຍ ວຍກ຺ຂໂຓຕິ ຫິ ວິຈາເຣນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄາວຕ຺ຖາ ຫິ ຠິນ຺ນາ ຕຕີຍາ ອວຕ຺ຖາ ຕສ຺ສໍ ປາຬິຍໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາເຍວ ໂຫຕີຕິ.

[໑໒໐] ເອເຕນ ຍຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ

‘‘ປາຬິຍໍ ປນ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍາ ນຸໂຣມໂຕ ນຍທສ຺ສນວເສນ ສາ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ອຕິຘມ຺ມເທສນາປິ ຫິ ກທາຈິ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸໂຣເຘນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຍຖາ, ຣູປສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ອຸປຈໂຍ ສນ຺ຕຕີຕິ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ເທສິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວິຠາຄາຣຫສ຺ສ ຫິ ຘມ຺ມສ຺ສ ວິຠາຄກຣຓໍນາມ ເວເນຍ຺ຍວເສນາຕິປິ ຘມ຺ມວເສນາຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ວິຊ຺ຊມາເນ ສຕິ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ອຠິຘມ຺ເມ ອວຈນໍ ປນ ເວເນຍ຺ຍວເສນາຕິ ນ ຍຸຕ຺ຕເມຕນ຺ຕິ.

[໑໒໑] ຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ

‘‘ສຸຕ຺ເຕຈ ຕີຓິ ມານິ ຠິກ຺ຂເວ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓານິ. ກຕມານິ ຕີຓິ. ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວໂຍ ປຎ຺ຎາ ຍຕິ. ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເອວໍ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມສ຺ເສວ ລກ຺ຂຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຸປ຺ປາທາທີນໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນສກ຺ກາ ປພນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິສຠາວສ຺ສ ອສງ຺ຂຕສ຺ສ ຐິຕິ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ອຠິຘມ຺ເມປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິສີເສນ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານໍ ນິທ຺ເທສສ຺ສ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາຕິ.

[໑໒໒] ຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ

‘‘ອຸປສຄ຺ຄສ຺ສຈ ຘາຕ຺ວຕ຺ເຖເຍວ ປວຕ຺ຕນໂຕ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເອຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ.

ຍຖານຸໂລມສາສນຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ວິເນຍ຺ຍານໍ ສຸຏ຺ຐຸ ປຎ຺ຎາຍນເມວ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ. ອຣູປໍ ອຣູປິສຠາວຕ຺ຕາ ລຫຸປຣິຓາມໍ. ຣູປໍ ປນ ຣູປິຘມ຺ມຕ຺ຕາເຍວ ທນ຺ຘປຣິຓາມນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕານິປນ.ລ. ຣູປຘມ຺ມານ ມາຍູຕິ.

[໑໒໓] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຄາຫກຄເຫຕພ຺ພ ຠາວສ຺ສ ຕໍຕໍ ຂຓວເສນ ນິປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອກາຣຓໍ.

ນ ຫິ ຄາຫກໍ ອຣູປໍ ຄເຫຕພ຺ພຎ຺ຈ ຣູປໍ ຄຫຓສມ຺ປຊ຺ຊນຕ຺ຖໍ ລຫຸໍ ປຣິຓມຕິ ຄຣຸໍ ປຣິຓປຕີຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ຕານິ ຕາທິສານິ ສຕ຺ຕຣສນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ຂຓານິ ສຕ຺ຕຣສວາ ຕານິ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ຣູປ ຘມ຺ມານມາຍູຕິ ໂຍຊນາ. ສຕ຺ຕຣສ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓສມປມາຓານິ ຂຓານິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຣູປລກ຺ຂຓ ຣູປວຊ຺ຊານໍ ຣູປຘມ຺ມານໍ ອາຍຸນາມາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຂຓມຕ຺ຕໂຕ ປນ ອຏ຺ຐກຖານເຍນ ເອກປຎ຺ຎາສຂຓານິ ໂຫນ຺ຕິ, ມູລຏີການເຍນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສຂຓານິ. ຕຕ຺ຖຈ ອາທິມ຺ຫິ ທ຺ເວ ຂຓານິ ຣູປຘມ຺ມານໍ ເອກໍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓເມວ. ອນ຺ເຕ ທ຺ເວ ເອກໍ ຠງ຺ຄກ຺ຂຓເມວ. ມຊ຺ເຌ ອຏ຺ຐວີສ ຂຓານິ ເຕສໍ ເອກໍ ຐິຕິກ຺ຂຓເມວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ຫິ ທນ຺ຘປຣິຓຕານໍ ຣູປານໍ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄາປິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ລຫຸກາ ຠວິຕຸໍ ອຣຫນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິທ຺ວຍໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກໍ. ອຸປຈຍສນ຺ຕຕິໂຍ ອຸປ຺ປາທມຕ຺ຕາ ອນິຈ຺ຈຕາ ຠງ຺ຄມຕ຺ຕາ. ຊຣຕາ ຣູປ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິກ຺ຂຓມຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ມູລຏີການເຍນ ປເນຕ຺ຖ ຕານິ ປນ ໂສຬສຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ຣູປຘມ຺ມານມາຍູຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຏີກາຈຣິໂຍ ຫິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທວິຠງ຺ເຄ ອາຄຕໍ ມຫາຏ຺ຐກຖາວຈນໍ ປຕິຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ໂສຬສຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຍຸກຠາວໍ ສມ຺ຠາເວຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຂນ຺ຘ ວິຠງ຺ເຄເຍວ ຕາວ ຣູປານໍ ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘວິຘານສ຺ສ ມຫາອຏ຺ຐກຖາ ວາທສ຺ສ ຍມກປາຬິວິໂຣຘໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສງ຺ຄຫກາເຣນ ປຏິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ຕໍ ປຕິຏ຺ຐເປຕຸນ຺ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ວາເທ ຫິ ປຏິສິທ຺ເຘ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕາ ໂສຬສາຍຸກຕາວາ ອຕິເຣກໂສຬສາຍຸກຕາວາ ປຏິສິທ຺ຘາເຍວ ໂຫຕີຕິ.

[໑໒໔] ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

ຕໍ ຏີການຍໍ ຕຍິທມສາຣນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖໍ ສາ ເຘນ຺ເຕນ ‘‘ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ເຕນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ຣູປໍ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຕຣສເມນ ສທ຺ຘິໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕິກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຣູປໍ ອຏ຺ຐາຣສມສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິອາທິນາ ອຏ຺ຐກຖາຍເມວ ສຕ຺ຕຣສຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓສ຺ສ ອາຄຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ຍຎ຺ຫິ ສງ຺ຄຫກາຣສ຺ສ ສຕ຺ຕຣສາຍຸກວຈນໍ ຏີກາກາເຣນ ວິຈາຣິຕໍ. ຕເທວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຏີການໂຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ນ ຍຸຕ຺ຕເມ ຕນ຺ຕິ. ເອກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຂຓໍ ວິຍ ຂຓໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ອຠິນ຺ນໍປິ ຫິ ຂຓໍ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອິທໍ ຣູປານນ຺ຕິ ກປ຺ປນາວເສນ ຠິນ຺ນໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ອຸປຈຣີຍຕີຕິ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍ ອຕີຕໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິ. ອຕິມຫນ຺ຕຠູຕານິ ປຎ຺ຈາຣມ຺ມຓານິ.

[໑໒໕] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ເອຕານິວາ ຕໍ ອຕີຕານີຕິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີ ການີ’’ຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ນິຣຸທ຺ຘຘມ຺ມວິສໂຍ ອຕີຕສທ຺ໂທ ກິຎ຺ຈິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘໍ ອາຄຕານິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຣູປານິ ທີເປຕີຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ພຫູນິ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ ເອເຕສນ຺ຕິ ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິ. ມຫນ຺ຕາທິ ຠູຕານິ ປຎ຺ຈາຣມ຺ມຓານິ. ຣູປຘມ຺ມານໍ ປນ ຣູປຘມ຺ເມສ຺ເວວ ອາປາຕາຄມເນ ໂຖກໍ ພລວນ຺ຕຕາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ເຕຈ ຐິຕິກ຺ຂເຓເຍວ ປຣິປຸຓ຺ຓປຈ຺ຈຍຸປລທ຺ຘາ ຫຸຕ຺ວາ ພລວນ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຐິຕິປຕ຺ຕາເນວາຕິ. ເອວສທ຺ເທນ ຏີກາກາຣສ຺ສ ວາທໍ ນີວາເຣຕິ. ໂສ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານເມວ ຣູປໍ ປສາເທ ຆຏ຺ເຏຕີຕິ ອິຈ຺ຉຕີຕິ. ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓານິ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຣູປສທ຺ທາຣມ຺ມຓານິ ອສມ຺ປຕ຺ຕ ວເສນ ອິຕຣານິຈ ສມ຺ປຕ຺ຕວເສນ ໂຄຈຣຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ຈ ວິເສໂສຆຏ຺ຏນວິເສເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຸຣິມານິຫິ ທ຺ເວ ນິມິຕ຺ຕວເສເນວ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ນ ວຕ຺ຖຸວເສນ. ປຈ຺ຉິມານິ ປນ ຕີຓິວຕ຺ຖຸວເສນ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ນ ນິມິຕ຺ຕມຕ຺ຕວເສນ ນິມິຕ຺ຕຆຏ຺ຏນຎ຺ຈນາມ ອສມ຺ປຕ຺ຕານຎ຺ເຎວ ນ ສມ຺ປຕ຺ຕານໍ. ວຕ຺ຖຸຆຏ຺ຏນໍ ປນ ສມ຺ປຕ຺ຕານຎ຺ເຎວ. ໂນ ອສມ຺ປຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ນນ຺ຕິ. ຍຖາ ຫິ ຕີເຣ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍສຣີຣນິມິຕ຺ຕານິ ໂປກ຺ຂຣຓິ ຍາອຸທເກ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ອຸທເກ ໂອໂຣຫນ຺ຕານໍ ປນ ຕານິ ຕຕ຺ຖ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວເມວ ສມ຺ປຕ຺ຕານິ ຣູປສທ຺ທາຣມ຺ມຓານິ ນຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ, ວິສຍວິສຍີນໍ ມຊ຺ເຌ ອາໂລກສ຺ສ ອາກາສສ຺ສຈ ອຠາເວນ ນິມິຕ຺ໂຕກາສສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ອສມ຺ປຕ຺ຕານິເຍວ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ນິມິຕ຺ຕຸປຏ຺ຐາປນວເສນ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ, ນິມິຕ຺ໂຕກາສສ຺ສ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ. ອິຕຣານິ ປນ ຕີຓິ ຍຖາຊາຕວຕ຺ຖຸວເສເນວ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕານິ ສມ຺ປຕ຺ຕານິເຍວ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ໂນ ອສມ຺ປຕ຺ຕານີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍານິ ອສມ຺ປຕ຺ຕານິເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ຕານິ ສຍໍ ທູເຣ ຐຕ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕ ອປ຺ປນາວເສນ ຆຏ຺ຏິຕຕ຺ຕາ ເອເກກສ຺ມິໍ ປສາເທ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລ ສູຣິຍ ມຓ຺ຑລາທິວເສນ ອສນິສທ຺ທມຓ຺ຑລ ເມຓ຺ຑສທ຺ທມຓ຺ຑລາທິວເສນ ຈ ມຫນ຺ຕານິປິ ພຫູນິປິ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວ. ອິຕຣານິ ປນ ຕີຓິ ສມ຺ປຕ຺ຕານິເຍວ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕີຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ປສາເທ ເອເກກເມວ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິທຎ຺ຈ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມໂນ ທ຺ວາເຣ ປນ ສພ຺ພານິປິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອສມ຺ປຕ຺ຕານິເຍວ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣຕິ ອິທໍ ອສາຘາຣຓ ທ຺ວາຣທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິ ປນ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓານິ ຍທາສກສກທ຺ວາເຣ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ຕທາ ມໂນທ຺ວາເຣປິ ອປາຕ ມາຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວ. ເອເກກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອປາຕ ມາຄຈ຺ຉຕີຕິ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຍທາ ຈນ຺ທໍວາ ສູຣິຍໍວາ ປພ຺ພຕໍວາ ຣຸກ຺ຂໍວາ ຍໍກິຎ຺ຈິວາ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ຕທາ ເອເກກສ຺ມິໍ ຈກ຺ຂຸປສາເທ ເອເກການິ ມໂນທ຺ວາເຣ ເອກນ຺ຕິ ອເນການິ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລາທີນິ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ເສສາຣມ຺ມເຓ ສູຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອປາຕາຄມນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ລຎ຺ຉການໍ ຕາລປຓ຺ເຓ ລຎ຺ຉນຂນ຺ຘໍ ຖເປຕ຺ວາ ມຸຄ຺ຄເຣນ ປຫຣຓກາເລ ລຎ຺ຉນຂນ຺ຘສ຺ສ ຕາລປຓ຺ເຓ ອາປາເຕຕ຺ວາ ອກ຺ຂຣຸປຏ຺ຐາປນໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍໂຕ ທ຺ວາຣານໍ ວິກາຣປ຺ປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ.

[໑໒໖] ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ອາໂຠຄານຸຣູປໍ ອເນກກລາປຄຕານິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອາໂຠຄານຸຣູປນ຺ຕິ ອິທໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພໍ.

ຍຕ຺ຕການິ ຫິ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓານິ ຈກ຺ຂາທິປເຖ ອາໂລກາທິ ສຫິຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຕການິ ສພ຺ພານິ ນິທ຺ທາຍນ຺ຕສ຺ສປິ ວິສຎ຺ຎິ ຠູຕສ຺ສປິ ອຎ຺ຎວິຫິຕສ຺ສປິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຌານໍວາ ຜລໍວາ ນິໂຣຘໍວາ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສປິ ອາໂຠເຄນ ວິນາ ອຕ຺ຕໂນ ທ຺ວາເຣສຸ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວ. ນເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນທ຺ວາເຣສຸ ເອວ. ອຖໂຂ ມໂນທ຺ວາເຣປິ. ນເກວລໍ ຠວງ຺ຄມໂນທ຺ວາເຣເອວ. ອາວຊ຺ຊນາທີສຸ ປນ ຈຕຸພ຺ຠູມກ ວີຖິຈິຕ຺ເຕສຸປິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວ. ອຍໍນາມ ມໂນ ມໂນທ຺ວາຣໍ ນໂຫຕີຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ຫິ ທ຺ວາຣກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ປຖມຊ຺ຌານສ຺ສ ສທ຺ໂທ ກຓ຺ຏໂກຕິ ອິມິນາ ປາເຐນ ທີເປຕພ຺ໂພ. ປຖມຊ຺ຌານໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ຫິ ສທ຺ໂທ ໂສຕມ຺ຫິ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຌານຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕ ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉຕິ. ຕທາ ຌານຈິຕ຺ຕ ສນ຺ຕຕິ ຈລິຕ຺ວາ ໂວຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ. ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ຠວງ຺ຄປາໂຕ ໂຫຕິ. ຕໍ ສທ຺ທາຣມ຺ມຓໍ ວີຖິຈິຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ທຸຕີຍຊ຺ຌານາທີນິ ສມາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປນ ອປ຺ປເກນ ສທ຺ເທນ ນວຸຏ຺ຐາຕິ. ອຘິມຕ຺ຕສທ຺ເທນ ປນ ວຸຏ຺ຐາຕິເຍວ. ນ ຫິ ຕານິ ອາເນຎ຺ຊປຕ຺ຕານິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ອຣູປຊ຺ຌານານິເອວ ປນ ອາເນຎ຺ຊປຕ຺ຕານິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕານິ ສມາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອຘິມຕ຺ຕສທ຺ເທນປິ ນວຸຏ຺ຐາຕິເຍວາຕິ. ເຕສຸ ປນ ຕຖາ ອາປາຕມາຄເຕສຸ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິເຍວາຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຠວງ຺ຄ ສນ຺ຕຕິຍາວາ ຊວນສນ຺ຕຕິຍາວາ ໂວຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອໂວຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ນປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ປວຕ຺ຕມານານິປິ ອາຣມ຺ມຓາ ຘິມຕ຺ຕາທິວເສນ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍວິເສເສ ເອເກກສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓເອວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ນ ເອກກ຺ຂເຓ ປຎ຺ຈສູຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖຈ ອຕ຺ຖວສາ ວິຠຕ຺ຕິ ປຣິຓາໂມຕິ ກຕ຺ວາ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິ ຐິຕິປຕ຺ຕາເນວ ປຎ຺ຈາ ລມ຺ພຓານິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີເຕ ຐິຕິປ຺ປຕ຺ເຕ ເອວ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ພຫຸ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິ ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີເຕຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

[໑໒໗] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ເຕ ປນ ປສາທາ ຠວງ຺ຄຈລນສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠູເຕນ ຠວງ຺ເຄນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອວໍ ປນ ສຕິ ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິປິ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓານິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີເຕເອວ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ເອຕ ຣຫິ ປນ ເອກກ຺ຂເຓ ສຫຸປ຺ປນ຺ນານຎ຺ເຎວ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານໍ ຆຏ຺ຏນໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ສຫຸປ຺ປນ຺ນານິວາ ປນ ໂຫນ຺ຕຸ ນານຸປ຺ປນ຺ນານິວາ, ພລວຠາໂວເຍວ ປມຓນ຺ຕິ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ. ສພ຺ພໍ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

[໑໒໘] ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ອາວຊ຺ຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ອປເຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ອຎ຺ຎເທວ ປຎ຺ຈາຣມ຺ມຓານໍ ອາປາຕາຄມນວຕ຺ຖຸ. ອຎ຺ຎເທວ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓານໍ ນິສ຺ສຍວຕ຺ຖູຕິ ເອວໍ ວິຣຸທ຺ຘສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອາປຊ຺ຊນໂຕຕິ. ເອວໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ວິສຍປວຕ຺ຕິຍາ ອາທິລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສພ຺ພປາຣິປູຣໍ ວິສຍປວຕ຺ຕິວິຠາຄໍ ວີຖິຈິຕ຺ຕປວຕ຺ຕິຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕສ຺ມາຕິອາທິມາຫ. ຕໂຕຕິ ຕສ຺ມາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຕາຄມນປຈ຺ຈຍາ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຕາຄມເນນ ສເຫວ ຠວງ຺ຄສ຺ສປິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍຠວງ຺ເຄຈລິເຕຕິ. ຈລນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຍຖາ ຄຫິຕໍ ກມ຺ມາທິ ອາຣມ຺ມຓໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອິທານິ ອຕ຺ຕນິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອຠິນວາຣມ຺ມຓໍ ຄເຫຕຸໍ ອຸສ຺ສາຫຊາຕສ຺ສ ວິຍ ຠວງ຺ຄສນ຺ຕານສ຺ສ ວິກາຣປ຺ປຕ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖຈ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຕາຄມນໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເອວ ກາຣຓໍ. ນ ອາວຊ຺ຊນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອາປາຕາຄມນເມວ ປນ ອາວຊ຺ຊນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາປິ ກາຣຓໍ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

[໑໒໙] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ມໂນທ຺ວາເຣປິ ອາປາຕາຄມນໍ ວິສຸໍ ອປຕ຺ວາ ຣູປາທີນໍ ຈກ຺ຂາທິສຸ ຆຏ຺ຏນໍນາມ ໂຍຄ຺ຍເທສາວຏ຺ຐານໍ ເອວ. ຕເມວຈ ຠວງ຺ຄຸ ປຈ຺ເຉທສ຺ສປິ ກາຣຓໍ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ປຎ຺ຈສຸ ຫິ ປສາເທສຸ ໂຍຄ຺ຍເທສາວຏ຺ຐານ ວເສນ ອາຣມ຺ມເຓ ຆຏ຺ຏິເຕ ປສາທຆຏ຺ຏນານຸຠາເວນ ຠວງ຺ຄສນ຺ຕຕິ ໂວຈ຺ຉິຊ຺ຊມານາຕິອາທິ’’ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ຕຖາ ນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ນ ຫິ ໂຍຄ຺ຍເທສາວຏ຺ຐານເມວ ຆຏ຺ຏນນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ໂຍຄ຺ຍເທເສປນ ຐຕ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕຆຏ຺ຏນວເສນ ວຕ຺ຖຸຆຏ຺ຏນວເສນຈ ອສນິ ນິປາໂຕວິຍ ປສາເທສຸ ຍຸຊ຺ຌນໍ ມນ຺ຖນໍ ໂຂຠກຣຓໍ ຆຏ຺ຏນນ຺ຕິ ຈ ອາປາຕາຄມນນ຺ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ເອຕ຺ຖຈ ອຍໍປິ ເອໂກ ຘມ຺ມນິຍາໂມເຍວາຕິ ກຕ຺ວາ ນານາ ຐານິເຍສຸ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ສເຫວ ອາປາຕາຄມນໍ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພໍ. ຣູປາທິນາ ປສາເທ ຆຏ຺ຏິເຕ ຕໍ ນິສ຺ສິຕສ຺ເສວ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຈລນໍ ສິຍາ. ກຖໍ ປນ ຫທຍວຕ຺ຖຸນິສ຺ສິຕສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສາຕິ ນ ໂຈເທຕພ຺ພນ຺ຕິ.

[໑໓໐] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ຕເມວ ໂຈທນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕໍ ປຣິຫຣນ຺ໂຕ ‘‘ສນ຺ຕຕິ ວເສນ ເອກາພທ຺ຘຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕຕິວເສນາຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສຓ຺ຐານວເສນາຕິ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສພ຺ພຎ຺ເຈຕໍ ສາຣໂຕ ນ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພໍ.

ກສ຺ມາ, ຕາທິສສ຺ສ ອນຸກ຺ກມຈລນສ຺ສ ອຏ຺ຐກຖາຍເມວ ທຬ຺ຫໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ເອເກກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉຕີຕິ. ຣູປາຣມ຺ມຓຎ຺ຫິ ຈກ຺ຂຸປສາທໍ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ຠວງ຺ຄຈລນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສທ຺ທ ຄນ຺ຘ ຣສ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ຫິ ສກຸໂຓ ອາກາເສນາຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂຄ຺ເຄ ນິລີຍມາໂນວ ຣຸກ຺ຂສາຂຎ຺ຈ ຆຏ຺ເຏຕິ. ຉາຍາຈສ຺ສ ປຖວິຍໍ ປຏິຫຎ຺ຎຕິ. ສາຂາຆຏ຺ຏນ ຉາຍາຜຣຓານິ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ຠວນ຺ຕິ. ເອວໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຣູປາທີນໍ ຈກ຺ຂຸປສາທາທິຆຏ຺ຏນຎ຺ຈ ຠວງ຺ຄຈາລນ ສມຕ຺ຖຕາຍມໂນທ຺ວາເຣອາປາຕາຄມນຎ຺ຈອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ສກຸໂຓປມາຍ ສຫຕງ຺ຂເຓເຍວາຕິ ຈ ອປຸພ຺ພໍອຈຣິມໍ ເອກກ຺ຂເຓ ເຍວາຕິຈ ວຕ຺ວາ ທຬ຺ຫໍ ປຏິຠິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕໍ ອນຸກ຺ກມຈລນໍ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຘມ຺ມນິຍາມວເສນ ເອກປ຺ປຫາຣຈລນເມວ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຠວງ຺ຄໂສຕໍໂວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຠວງ຺ຄປວາຫໍ ສພ຺ພໂສ ອວຈ຺ຉິນ຺ນໍ ກຕ຺ວາ. ອາວຊ຺ຊນ຺ຕນ຺ຕິ ອທິສ຺ວາວ ກິໍນາເມຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊ ມານໍ. ປສ຺ສນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຸຣຸມານໍ. ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕນ຺ຕິ ມຸຎ຺ຈິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຣູປໍ ປຏິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ. ສນ຺ຕີຣຍມານນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ຕີເຣນ຺ຕໍວິຈາເຣນ຺ຕໍ. ວວຕ຺ຖເປນ຺ຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອສງ຺ກຣໂຕ ຖເປນ຺ຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍນິໂສມນສິກາຣາທິວເສນ ລທ຺ໂຘປຈ຺ຈໂຍ ເຍນາຕິ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍໍ. ຍໍກິຎ຺ຈິ ຊວນໍ ຊວຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໍ ປນ ຊວນໍ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ທຸພ຺ພລກາເລວາ ມຸຈ຺ຉາ ມຣຓາສນ຺ນກາເລສຸວາ ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ປຎ຺ຈກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວວາ ຊວຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ. ຊວຕີຕິ ອສນິນິປາຕສທິເສນ ຊເວນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຖມຊວນໍ ອລທ຺ຘາ ເສວນຕ຺ຕາ ສພ຺ພທຸພ຺ພລໍ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ທຸຕີຍໍ ພລວໍ. ຕໂຕ ຕຕີຍໍ. ຕໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖໍ. ອິທໍ ປນ ສພ຺ພພລວໍ ມຸທ຺ຘປຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນຸກ຺ກເມນ ປຣິຫາຍມານໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ສຕ຺ຕມວາເຣ ຄເຕ ປຣິກ຺ຂີຓຊວໍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຊວນາ ນຸພນ຺ຘານິຕິ ຍຖາ ປຏິໂສຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ ນາວໍ ອຸທກໍ ໂຖກໍ ອນຸພນ຺ຘຕິ ອນຸຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ຊວນໍ ອນຸພນ຺ຘານິ. ທ຺ເວ ຕທາຣມ຺ມຓປາການີຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕທາຣມ຺ມຓກິຈ຺ຈານິ ວິປາກຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍຖາຣຫນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓຊວນ ສຕ຺ຕານຸຣູປໍ. ຠວງ຺ຄປາໂຕຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອຕິຫນ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ອາວຊ຺ຊນໂຕ ປຖມຠວງ຺ຄຈລນໂຕເຍວວາ ປຏ຺ຐາຍ ອຸຏ຺ຐິຕໍ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ຍາວຈຕຸຕ຺ຖຊວນາ ສມຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈມຊວນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຕິຕເມວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ສມຸຏ຺ຐິຕເວຄສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ອປຣິກ຺ຂີຓຕາຍ ປຕິຕນ຺ຕິ ນວຸຈ຺ຈຕິ. ທຸຕີຍຕທາຣມ຺ມຓໂຕ ປຣໍ ປນ ສມຸຏ຺ຐິຕເວຄສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ປຣິກ຺ຂີຓຕ຺ຕາ ຕທາ ເອວ ຕໍຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ປຕິຕໍນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ປຕນໍ ປາໂຕ. ຠວງ຺ຄຠາເວນຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ປາໂຕ ຠວງ຺ຄປາໂຕ, ຠວງ຺ຄໍ ຫຸຕ຺ວາ ປາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຠວງ຺ຄກິຈ຺ເຈ ຠວງ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຠວງ຺ຄາຣມ຺ມເຓຈ ປາໂຕ ຠວງ຺ຄປາໂຕຕິວາ. ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ໂທວາຣິໂກປມາ, ຄາມິລ຺ໂລປມາ, ອມ຺ໂພປມາຈ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕາສພ຺ພາປິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ຄເຫຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສຕ຺ຕຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ປຣິປູເຣປາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖຈ ຉຉກ຺ກໂຍຊນາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຍຕ຺ຖ ຫິ ຣູນ຺ຕີ ຣມ຺ມຓໍ ຆຏ຺ເຏຕິ. ຕໍ ຈກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ຕຕ຺ຖ ຆຏ຺ຏິຕໍ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ອາຣພ຺ຠ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິຕຣານິ ປນ ອາວຊ຺ຊນາທີນິ ມໂນ ວິຎ຺ຎາຓານິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕີຕານນ຺ຕຣຈິຕ຺ເຕນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ຫທຍວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ຕເມວາຣມ຺ມຓໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣ ມໂນທ຺ວາຣານິ ສພ຺ເພສໍປິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານໍ ທ຺ວາຣກິຈ຺ຈໍ ສາເຘນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ຈ ວີຖິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣວີຖີຕິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ອຸປລກ຺ຂິຕຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວີຖີຕິຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຆຏ຺ຏນສມຕ຺ເຖ ອຕິພລວາ ຣມ຺ມເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ອຕິມຫນ຺ຕາຣມ຺ມຓ ວີຖີຕິຈ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ຍຕ຺ຕການິ ຣູປາຣມ຺ມຓານິ ຈກ຺ຂຸປເຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕິປ຺ປຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕານິ ຕຕ຺ຕການິ ຐິຕິປ຺ປຕ຺ເຕສຸ ປຸພ຺ພາປຣຠູເຕສຸ ເອກູນ ປຎ຺ຎາສປຣິມາເຓສຸ ຈກ຺ຂຸປສາເທສຸ ກິສ຺ມິໍຈິ ນຆຏ຺ເຏນ຺ຕີຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ເຕສຸ ປນ ຍເທວ ເອກໍ ຈກ຺ຂຸ ອິມິສ຺ສາ ວີຖິຍາ ຍຖາຣຫໍ ວຕ຺ຖຸຠາວໍ ທ຺ວາຣຠາວຎ຺ຈ ສາເຘຕິ. ຍຕ຺ຖຈ ຆຏ຺ຏິຕໍ ຣູປໍ ອາຣພ຺ຠ ອຍໍ ວີຖິ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອຕເທວ ກິຈ຺ຈ ສາຘນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຍໍ ມຊ຺ຌິມາຍຸກນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ອິຕຣານິ ປນ ໂມຆ ວຕ຺ຖູນິນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ຍານິມນ຺ທາຍຸການີຕິອມນ຺ທາຍຸການີຕິຈ ວທນ຺ຕິ. ຕານິປນ ຍຖາວຸຕ຺ຕ ກິຈ຺ຈ ສາຘນໂຕ ປຸຣິມານິ ປຈ຺ຉິມານີຕິ ທຸວິຘານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທຸຠຍານິປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ຐິຕິຠາເວນ ລພ຺ຠມານານິ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສມຕ຺ຕານິ ເວທິຕພ຺ພານີຕິ. ອວເສສານິ ປນ ຕໂຕ ປຸຣິມຕຣານິ ປຈ຺ຉິມກຣານິຈ ລທ຺ຘຆຏ຺ຏນານິປິ ວຕ຺ຖຸທ຺ວາຣກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິຠາເວ ອນາສງ຺ກິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອິຘ ນຄຫິຕານີຕິ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ ອິມາຍ ວີຖິຍາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິສມເຍ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຫໍ ອິທໍ ນາມ ປສ຺ສາມີຕິ ຊານາຕິ, ນ ຊານາຕີຕິ. ນຊານາຕິ. ກທາ ປນ ຊານາຕີຕິ. ສລ຺ລກ຺ຂຓວີຖິຍາ ປວຕ຺ຕມານາຍ. ຕຖາ ຫິ ສພ຺ພປຖມໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣວີຖິ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕໂຕ ຕທນຸວຕ຺ຕິກາ ມໂນທ຺ວາຣວີຖິ. ຕໂຕ ສມຸທາຍຄາຫິກາ. ຕໂຕ ວຓ຺ຓສລ຺ລກ຺ຂຓາ. ຕໂຕ ວຕ຺ຖຸຄາຫິຕາ. ຕໂຕ ວຕ຺ຖຸສລ຺ລກ຺ຂຓາ ຕໂຕ ນາມຄາຫິກາ. ຕໂຕ ນາມສລ຺ລກ຺ຂຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ວຓ຺ຓສລ຺ລກ຺ຂຓາຍ ປວຕ຺ຕມານາຍ ອຫໍ ນີລວຓ຺ຓໍ ປສ຺ສາມີຕິອາທິນາ ວຓ຺ຓໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ. ວຕ຺ຖຸສລ຺ລກ຺ຂຓາຍ ສຓ຺ຐານໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ. ນາມ ສລ຺ລກ຺ຂຓາຍ ນາມໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕີຕິ. ອິຕິ ຕໍຕໍ ສລ຺ລກ຺ຂຓວີຖິ ຍາ ປວຕ຺ຕມານາຍເອວ ຕໍຕໍປສ຺ສາມີຕິ ຊານາຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ອລາຕຈກ຺ກສ຺ສ ຄາຫິກາວິຍ ປຸຣິມາຫິ ທ຺ວີຫິ ວີຖີຫິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄຫິຕານໍ ຣູປານໍ ສມຸທາຍໂຕ ຄາຫິກາ ຕຕີຍາ ມໂນທ຺ວາຣວີຖິ ສມຸທາຍ ຄາຫິການາມ, ນ ຫິ ສມຸທາຍຄຫເຓນ ວິນາ ປຣິພ຺ຍຕ຺ຕວຓ຺ຓຄຫຓໍ ສມ຺ຠວຕີຕິ. ຍາວ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາທາ ປນ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕາຕີຕກນ຺ຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຍາວ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາທາ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຕີຕທ຺ວຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກໍ. ຍສ຺ສ ຫິ ທ຺ເວວາ ຕີຓິວາ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕໍ ຍາວ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາທາ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ນປ຺ປໂຫຕິ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ເອວໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຕີຕກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປາຕມາຄຕນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ມໂນທ຺ວາເຣຈ ອາປາຕໍ ອາຄຕໍ. ນຕ຺ຖິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ຕີຓິ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຈຸທ຺ທສ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຍຸກາວເສ ສສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ສຕ຺ຕມຊວເນນ ສເຫວ ນິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທຕິ ຍຸຕ຺ຕເມຕໍ. ນ ຫິ ເອກາວຊ຺ຊນວີຖິຍໍ ຈິຕ຺ຕານິ ຘມ຺ມວເສນ ວິຍ ກາລວເສນາປິ ນານາຣມ຺ມຓານິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ທ຺ເວ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ. ຕສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕມຊວນໂຕ ປຣໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຍຸກາວເສເສ ອາຣມ຺ມເຓ ເອເກນ ຕທາຣມ຺ມເຓນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຈ.ນ. ນ ຫິ ຕາທິສໍ ນິໂຣຘາ ສນ຺ນໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອກວາຣໍປິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕີຕິ. ຕຖາ ຫິ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວິປາກຸທ຺ຘາເຣ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຄຓນາຍໍ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ທ຺ເວຕິ ທ຺ເວເອວ ຕທາຣມ຺ມຓ ວາຣາ ອາຄຕາຕິ.

ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວ ຫິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປາຬິຍໍ ນິຍມິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປາຬິຍນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຕນ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ສາ ນາມ ປາຬິ ອຕ຺ຖິ, ຍຕ຺ຖ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕທາ ຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນິຍມິຕາຕິ.

ມຊ຺ຌິມຠາຓກາປນ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ເອກໍປິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ສງ຺ຄຫກາເຣນ ປນ ຕໍ ປຏິສິທ຺ຘນ຺ຕິ ອິຘປິ ຕໍ ເຖເຣນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ປຣມຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉເຍ ສກິໍທ຺ເວວາ ຕທາລມ຺ພນ຺ຕິ ເຖເຣນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ມຊ຺ຌິມຠາຓການໍ ມເຕນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ. ອາຈຣິຍານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ປນ ເອກໍປິ ອິຈ຺ຉຕິເຍວ. ຍຖາ ຫິ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ເອກໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຖາ ຕທາຣມ຺ມຓໍປິ ເອກໍ ນປວຕ຺ຕຕີຕິ ນສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ຍຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຄຓນາຍໍ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ທ຺ເວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ນສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ຍາວ ຊວນຸປ຺ປາທາປິ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕາຕີຕກນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍສ຺ສ ຫິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈ ຉ ສຕ຺ຕ ອຏ຺ຐນວ ວາ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕໍ ຍາວ ຊວນຸປ຺ປາທາ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ນປ຺ປໂຫຕິ. ເອວໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຕີຕກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊວນໍປິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ຊວນສ຺ສປິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ອຍຎ຺ຫິ ຕ຺ວາປຈ຺ຈໂຍ ຠາວຕ຺ເຖເອວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ນ ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖ. ກສ຺ມາ. ອຕ຺ຕໂນ ປຘານກ຺ຣິຍາຍ ສມານກຕ຺ຕຸກຕາຍ ອຠາວໂຕຕິ.

