ປກິຓ຺ຓກ ສງ຺ຄຫ ປຣມຕ຺ຖທີປນີ

໑໒໙. ເອວໍ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ນິທ຺ເທສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ປຸນ ອຸຠິນ຺ນໍ ນິທ຺ເທສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍຖາໂຍຄນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຍຖາໂຍຄໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຠາວໂຕ ເຕປຎ຺ຎາສ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ເຍ ຘມ຺ມາ ມຍາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ອິທານິ ຍຖາ ຣຫໍ ເຕສໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ສງ຺ຄໂຫນາມ ນິຍ຺ຍເຕຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຠາໂວ ສຠາໂວ. ຘມ຺ມານໍ ອາເວນິກລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຈິຕ຺ຕໍ ຕາວ ຠູມິຊາຕິສມ຺ປໂຍຄາທິເຠເທນ ເອກູນ ນວຸຕິວິຘໍປິ ອຕ຺ຕໂນ ອາຣມ຺ມຓ ວິຊານນສງ຺ຂາເຕນ ອາເວນິກລກ຺ຂເຓນ ເອກເມວ ໂຫຕິ. ຜສ຺ໂສປິ ຠູມິຊາຕິສມ຺ປໂຍ ຄາທິເຠເທນ ເອກູນນວຸຕິວິໂຘປິ ຜຸສນລກ຺ຂເຓນ ເອໂກວ ໂຫຕິ ຕຖາ ເວທນາສຎ຺ຎາທໂຍຕິ ເອວໍ ສຠາວໂຕ ເຕປຎ຺ຎາສ ເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເວທນາເຫຕຸໂຕ ກິຈ຺ຈທ຺ວາຣາລມ຺ພຓວຕ຺ຖຸໂຕ ປວຕ຺ໂຕ ສງ຺ຄໂຫຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ເວທນາເຫຕຸໂຕຕິ ເວທນາເຠທ ເຫຕຸເຠທໂຕ. ເອວໍ ກິຈ຺ຈທ຺ວາຣາລມ຺ພຓ ວຕ຺ຖຸໂຕຕິ ເອຕ຺ຖປິ. ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທວເສເນວາຕິ ຈິຕ຺ຕວເສເນວ ນິຍ຺ຍເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວສທ຺ເທນ ເຈຕສິເກ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຉນ຺ນໍ ປກິຓ຺ຓກສງ຺ຄຫານໍ ວຈນຕ຺ໂຖ ອິເຘວ ຕາວ ເຖເຣນ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ ເວທນາເຠເທນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ເວທນາສງ຺ຄໂຫ, ເຫຕຸເຠເທນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ເຫຕຸສງ຺ຄໂຫຕິອາທິນາ.

[໘໓] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສທ຺ເທນ ເຈຕສິກຘມ຺ເມປິ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ນິວຕ຺ເຕ ຕພ຺ພໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ນ ກຕ຺ຖຈິ ຕໍວິຣເຫນາ’’ຕິ ວທຕິ. ຕໍ ນຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ນ ຫິ ອິຘ ເອຕ຺ຕກາ ເຈຕສິກາ ສຸຂສຫຄຕາ, ເອຕ຺ຕກາ ທຸກ຺ຂ ສຫຄຕາຕິອາທິນາ ເອໂກປິ ສງ຺ຄໂຫ ເຈຕສິເກຫິ ນີໂຕ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ສຸຂສຫຄຕໍ ກຸສລວິປາກໍ ກາຍວິຎ຺ຎາຓເມກເມວາຕິອາທິນາ ປນ ຈິຕ຺ເຕນເອວ ນີໂຫຕິ. ຈິຕ຺ເຕ ປນ ສິທ຺ເຘ ເຈຕ ສິກາປິ ສິທ຺ຘາເອວາຕິ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທວເສເນວາຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໑໓໐. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ຉສຸ ສງ຺ຄເຫສຸ. ເວທນາເຠເທນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ເວທນາສງ຺ຄໂຫ.