[໑໓໑] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ເຫຕຸມ຺ຫິຈາຍໍ ຕ຺ວາປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ພາຫິຣຕ຺ຖຠູໂຕ ເຫຕຸອຕ຺ໂຖ ກິຕກປຈ຺ຈຍານໍ ວິສໂຍ ໂຫຕີຕິ. ຕສ຺ມາ ອິຘ ຠາວຕ຺ເຖເອວ ຕ຺ວາປຈ຺ຈໂຍ. ຕໂຕຈ ເຫຕຸອຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອເຕນ ຍາ ລກ຺ຂເຓ ເຫຕຸມ຺ຫິຈມານນ຺ຕປຈ຺ຈຍານໍປິ ປວຕ຺ຕິ ກຕ຺ຖຈິ ວຸຕ຺ຕາ. ສາປິປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ນຫິ ພາຫິຣຕ຺ຖຠູຕາ ລກ຺ຂຓເຫຕຸໂຍ ເຕສໍ ວິສຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ນວຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ອວເສສ ອຏ຺ຐຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາ ຍຸກສ຺ສ ທຸຕີຍ ໂວຏ຺ຐພ຺ພເນນ ສເຫວ ນິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ຊວນໍປິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມຕໍ. ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ຍສ຺ສ ປນ ຈຕ຺ຕາຣິ.ລ. ອຏ຺ຐວາ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓານິ ອຕີຕານິ. ຕສ຺ມິໍ ຊວເນນ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຈ.ນ. ອວເສສຉຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຍຸກໍປິ ຫິ ອາຣມ຺ມຓໍ ຊວນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຊວນຎ຺ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ປໂຫນເກ ອາຣມ຺ມເຓ ເອວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປກຕິນິຍາເມນ ຊວນສ຺ສ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸ ປຣມຕາຍ ສມ຺ຠວໂຕຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຍຖາ ວິສຎ຺ຎິກາລ ມຸຈ຺ຉາກາລ ມຣຓກາເລສຸ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ອວິສທຕາຍ ທຸພ຺ພລຕາ ຍຈ ຊວນໍ ຉປຎ຺ຈວາເຣປິ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຖາ ປກຕິກາເລປິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ທຸພ຺ພລຠາເວ ສຕິ ຉປຎ຺ຈວາເຣປິ ປວຕ຺ຕຕິເຍວາຕິ. ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍວາ. ຕຖາ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ໂວຏ຺ຐພ຺ພເນ ຐຕ຺ວາ ເອກໍວາ ທ຺ເວວາ ຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໂຕ ອາເສວນໍ ລຠິຕ຺ວາ ຊວນຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ປຸນ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ຕໂຕ ອາເສວນໍ ລຠິຕ຺ວາ ຊວນຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາຕິ ເອເຕນ ຕຕີຍສ຺ສ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິຕຣຖາ ເອກໍວາ ທ຺ເວວາ ຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໂຕ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາຕິ. ເອກໍວາຕິ ປນ ວາຈາ ສິລິຏ຺ຐມຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ທິຣຕ຺ຕ ຕິຣຕ຺ຕໍຕິ. ອຖວາ, ຕໂຕຕິ ເອກຈິຕ຺ຕໂຕວາ ທ຺ວິຈິຕ຺ຕໂຕວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ປຖເມນ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ທຸຕີເຍນ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ. ອາເສວນໍ ລຠິຕ຺ວາຕິ ອິທໍ ປນ ອຸປຈາຣວຈນມຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ຫິ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນສ຺ສ ອາເສວນຕາ ປຏ຺ຐາເນ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ອາຈຣິຍານນ຺ທຕ຺ເຖເຣນ ປເນຕ຺ຖ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນໂຕ ປຣໍ ຈຕຸປຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາວເສເສ ອາຣມ຺ມເຓ ຈຕຸປຎ຺ຈຊວນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເອວ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓວາໂຣ ອິຈ຺ຉິໂຕ. ນ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນ ປຣິໂຍສານວເສນ. ປຏ຺ຐາເນຫິ ຠວງ຺ຄໍ ອາວຊ຺ຊນາຍ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ຕ຺ເວວວຸຕ຺ໂຕ. ນ ປນ ວຸຕ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນາ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ. ຍຖາ ຈ ມຸຈ຺ຉາມຣຓກາເລສຸ ວຕ຺ຖຸທຸພ຺ພລຕາຍ ຉ ປຎ຺ຈຊວນວາຣາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອິຘປິ ອາຣມ຺ມຓທຸພ຺ພລຕາຍາຕິ ນ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສນ຺ຕີຣຓໂຕ ປຣໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາ ວເສເສ ອາຣມ຺ມເຓ ເອກໍ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນໍ ທ຺ວິຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາວເສເສ ທ຺ເວ ຕທຸຕ຺ຕຣິ ຕີຓີຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ ສິຍາ. ເອຕຣຫິ ປນ ທ຺ວິໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກາ ຉປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓວີຖິໂຍຕິ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກາ ປຎ຺ຈາຕິ ໂຍເຊສຸໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກີທິເສ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ທ຺ວິໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກາ, ກີທິເສ ຕິໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກາຕິ ວິຈາເຣຕພ຺ພາ ສິຍຸນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ອາຣມ຺ມຓໍ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍໂວຏ຺ຐພ຺ພນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປໂຫນກໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ອາວຊ຺ຊນປ຺ປຕ຺ຕິຍາປິ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຠວງ຺ຄຈລນເມວ ໂຫຕິ. ນຕ຺ຖິ ວີຖິຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທຕິ. ຕຕ຺ຖ ຠວງ຺ຄຈລນເມວາຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ຈລນມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ. ອິຈ຺ເຈວໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣຕິ ອິຕິ ເອວໍ ຍທິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕກໍ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອປາຕມາຄຈ຺ຉຕີຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ຈຕຸນ຺ນໍ ວາຣານໍ ວເສນ ຈຕຸຘາ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຕຖາ ໂສຕທ຺ວາຣາທີສຸ ຈາຕິໂຍຊນາ. ສພ຺ພຖາປິ ຈຕຸຘາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຕິປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍປິ ອາປາຕາຄຕມຕ຺ເຕນ ໂມຆວາຣສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍນາມ ໂຫຕິ. ນ ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ. ອິຕຣານິ ປນ ອຸຠຍຖາປິ ອິຕເຣສໍ ວາຣານໍ ອາຣມ຺ມຓານິນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ວາຣານໍ ຍຖາກ຺ກມໍ ອາຣມ຺ມຓຠູຕາຕິ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ອາຣມ຺ມຓຠູຕາຕິ ອິມສ຺ສ ອຕິປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປຈ຺ຈຍຠູຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຎ຺ຫິ ໂມຆວາຣ ປຎ຺ຎາ ປນາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ຍຖາຣຫໍ ກິຈ຺ຈວເສນ ສຕ຺ເຕວ. ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຂຓວເສນ ຈຕຸທ຺ທສ. ວິຕ຺ຖາຣາ ຈິຕ຺ຕສຣູປວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຈຕຸປຎ຺ຎາສາຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຣິຕ຺ຕຊວນວາເຣ.

໑໓໗. ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ອາຣມ຺ມຓຘມ຺ມາ ປຣິຕ຺ຕຂຓາປິ ອຕີຕານາຄຕາປິ ກາລວິມຸຕ຺ຕາປິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິວາ ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕານິວາ ຐິຕິປ຺ປຕ຺ຕາເນວ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ວິຘານໍ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມໂນທ຺ວາເຣປນ ຍທິວິຠູຕມາລມ຺ພຓໍ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ມໂນທ຺ວາເຣຕິ ສຸທ຺ຘມໂນທ຺ວາເຣ. ຈກ຺ຂາທີສຸ ຫິ ຆຏ຺ຏເນນ ສເຫວ ຍຕ຺ຖ ອປາຕມາຄຈ຺ຉຕິ. ຕໍ ມິສ຺ສກທ຺ວາຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຘ ປນ ສຸທ຺ຘເມວາ ຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ. ຕໍປິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣານຸພນ຺ຘກໍ ວິສຸໍ ສິທ຺ຘນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຆຓ຺ເຑ ທຓ຺ຑເກນ ເອກວາຣໍ ປຫເຏ ຆຓ຺ຑສຣີຣຠູຕາ ຣູປ ກລາປາ ຈິຣໍປິ ກາລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອນຸຣວສທ຺ທສນ຺ຕານໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ຕຖາ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອາຣມ຺ມເຓນ ເອກວາຣໍ ຆຏ຺ຏິເຕ ປຎ຺ຈ ທ຺ວາຣິກວີຖິຍາ ນິຣຸທ຺ຘາຍປິ ອຕີຕໍ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓໍ ມໂນທ຺ວາເຣ ຍຖາ ປາຕາຄຕເມວ ຫຸຕ຺ວາ ອເນກສຫສ຺ສານິປິ ມໂນທ຺ວາຣິກວີຖິຈິຕ຺ຕ ສນ຺ຕານານິ ປວຕ຺ເຕຕິເຍວ. ເຕສໍ ປນ ທ຺ວາຣຠູຕໍ ຠວງ຺ຄສນ຺ຕານໍ ອນຸພນ຺ຘກໍນາມ ໂຫຕິ. ຕານິຈ ຈິຕ຺ຕານິ ອນຸພນ຺ຘກວີຖິຈິຕ຺ຕານິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣຆຏ຺ຏນາ ນຸພນ຺ຘຠາເວນ ວິນາ ເກວລໍ ຕຖາ ຕຖາ ຉຬາຣມ຺ມຓຘມ຺ມາ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕໍ ວິສຸໍ ສິທ຺ຘໍ ນາມ ໂຫຕິ. ກຖໍ ປນ ຕສ຺ມິໍ ວິສຸໍ ສິທ຺ເຘ ມໂນທ຺ວາເຣ ອາຣມ຺ມຓ ຘມ຺ມາ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ວຸຈ຺ຈເຕ. ທິຏ຺ຐໂຕ ທິຏ຺ຐສມ຺ພນ຺ຘໂຕ ສຸຕໂຕ ສຸຕສມ຺ພນ຺ຘໂຕ ສທ຺ຘາຍ ຣຸຈິຍາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານຂນ຺ຕິຍາ ນານາກມ຺ມພເລນ ນານາອິທ຺ຘິພເລນ ຘາຕຸກ຺ໂຂຕ ວເສນ ເທວໂຕປສໍຫາຣວເສນ ອນຸໂພຘວເສນ ປຏິເວຘວເສນາຕິ ເອວມາທີຫິ ກາຣເຓຫິ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐໍນາມ ປຸພ຺ເພ ປຎ຺ຈຫິທ຺ວາເຣຫິ ຄຫິຕໍ ປຎ຺ຈາລມ຺ພຓໍ. ຕໍປິ ກາລນ຺ຕເຣ ກາຣຓລາເຠ ສຕິ ສຸທ຺ເຘ ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິເຍວ. ທິຏ຺ຐສມ຺ພນ຺ຘໍນາມ ທິຏ຺ຐສທິສໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຸພ຺ເພ ຫິ ກິຎ຺ຈິ ທິສ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອນຸມາເນນ຺ຕສ຺ສ ອທິຏ຺ຐໍປິ ຕໍສທິສໍ ອຕີຕໍປິ ອນາຄຕໍປິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍປິ ພຫຸອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິເຍວ. ສຸຕໍນາມ ປຣໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ ຉຬາຣມ຺ມຓໍ. ຕໍ ປນ ມຫາວິສຍໍ ໂຫຕິ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ອນາຣມ຺ມຓໍນາມ ອຕ຺ຖີຕິ. ສຸຕສມ຺ພນ຺ຘໍນາມ ສຸຕສທິສໍ. ສທ຺ຘານາມ ປຣສ຺ສ ສທ຺ທຫນາ. ຣຸຈິນາມ ອຕ຺ຕໂນ ມຕິ. ອາກາຣ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ນາມ ອຕ຺ຖຈ຺ຉາຍໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນຈ຺ຉາຍໍ ກາຣຓຈ຺ຉາຍຎ຺ຈ ນິສ຺ສາຍ ຕຖາ ຕຖາ ປຣິວິຕກ຺ກນໍ. ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຊານຂນ຺ຕິນາມ ປຎ຺ຎາຍວາ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິຍາວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ເອວເມວາຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ປາເປຕ຺ວາ ຄຫຓໍ. ເສສໍ ປາກຏເມວ. ເອຕ຺ຖຈ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍ ປຈ຺ຈຍຠາໂວນາມ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ມຫາວິປ຺ຜາໂຣ ໂຫຕິ. ສກິໍປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອາເສວິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວສ຺ສສເຕປິ ວສ຺ສສຫສ຺ເສປິ ຠວນ຺ຕເຣປິ ຕໍອາຣມ຺ມຓໍ ປຏິຈ຺ຈ ຠວງ຺ຄ ຈລນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈນາມ ທິຏ຺ຐາທີຫິ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາຣເຓຫິ ສໍວທ຺ຘິຕໍ ມຫາວິປ຺ຜາຣໍ ໂຫຕິ. ກິຎ຺ຈິ ນິມິຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ອເນກສຫສ຺ເສສຸປິ ທິຏ຺ຐາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຜຣມານໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ເຕຫິຈ ກາຣເຓຫິ ນິຈ຺ຈໍ ໂຈທີຍມານໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ກາຍເຄລຎ຺ຎາທິເກ ຈິຕ຺ຕທຸພ຺ພລປຈ຺ຈເຍ ອສຕິ ນິຈ຺ຈກາລໍປິ ຠວງ຺ຄໂຕ ວຸຏ຺ຐາຕຸໍ ອຊ຺ຌາສຍຍຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ຈິຕ຺ຕໍນາມ ອວິຠູເຕ ອາຣມ຺ມເຓ ຣມຕິ. ວິຠູເຕເອວ ຣມຕິ. ຕສ຺ມາ ຠວງ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ມນສິກາໂຣ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວງ຺ຄໍ ຈາເລຕ຺ວາ ລທ຺ຘປຈ຺ຈເຍສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາວຊ຺ຊນໍ ນິໂຍເຊຕິເຍວ. ຕທາ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ຕທຠິນິນ຺ນາກາຣ ປວຕ຺ຕມນສິກາຣ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠວງ຺ຄ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ນ ຫິ ອຎ຺ຎໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕເຣ ອຠິນິນ຺ນາກາໂຣນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ຕທາຣມ຺ມຓປາການິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ກາມສຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣູປາຣູປສຕ຺ຕານໍ ປນ ວິຠູຕາຣມ຺ມເຓປິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທ ນຕ຺ຖິເຍວ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ. ເອວໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣປິ ຣູປສຕ຺ຕານໍ ອຕິມຫນ຺ຕາຣມ຺ມເຓສຸ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທ ນຕ຺ຖີຕິ. ອວິຠູເຕ ປນາ ລມ຺ພເຓ ຊວນາວສາເນ ຠວງ຺ຄປາໂຕວ ໂຫຕີຕິ ອິທຎ຺ຈ ອຸກ຺ກຏ຺ຐ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຎາຓວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນປ຺ປວຕ຺ຕິວເສນ ອວິຠຸເຕ ອາລມ຺ພເຓ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນວາໂຣປິ ອາຄໂຕ. ໂຍຈ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣຠວງ຺ຄຈລນມຕ຺ຕວເສນ ໂມຆວາໂຣ ນາມ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂສປິ ອິຘ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສຸທ຺ຘມໂນທ຺ວາເຣປິ ຫິ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຕມາຄເຕ ວີຖິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຠວງ຺ເຄ ຈລິເຕ ນິວຕ຺ຕນກວາຣານໍ ປມາຓໍ ນຠວິສ຺ສຕິເຍວ, ວິສເຍຈ ອາປາຕາຄເຕ ຠວງ຺ເຄຈ ຈລິເຕ ສຕິ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິນາມ ນ ນ ໂຫຕີຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ມໂນທ຺ວາເຣປິ ຕທາຣມ຺ມຓ ຊວນ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນ ໂມຆວາຣ ສງ຺ຂາຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ວາຣານໍ ຍຖາກ຺ກມໍ ອາຣຓຠູຕາ ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ຈຕຸຘາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕທາຣມ຺ມຓວາຣສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕາ ອຠິວິຠູຕານາມ ຊວນ ວາຣສ຺ສ ວິຠູຕານາມ. ໂວຏ຺ຐພ຺ພນວາຣສ຺ສ ອວິຠູຕານາມ. ໂມຆວາຣສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕາ ອຕິອວິຠູຕານາມາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ເອຕ຺ຖຈ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສວາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສວາ ອຕິພລວຕາຍ ອຠິວິຠູຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ທຸພ຺ພເລປິ ຫິ ຈິຕ຺ເຕ ປຖວິປພ຺ພຕາທິວເສນ ອຕິພລວນ຺ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຕິວິຠູຕໍນາມ ໂຫຕິ. ອຕິພລວນ຺ເຕ ຈ ຈິຕ຺ເຕ ອຕິສຸຂຸມໍປິ ນິພ຺ພານໍ ອຕິວິຠູຕໍນາມ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ເສເສສຸປີຕິ. ວາຣເຠໂທ ປເນຕ຺ຖ ອນຸພນ຺ຘໂກ, ວິສຸໍ ສິທ຺ໂຘຕິ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອນຸພນ຺ຘໂກ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣານຸພນ຺ຘກາທິວເສນ ປຎ຺ຈວິໂຘ. ເອເກກສ຺ມິຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຕີຕຄຫຓໍ, ສມຸທາຍ ຄຫຓໍ, ວຕ຺ຖຸຄຫຓໍ, ນາມຄຫຓນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາຣາ. ເຕສຸຈ ຕທາຣມ຺ມຓວາຣາທໂຍ ຍຖາຣຫໍ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ວິສຸໍ ສິທ຺ໂຘ ປນ ທິຏ຺ຐ ວາໂຣ, ທິຏ຺ຐສມ຺ພນ຺ຘວາໂຣ, ສຸຕວາໂຣ, ສຸຕສມ຺ພນ຺ຘວາໂຣ, ວິຎ຺ຎາຕວາໂຣ, ວິຎ຺ຎາຕສມ຺ພນ຺ຘວາໂຣຕິ ຉພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ສທ຺ຘາ ຣຸຈິ ອາກາຣ ປຣິວິຕກ຺ກາທິ ວເສນ ປວຕ຺ຕວາຣາ ວິຎ຺ຎາຕວາໂຣ, ວິຎ຺ຎາຕ ສມ຺ພນ຺ຘວາໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ອຏ຺ຐສາລິນິຍໍ ປນ ສທ຺ຘາຣຸຈິຍາທິວ ເສນຄຫິຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຕຖາປິ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຖາປິ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນ ຄຫິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາວາ ໂຫຕຸ ອຎ຺ຎຖາວາ. ວີຖິຈິຕ຺ຕປວຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ຄເຫຕພ຺ພເມວ. ຕຕ຺ຖ ເອເກກສ຺ມິໍວາເຣ ຕທາຣມ຺ມຓວາຣາທິວເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາຣາ. ເຕສຸຈ ກາມ ມຫຄ຺ຄຕາ ນຸຕ຺ຕຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວເສນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຕີຕານາຄຕກາລ ວິມຸຕ຺ຕວເສນຈ ອາຣມ຺ມຓຘມ຺ມາ ຍຖາຣຫໍ ໂຍເຊຕພ຺ພາຕິ. ເອຕຣຫິ ປນ ອຕີຕຠວງ຺ຄວເສນ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ຈ ວາຣເຠທໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຕີຕຠວງ຺ຄວເສນ ວາຣເຠທກປ຺ປນໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ. ນ ຫິ ມໂນທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓານໍ ຂຓວເສນ ພລວ ທຸພ຺ພລຕາ ສມ຺ຠໂວ ອຕ຺ຖິ. ຕທາ ອວິຊ຺ຊມານານໍປິ ອຕີຕານາຄຕານໍ ກາລວິມຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ອາປາຕາຄມນໂຕຕິ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ, ເອກາວຊ຺ຊນວີຖິຍາ ອາຣມ຺ມຓໍນາມ ຘມ຺ມໂຕຈ ກາລໂຕຈ ອຠິນ຺ນ ເມວ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ. ອິເມຈ ສຕ຺ຕາ ຕໍ ຕໍ ອາກາຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານນ຺ຕິເຍວ. ປຣຈິຕ຺ຕວິທຸນິໂຍ ປນ ເທວຕາ ອາກາຣສລ຺ລກ຺ຂເຓນ ວິນາປິ ຊານນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານນກາເລ ອາວຊ຺ຊນໍ ຠາວຍໍ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ. ຕໍ ວາ ອາວຊ຺ຊຕິ. ອຸທາຫຸ ປຣໂຕ ຕໍ ຕໍ ຊວເນນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍວາ. ຊວນານິຈ ຍໍ ອາວຊ຺ຊເນນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕໍ ວາ ຊານນ຺ຕິ, ປຈ຺ເຈກໍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍວາຕິ. ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ, ຍທິ ຕາວ ອາວຊ຺ຊເນນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ອາວຊ຺ຊຕິ ຊານນ຺ຕິຈ. ເອວໍ ສຕິ ຘມ຺ມໂຕ ອຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ກາລໂຕ ຠິນ຺ນໍ. ຕຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຊວນານໍ ປນ ອຕີຕນ຺ຕິ. ອຖ ປຈ຺ເຈກໍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ອາວຊ຺ຊຕິ ຊານນ຺ຕິຈ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ກາລໂຕ ອຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຘມ຺ມໂຕ ຠິນ຺ນເມວ. ອຖປິ ຍໍ ປຈ຺ເຈກໍ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ຊານນ຺ຕິ. ຕເທວ ອາວຊ຺ຊຕິ. ເອວໍປິ ຠິນ຺ນເມວ ໂຫຕີຕິ. ເອຕ຺ຖ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ຕາວ ຍໍ ອາວຊ຺ຊເນນ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ. ຕເທວ ອາວຊ຺ຊຕິ ຊານນ຺ຕິຈາຕິ ຘມ຺ມໂຕ ອຠິນ຺ນໍ ວຕ຺ວາ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຣຸທ຺ຘໍປິ ອທ຺ຘາວເສນ ສນ຺ຕຕິວເສນຈ ຄຫິຕໍ ຊວນານໍປິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເມວ ໂຫຕີຕິ ວິນິຈ຺ຉິຕໍ. ອາຈຣິຍານນ຺ທມເຕນ ປນ ປຣສ຺ສ ຕໍ ຕໍ ອາກາຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຕໍ ຕໍ ອຘິປ຺ປາຍຊານນກາເລ ອາວຊ຺ຊນຊວນານິ ປຈ຺ເຈກໍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ຊຕິ ຊານນ຺ຕິ ຈ. ນ ເຈຕ຺ຖ ຘມ຺ມໂຕ ກາລໂຕຈ ຠິນ຺ນໍນາມ ໂຫຕິ. ສພ຺ເພສໍປິ ຫິ ອາຣມ຺ມຓໍ ຈິຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈາຕິ. ນຈ ຊວນານິ ນິຣາວຊ຺ຊນານິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ອາວຊ຺ຊເນນປິ ຫິ ຈິຕ຺ຕນ຺ເຕວ ອາວຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ຊວນານິຈ ຈິຕ຺ຕນ຺ເຕວ ຊານນ຺ຕີຕິ. ຍທິ ປນ ອາວຊ຺ຊເນ ນ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊິເຕ ຊວນານິ ຣູປນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕິ. ຣູປນ຺ຕິວາ ອາວຊ຺ຊິເຕ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕິ, ນີລນ຺ຕິວາ ອາວຊ຺ຊິເຕ ປີຕນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕິ. ເອວໍ ສຕິ ຊວນານິ ຘມ຺ມໂຕ ນິຣາວຊ຺ຊນານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ອຕີຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊິເຕ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ຕານິ ກາລໂຕ ນິຣາວຊ຺ຊນານິນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ອຕີໂຕ ຘມ຺ໂມ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ປຏ຺ຐາເນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ມາ ອິຘ ຂຓວເສເນວ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ນ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິ ວເສນາຕິ. ອິຕຣຖາ ສພ຺ພ ວີຖິຈິຕ຺ຕວາເຣສຸປິ ອາຣມ຺ມຓານໍ ອຕີຕາທິຠາໂວ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິວເສເນວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ສິຍາຕິ. ຄາຖາຍໍ ຕີເຓວາຕິ ກິຈ຺ຈວເສນ ຕີຓິ ເອວ. ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ທເສຣິຕາຕິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂຓວເສນ ທສ ອີຣິຕານິ ກຖິຕານິ. ວິຕ຺ຖາເຣນາຕິ ຈິຕ຺ຕສຣູປວິຕ຺ຖາເຣນ. ເອຕ຺ຖາຕິ ມໂນທ຺ວາເຣ. ເອກຈຕ຺ຕາລີສາຕິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓມໂນຘາຕູຫິ ວຊ຺ຊິຕານໍ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ຕານໍ ວເສນ ເອກຈຕ຺ຕາລີສໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຣິຕ຺ຕຊວນວາເຣ. [ປຣິຕ຺ຕວາໂຣ]

໑໓໘. ວິຠູຕາວິຠູຕເຠໂທ ນຕ຺ຖິ ເອກໍ ວິຠູຕເມວ ລພ຺ຠຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນ ຫິ ອວິຠູເຕ ອາຣມ຺ມເຓ ອປ຺ປນານາມ ສມ຺ຠວຕີຕິ. ຕຖາ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທຈ ນຕ຺ຖິ. ນ ຫິ ອຕິສນ຺ຕຕຣໍ ອປ຺ປນາຊວນໍ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ອນຸພນ຺ຘຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ຉພ຺ພີສຕິ ມຫຄ຺ຄຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣ ຊວເນສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຊວນໍ ອປ຺ປນາວີຖິໂມຕຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຎາຓຣຫິຕໍ ທ຺ວິເຫຕຸກຊວນໍ ອຖິຣສຠາວຕ຺ຕາ ອປ຺ປນາຍ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສໂຍ ນໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ ກາມາວຈຣຊວນານມຏ຺ຐນ຺ນນ຺ຕິ. ປຣິກມ຺ໂມປຈາຣານຸໂລມໂຄຕ຺ຣຕຸນາເມນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມຕາທີຫິ ປຣິໂຕຠາເຄຫິ ອປ຺ປນາ ກຣີຍຕິ ສຊ຺ຊີຍຕິ ເອເຕນາຕິ ປຣິກມ຺ມໍ. ອປ຺ປນໍ ອຸເປຈ຺ຈ ຈຣຕີຕິ ອຸປຈາໂຣ. ສມີປຈາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມີປຈຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອາສນ຺ເນກາເລ ອປ຺ປນາວຫສມຕ຺ຖຠາເວນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ ອຈິຣໍ ກາລໍ ອປ຺ປນາ ສມ຺ຠໂວ ໂຫຕີຕິ. ອນຸໂລມນ຺ຕິ ອປ຺ປນາປວຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ມວິຘມເນນ ອປ຺ປນາຍ ອນຸກູລໍ ອປ຺ປນາຫິຕໍ ອປ຺ປນາ ວຫນ຺ຕິຈ຺ເຈວ ອຕ຺ໂຖ, ຍສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປນາ ວິພນ຺ຘໂກ ປຈ຺ຈນີ ໂກນາມ ນຕ຺ຖີຕິ. ຄມີຍຕິ ພຸຊ຺ຌີຍຕິ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕນາຕິໂວ. ອຠິຘານໍ ພຸທ຺ຘິຈ. ຕໍ ທຸວິຘໍປິ ຄວໍ ຕາຍຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ໂຄຕ຺ຕໍ. ປຣິຕ຺ຕ ຊາຕິສງ຺ຂາໂຕ ອນ຺ວໂຍ. ໂຄຕ຺ຕໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍຕິ ຉິຊ຺ຊຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ໂຄຕ຺ຣຠຸ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ຊວນານິ ປຣິກມ຺ມຊວນານີຕິ ວາ ອຸປຈາຣຊວນານິຕິວາ ອນຸໂລມຊວນານີຕິວາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິເຍວ. ໂຄຕ຺ຣຠູຕິ ປນ ປຈ຺ຉິມສ຺ເສວ ນາມໍ. ອິຘ ປນ ຈຕຸນ຺ນໍປິ ນາມານໍ ສງ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ປຣິກມ຺ໂມ ປຈາຣານຸໂລມ ໂຄຕ຺ຣຠຸນາເມນາຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ປຖມເມວ ປຣິກມ຺ມໍນາມ. ນນຸ ອິຕຣານິປິ ອປ຺ປນໍ ປຣິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິເຍວາຕິ ເອວມາທິກາ ໂຈທນາ ອໂນກາສາ ໂຫຕີຕິ. ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວວາຕິ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວວາ. ຕຕ຺ຖ ປຖເມນ ເອວ ສທ຺ເທນ ປຎ຺ຈມໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸສມ຺ຠໂວ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຕທາ ຫິ ຊວນໍ ປຕິຕໍນາມ ໂຫຕິ. ປເວຘຕິ ກມ຺ປຕິ. ກາມໂຄຕ຺ຕໍ ອຠິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸປຣິຠູມນ຺ຕຣປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ. ທຸຕີເຍນ ທຸຕີຍໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸ ສມ຺ຠໂວ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຕທາ ຫິ ອລທ຺ຘາເສວນໍ ອນຸໂລມໍ ອຕ຺ຕໂນ ອນນ຺ຕເຣ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸຠາວໍ ປາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ. ເອເຕເນວ ປຎ຺ຈມໂຕ ປຣໍ ຈຕຸຕ຺ຖໂຕຈ ໂອຣໍ ອປ຺ປນາຍ ອສມ຺ຠໂວ ສາຘິໂຕ ໂຫຕີຕິ. ວາສທ຺ເທນ ປນ ມນ຺ທປຎ຺ຎສ຺ສ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວ. ນ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ. ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸເມວ. ນ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ອຏ຺ຐສາລິນິຍໍ ປນ ມນ຺ທມຊ຺ຌິມ ມຫາປຎ຺ຎວເສນ ຕິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກ຺ຂຕ຺ຕຸໍປິ ປຣິກມ຺ມຊວນານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕາ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ອິຕຣຏ຺ຐກຖາສຸ ປນ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ປຏິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ສາ ນ ຄເຫຕພ຺ພາວາຕິ.

ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ຉຏ຺ຐໍ ສຕ຺ຕມໍ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອາສນ຺ນຠາເວນ ປປາຕາສນ຺ນປຸຣິໂສ ວິຍ ອປ຺ປນາວເສນ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອາສນ຺ນຠາເວນາຕິ ຠວງ຺ຄຠາວສ຺ສ ອາສນ຺ນ ຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຈມຊວນໂຕ ຫິ ປຏ຺ຐາຍ ຊວນສນ຺ຕານໍ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປຣິກ຺ຂີຓຊວໍ ໂຫຕິ. ຠວງ຺ຄຠາວຕ຺ຖາຍ ປຣິຓມຕີຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ປປາຕາສນ຺ນປຸຣິໂສປມາປິ ອຸປປນ຺ນາ ໂຫຕີຕິ. ນິຣຸທ຺ຘານນ຺ຕຣເມວາຕິ ນິຣຸທ຺ເຘ ອນນ຺ຕຣເມວາຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ກສ຺ສ ອນນ຺ຕຣນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ອສຸຕຕ຺ຕາ ນິຣຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ລທ຺ຘເມວາຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ອປ຺ປນານາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຈຕຸຕ຺ຖໂຕວາ ປຎ຺ຈມໂຕວາ ປຏ຺ຐາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ນ ຉຏ຺ຐໂຕວາ ສຕ຺ຕມໂຕວາ. ສາຫິ ວສີຠູຕາປິ ຈຕຸຕ຺ຖ ປຎ຺ຈເມສຸ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ອລຠມານາ ສພ຺ພໂສ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິເຍວ. ລຠມານາ ປນ ທິວສໍປິ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປວຕ຺ຕຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ຈຕຸຕ຺ຖໍວາ ປຎ຺ຈມໍວາຕິ ອິທໍ ອາທິມຕ຺ຕນິຍມນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕເນວ ຫິ ອປ຺ປນາວີຖິໂມຕຣຕີຕິ ຈ ຕໂຕປຣໍ ອປ຺ປນາວສາເນ ຠວງ຺ຄປາໂຕວ ໂຫຕີຕິ ຈ ວກ຺ຂຕີຕິ. ຍທິ ປນ ປຎ຺ຈມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຊວນໍ ປຕິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສຕິ ກສ຺ມາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຕນເຂຕ຺ເຕ ອປ຺ປນາຊວນໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ວຸຈ຺ຈເຕ, ຫຕ຺ເຖ ຖປິຕເລຑ຺ຑຸສ຺ສ ປຕນເຂຕ຺ຕໍນາມ ຫຕ຺ຖໂຕ ມຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຫຕ຺ຖພເລນ ຂິປິຕໍ ເລຑ຺ຑຸ ທູຣໍປິ ຄຈ຺ຉຕິເຍວ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເລຑ຺ຑຸສ຺ສ ຊໂວນາມ ຫຕ຺ຖຊວມູລໂກ ໂຫຕິ. ຫຕ຺ຖຊໂວຈ ສຣີຣພລມູລໂກ. ຕຕ຺ຖ ເລຑ຺ຑຸ ວິຍ ອປ຺ປນາຊວນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເລຑ຺ຑຸສ຺ສ ປຕນເຂຕ຺ຕໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖໂຕ ປຈ຺ຉາກາໂລ. ຫຕ຺ຖຊໂວວິຍ ໂຄຕ຺ຣຠຸຊໂວ. ສຣີຣພລໍ ວິຍ ປຸຣິມານໍ ປຣິກມ຺ມຊວນານໍ ພລໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍສ຺ສ ພາລທາຣກສ຺ສ ພລໍ ວິຍ ອາທິກມ຺ມິກວີຖິຍໍ ກາມຊວນານໍ ພລໍ. ວຸທ຺ຘິປຕ຺ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສພລໍ ວິຍ ສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍໍ ກາມຊວນານໍ ພລໍ. ຍຖາ ຈ ພາລທາຣເກນ ຂິຕ຺ຕໍ ເລຑ຺ຑຸ ຫຕ຺ຖໂຕ ມຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕປິ ປຕຕິ. ເອວໍ ອາທິກມ຺ມິກວີຖິຍໍ ອປ຺ປນາຊວນໍ ເອກວາຣໍ ຊວິຕ຺ວາ ປຕຕິ. ຍຖາວຸທ຺ຘິປຕ຺ເຕນ ຂິຕ຺ຕໍ ເລຑ຺ຑຸ ປຕນເຂຕ຺ເຕປິ ອປຕິຕ຺ວາ ທູຣໍປິ ທູຣຕຣໍປິ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕຖາ ສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍໍ ອປ຺ປນາຊວນໍ ຈິຣໍປິ ຈິຣຕຣໍປິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ມູລຏີກາຍໍ ປນ ອປ຺ປນາຊວນໍ ປຕນເຂຕ຺ເຕ ປວຕ຺ຕໍປິ ຠູມນ຺ຕຣປຕ຺ຕິຍາວາ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕຣລທ຺ຘິຍາວາ ປຕິຕໍນາມ ນໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ, ກສ຺ມາ ປຎ຺ຈມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຊວນໍ ປຕິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນນຸ ອປຕິ ຕຕ຺ຕາ ເອວ ສຸຏ຺ຐຸ ພລວຠາວໂຕ ສຕ຺ຕມຊວນເຈຕນາ ສີຆໍ ອນນ຺ຕເຣ ຠເວ ວິປາກທາຍິນີຈ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ມຊ຺ເຌ ປຎ຺ຈເຈຕນາ ຕຖາ ພລວຠາວາຠາວໂຕ ຈິເຣນ ຕຕີຍຠວາທີສຸ ວິປາກທາຍິນີຈ ໂຫນ຺ຕິ, ອນນ຺ຕຣິຍຠາວຎ຺ຈ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ນໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍທິ ຫິ ສີຆໍ ວິປາກທານຕາຍ ພລວຕີນາມ ສິຍາ. ເອວໍສຕິ ປຐມເຈຕນາ ສພ຺ພພລວຕີນາມ ສິຍາ. ສາ ຫິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຠເວ ວິປາກໍ ເທຕີຕິ. ອິທໍ ປເນຕ຺ຖ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ເອກ ວສ຺ສຊີວີນໍ ຕິຓຣຸກ຺ຂານໍ ປຣິຓາໂມວິຍ ປຖມເຈຕນາຍ ປຣິຓາໂມ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ທ຺ວິວສ຺ສຊີວີນໍ ວິຍ ສຕ຺ຕມເຈຕນາຍ. ມຫາສາລານໍ ວິຍ ມຊ຺ຌິມເຈຕນານນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກວສ຺ສຊີວິໂນ ຕິຓຣຸກ຺ຂານາມ ອສາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ອສາຣຕ຺ຕາຈ ທຸພ຺ພລາ ອນທ຺ຘນິຍາ ອຈິຣຏ຺ຐິກາ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ສີຆຕຣປຣິຓາໂມ ໂຫຕິ. ເຕ ຫິ ສີຆຕຣໍ ຣຸຫນ຺ຕິ. ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣຸຬ຺ຫິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສີຆຕຣໍ ປຸປ຺ຜນ຺ຕິ ຜລນ຺ຕິ ປຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣຘາຍນ຺ຕິ. ເອກໍ ນິທາຆສມຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ທຸຕີຍໍ ວສ຺ສໍ ນ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ນິທາຆສມໂຍ ວິຍ ມຣຓກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທ຺ວິວສ຺ສຊີວິໂນ ປນ ໂຖກໍ ສາຣຠູຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ສາຣຠູຕຕ຺ຕາຈ ໂຖກໍ ພລວນ຺ຕາ ອທ຺ຘນິຍາ. ຕໂຕ ເຍວຈເຕສໍ ຈິຣປຣິຓາໂມ ໂຫຕິ. ເຕ ຫິ ປຖມໍ ວສ຺ສໍ ຣຸຫນ຺ຕິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣຸຬ຺ຫິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ປຸປ຺ຜິຕຸໍວາ ຜລິຕຸໍວາ ນສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ທຸຕີຍວສ຺ເສເອວ ປຸປ຺ຜນ຺ຕິ ຜລນ຺ຕິ ປຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣຘາຍນ຺ຕິ. ທຸຕີຍໍ ປນ ນິທາຆ ສມຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຕຕີຍໍ ວສ຺ສໍ ນ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ມຫາສາລາ ປນ ສພ຺ພສາຣຠູຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ພລວນ຺ຕາ ຈິຣຕຣຏ຺ຐາຍິໂນ. ຕສ຺ມາ ເຕ ສຓິກເມວ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ເອກ ທ຺ເວ ວສ຺ສານິ ວິທຕ຺ຖິຣຕນມຕ຺ຕາວ ໂຫນ຺ຕິ. ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣຸຬ຺ຫິໍ ນາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ປຸປ຺ຜິຕຸໍວາ ຜລິຕຸໍວາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ອຕິຈິຣຏ຺ຐາຍິໂນ ປນ ໂຫນ຺ຕິ. ຉ ປຎ຺ຈ ວສ຺ສສຕານິ ຐຕ຺ວາວ ປຕນ຺ຕິ. ເອວເມວ ປຖມຊວນເຈຕນາ ສພ຺ພໂສ ອລທ຺ຘາເສວນຕາຍ ອສາຣາ ອພລາ ໂຫຕິ. ວິສຸໍ ເອກໍ ຠວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ເອກຎ຺ຈ ມຣຓກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຠເວເອວ ວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ອວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ຂິຍ຺ຍຕິ. ສຕ຺ຕມ ຊວນເຈຕນາ ປນ ລທ຺ຘາເສວນຕາຍ ໂຖກໍ ສາຣຠູຕາ ໂຫຕິ. ວິສຸໍ ເອກໍ ຠວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ສາຣຠູຕຕ຺ຕາ ເຍວຈ ສຓິກເມວ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຠເວ ວິປຈ຺ຈິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຠວນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ວາວ ວິປຈ຺ຈຕິ. ປຕິຕຊວເນສຸ ປນ ອນ຺ຕິມ ຊວນຕາຍ ທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ທຸຕີຍໍ ມຣຓກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ທຸຕີຍຠເວເອວ ວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ອວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ຂິຍ຺ຍຕິ. ອວເສສານໍ ປນ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ມຊ຺ຌິມເຈຕນານໍ ສຸຏ຺ຐຸ ລທ຺ຘາເສວນານໍ ສຓິກ ຕຣ ປຣິຓຕຠາໂວ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ນໍ ເກວລຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຕິຓ ຣຸກ຺ໂຂ ປມາຍ ປາໂຓປມາຍາປິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທີເປຕພ຺ໂພ. ເຍຫິເກຈິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກາ ປາຓາ ອປ຺ປາຍຸກຊາຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ສີຆຕຣໍ ຄພ຺ຠວາສໍ ວສນ຺ຕິ, ສີຆຕຣໍ ວິຊາຍນ຺ຕິ. ອງ຺ຄມງ຺ຄານິຈ ເນສໍ ສີຆຕຣໍ ຖາມຄຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິຈ ສີຆຕຣໍ ປຣິປາກຄຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕທເຫວ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂຄຈຣໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ວິສເຍ ສີຆຕຣໍ ວິຎ຺ຎຸຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສີຆຕຣໍ ຊິຓ຺ຓາ ໂຫນ຺ຕິ ມຣນ຺ຕິ. ທີຆາຍຸກຊາຕິການໍ ປນ ຄພ຺ຠວາສາທີນິ ສພ຺ພານິ ສຓິກ ເມວ ສິຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ມຫຄ຺ຄຕ ກຸສລານິ ສຕ຺ຕມ ຊວນຏ຺ຐາເນ ຐິຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ປຣິກມ຺ມຊວນານິ ຫິ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກຏ຺ເຐນ ສຸປກ຺ກ ສາລິຘຎ຺ຎສທິສານິ. ອປ຺ປນາຊວນານິ ອຈິຣຏ຺ຐິຕິກຏ຺ເຐນ ສຸປກ຺ກ ສາລິຠຕ຺ຕສທິສານີຕິ ຕານິປິ ອຈິຣຕຣຏ຺ຐິຕິການິເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ທຸຕີເຍ ຠເວ ວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ອວິປຈ຺ຈິຕ຺ວາວາ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຠເວປິ ອປ຺ປເກນ ກາມຈ຺ຉນ຺ທາທິນາ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມນ ປຏິພາຫິຕານິ ສພ຺ພໂສ ອວິປາກຠາວໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາຕານິ ເຕນ ປຣິຍາເຍນ ທຸພ຺ພລານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ.

ຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມານໍ ຜລທານນິຍຕຕານາມ ກາລນິຍເມນ ວິນາ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ກາລນິຍໂມຈນາມ ເອກນ຺ເຕນ ສຕ຺ຕມຊວນສ຺ເສວ ໂຫຕິ. ນ ມຊ຺ຌິມຊວນານໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ອສຸກສ຺ມິໍ ຠເວເອວ ວິປຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ນິຍໂມ ນຕ຺ຖີຕິ. ຕສ຺ມາ ທຸວິຘສ຺ສ ນິຍມສ຺ສ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ເອວ ສຕ຺ຕມຊວນເຈຕນາຍ ອນນ຺ຕຣິຍກມ຺ມຕາ ສິທ຺ຘາ ໂຫຕິ. ນ ພລວຕຣຕາຍາຕິ ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ. ມູລຏີກາຍໍ ປນ ນນຸຈ ສຕ຺ຕມຊວນເຈຕນາຍ ພລວຕາຍ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍຠາໂວ ໂຫຕິ ອານນ຺ຕຣິຍຕາປີຕິ ໂຈທນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ. ປຏິສນ຺ຘິຍາ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠາວິໂນ ວິປາກສນ຺ຕານສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠາເວນ ອນ຺ຕິມຊວນເຈຕນາຍ ສຸສງ຺ຂຕຕ຺ຕາສາ ສຕ຺ຕມຊຄນເຈຕນາ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍາ ອານນ຺ຕຣິຍກາຈ ໂຫຕິ. ນ ອປຕິຕຊວນເຈຕນາ ວິຍ ພລວຕາຍາຕິ ອຸຕ຺ຕຣໍ ວທຕິ. ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ນ ທິສ຺ສຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ປຖມຊວນເຈຕນາ ກສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠາເວນ ສຸສງ຺ຂຕຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍານາມ ຊາຕາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ໂຫຕີຕິ. ມຫາຏີກາຍໍ ປນ ທຸພ຺ພລາປິ ອນ຺ຕິມຊວນ ເຈຕນາ ສນ຺ນິຏ຺ຐານກິຈ຺ຈວິເສສຍຸຕ຺ຕຕາຍ ຜລວິປຈ຺ຈເນ ສຕ຺ຕິວິເສ ສຍຸຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍາ ອານນ຺ຕຣິຍກາຈ ສາ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາຣຫນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລານຸຣູປໍ. ຍຖາຠິນີຫາຣ ວເສນາຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຣິກມ຺ມຠາວນາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ກສິຓນິມິຕ຺ຕາ ທີສຸວາ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓາທີສຸວາ ອຠິນີຫຣຓານຸຣູປໍ. ອປ຺ປນາວີຖິນ຺ຕິ ອປ຺ປນາປພນ຺ຘໍ. ອິທຎ຺ຈ ອເນກວາເຣ ປວຕ຺ຕານໍ ອປ຺ປນາຊວນານໍ ສງ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນວາຫ ຕໂຕປຣໍ ອປ຺ປນາວສາເນ ຠວງ຺ຄປາໂຕວ ໂຫຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕໂຕຕິ ຈຕຸຕ຺ຖໂຕວາ ປຎ຺ຈມໂຕ ວາ. ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ສຕິ ປຎ຺ຈເມວາ ຉຏ຺ເຐວາ ເອກນ຺ເຕນ ຠວງ຺ຄປາໂຕ ໂຫຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມາ ປຸນ ອປ຺ປນາວສາເນຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠວງ຺ຄປາໂຕວໂຫຕິ. ນຕ຺ຖິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປາໂທຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ກຕ຺ຖຈິ ອປ຺ປນາວາເຣ ສຕ຺ຕຊວນ ປຣິປູຣຓຕ຺ຖໍ ອປ຺ປນາວສາເນປິ ກາມາວຈຣຊວນປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ວທນ຺ຕານໍ ນິກາຍນ຺ຕຣິການໍ ວາໂທ ອິຘ ເອວສທ຺ເທນ ນິວຕ຺ຕິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອປ຺ປນາຊວນວາເຣ. ນິຣນ຺ຕຣປວຕ຺ຕານໍ ຊວນານໍ ຠິນ຺ນເວທນຕານາມ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕ ຊວນາ ນນ຺ຕຣນ຺ຕິອາທິ.

[໑໓໒] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຠິນ຺ນເວທນານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາເສວນປຈ຺ຈຍຠາວສ຺ສ ອນຸທ຺ຘຏຕ຺ຕາ’’ຕິກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ອິຘ ອາເສວນປຈ຺ຈຍຠາໂວ ປມາຓໍ. ກສ຺ມາ, ອາເສວນ ປຈ຺ຈນິການໍ ຜລຊວນານໍປິ ປຣິກມ຺ມຊວເນຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຠິນ຺ນເວທນຕາຍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ. ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາຕິ ອວສ຺ສໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ.

[໑໓໓] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ປສໍສິຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ຕາທິໂສ ສໍວຓ຺ຓນາປເທໂສ ທິສ຺ສຕີຕິ. ອຣຫຕ຺ຕ ຜເລ ມຄ຺ຄວີຖິຍໍ ມຄ຺ຄກຸສລານນ຺ຕຣໍ ປວຕ຺ຕມາເນປິ ອຍໍ ປຸພ຺ພາປຣ ນິຍໂມ ປຣິກມ຺ມຊວເນຫິ ເອວ ສຫ ອປ຺ປນາຊວນານໍ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ກ຺ຣິຍຊວນານນ຺ຕຣໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລຎ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຂປຸຎ຺ຎມ຺ຫາ ປຣໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ອປ຺ປນາຊວນານິ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ອຸເປກ຺ຂກາ ປຸຎ຺ຎມ຺ຫາ ປຣໍ ທ຺ວາທສ, ສຸຂິຕກ຺ຣິຍໂຕ ປຣໍ ອຏ຺ຐ. ອຸເປກ຺ຂກາ ກ຺ຣິຍໂຕ ປຣໍ ຉ ອປ຺ປນາຊວນານິ ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລສພ຺ພປຎ຺ຈມຊ຺ຌານວຊ຺ຊິຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຣູປກຸສລານໍ ໂສຬສນ຺ນໍ ມຄ຺ຄກຸສລານໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ເຫຏ຺ຐິມຜລານຎ຺ຈ ວເສນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ. ທ຺ວາທສາຕິ ປຎ຺ຈມຊ຺ຌານິການໍ ຣູປາຣູປມຄ຺ຄກຸສລານໍ ເຫຏ຺ຐິມຜລານຎ຺ຈ ວເສນ ທ຺ວາທສ. ອຏ຺ຐາຕິ ປຎ຺ຈມຊ຺ຌານວຊ຺ຊິຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຣູປກ຺ຣິຍານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລານຎ຺ຈ ວເສນ ອຏ຺ຐ. ຉາຕິ ປຎ຺ຈມຊ຺ຌານິການໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣູປາຣູປກ຺ຣິຍານໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສ຺ສຈ ວເສນ ຉ. ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ເສກ຺ຂານຎ຺ຈ ກາມປຸຎ຺ຎຕິເຫຕຸໂຕ ປຣໍ ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສ ອປ຺ປນາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ວີຕຣາຄານໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ຕິເຫຕຸກາມກ຺ຣິຍໂຕ ປຣໍ ຈຸທ຺ທສ ອປ຺ປນາ ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໓໙. ສພ຺ພຖາປີຕິ ອຕິມຫນ຺ຕາທິນາ ສພ຺ພປກາເຣນປິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອເຕສຸ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣ ມໂນທ຺ວາເຣສຸ. ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ປນ ອນິຏ຺ເຐ ຕິວາ ປາໂຐ. ເຕເນວ ຏີກາສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖາປີຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣ ມໂນທ຺ວາເຣປີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐໍ. ເກນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ. ໂລກິຍມຫາຊເນນ. ຕຕ຺ຖ ຈ ອຕິອຸກ຺ກຏ຺ເຐ ອຕິທຸຄ຺ຄເຕຈ ຊເນ ອຄເຫຕ຺ວາ ມຊ຺ຌິມເກນ ມຫາຊເນນ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐານໍ ສຸຏ຺ຐຸວວຕ຺ຖານໍ ໂຫຕີຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓກຸສລ ວິປາກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕເທວ ອິຏ຺ຐໍນາມ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ອກຸສລວິປາກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕເທວ ອນິຏ຺ຐໍນາມ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ອິຏ຺ຐໍວາ ອນິຏ຺ຐໍວາ ອາຣມ຺ມຓໍ ວິປາກຈິຕ຺ຕໍ ວຎ຺ເຈຕຸນ຺ຕິຈ. ອປິຈ ທ຺ວາຣວເສນາປິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຕາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສນ຺ຕານຄເຕ ເອເກ ກສ຺ມິໍ ຣູປກລາເປ ວຓ຺ຓາທີສຸ ຣູເປສຸ ກິຎ຺ຈິ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ກິຎ຺ຈິ ອນິຏ຺ຐໍ. ກທາຈິ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ກທາຈິ ອນິຏ຺ຐໍ, ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ກິຎ຺ຈິ ອນິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຍຖາ ກິໍສ຺ມິໍຈິ ເອກສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ ວຓ຺ໂຓ ອິຏ຺ໂຐ. ຄນ຺ໂຘ ອນິຏ຺ໂຐ, ຣໂສ ອນິຏ຺ໂຐ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ໂພ ອນິຏ຺ໂຐ, ຂຣສມ຺ຜສ຺ໂສ. ກິໍສ຺ມິໍຈິ ວຓ຺ໂຓປິ ອິຏ຺ໂຐ, ຄນ຺ໂຘປິ ອິຏ຺ໂຐ, ຣສາທໂຍ ອນິຏ຺ຐາເຍວ. ຕຖາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສຣີຣຄເຕປິ ເອກສ຺ມິໍ ກລາເປ ວຓ຺ໂຓ ອິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ຄນ຺ໂຘ ອນິຏ຺ໂຐ. ມຕກຓ຺ຫສຸນຂສ຺ສ ອຸທ຺ຘຸມາຕສຣີເຣປິ ວຓ຺ໂຓ ອິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ຄນ຺ໂຘ ອນິຏ຺ໂຐ. ໂສ ຫິ ວຓ຺ໂຓ ຍທິ ນິວຕ຺ຖປາຣຸຕສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ຠເວຍ຺ຍ. ຕໍ ວຕ຺ຖໍ ມຫຄ຺ຆໍ ໂຫຕີຕິ. ກທາຈິ ອິຏ຺ຐໍ ກທາຈິ ອນິຏ຺ຐນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິນາມ ເຫມນ຺ເຕ ອິຏ຺ໂຐ ສຸຂວິປາກສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ. ຄິມ຺ເຫ ອນິຏ຺ໂຐ ທຸກ຺ຂວິປາກສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ. ສີຕຸທກໍ ຄິມ຺ເຫ ອິຏ຺ຐໍ. ເຫມນ຺ເຕ ອນິຏ຺ຐໍ. ຕຖາ ສຸຂ ສມ຺ຜສ຺ສໍ ວຕ຺ຖໍ ປກຕິກາເຍ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ວຓໍ ປຕ຺ວາ ອນິຏ຺ຐໍ. ເຕນວາ ສຓິກໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ອິຏ຺ຐໍ, ຄາຬ຺ຫໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ອນິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ນອິຏ຺ຐນ຺ຕິ ອນິຏ຺ຐໍ. ຕສ຺ມິໍ ອນິຏ຺ເຐ. ອິຏ຺ເຐຕິ ອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ເຕ, ກຸສລວິປາການິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ ສນ຺ຕີຣຓ ຕທາຣມ຺ມຓານີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສນ຺ຕີຣຓ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ເຈຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານິເອວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເຕເນວາຫ ອຕິອິຏ຺ເຐປນາຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອຠິອິຏ຺ເຐຕິ ສຸວຓ຺ຓ ຣຊຕ ມຓິວຓ຺ຓາທິເກ ຫຣິຕາລວຓ຺ຓາທິເກ ໂກເສຍ຺ຍ ວຕ຺ຖວຓ຺ຓາທິ ເກ ເທວຈ຺ຉຣາວຓ຺ຓາທິເກຈ ອຕິວິຍ ໂລກິຍມຫາຊເນນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ເພ ຉຬາຣມ຺ມເຓ. ຍສ຺ມາ ເຈຕ຺ຖ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓ ສມາໂຍໂຄ ອກຸສລກມ຺ມສ຺ເສວ ວິປຈ຺ຈໂນກາໂສ ໂຫຕິ. ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓສມາໂຍໂຄຈ ກຸສລກມ຺ມສ຺ເສວ, ຕສ຺ມາ ອນິຏ຺ເຐ ອກຸສລວິປາກາເນວ. ອິຏ຺ເຐ ກຸສລວິປາກາເນວາຕິ ອຍໍ ນິຍໂມ ສິທ຺ໂຘ. ເວທນານິຍໂມ ປນ ອາທາເສ ມຸຂນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸສ຺ສາຫ ພເລນ ວິນາ ເກວລໍ ກມ຺ມພເລນ ນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ວິປາການໍ ປຣິທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ຕຖາ ຕຖາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ປກປ຺ເປຕ຺ວາ ຄຫຓາ ຠາວໂຕ ຍຖາຣມ຺ມຓເມວ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ວິປາການໍ ເອວ. ອຖໂຂ ວິປລ຺ລາສຣຫິເຕ ຂິຓາສວສນ຺ຕາເນ ປວຕ຺ຕານໍ ກາມກ຺ຣິຍຊວນານໍ ວິຍຖາຣມ຺ມຓເມວ ເວທນາໂຍໂຄ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖາປິ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕ ກ຺ຣິຍຊວນາວສາເນ ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖາປີຕິ ເຕສຸ ວິປາເກສຸປິ. ໂສມນສ຺ສສຫຄຕ ກ຺ຣິຍ ຊວນາ ວສາເນຕິ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາທິເກ ອຕິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕານໍ ໂສມນສ຺ສ ສຫຄຕ ກ຺ຣິຍຊວນານໍ ອວສາເນ. ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕ ກ຺ຣິຍ ຊວນາ ວສາເນຕິ ອນິຏ຺ເຐ ອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ເຕຈ ປວຕ຺ຕານໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕກ຺ຣິຍຊວນານໍ ອວສາເນ. ອຍຎ຺ຈ ກ຺ຣິຍຊວນາວສາເນ ຕທາຣມ຺ມຓນິຍໂມ ອຏ຺ຐກຖາຍໍປິ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣ ຕິເຫຕຸກ ໂສມນສ຺ສ ສຫຄຕກ຺ຣິຍທ຺ວຍໍ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕ ວິປາການໍ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍຕິອາທິ. ອິທຎ຺ຈ ປກຕິນີຫາເຣນ ປວຕ຺ຕານໍ ກ຺ຣິຍຊວນານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຣູເປນ ປນ ຈິຕ຺ຕາຕິສງ຺ຂາເຣນ ປວຕ຺ຕານໍ ກ຺ຣິຍຊວນານໍ ອິຏ຺ເຐປິ ອຸເປກ຺ຂາເວທນາໂຍໂຄ ອນິຏ຺ເຐປິ ໂສມນສ຺ສ ເວທນາໂຍໂຄ ໂຫຕິເຍວ. ຍຖາຫ –

ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ ອຣິໂຍ ໂຫຕິ ຠາວິຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ. ອິຘານນ຺ທ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມນາປໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອມນາປໍ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມນາປາມນາປໍ. ໂສ ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ. ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລ ສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ. ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕີຕິ.