[໘໔] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ສຸຂາທິເວທນານໍ ຕໍສຫຄຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານຎ຺ຈ ວິຠາຄວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ເວທນາສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຈສທ຺ເທນ ເວທນາສງ຺ຄໂຫຈ ເວທນາສຫຄຕ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທ ສງ຺ຄໂຫຈາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ເວທນາສງ຺ຄໂຫຕິ ເອກເສສນິທ຺ເທໂສ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ອິຘ ຫິ ເວທນາເຠໂທ ອິມສ຺ສ ສງ຺ຄຫສ຺ສ ນິສ຺ສຍຘມ຺ມປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍເອວ ວຸຕ຺ໂຕ. ນ ເວທນານໍຈ ວິສຸໍ ສງ຺ຄຫທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖຕິວິຘາ ເວທນາຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ. ນນຸ ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ທ຺ເວປິ ຕິສ຺ໂສປິ ປຎ຺ຈປິ ຉປິ ອຏ຺ຐາຣສປິ ຉຕ຺ຕິໍສປິ ອຏ຺ຐສຕໍປິ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ສຈ຺ຈໍ. ອນຸຠວນລກ຺ຂເຓນ ປນ ເວທນາ ຕິວິຘາເອວ ໂຫຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອາຣມ຺ມຓໍ ອນຸຠວນ຺ຕິ. ເຕ ຕໍ ສາຕໂຕວາ ອນຸຠວນ຺ຕິ ອສາຕໂຕວາ ມຊ຺ຌຕ຺ຕໂຕວາ. ຕໂຕ ອຎ຺ໂຎ ປກາໂຣ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຎ຺ເຎ ປນ ປເຠທາ ເຕນ ເຕນ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ທ຺ເວ ກາຍິກເຈຕສິກວເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ຍຖາຫ-ກຕມາຈ ຠິກ຺ຂເວ ທ຺ເວ ເວທນາ ກາຍິກາຈ ເຈຕສິກາຈາຕິ. ສຸຂທຸກ຺ຂ ວເສນວາ ອຸເປກ຺ຂໍ ສຸເຂ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ຍຖາຫ-ທ຺ເວ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ ສຸຂາເວທນາ ທຸກ຺ຂາເວທນາ. ຍາຍໍ ຠນ຺ເຕ ອທຸກ຺ຂ ມສຸຂາ ເວທນາ. ສນ຺ຕສ຺ມິໍ ເອສາປຓີເຕ ສຸເຂ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາຕິ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ອນວຊ຺ຊປກ຺ຂິກໍ ອຸເປກ຺ຂໍ ສຸເຂ ສາວຊ຺ຊປກ຺ຂິກຎ຺ຈ ທຸກ຺ເຂ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕໍປິ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍເຠທວເສນ ປຎ຺ຈ. ຜສ຺ສເຠທວເສນ ຉ. ອຸປວິຈາຣເຠທ ວເສນ ອຏ຺ຐາຣສ. ຉ ເຄຫສ຺ສິຕານິ ຉ ເນກ຺ຂມ຺ມສ຺ສິຕານີຕິ ເອວໍ ປຈ຺ເຈກໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ໂສມນສ຺ສ ໂທມນສ຺ສອຸເປກ຺ຂານໍ ວເສນ ຉຕ຺ຕິໍສ. ຕາເຍວ ກາລຕ຺ຕຍວເສນ ອຏ຺ຐສຕໍ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ຍຎ຺ຈ ກຕ຺ຖຈິ ສຸຕ຺ເຕ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທຍິຕໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ມິນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ສງ຺ຂາຣທຸກ຺ຂຕາວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ປນ ຈິຕ຺ຕນິທ຺ເທເສ ຈິຕ຺ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍເຠທວເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານີຕິ ກຕ຺ວາ ອິຘປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍເຠທວເສເນວ ຈິຕ຺ຕານິ ສງ຺ຄເຫຕຸໍ ປຸນ ສຸຂໍ.ລ. ປຎ຺ຈຘາ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອາຘິ ປຈ຺ຈວເສນ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສໍ ກາຍິກ ມານສິກວເສນ ທຸວິຘຕ຺ຕາ ຕານິປິ ສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ໂສມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ທຸກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ໂທມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ຕານິ. ອຸເປກ຺ຂາຍ ປນ ອາຘິປຈ຺ຈຏ຺ຐານຠູຕາ ຘມ຺ມາ ມານສິກາເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິສາ ອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ເອກຘາວ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ອປິຈ, ເຕປິ ປຣິຍາເຍນ ທຸວິຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ຈກ຺ຂາທິປສາທກາຍ ນິສ຺ສິຕານໍປິ ສພ຺ຠາວໂຕ. ເວທນາປນ ເອກຣສຕ຺ຕາ ເອກຘາວ ວຸຕ຺ຕາຕິ.

ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ກາຍິກ ມານສິກ ສາຕເຠທໂຕ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ສຠາວໂຕ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ນຸຠວນລກ຺ຂຓານິ ສຸຂ ທຸກ຺ຂານິ. ສຠາວໂຕວາ ປຣິກປ຺ປນໂຕວາ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐມຊ຺ຌຕ຺ຕານຸຠວນ ລກ຺ຂຓານິ ອິຕຣານີຕິ. ເສສານີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕ ສຸຂທຸກ຺ຂໂຕ ມນສ຺ສ ໂທມນສ຺ສຍຸຕ຺ເຕຫິ ເສສານິ ພາຕ຺ຕິໍສ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ຕານິ ເຕວີສຕິ ປຎ຺ຈມຊ຺ຌານິກຈິຕ຺ຕານິຈາຕິ ສພ຺ພານິ ປຎ຺ຈປຎ຺ຎາສຈິຕ຺ຕານິ. ເອກຕ຺ຖາຕິ ເອກສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ. ອິຕຣາ ຫິ ອຸເປກ຺ຂາເວທນາ.

໑໓໑. ເຫຕູນໍ ເຠເທນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການ ສງ຺ຄໂຫ ເຫຕຸສງ຺ຄໂຫ.

[໘໕] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ໂລຠາທິເຫຕູນໍ ວິຠາຄວເສນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມວເສນຈ ສງ຺ຄໂຫ ເຫຕຸສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ເຫຕູນາມ ຉພ຺ພິຘາ ຠວນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸກິຈ຺ຈໍນາມ ອາຣມ຺ມເຓ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຠາວ ສາຘນໍ. ຍຖາ ຫິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລານິ ສຍໍ ອນ຺ໂຕ ປຖວິຍໍ ວທ຺ຘິຕ຺ວາ ປຖວິຣເສຈ ອາໂປຣເສຈ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂໍ ຍາວ ອຄ຺ຄາ ອຠິຫຣນ຺ຕິ. ວາເຕວາ ມໂຫເຆວາ ອາຄເຕ ຣຸກ຺ຂໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເອວໍ ຣຸກ຺ໂຂ ວຸທ຺ໂຘ ວິຣຸຬ຺ໂຫ ວິປຸໂລ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກຈ ໂຫຕິ. ເອວເມວໍ ອິເມປິ ຘມ຺ມາ ສຍໍ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຖິຣປຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຕຕ຺ຖ ວຸທ຺ເຘ ວິຣຸຬ຺ເຫ ວິປຸເລ ຈິຣຏ຺ຐິຕິເກຈ ສາເຘນ຺ຕີຕິ. ອເຫຕຸກຈິຕ຺ຕານິປນ ຊລຕເລ ອມູລກເສວາ ລານິ ວິຍ ອາຣມ຺ມເຓ ສຸຏ຺ຐຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອປເຣ ປນ ຘມ຺ມານໍ ກຸສລາທິຠາວສາຘນໍ ເຫຕຸກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວໍສນ຺ເຕ ເຍສໍ ສຫຊາຕເຫຕຸ ນຕ຺ຖິ. ເຕສໍ ອກຸສລຠາໂວ ອພ຺ຍາກຕຠາໂວຈ ນສມ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍານິຈ ລທ຺ຘເຫຕຸປຈ຺ຈຍານິ ຣູປານິ. ເຕສຎ຺ຈ ກຸສລາທິຠາໂວ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍວາທໍ ປຏິປກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ຍຖາ ປນ ໂລເກ ອນ຺ຘກາໂຣນາມ ເກນຈິ ປຈ຺ຈຍ ວິເສເສນ ສາເຘຕພ຺ໂພ ນ ໂຫຕິ. ຍຕ຺ຖ ອາໂລໂກ ນຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຖ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ເອວເມວໍ ຘມ຺ເມສຸ ມຸຍ຺ຫນກ຺ຣິຍາຠູໂຕ ໂມຫນ຺ຘກາໂຣປິ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ເອວ ອກຸສໂລ ຠວິຕຸໍ ອຣຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ອິຈ຺ຉານາມ ອຕ຺ຖິ. ສາມຸຍ຺ຫນກ຺ຣິຍາຍ ຍຸຕ຺ຕາ ລຄ຺ຄນຠາວໍ ປຕ຺ວາ ໂລໂຠ ອກຸສໂລ ນາມ ໂຫຕິ. ສທ຺ຘາຍ ຍຸຕ຺ຕາ ປນ ຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ທຠາວໍ ປຕ຺ວາ ກຸສລຈ຺ຉນ຺ໂທນາມ ໂຫຕິ. ຕຖາ ອກ຺ຂນ຺ຕິນາມ ອຕ຺ຖິ. ສາປິ ມຸຍ຺ຫນ ກ຺ຣິຍາຍ ຍຸຕ຺ຕາ ປຏິຆຠາວໍ ປຕ຺ວາ ໂທໂສ ອກຸສໂລນາມ ໂຫຕິ. ສທ຺ຘາຍ ຍຸຕ຺ຕາ ປນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕີຕິອາທິນາ ນເຍນ ປາປຘມ຺ມ ປາປາຣມ຺ມຓ ວິໂຣຘຠາວໍ ປຕ຺ວາ ອໂລໂຠ ກຸສໂລນາມ ໂຫຕິ. ມຸຍ຺ຫນກ຺ຣິຍາ ປນ ອສຸເກນ ຍຸຕ຺ຕາ ອກຸສໂລນາມ. ອສຸເກນ ຍຸຕ຺ຕາ ກຸສໂລນາມາຕິ ນຕ຺ຖິ. ອມ຺ພິລຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ເຎນ ສໍໂຍຄກິຈ຺ຈຣຫິໂຕ ຊາຕິອມ຺ພິລຣໂສ ວິຍ ເອກນ຺ຕອກຸສລຊາຕິກາເອວ ໂຫຕີຕິ. ໂຍຈ ຘມ຺ໂມ ກຸສໂລ ອກຸສໂລຈ ນ ໂຫຕິ. ໂສ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ຘມ຺ມານໍ ອພ຺ຍາກຕຠາວສິທ຺ຘິຍາ ກາຣຓໍ. ຕສ຺ມາ ອເຫຕຸກຈິຕ຺ຕານໍ ຣູປນິພ຺ພານານຎ຺ຈ ອພ຺ຍາກຕຠາໂວປິ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມ ຕາຍເອວ ສິທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ໂມໂຫ ເສສມູລານໍປິ ມູລໍ ໂຫຕິ. ຣຊ຺ຊນທຸສ຺ສນານິປິ ຫິ ມຸຍ຺ຫນນິສນ຺ທານິເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ອໂລຠາທີນຎ຺ຈ ກຸສລຠາໂວ ອວິຊ຺ຊານຸສເຍນ ສເຫວ ສິທ຺ໂຘຕິ. ຕານິ ປນ ໂລຠາທີນິ ໂລຠສຫຄຕາທີນໍ ວິເສສມູລານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຣຊ຺ຊນາທິ ນິສນ຺ທານິ ຫິ ທິຏ຺ຐິມານາທີນິ. ອຣຊ຺ຊນາທິນິສນ຺ທານິ ຈ ສທ຺ຘາທີນີຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ເຫຕຸໂຍນາມ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ປຘານຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສເຫຕຸກວິປາກກ຺ຣິຍານໍ ອພ຺ຍາກຕຠາໂວ ປນ ເຫຕຸ ມຸເຂນປິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ.