ສພ຺ພໍ ອຸປຣິປຓ຺ຓາສເກ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠາວນາສຸຕ຺ຕໍ ອາຫຣິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມນາປໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອມນາປໍ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມນາປາມນາປນ຺ຕິ ເອເຕນ ຂີຓາສວານໍ ກາມກ຺ຣິຍຊວນານໍ ປກຕິນີຫາເຣນ ອິຏ຺ເຐ ໂສ ມນສ຺ສໂຍໂຄ ອນິຏ຺ເຐ ອຸເປກ຺ຂາ ໂຍໂຄ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ໂສສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕີຕິອາທິນາ ປນ ເຕສໍ ຕຖາຣູເປ ຈິຕ຺ຕາຠິສງ຺ຂາເຣ ສຕິ ອິຏ຺ເຐປິ ອຸເປກ຺ຂາໂຍໂຄ ອນິຏ຺ເຐປິໂສມນສ຺ສ ໂຍໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ. ຍໍ ປນ ຂີຓາສວານໍ ສຕຕວິຫາຣສຸຕ຺ເຕ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕິ. ນ ທຸມ຺ມໂນ. ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນຕິອາທິນາ ຉສຸທ຺ວາເຣສຸ ໂສມນສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິປນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ເຕສໍ ຕຖາ ຣູປຈິຕ຺ຕາຠິສງ຺ຂາຣພາຫຸລ຺ລວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ມາ ວາ ຂີຓາລວາປິ ພຸທ຺ຘຣູປທສ຺ສນາທີສຸ ປຘານສາຣຸປ຺ປຏ຺ຐານທສ຺ສນາທີສຸ ຈ ໂສມນສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ເກວລໍ ຣາຄາທິວຕ຺ຖຸ ຠູຕານິ ຣູປາຣມ຺ມຓາທີນິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐານິ ສນ຺ຘາຍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ຍຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ. ກຖໍ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫຣຕິ. ອນິຏ຺ຐສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ເມຕ຺ຕາຍວາ ຜຣຕິ. ຘາຕຸໂຕວາ ອຸປສໍຫຣຕິ. ເອວໍ ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫຣຕິ. ກຖໍ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫຣຕິ ອິຏ຺ຐສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອສຸຠາຍວາ ຜຣຕິ. ອນິຈ຺ຈໂຕ ວາ ອຸປສໍຫຣຕິ. ເອວໍ ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫຣຕີຕິອາທິນາ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ຄນເຍນ ອິຘ ຕຖາຣູໂປ ຈິຕ຺ຕາຠິສງ຺ຂາໂຣ ນາມ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອປເຣ ປນ ວທນ຺ຕິ-ຂີຓາສວາ ຍທາ ເທວຈ຺ຉຣາ ວຓ຺ຓາທິກໍ ອຕິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ອາປາຕມາ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທາ ຕຕ຺ຖ ອສຸຠາຍວາຜຣນ຺ຕິ. ອນິຈ຺ຈໂຕວາ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ອນິຏ຺ຐຠູຕໍ ອສຸຠ ລກ຺ຂຓໍວາ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍວາ ອຸເປກ຺ຂາ ກ຺ຣິຍ ຊວນານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ນ ອຕິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓຠູຕໍ ເທວຈ຺ຉຣາວຓ຺ຓາທິກໍ.

ຕຖາ ຍທາ ກຸຘິຠກຸຏ຺ຐສຣີຣາທິກໍ ອຕິອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ອາປາຕມາຄຈ຺ຉຕິ. ຕທາ ຕຕ຺ຖ ເມຕ຺ຕາຍວາ ຜຣນ຺ຕິ. ຘາຕຸໂຕວາ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິຏ຺ຐຠູຕໍ ອເວຣຕາວາທິລກ຺ຂຓເມວ ໂສມນສ຺ສກ຺ຣິຍຊວນານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ນ ອຕິອນິຏ຺ຐຠູຕໍ ກຸຘິຕ ກຸຏ຺ຐສຣີຣາທິກໍ. ຕສ຺ມາ ຕານິ ຊວນານິ ກາມວິປາການິວິຍ ສພ຺ພທາປິ ອາຣມ຺ມຓານຸຣູປເມວ ເວທນາຍຸຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຕໍ ນຍຸຊ຺ຊຕິ. ນ ຫິ ຕານິ ລກ຺ຂຓານິ ເທວຈ຺ຉຣາວຓ຺ຓາທີຫິ ວິນາ ວິສຸໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເຕຫິ ປນ ສເຫວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ອານິສໍສທສ຺ສເນນ ຠາວນາຍ ປຸພ຺ພາປຣິຍວິເສສທສ຺ສເນນຈ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທີສຸ ອຕິ ອນິຏ຺ເຐສຸປິ ໂສມນສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ. ຍຖາຈ ມຫາ ໂມຄ຺ຄລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ພຸທ຺ຘສຸພຸທ຺ຘຕາທສ຺ສເນນ ອຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນຈ ອນິຏ຺ຐຠູເຕປິ ອຏ຺ຐິກງ຺ກລິກເປຕຣູເປ ໂສມນສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຈ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຕຖາຣູເປນ ຈິຕ຺ຕາຠິ ສງ຺ຂາເຣນ ກຸຏ຺ຐິໂນ ຫຕ຺ຖໂຕ ລທ຺ເຘ ອນິຏ຺ຐຠູເຕ ປູຕິກຸມ຺ມາເສປິ ໂສມນສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ. ເອວເມວໍ ອິຘປິ ອສຸຠຜຣຓາທິໂກ ຈິຕ຺ຕາຠິສງ຺ຂາໂຣ ອຕິອິຏ຺ເຐ ອຸເປກ຺ຂາຊວນານໍ ອຕິອນິຏ຺ເຐຈ ໂສມນສ຺ສຊວນານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຫິ ອາຣມ຺ມຓານໍ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຠາໂວນາມ ໂລກິຍມຫາຊນານໍ ອິຈ຺ຉາວເສນ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອຄມ຺ຠີໂຣ ວິປລ຺ລາສຘມ຺ມານໍ ກິເລສານຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸຠູໂຕ. ຍຖາຫ-ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ຣູປໍ ຫີນໍ. ຍໍ ຣູປໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸຎ຺ຎາຕໍ ອວຎ຺ຎາຕນ຺ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານນ຺ຕິ ເອເຕນ ອາຣມ຺ມຓຘມ຺ມານໍ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຠາໂວ ນາມ ໂລກິຍມຫາຊນ ສມ຺ມຸຕິຍາ ສິທ຺ໂຘຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຎ຺ຈ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາສານໍ ໂລກິຍມຫາຊນານໍ ເທວຈ຺ຉຣາວຓ຺ຓາ ທີສຸ ອຕິ ອິຏ຺ເຐສຸ ອຕິອິຏ຺ຐາກາຣໂຕ ຄຫຓໍ. ຍຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາ ທີສຸ ອຕິອິຏ຺ເຐສຸ ອນິຏ຺ຐາກາຣໂຕ ຄຫຓໍ. ຕທຸຠຍໍປິ ເຕສໍ ວິປລ຺ລາສວເສເນວ ໂຫຕິ. ຍໍປນ ປຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ພຸທ຺ຘສາວການໍ ເທວຈ຺ຉຣາວຓ຺ຓາທີສຸ ອນິຏ຺ຐາກາຣໂຕ ຄຫຓໍ. ຍຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາທີສຸ ອຕິອິຏ຺ຐາກາຣໂຕ ຄຫຓໍ. ຕທຸຠຍໍປິ ປຎ຺ຎາພເລເນວ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

[໑໓໔] ຍໍ ປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ກຸສລາກຸສລານໍ ປນ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາເສສຸ ສນ຺ຕາເນສຸ ປວຕ຺ຕິຍາ ອຕິອິຏ຺ເຐປິ ອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕອນິຏ຺ຐາກາຣໂຕ ອນິຏ຺ເຐປິ ອິຏ຺ຐອິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕາກາຣໂຕ ຄຫຓໍ ໂຫຕີຕິ’’ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຍຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ

‘‘ຂີຓາສວານໍ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາສາຠາເວນ ກ຺ຣິຍຊວນານິປິ ຍຖາຣມ຺ມຓເມວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພເມວ.

ເຍ ຫິ ເຕ ຘມ຺ມ ຈກ຺ຂຸຣຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕເຍວ ວິປລ຺ລາສ ວເສນ ຈິຕ຺ຕວສານຸຄາ ອາຣມ຺ມຓວສານຸຄາຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ ກຸສລາ ກຸສລານິເຍວ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຍຖາຣມ຺ມຓໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ນ ປນ ກ຺ຣິຍ ຊວນານິ. ນ ຫິ ຂີຓາສວາ ໂລກິຍມຫາຊນສມ຺ມເຕສຸ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ຈິຕ຺ຕວສານຸຄາ ອາຣມ຺ມຓວສານຸຄາຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຍຖາຫ –

ຣູປາ ສທ຺ທາ ຄນ຺ຘາ ຣສາ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຈ ມໂນຣມາ;

ອິຏ຺ຐຘມ຺ມາ ອນິຏ຺ຐາຈ, ນ ປເວຘນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາຕິ.

ຕສ຺ມາ ໂສມນສ຺ສ ກ຺ຣິຍ ຊວນານນ຺ຕຣໍປິ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂາ ເວທນາຍຸຕ຺ຕານິ ເອວ ສິຍຸໍ. ຕຖາ ອຸເປກ຺ຂາກ຺ຣິຍຊວນານນ຺ຕຣໍປີຕິ. ມູລຏີກາຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປຏ຺ຐາເນ-ກຸສລາກຸສເລ ນິຣຸທ຺ເຘ ວິປາໂກ ຕທາຣມ຺ມຓຕາອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ກຸສລກຸສລານນ຺ຕຣໍ ເອວ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ອພ຺ຍາກຕານນ຺ຕຣໍ ນຈ ກຕ຺ຖຈິ ກ຺ຣິຍານນ຺ຕຣໍ ຕທາຣມ຺ມຓສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ທິສ຺ສຕິ. ວິຊ຺ຊມາເນຈ ຕສ຺ມິໍ ອວຈເນ ກາຣຓໍນຕ຺ຖິ. ຠວງ຺ຄຎ຺ຈນາເມຕໍ ນທິໂສໂຕວິຍ ປຏິໂສຕຄາມິນາວໍ ສວິປ຺ຜາຣິກໍ ເອວຊວນໍ ອນຸພນ຺ຘຕີຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ. ນ ປນ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາວໂຕ ຂີຓາສວສ຺ສ ສນ຺ຕວຸຕ຺ຕິກ຺ຣິຍຊວນໍ. ຕສ຺ມາ ກ຺ຣິຍຊວນານນ຺ຕຣໍ ຕທາຣມ຺ມຓວິຘານໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏ຺ຐາເນ ປນ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ປຎ຺ຫາ ວາເຣ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ຕີສຸ ອພ຺ຍາກຕປທາວສານວາເຣສຸ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ຕທາຣມ຺ມຓເມວ ປຘານໍ ໂຫຕິ. ນ ກຸສລາ ກຸສລຊວນໍ. ຕສ຺ມາ ທ຺ວີສຸປິ ວາເຣສຸ ເສກ຺ຂາວາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາວາ ກຸສລໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ວິປສ຺ສນ຺ຕິ ກຸສລໍ ອສ຺ສາເທນ຺ຕີຕິອາທິກໍ ວຕ຺ວາ ປຸນຈ ກຸສເລ ນິຣຸທ຺ເຘ ອກຸສເລ ນິຣຸທ຺ເຘ ວິປາໂກ ຕທາຣມ຺ມຓຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣຫໂຕ ປນ ຊວນໍປິ ຕທາຣມ຺ມຓໍປິ ປຘານ ເມວ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອຣຫາ ກຸສລໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ວິປສ຺ສຕິ ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ນປນ ວຸຕ຺ຕໍ ກ຺ຣິຍາພ຺ຍາກເຕ ນິຣຸທ຺ເຘ ວິປາໂກ ຕທາຣມ຺ມຓຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ຍທິ ເຈຕໍ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ ຕທາຣມ຺ມຓເມວ ປຘານໍ ກຕໍນາມ ສິຍາ. ອວຸຕ຺ເຕປິຈ ຕສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສຕີຕິ ອິມິນາ ຕທາຣມ຺ມຓໍປິ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕີຕິ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐາເນ ກຸສລາ.ລ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ກຸສລາກຸສລານນ຺ຕຣເມວ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ອພ຺ຍາກຕານນ຺ຕຣນ຺ຕິຈ. ວິຊ຺ຊມາເນຈ ຕສ຺ມິໍ ອວຈເນ ກາຣຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ. ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄສຸ ປນ ກຸສລໍ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສ ອກຸສລໍ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສ ກ຺ຣິຍໍ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສາຕິຈ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສ ເນວວິປາກ ນາວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສາຕິຈ ເອວມາທິນາ ກ຺ຣິຍຊວນານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ເຄນ ສຫ ຕທາຣມ຺ມຓສ຺ສປິ ວຸຏ຺ຐານນາເມນ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ທິສ຺ສຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ຍຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ນ ກຕ຺ຖຈິ ກ຺ຣິຍານນ຺ຕຣໍ ຕທາຣມ຺ມຓສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ທິສ຺ສຕີຕິ. ຕໍປິ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ. ນຈ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາວ ໂຕ ຂີຓາສວສ຺ສ ສນ຺ຕວຸຕ຺ຕິປິ ກ຺ຣິຍຊວນໍ ສວິປ຺ຜາຣິກໍ ນ ໂຫຕິ. ກຸສລຊວນສ຺ສ ວິຍ ຕສ຺ສປິ ໂອຬາຣິກກາຍວຈີ ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາ ປນໂຕຕິ.

[໑໓໕] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ຏີກາວາທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣໍ ວທນ຺ເຕນ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍທິ ອພ຺ຍາກຕາ ນນ຺ຕຣໍປິ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ. ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນາ ນນ຺ຕຣໍປິ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ກ຺ຣິຍຊວນານນ຺ຕຣໍ ຕທາ ຣມ຺ມຓໍ ນ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ປຏ຺ຐາເນ ອິມສ຺ມິໍ ວຸຕ຺ເຕ ອິທໍນາມ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອວຸຕ຺ຕໍນາມ ອຕ຺ຖິ. ນ ຈ ອຣຫາ ກຸສລໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ວິປສ຺ສຕີຕິອາທິນາ ວິປສ຺ສນາຈາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓ ວາຣປສງ຺ໂຄ ອຕ຺ຖີຕິ. ໂທມນສ຺ສ.ລ. ອຸເປກ຺ຂາ ສຫຄຕາເນວ ຠວນ຺ຕິ. ນ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕານິ. ກສ຺ມາ, ໂສມນສ຺ສ ໂທມນສ຺ສານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ຫິ ປຏ຺ຐາເນ ເຕສໍ ອິຕຣີຕຣານນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຕາ ນວຸຕ຺ຕາຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ກ຺ຣິຍຊວນ ໂທມນສ຺ສຊວນານ ເມວ ອນນ຺ຕຣໍ ຕທາຣມ຺ມຓ ນິຍມໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ເຖເຣນ ອິຕເຣສໍ ກຸສລາກຸສລຊວນານໍ ອນນ຺ຕຣໍ ປນ ຕາທິໂສ ນິຍໂມ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ກາມກຸສລານໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ໂລຠມູລານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂມຫມູລານນ຺ຕິ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ຊວນານໍ ອນນ຺ຕຣໍ ອາຣມ຺ມຓານຸຣູປໍ ສພ຺ພານິ ຕທາຣມ຺ມຓານິ ຠວງ຺ຄານິ ຈ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປນ ອກຸສລຊວນານນ຺ຕຣໍ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ອເຫຕຸກເມວ. ທ຺ວິເຫຕຸກຊວນານນ຺ຕຣໍ ທ຺ວິເຫຕຸກເມວ. ຕິເຫຕຸກຊວນານນ຺ຕຣໍ ຕິເຫຕຸກເມວາຕິ ອຍໍ ເຍຠຸຍ຺ຍນິຍໂມ. ຍສ຺ສ ປນ ທ຺ວິເຫຕຸການິວາ ຕິເຫຕຸການິວາ ກຸສລຊວນານິ ພຫຸລໍ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ກທາຈິ ອກຸສລຊວເນສຸ ຊວິເຕສຸ ອກຸສລານນ຺ຕຣໍປິ ທ຺ວິເຫຕຸການິວາ ຕິເຫຕຸການິວາຕທາຣມ຺ມຓານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍສ຺ສ ອກຸສລຊວນານິ ພຫຸລໍ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ກທາຈິ ທ຺ວິເຫຕຸເກສຸວາ ຕິເຫຕຸເກສຸວາ ກຸສລຊວເນສຸ ຊວິເຕສຸ ກຸສລານນ຺ຕຣໍປິ ອເຫຕຸກຕທາຣມ຺ມຓານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປຏ຺ຐາເນ-ອເຫຕຸເກ ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ.ລ. ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກຸສລາກຸສເລ ນິຣຸທ຺ເຘ ສເຫຕຸໂກ ວິປາໂກ ຕທາ ຣມ຺ມຓຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອເຫຕຸໂກ ວິປາໂກ ຕທາຣມ຺ມຓຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ເອການິຫິ ຕທາຣມ຺ມຓານິນາມ ປຏິສນ຺ຘິຊນເກນ ເອເກນ ກມ຺ເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕານິປິ ນານາວີຖີສຸ ນານາປ຺ປກາຣານິ ໂຫນ຺ຕິ. ປວຕ຺ຕິ ວິປາກຊນເກຫິ ປນ ນານາກມ຺ເມຫິ ນິພ຺ພຕ຺ເຖສຸ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖີຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ໂທມນສ຺ສານນ຺ຕຣໍ ໂສມນສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ. ໂສມນສ຺ສປຏິສນ຺ຘິກສ຺ສາຕິ ຈຕູສຸ ໂສມນສ຺ສມຫາ ວິປາເກສຸ ເອກເມເກນ ຄຫິຕ ປຏິສນ຺ຘິກສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ. ຕທາຣມ຺ມຓສມ຺ຠໂວຕິ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ກາຣຓໍ. ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເຍວວາ. ຍໍກິຎ຺ຈີຕິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຠູເຕສຸ ຣູປາຣມ຺ມຓາທີສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ. ປຣິຈິຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຠເວເຍວ ຕງ຺ຂຓໂຕ ປຸຣິມຂເຓສຸ ຄຫຓ ພຫຸລຕາ ວເສນ ປຣິຈິຕໍ. ອຠິຓ຺ຫເສວິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕຘມ຺ມຠູຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ. ອາຣພ຺ຠາຕິ ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ. ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕ ສນ຺ຕີຣຓນ຺ຕິ ທ຺ວີສຸ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕສນ຺ຕີ ຣເຓສຸ ອິຏ຺ເຐ ກຸສລວິປາກໍ ອນິຏ຺ເຐ ອກຸສລວິປາກໍ ອຸເປກ຺ຂາ ສຫຄຕ ສນ຺ຕີຣຓໍ. ເຍສໍ ປນ ປກຕິຍາ ອິຕຣານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕ ວິປາການິ ພຫຸລໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕານິປິ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ນໂຫນ຺ຕີຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ມຫາຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖຣວາເທ ເຍຠຸຍ຺ຍນິຍມໂສເຕ ປຕິຕຕ຺ຕາ ອກຸສລຊວນານຸຣູປໍ ອເຫຕຸກໍ ອຸເປກ຺ຂາ ສນ຺ຕີຣຓ ທ຺ວຍ ເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນວ ຫິ ປຣໂຕ ເຖຣວາທານໍ ວິຈາຣິຕຏ຺ຐາເນ ອກຸສລຊວນານນ຺ຕຣໍ ອເຫຕຸກ ຕທາຣມ຺ມຓ ເມວ ທີເປນ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ເຖຣວາທສ຺ສ ອປຣິປຸຓ຺ຓວາທຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຍທາ ກຸສລຊວນານໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອກຸສລໍ ຊວຕິ, ຕທາ ກຸສລາວສາເນ ອາຈິຓ຺ຓ ສທິສເມວ ອກຸສລາວສາເນ ສເຫຕຸກໍ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕທາຣມ຺ມເຓຈຍຸຕ຺ເຕ ເອຕໍປິ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ຉປິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕວິປາການິ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ໂຫນ຺ຕິເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖຈ ອຸເປກ຺ຂາປຏິສນ຺ຘິກສ຺ສ ຕາວ ອຕິມຫນ຺ຕາຕິ ວິຠູເຕສຸປິ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາທີສຸ ອຠິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓສຸ ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສ ຕທາຣມ຺ມຓສມ຺ຠໂວ ນຕ຺ຖີຕິ ໂທມນສ຺ສ ຊວນານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄປາໂຕວ ໂຫຕິ. ໂສມນສ຺ສປຏິສນ຺ຘິກສ຺ສ ປນ ສພ຺ເພສຸປິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຠູເຕສຸ ມຫນ຺ເຕສຸ ອວິຠູເຕສຸຈ ຉຬາຣມ຺ມເຓສຸ ໂທມນສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສ ເນວ ຕທາຣມ຺ມຓສມ຺ຠໂວ ອຕ຺ຖິ. ນຈມູລຠວງ຺ຄ ສມ຺ຠໂວຕິ ກຕ຺ວາ ໂທມນສ຺ສານນ຺ຕຣໍ ຉສຸ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕວິປາເກສຸ ຍຖາຣຫໍ ເອກໍ ອາຄນ຺ຕຸກ ຠວງ຺ຄຠາເວນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຖາ ຕສ຺ເສວ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາທີສຸ ອຕິອິຏ຺ຐຠູເຕສຸ ອຕິມຫນ຺ເຕສຸ ອຕິວິຠູເຕສຸຈ ຉຬາຣມ຺ມເຓສຸວາ ມຫຄ຺ຄຕປຎ຺ຎຕ຺ຕີສຸວາ ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສາຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ອຠິຘມ຺ເມ ຘາຕຸວິຠງ຺ເຄ ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸວາ ປນ ປຖມ ສມນ຺ນາຫາໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມ ສຸຕ຺ເຕຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິ ກຎ຺ເຈວ ອາວຸໂສ ຈກ຺ຂຸ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ພາຫິຣາຈ ຣູປາອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂນຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ. ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໂຕຈ ໂຂ ອາວຸໂສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ ຈກ຺ຂຸ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ພາຫິຣາຈ ຣູປາ ອາປາຕ ມາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຊ຺ໂຊຈ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ ອາວຸໂສ ໂສຕໍ.ລ. ຆານໍ.ລ. ຊິວ຺ຫາ.ລ. ກາໂຍ.ລ. ມໂນ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ພາຫິຣາຈ ຘມ຺ມາ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂນຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ. ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໂຕຈ ໂຂ ອາວຸໂສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກເຈວ ມໂນ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ພາຫິຣາຈ ຘມ຺ມາ ອາປາຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຊ຺ໂຊຈ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິນາມ ອາວຊ຺ຊເນນວິນານອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສເຈ ອາວຊ຺ຊເນນ ຘມ຺ມໂຕວາ ກາລໂຠວາ ຍໍຍໍ ນິຍເມຕ຺ວາ ອາວຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ຕເທວ ຕານິປິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ຍທິ ອນິຍເມຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອາວຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ຕານິປິ ອາວຊ຺ຊິ ຕປ຺ປກາຣເມວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ນ ປນ ເອກາວຊ຺ຊນ ວີຖິຍໍ ສພ຺ພານິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ອາວຊ຺ຊເນນວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍວາ ຘມ຺ມໂຕວາ ກາລໂຕວາ ຠິນ຺ນາ ລມ຺ພຓານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ສິຍາ. ຍທິ ເຈ ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ເອກວີຖິຍໍ ອາທິມ຺ຫິ ອາວຊ຺ຊເນນ ອາວຊ຺ຊິຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປຣິຈິຕປຸພ຺ພໍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ສຕິ ນິຣາວຊ຺ຊນໍນາມ ເອຕໍ ສິຍາ. ອາວຊ຺ຊນາທີຫິຈ ສທ຺ຘິໍ ຘມ຺ມໂຕ ກາລໂຕ ຈ ຠິນ຺ນາຣມ຺ມຓໍນາມ ສິຍາຕິ. ສຈ຺ຈໍ, ຍຖາ ປນ ມຄ຺ຄວີຖິຍໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸໂວທານານິ ຜລສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍໍ ຜລານິ ນິໂຣຘໂຕ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສຈ ຜລຈິຕ຺ຕໍ ນິຣາວຊ຺ຊນເມວ ໂຫນ຺ຕິ ຠິນ຺ນາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ. ເອວເມຕສ຺ສປິ ນຕ຺ຖິ ນິຣາວຊ຺ຊນຕາຍ ຠິນ຺ນາຣມ຺ມຓຕາຍຈ ໂທໂສຕິ. ຍຎ຺ຈ ເອກສ຺ມິໍຠເວ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິຍາ ສຫ ຘມ຺ມໂຕຈ ອາຣມ຺ມຓ ໂຕຈ ອຠິນ຺ນຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ມູລຠວງ຺ຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທຎ຺ຈ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ ໂທໂສຕິ. ຕມນນ຺ຕຣິຕ຺ວາຕິ ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ອຕ຺ຕໂນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ. ວທນ຺ຕິ ອາຈຣິຍາ. ປາຬິຍໍ ປນ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍຈ ເອຕໍ ວິຘານໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກາມາວຈຣຊວນາວສາເນເຍວ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ນ ມຫຄ຺ຄຕານຸຕ຺ຕຣຊວນາວສາເນ. ກສ຺ມາ ອິຕິ ເຈ. ກາມາວຈຣ ຊວນານໍ ເອວ ສວິປ຺ຜນ຺ທນຕ຺ຕາ. ອິຕເຣສຎ຺ຈ ອວິປ຺ຜນ຺ທນຕ຺ຕາ.

[໑໓໖] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ກາມຕຓ຺ຫາ ນິທານ ກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອກາຣຓໍ.

ອປິຈ ອຠິຎ຺ຎາວຊ຺ຊິຕານິ ມຫຄ຺ຄຕານຸຕ຺ຕຣຊວນານິ ອປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕທາຣມ຺ມຓານິ ປນ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາເນວາຕິ ນເຕສໍ ອວສາເນ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປສງ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ. ອຠິຎ຺ຎາຊວນານິຈ ການິຈິ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານິປິ ສນ຺ຕຕຣານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເຕສໍປິ ອວສາເນ ຕທຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິເຍວາຕິ.

[໑໓໗] ເອເຕນ

ອຊນກຕ຺ຕາ ຊນກ ສມານຕ຺ຕາຠາວໂຕຕິອາທິປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ກາມາວຈຣສຕ຺ຕານໍເອວ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ນ ຣູປາຣູປສຕ຺ຕານໍ. ນ ຫິ ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານໍປິ ກາມາວຈຣຊວນານໍ ອວສາເນ ຕທາຣມ຺ມຓຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ. ຕທາຣມ຺ມຓູປ ນິສ຺ສຍສ຺ສ ກາມ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອຠາວໂຕ ມຫຄ຺ຄຕ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ຈ ສນ຺ຕ ຕຣສ຺ສ ຕທາຣມ຺ມຓ ກິຈ຺ຈາ ຠາວໂຕຕິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓ ໂສຕ ວິຎ຺ຎາຓານິ ປນ ຣູປສຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ຂຸໂສຕອິນ຺ທ຺ຣິຍ ປວຕ຺ຕິອານຸຠາວໂຕ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສນ຺ຕີຣຓານິຈ ທ຺ວາຣວີຖິເຠເທ ຈິຕ຺ຕນິຍມສິທ຺ຘິໂຕ ຣູປສຕ຺ເຕສຸ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຍວາຕິ. ກາມາວຈຣຘມ຺ເມສ຺ເວວ ອາຣມ຺ມຓຠູເຕສຸ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ມຫຄ຺ຄຕານຸຕ຺ຕຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິຘມ຺ເມສຸ. ເອກນ຺ຕປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຕທາຣມ຺ມຓານໍ. ເຕສໍ ປນ ເອກນ຺ຕປຣິຕ຺ຕາ ຣມ຺ມຓຠາເວ ກາຣຓໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ.

[໑໓໘] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ອປຣິຈິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອກາຣຓໍ.

ຈິຕ຺ຕຎ຺ຫິ ນາມ ວິກປ຺ປພເລວາ ອປ຺ປນາປຕ຺ຕຠາວນາກມ຺ມວິເສເສ ວາ ສຕິ ນິພ຺ພາເນ ວິຍ ອປຣິຈິເຕປິ ອາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕຕິເຍວາຕິ.

[໑໓໙] ຍຎ຺ຈ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ກາມຕຓ຺ຫາຍຕ຺ຕກມ຺ມຊນິຕຕ຺ຕາປີ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ເຫຏ຺ຐາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕເມວ. ເຕເນວ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ກິໍວາ ເອຕາຍ ຍຸຕ຺ຕິຈິນ຺ຕາຍາຕິ ວຕ຺ວາ ສພ຺ພານິ ວິຠາວນິຍໍ ວຸຕ຺ຕ ກາຣຓານິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕານີຕິ.

ກາເມ ຊວນ ສຕ຺ຕາລມ຺ພຓານໍ ນິຍເມສຕີຕິ ກາມຠູມິປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຊວນານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓານຎ຺ຈ ວເສນ ຕິວິເຘ ນິຍເມ ສຕິ. ວິຠູເຕ ຕິມຫນ຺ເຕຈ ຕທາຣມ຺ມຓມີຣິຕນ຺ຕິ ເອເຕນ ຕທາຣມ຺ມຓໍນາມ ປວຕ຺ຕມານໍ ວິຠູຕາຣມ຺ມເຓວາ ອຕິມຫນ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ວາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຍເມວ ນິຍໂມ ທສ຺ສິໂຕ. ນ ປນ ຍຕ຺ຖ ຕທາ ຣມ຺ມຓໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອຕເທວ ວິຠູຕຎ຺ຈ ອຕິມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ນາມາຕິ ນິຍໂມ. ຕສ຺ມາ ອຸຬາຣກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ສຸວິສທວຕ຺ຖຸການໍ ຣູປພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາວີຖິໂຍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ວິຠູຕາຣມ຺ມຓາເອວ ອຕິມຫນ຺ຕາ ຣມ຺ມຓາເອວຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເກຈິ ປນ ອິມມຕ຺ຖໍ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຣູປາຣູປຠູມີສຸ ວິຠູຕາຣມ຺ມຓວີຖິໂຍ ອຕິມຫນ຺ຕາຣມ຺ມຓວີຖິໂຍຈ ນລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. [ຕທາຣມ຺ມຓນິຍໂມ].

໑໔໐. ຊວເນສຸຈາຕິ ຈສທ຺ໂທ ປນ ສທ຺ທຕ຺ໂຖ. ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸ ເມວວາ ຊວນ຺ຕິ. ປກຕິກາເລປິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ທຸພ຺ພລຠາເວ ສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍປິ ຫິ ປກຕິກາເລ ອາຣມ຺ມຓທຸພ຺ພ ລຏ຺ຐາເນເອວ ກາມາວຈຣຊວນານໍ ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປວຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ເກຈິ ປນ ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ອິທໍ ມຸຈ຺ຉາກາລວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ມນ຺ທວຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ມຣຓາສນ຺ນກາເລ ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓາຕີຕກສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ອິຕຣກາເລສຸຈ ມຸທຸຕຣຠາເວນ ເກນຈິ ອຸປທ຺ທຸຕ ຠາເວນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຏຠາເວນຈ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕານໍ ຊວນານໍ ມນ຺ທີຠູຕເວຄຕາ ວເສນ ປວຕ຺ຕິກາເລ. ມຣຓກາລາທີສູຕິ ມຣຓາສນ຺ນກາເລ ມຸຈ຺ຉາກາເລ ວິສຎ຺ຎິຠູຕ ກາເລ ອຕິຕຣຸຓກາເລຈ, ຕຕ຺ຖ ມຸຈ຺ຉາກາໂລນາມ ອສຍ຺ຫ ຣູເປຫິ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມຫິ ອຕິຠູຕານໍ ອຘິມຕ຺ຕໂຕ ກຣຊກາຍສ຺ສ ວິຫຎ຺ຎປ຺ປຕ຺ຕິກາໂລ. ວິສຎ຺ຎິ ຠູຕກາໂລນາມ ປີຕິເວເຄນວາ ນິທ຺ທາຠິຠູຕຕາຍວາ ຍກ຺ຂຄຫເຓນວາ ສຸຣາມທາທິ ວເສນວາ ປກຕິສຎ຺ຎາຍ ວິຄຕກາໂລ. ອຕິຕຣຸຓກາໂລນາມ ຄພ຺ຠຄຕສ຺ສວາ ສມ຺ປຕິຊາຕສ຺ສວາ ທາຣກສ຺ສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕ ວຕ຺ຖູນໍ ອຕິມຸທຸກາໂລ. ຕາທິເສສຸ ຫິ ກາເລສຸ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຉທ຺ວາຣິກວີຖິໂຍ ປວຕ຺ຕມານາປິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຣິປຸຓ຺ຓຊວນວາຣາ ນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ທ຺ວຕ຺ຕິໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກາວາ ຈຕຸປຎ຺ຈຊວນິກາເອວວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ທ຺ວຕ຺ຕິໂວຏ຺ຐພ຺ພນິກວາຣາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ. ຈຕຸປຎ຺ຈ ຊວນິກວາຣາ ມູລຏີກາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ. ປຎ຺ຈວາຣເມວາຕິ ອິທໍ ປນ ມຣຓາ ສນ຺ນກາລວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນມຸຈ຺ຉາກາລາທິວເສນ. ຕຎ຺ຈ ໂຂປາກຕິກສຕ຺ຕານໍ ວເສເນວ. ເຍ ປນ ຌານສມນນ຺ຕຣໍວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓ ສມນນ຺ຕຣໍວາ ອຠິຎ຺ຎາສມນນ຺ຕຣໍວາ ຈວນ຺ຕິວາ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕິວາ. ເຕສໍ ຌານາທີນິເຍວ ປຎ຺ຈວາຣໂຕ ອຘິການິວາ ອູນານິວາ ມຣຓາ ສນ຺ນຊວນານິນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ອຸປຣິ ມຣຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ອາວິຠວິສ຺ສຕີຕິ. ຠຄວໂຕ ປນ ຍມກປາຏິຫາຣິຍ ກາລາທີສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎສໍປິ ມຫາໂມຄ຺ຄລານຕ຺ເຖຣາທີນໍ ເອວຣູໂປ ລຫຸປ຺ປວຕ຺ຕິກາໂລ ອາທິສທ຺ເທນ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ອຍໍ ປນ ມຕ຺ຖກປຕ຺ຕາ ວສີ ຠຄວໂຕ ຍມກປາຏິຫາຣິເຍ ລພ຺ຠຕິ. ອຎ຺ເຎສໍວາ ເອວຣູເປ ກາເລຕິ. ສກເລນ ປນ ວາກ຺ເຍນ ຖເປຕ຺ວາ ຍມກປາຏິຫາຣິຍສທິສໍ ລຫຸກ ປວຕ຺ຕິກາລໍ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ກາເລ ຠຄວໂຕປິ ຉວາ ສຕ຺ຕວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຈິຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖປິ ຠຄວໂຕປິ ລຫຸກປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຎ຺ຈ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຈິຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕິ. ລຫຸກຕຣປວຕ຺ຕິຍໍ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖປິ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ຠຄວໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຎ຺ເຎສໍ ປຎ຺ຈປີຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ທິສ຺ສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ຍມກປາຏິຫາຣິຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠຄວາ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘອຸທກ ຘາຣາທີນໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປາຏິຫາຣິຍານໍ ປວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ປຖມໍ ເຕໂຊກສິເຓ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ຕໂຕ ທ຺ເວ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິ. ຕໂຕ ອຸປຣິມກາຍໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕູຕິ ອຘິຏ຺ຐາສິ. ຕໂຕ ຕສ຺ມິໍເຍວ ກສິເຓ ອຠິຎ຺ຎໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຠິຎ຺ຎາວເສນ ອຸປຣິມກາຍໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕໂຕ ອາໂປກສິເຓ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ຕໂຕ ທ຺ເວ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິ. ຕໂຕ ເຫຏ຺ຐິມກາຍໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕູຕິ ອຘິຏ຺ຐາສິ. ຕໂຕ ຕສ຺ມິໍເຍວ ກສິເຓ ອຠິຎ຺ຎໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຠິຎ຺ຎາວເສນ ເຫຏ຺ຐິມ ກາຍໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເສສຍມເກສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອຕ຺ຖຈ ລຫຸກປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວາຣາ ຈຕຸປຎ຺ຈຊວນິກາເອວ ຠວນ຺ຕິ. ທ຺ວິນ຺ນຎ຺ຈ ຊວນວາຣານໍ ອນ຺ຕຣາ ທ຺ເວ ເອວ ຠວງ຺ຄານິ ຠວນ຺ຕິ. ຕານິຈ ທ຺ເວ ປາຏິຫາຣິຍານິ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ປວຕ຺ຕານິ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕີຕິ. ເອຕຣຫິ ປນ ເກຈິ ອາທິກມ຺ມິກຊ຺ຌານປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓສຸປິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈວາຊວນານິ ວທນ຺ຕິ. ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ ໂຍຄກມ຺ມສິທ຺ຘິຍາ ອາທິມ຺ຫິ ນິຍຸຕ຺ຕສ຺ສ. ປຖມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອປ຺ປນາ ປຖມກປ຺ປນາ. ຕສ຺ສໍ ປຖມກປ຺ປນາຍໍ. ອາທິກມ຺ມິກອປ຺ປນາວີຖິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທາ ຫິ ສພ຺ພານິປິ ມຫຄ຺ຄຕຊວນານິ ປຸນ ອາເສວນາຠາວໂຕ ປຣິທຸພ຺ພລານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອກວາຣເມວ ຊວນ຺ຕີຕິ. ອຠິຎ຺ຎາຊວນານິ ປນ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນາທິ. ກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິຍາເອວ ປຍຸຕ຺ຕານີຕິ ກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິໂຕ ປຣໍ ກຕ຺ຕພ຺ພາຠາວໂຕ ອາທິກມ຺ມິກກາເລປິ ວສີຠູຕກາເລປິ ເອກວາຣເມວ ຊວນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຊວນານິຈ ສພ຺ພທາປີຕິ. ຍຖາຈ ອຠິຎ຺ຎາຊວນາທິ ເອວໍ ມຄ຺ຄຊວນານິປິ ຕໍ ຕໍ ກິເລສປ຺ປຫານກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິໂຕ ປຣໍ ກຕ຺ຕພ຺ພາ ຠາວໂຕ ເອກວາຣເມວ ຊວນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປນ.ລ. ເອກ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກາວາຕິ. ອຖວາ, ມຄ຺ຄເຈຕນາຍ ອນນ຺ຕຣິກຜລຕ຺ຕາ ສກິໍ ອຸປ຺ປນ຺ເນເຍວ ມຄ຺ເຄ ຜລສ຺ສວາໂຣ ອາວໂຕຕິ ນຕ຺ຖິ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຸນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂອກາໂສຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປນ.ລ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກາວາຕິ. ຊວນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປກຕິຍາ ສຕ຺ຕກ຺ຂຸປຣມຕ຺ຕາ ມນ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຈມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນມຄ຺ຄໂຕ ປຣໍ ທ຺ເວ ຜລຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕິກ຺ຂສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຸປ຺ປນ຺ນມຄ຺ຄໂຕ ປຣໍ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕໂຕ ປຣໍ.ລ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິກາເລ ປນ ປຸພ຺ພຠາເຄເຍວ ຕາທິ ສສ຺ສ ປໂຍຄາຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາຣານໍ ອຸປຣິ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ນິໂຣຘ.ລ. ຊວຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ອິທໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐ ນິທ຺ເທສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກໍວາ ທ຺ເວວາ ຈິຕ຺ຕວາເຣ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຈິຕ຺ຕໂກ ໂຫຕີຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈຕຸຕ຺ຖາຣຸປ຺ປຊວນນ຺ຕິ ອນາຄາມິໂນ ກຸສລຠູຕໍ ອຣຫໂຕ ກ຺ຣິຍຠູຕໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາ ຍຕນ ຊວນໍ. ວຸຏ຺ຐານກາເລຈ ນິໂຣຘສ຺ສ ນິສນ຺ທມຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອກວາຣເມວ ວຊນໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ວຸຏ຺ຐານກາເລຈາຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອນາຄາມິ ຜລໍວາ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍວາຕິ ອນາຄາມິຜເລວາ ອຣຫຕ຺ຕຜເລວາ. ຠາເວນ ຠາວລກ຺ຂເຓ ເຫຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ເຕນາຫ ນິຣຸທ຺ເຘຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍນ຺ຕິ ຌານສມາປຕ຺ຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິວເສນ ສກລາຍປິ ສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍໍ. ຠວງ຺ຄໂສໂຕວິຍ ວີຖິນິຍ ໂມ ນຕ຺ຖີຕິ ອິທໍ ຈິຓ຺ຓວສີຠູຕກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອກຕາ ຘິກາຣສ຺ສ ປນ ຌານສມາປຕ຺ຕິຍໍ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທ຺ເວ ຕີຓິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິອາທິນາ ຌານຊວນານິ ອນຸກ຺ກເມນ ວທ຺ຘມານານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕາ ຘິກາຣານໍ ປນ ມຫາປຸຣິສຊາຕິການໍ ປຏິລທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈິຓ຺ຓວສີຠາວາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ຜລຊວນານິຈ ສພ຺ເພສໍປິ ຜລຏ຺ຐານນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ພຫູນິປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ. ເຕນ ອາທິກມ຺ມິກກາລາທີສຸ ເອກວາຣາທິວເສນປິ ອວເສສານໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕີຕິ. [ຊານນິຍໂມ].