[໘໖] ເອຕ຺ຕາວຕາ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ອປເຣ ປນ ກຸສລາທີນໍ ກຸສລາທິຠາວສາຘນໍ ເຫຕຸ ຠາໂວ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວໍ ສຕິ ເຫຕູນໍ ອຕ຺ຕໂນ ກຸສລາ ທິຠາວສາຘໂນ ອຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ມຄ຺ຄິຕພ຺ໂພ ສິຍາ. ອຖ ເສສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເຫຕຸປຏິພທ຺ໂຘ ເຕສໍ ກຸສລາທິຠາໂວ, ເອວມ຺ປິ ໂມມູຫ ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຫຕຸໂນ ອກຸສລ ຠາໂວ ອປ຺ປຏິພທ຺ໂຘ ສິຍາ. ອຖ ຕສ຺ສ ສຠາວໂຕ ອກຸສລຠາໂວປິ ສິຍາ. ເອວໍສຕິ ເສສເຫຕູນມ຺ປິ ສຠາວໂຕ ກຸສລາທິຠາໂວຕິ ເຕສໍ ວິຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ ຘມ຺ມານມ຺ປິ ໂສ ເຫຕຸປຏິພທ຺ໂຘ ນສິຍາ, ຍທິຈ ເຫຕຸປຏິພທ຺ໂຘ ກຸສລາທິຠາໂວ. ຕທາ ອເຫຕຸການໍ ອພ຺ຍາກຕຠາໂວ ນສິຍາຕິ ອລມຕິນິປ຺ປີຬເນນາຕິ ຕໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຍຖາຈ ລທ຺ຘຊ຺ຌານປຈ຺ຈເຍສຸ ຣູປາຣູປຘມ຺ເມສຸ ຌານງ຺ຄານິ ອຣູປຘມ຺ເມສຸເອວ ອຸປນິຊ຺ຌານຏ຺ຐໍ ຜຣນ຺ຕິ, ນ ຣູປຘມ຺ເມສຸ. ເຕ ປນ ຌານຘມ຺ມ ສມຸຏ຺ຐິ ຕຕ຺ຕາເອວ ຌານປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ວຸຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ເຫຕຸໂຍປິ ອຣູປ ຘມ຺ເມສຸເອວ ກຸສລາທິຠາວໍ ຜຣນ຺ຕິ. ນ ຣູປຘມ຺ເມສຸ. ເຕ ປນ ເຫຕຸ ສມຸຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາເອວ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ວຸຕ຺ຕາຕິ ນ ເຕສໍ ຣູປຘມ຺ມານໍ ກຸສລາທິຠາວາປຕ຺ຕິ ໂຈເທຕພ຺ພາຕິ.

[໘໗] ຍຎ຺ຈ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ກຸສລາທິຠາໂວ ປນ ກຸສລາກຸສລານໍ ໂຍນິໂສ ອໂຍນິໂສ ມນສິກາຣປຏິພທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ວິຈາເຣ ຕພ຺ພໍ.