໑໔໑. ເອວໍ ປຸພ຺ພາປຣນິຍາມວເສນ ວີຖິຈິຕ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ປຸຄ຺ຄລເຠທວເສນ ຠູມິເຠທວເສນຈ ເຕສໍ ປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ທຸເຫຕຸການນ຺ຕິອາທິມາຫ. ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓສຫຄຕາ ທ຺ເວ ເຫຕຸໂຍ ເອເຕສນ຺ຕິ ທຸເຫຕຸກາ. ຈຕູຫິ ຎາຓວິປ຺ປ ຍຸຕ຺ຕມຫາວິປາເກຫິ ຄຫິຕປຏິສນ຺ຘິກາ. ທ຺ວີຫິ ປນ ອເຫຕຸກ ວິປາເກຫິ ຄຫິຕ ປຏິສນ຺ຘິກາ ອເຫຕຸກາ ນຕ຺ຖິ ປຏິສນ຺ຘິເຫຕຸ ເອເຕສນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ. ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍປິ ວິປາກາວຣຓສພ຺ຠາວໂຕ ມຫຄ຺ຄ ຕຊ຺ຌານານິປິ ຕາວ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ກຸໂຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣານິ. ກ຺ຣິຍຊວນານິ ປນ ຂີຓາສວານເມວ ອາເວນິກ ຠູຕານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ກ຺ຣິຍຊວນານິ ເຈວອປ຺ປນາຊວນານິຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ວິປາກາ ວຣຓໍ ນາມ ອເຫຕຸກ ປຏິສນ຺ຘິກຕາ ທ຺ວິເຫຕຸກ ປຏິສນ຺ຘິກຕາຈ. ຕຖາ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາການິຈ ສຸຄຕິຍນ຺ຕິ ສຸຄຕິ ຠເວ ປຣິຍາປນ຺ນານໍ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕຖາ ຎາຓມ຺ປຍຸຕ຺ຕມຫາວິປາການິຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖຈ ສຸຄຕິຍນ຺ຕິ ເອເຕນ ທຸຄ຺ຄຕິປຣິຍາປນ຺ເນ ອເຫຕຸກ ປຸຄ຺ຄເລ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ນ ຫິ ເຕສໍ ອິມສ຺ມິໍ ວາກ຺ເຍ ອິຕເຣສໍ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາການິປິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ. ເຕນາຫ ທຸຄ຺ຄຕິ ຍໍ ປນາຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ທຸຄ຺ຄຕິຍໍ ປຣິຍາປນ຺ນານໍ ອເຫຕຸການໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາການິຈ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ ມຫາວິປາການິຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓ ໂຍຊນາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ສຸຄຕິປຣິຍາປນ຺ນານໍ ອເຫຕຸການໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາການິ ທຸຄ຺ຄຕິປຣິຍາປນ຺ນານຎ຺ຈ ອຏ຺ຐປິ ສເຫຕຸກ ມຫາວິປາການິ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນນຸ ປຏ຺ຐາເນ ສເຫຕຸກໍ ຠວງ຺ຄໍ ອເຫຕຸກສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ຠເວ ເອກສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ກທາຈິ ສເຫຕຸກໍ ຠວງ຺ຄໍ ກທາຈິ ອເຫຕຸກໍ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ເອວໍ ມູລຠວງ຺ເຄ ປວຕ຺ຕິເຠໂທ ນຕ຺ຖີຕິ ກຕ຺ວາ ສເຫຕຸກໍ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ອິທໍ ຕທາຣມ຺ມຓສງ຺ຂາຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກຠວງ຺ຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ສເຫຕຸກນ຺ຕິຈ ສາມຎ຺ຎວຈນຕ຺ຕາ ທ຺ວິເຫຕຸກໍ ຕິເຫຕຸກຎ຺ຈ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ອເຫຕຸກສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສາຕິ ອິຘ ປນ ຕສ຺ສ ຕທາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມູລຠວງ຺ຄເມວ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອິຘປິ ສາມຎ຺ຎວຈນຕ຺ຕາ ທ຺ວີສຸ ອ- ອເຫຕຸກຠວງ຺ເຄສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຄເຫຕພ຺ພເມວາຕິ. ຕສ຺ມາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອເຫຕຸການໍປິ ອຏ຺ຐສເຫຕຸກ ຕທາຣມ຺ມຓານິປິ ລພ຺ຠມານານິເອວ ສິຍຸໍ. ທຸເຫຕຸການໍ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖີຕິ. ວຸຈ຺ຈເຕ, ອເຫຕຸ ເກສຸ ຕາວ ທຸຄ຺ຄຕິປຣິຍາປນ຺ນານໍ ສເຫຕຸກຕທາຣມ຺ມຓສມ຺ຠໂວ ສພ຺ພອຏ຺ຐກຖາສຸ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ມາ ອເຫຕຸກສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສາຕິ ອິທໍ ກຸສລວິປາກຠູຕໍ ອເຫຕຸກຠວງ຺ຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ຫິ ປຏ຺ຐາເນ ຘມ຺ມຕາ. ຍທິທໍ ຍຖາລາຠຄຫຓນ຺ຕິ. ອິຕຣຖາ ສພ຺ພອຏ຺ຐກຖາວິໂຣໂຘ ສິຍາຕິ. ຍຖາຈ ກຸສລານໍ ໂຍຄສາຘນີຍຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕິຍໍປິ ໂຍຄກມ຺ມວເສນ ຎາຓໂຍໂຄ ໂຫຕິ. ນ ຕຖາ ວິປາການໍ. ເຕສໍ ປນ ອໂຍຄສາຘນີ ຍຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ຠວງ຺ຄຎາຓສງ຺ຂາເຕນ ອຸປນິສ຺ສຍຎ຺ຎາເຓນ ວິນາ ຎາຓໂຍໂຄ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ຕສ຺ມາ ສເຫຕຸກໍ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ອິຘປິ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຠູຕໍ ສເຫຕຸກຕທາຣມ຺ມຓເມວ ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ທ຺ວິເຫຕຸການໍ ອເຫຕຸການຎ຺ຈ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕທາຣມ຺ມຓ ປຏິກ຺ເຂໂປ ເຖເຣນ ກໂຕຕິ. ອາຈຣິຍພຸທ຺ຘທຕ຺ຕຕ຺ເຖເຣນ ປນ ເຍນ ວິປາກຈິຕ຺ເຕນ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕນ ສທິສໍ ວາ ຕໂຕ ຫີນໍ ວາ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ເຕສໍ ສມ຺ຠວຕິ. ນ ປຓີຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍປິ ອເຫຕຸການໍ ອຏ຺ຐມຫາວິປາການິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຕິໍສຈິຕ຺ຕປຏິ ລາໂຠ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ປນ ຍຖາ ວຸຕ຺ຕປຏ຺ຐານປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ອປເຣ ປນ ຍຖາ ອເຫຕຸການໍ ສຸຄຕິປຣິຍາປນ຺ນານໍ ທ຺ວິເຫຕຸກ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ທ຺ວິເຫຕຸການໍປິ ຕິເຫຕຸກຕທາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ຠວຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຫິ ກຕ຺ຖຈິ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍປິ ອວິເສເສນ ອຏ຺ຐມຫາວິປາກປວຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓ ສຫຄຕາ ຕໂຍ ເຫຕູ ເອເຕສນ຺ຕິ ຕິເຫຕຸກາ. ເຕ ປນ ກາມຣູປາຣູປວເສນ ຕິວິຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຏ຺ຐອຣິຍາຈາຕິ ນວວິຘາ. ເຕສຸ ຂີຓາສວານໍ ກຸສລາກຸສລ ຊວນານິຈ ນລພ຺ຠນ຺ຕິ. ສພ຺ພໂສ ອນຸສຍປຫາເນນ ສພ຺ເພສໍ ກຸສລາກຸສລານໍ ສຫ ນິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອນຸສຍ ປຏິພທ຺ໂຘ ຫິ ເຕສໍ ຕພ຺ຠາໂວຕິ. ຕຖາສທ຺ໂທ ປກ຺ຂນ຺ຕຣຕ຺ໂຖ. ອປຣິນິຏ຺ຐິຕສິກ຺ຂາກິຈ຺ຈຕາຍ ສິກ຺ຂນສີລຍຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕອຣິຍາ ເສກ຺ຂານາມ. ອິຘ ປນ ຕໂຍ ເຫຏ຺ຐິມຜລຏ຺ຐາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຕສຎ຺ຫິ ອາທິໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄເນວ ທິຏ຺ຐິວິຈິກິຈ຺ຉານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ຕໍ ສຫຄຕານິ ປຎ຺ຈຊວນານິ ນລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ. ອນາຄາມິປຸຄ຺ຄລານໍ ປນ ປຏິຆຊວນານິຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ປຫີນຕ຺ຕາ. ມຄ຺ຄສ຺ສ ປນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕ຺ຕາ. ຈຕຸນ຺ນໍ ມຄ຺ຄຏ຺ຐານໍ ປຈ຺ເຈກໍ ຍຖາສກໍ ມຄ຺ຄຊວນານິເອວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອຸປຣິມານຎ຺ຈ ຜລານໍ ເຫຏ຺ຐິເມຫິ ປຸຄ຺ຄເລຫິ ອນມິຄຕຕ຺ຕາ ເຫຏ຺ຐິມານຎ຺ຈ ອຸປຣິເມສຸ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕເຣສຸ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ຜລຏ຺ຐານໍປິ ປຈ຺ເຈກໍ ຍຖາສກໍ ຜລຊວນານິເອວ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣ.ລ. ສມຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ອຸປຣິມຄ຺ເຄ ອາຄເຕ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄານຸຠາວສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘິວເສນ ອຸປຣິມານໍ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕຣຕາສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ. ອິທານິ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ປາຣິເສສໂຕ ລພ຺ຠມານວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຄາຖມາຫ. ປຣິນິຏ຺ຐິ ຕສິກ຺ຂາກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ອເສກ຺ຂາ. ຂີຓາສວາ. ເຕສໍ ເຕວີສຕິກາມວິປາກ ວີສຕິກ຺ຣິຍ ອຣຫຕ຺ຕຜລ ວເສນ ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ສມ຺ຠວາ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ອຸທ຺ທິເສ. ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ເສກ຺ຂານໍ ທິຏ຺ຐິວິຈິກິຈ຺ຉາຊວນວຊ຺ຊິຕານໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອກຸສລານໍ ເອກວີສຕິຍາ ກຸສລານໍ ເຕວີສຕິຍາ ກາມວິປາການໍ ຕິຓ຺ຓໍ ເຫຏ຺ຐິມຜລານໍ ອາວຊ຺ຊນທ຺ວຍສ຺ສຈ ວເສນ ຉປຎ຺ຎາສ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ສມ຺ຠວາ ອຸທ຺ທິເສ. ອວເສສານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ກາມວິປາກ ໂລກິຍກຸສລາກຸລາວຊ຺ຊນ ທ຺ວຍວເສນ ຈຕຸປຎ຺ຎາສ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ສມ຺ຠວາ ອຸທ຺ທິເສຕິ ໂຍຊນາ. ປຸຄ຺ຄລ ເຠເທນ ວີຖິຈິຕ຺ຕານໍ ເຠໂທ ປຸຄ຺ຄລເຠໂທ.

໑໔໒. ສພ຺ພານິປິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລານໍ ທ຺ວາຣານຎ຺ຈ ເອຕ຺ເຖວ ປຣິປຸຓ຺ຓສມ຺ຠວໂຕ. ຍຖາຣຫນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ຠູມິປຸຄ຺ຄລານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິອຣຫານຸຣູປໍ. ຣູປາວຈຣຠູມິຍໍ ວຊ຺ຊິຕພ຺ເພສຸ ໂສຬສວີຖິ ຈິຕ຺ເຕສຸ ຉນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປຣິວາກ຺ເຍ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາ ປຏິຆຊວນ ຕທາຣມ຺ມຓ ວຊ຺ຊິຕານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣູປາວຈຣຠູມິຍໍ ປຖມມຄ຺ຄ ຣູປາວຈຣຫສນ ເຫຏ຺ຐິມາຣຸປ຺ປວຊ຺ຊິຕານິ ປຏິຆຊວນ ຕທາຣມ຺ມຓວຊ຺ຊິຕານິຈ ວີຖິ ຈິຕ຺ຕານິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາປິ ວຊ຺ຊິຕພ຺ເພສຸ ອຏ຺ຐຕິໍສ ວີຖິຈິຕ຺ເຕສຸ ໂສຬສນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປຣິວຸຈ຺ຈມານຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາປີຕິ ສພ຺ພາສຸປິ ຣູປາຣູປຠູມີສຸ. ຕໍຕໍ ປສາທຣຫິຕານໍ ຕໍຕໍທ຺ວາຣິກວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ນ ລພ຺ຠນ຺ເຕວາຕິ ຣູປາວຈຣຠູມິຍໍ ຕາວ ຆານາທິຕ຺ຕຍໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍປສາທ ຣຫິຕານໍ ຣູປີພ຺ຣຫ຺ມານໍ ຆານ ຊິວ຺ຫາກາຍທ຺ວາຣິການິ ຉ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ນລພ຺ຠນ຺ເຕວ. ຍານິ ສນ຺ຘາຍ ຉນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປຣິວາກ຺ເຍ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣູປຠູມິຍໍ ປນ ປຎ຺ຈປິ ປສາທາ ນຕ຺ຖີຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິການິ ທ຺ວິປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓ ມໂນຘາ ຕຸຕ຺ຕິກ ສນ຺ຕີຣຓຕ຺ຕຍວເສນ ໂສຬສວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ນລພ຺ຠນ຺ເຕວ. ຍານິ ສນ຺ຘາຍ ໂສຬສນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປຣິ ວຸຈ຺ຈມານຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາມຠູມິຍໍ ປນ ຕໍຕໍ ປສາທຣຫິຕຕາ ຊຈ຺ຈນ຺ຘາທີນໍ ວເສນ ໂຍ ເຊຕພ຺ພາ. ກາເມ ອສີຕິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ຍຖາຣຫໍ ລພ຺ຠເຣ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຣູເປ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ຕຖາ ຍຖາຣຫໍ ລພ຺ຠເຣ. ອຣູເປ ທ຺ເວ ຈຕ຺ຕາລີສ ຍຖາຣຫໍ ລພ຺ຠເຣຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖຈ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກວາ ອຸປຣິ ຉກາມາວຈຣ ເທວໂລເກສຸວາ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓານິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຣູປາວຈຣຠູມິຍໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອກຸສລວິປາການໍ ລພ຺ຠມານຕາວຈນໍ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາວາ ອິຘ ອາຄນ຺ຕ຺ວາວາ ອິຘ ອນຏ຺ເຐຫິ ຣູປສທ຺ເທຫິ ສມາຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ວເສນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເກຈິ ປນ ອິຘ ອາຄຕານໍເຍວ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓສມາໂຍໂຄ ໂຫຕີຕິ ຖານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຣູປຠູມິຍໍ ລທ຺ຘານິນາມ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ສຏ຺ຐິເຍວ ວີຖິຈິຕ຺ຕານີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອິຘ ອາຄຕານໍເຍວ ອຸປ຺ປນ຺ນານິປິ ພ຺ຣຫ຺ມຕ຺ຕຠາເວ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ອິຈ຺ເຈວ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ນຈ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາປິ ອິຘ ອນິຏ຺ຐານິ ນຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ທູເຣປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ຄເຫຕຸໍ ສມຕ຺ຖຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມານນ຺ຕິ.

[໑໔໐] ຍຎ຺ຈ ວິຠາວນິຍໍ

ຕສ຺ສ ວາທສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິຘ ປນ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາປິ ອິມໍ ໂລກໍ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອສມ຺ຠໂວ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ. ເຕນ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ອິມໍ ໂລກໍ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈິຕ຺ຕານິ ຕຕ຺ຖ ລທ຺ຘານິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ອິຘ ອາຄຕານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ອິຘ ລທ຺ຘານິນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ໂຫຕິ. ຕຎ຺ຈ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ.

ຕໍ ຕໍ ຠູມິປຣິຍາປນ຺ເນ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປນ຺ນານິເອວ ຕໍຕໍຠູມິຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານີຕິ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ອິຈ຺ເຈວນ຺ຕິອາທິ ມຫານິຄມນໍ. ຍຖາສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ຠູມິປຸຄ຺ຄລທ຺ວາຣາຣມ຺ມເຓສຸ ສມ຺ຠວານຸຣູປໍ. ຠວງ຺ເຄນ ອນ຺ຕຣິຕາ ຠວງ຺ຄນ຺ຕຣິຕາ. ຍາວຕາຍຸກນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຠເວ ຠວນິກນ຺ຕິ ວີຖິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ຊີວິຕສນ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຕກໍ ກາລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ໂຠຈ຺ຉິນ຺ນາ ປວຕ຺ຕຕິ ອສຕິ ນິໂຣຘ ສມາປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອິຕິ ປຣມຕ຺ຖທີປນິຍານາມ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖສງ຺ຄຫສ຺ສ

ຈຕຸຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ ວີຖິ ສງ຺ຄຫສ຺ສ

ປຣມຕ຺ຖທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.