ຕຖາ ຫິ ສູຣິຍາໂລເກ ອາຄເຕ ທິວາ ພລານໍ ຫໍສາທີນໍ ໂອກາໂສ ໂຫຕິ. ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເລ ອາຄເຕ ຣຕ຺ຕິພລານໍ ອຸລູກາທີນໍ ໂອກາໂສ ໂຫຕິ. ນຈ ເຕ ອາໂລກນ຺ຘກາຣາ ເຕສໍ ວຓ຺ຓາທິວິເສສໍ ສາເມນ຺ຕິ. ຕໍ ປນ ເຕສໍ ໂຍນິໂຍເອວ ສາເຘນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາໂລໂກ ວິຍ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອນ຺ຘກາໂຣ ວິຍ ອິຕໂຣ. ເຕ ສຕ຺ຕາ ວິຍ ກຸສລາກຸສລາ. ວຓ຺ຓາທິວິເສໂສ ວິຍ ກຸສລາທິຠາໂວ. ໂຍນິໂຍ ວິຍ ເຫຕຸໂຍ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ. ອພ຺ຍາກຕານໍ ປນາຕິ ສພ຺ພໍ ໂຍ ຘມ຺ໂມ ກຸສໂລ ອກຸສໂລຈ ນ ໂຫຕິ. ໂສ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕປກ຺ເຂ ປຕຕິເຍວາຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຫຕຸສງ຺ຄເຫ. ສເຫຕຸການໍ ປຣິຄ຺ຄຫສຸຂຕ຺ຖໍ ອິຘ ວຊ຺ເຊຕພ຺ພານິປິ ອເຫຕຸການິ ປຖມໍ ອຸທ຺ຘຏານິ. ເຕນາຫ ເສສານິ ປນ. ລ. ສເຫຕຸກາ ເນວາຕິ. ເຕສໍວາ ອເຫຕຸກນາມໍປິ ເຫຕູນໍ ວເສເນວ ວິສຸໍ ສິທ຺ຘນ຺ຕິ ເຕສໍປິ ອິຘ ສງ຺ຄຫຓໍ ອວິຣຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ອເຫຕຸ ກາຏ຺ຐາຣເສກາຕິອາທິ. ສຠາວ ເຠເທນ ຉພ຺ພິຘາປິ ເຫຕຸໂຍ ກຸສລາ ກຸສລາ ພ຺ຍາກຕຊາຕິເຠເທນ ນວຘາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂລໂຠ ໂທໂສຈາຕິອາທິ.

໑໓໒. ຈຸທ຺ທສນ຺ນໍ ກິຈ຺ຈານໍ ເຠເທນ ຕໍກິຈ຺ຈວນ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ກິຈ຺ຈສງ຺ຄໂຫ.

[໘໘] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ປຏິສນ຺ຘາທີນໍ ກິຈ຺ຈານໍ ວິຠາຄວເສນ ຕໍກິຈ຺ຈວນ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ກິຈ຺ຈສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ເຍນ ເອກກມ຺ເມນ ເອໂກ ອຸປປຕ຺ຕິຠໂວນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມິໍ ສຣເສນວາ ລທ຺ຘວິພາຘເນນວາ ປຣິກ຺ຂີເຓ ໂສ ຠໂວ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ເອກສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ໂອກາໂສ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕ ຠວໂຕ ຈຸຕສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ຂຓມຕ຺ຕໍປິ ອຏ຺ຐຕ຺ວາ ລທ຺ໂຘກາເສນ ເອເກນ ກມ຺ເມນ ປຸນ ຠວນ຺ຕຣາທິ ປຏິສນ຺ຘານ ວເສນ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິກິຈ຺ຈໍ. ຕຖາ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິຠວສນ຺ຕານສ຺ສ ຍາວ ຕໍ ກມ຺ມໍ ນຂິຍ຺ຍຕິ. ຕາວ ອວິຈ຺ເຉທ ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍງ຺ຄຠາເວນ ປວຕ຺ຕິ ຠວງ຺ຄກິຈ຺ຈໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ຕຖາ ປວຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ອາຍຸປພນ຺ຘາຈ ອຸສ຺ມາ ປພນ຺ຘາຈ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິເຍວາຕິ ເອເຕ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິມໍ ກາຍໍ ອຠິຊ຺ຊມານໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕີຕິ. ຍຖາຫ –

ອາຍຸ ອຸສ຺ມາຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຍທາ ກາຍໍ ຊຫນ຺ຕິ ມໍ;

ອປວິທ຺ໂຘ ຕທາ ເສຕິ, ນິຣຕ຺ຖໍວ ກລິງ຺ຄຣນ຺ຕິ.

ອາວຊ຺ຊນໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ອາວຏ຺ຏນໍ, ຕໍວາ ອາວຊ຺ເຊຕິ ອາວຏ຺ເຏຕິ, ອາວຏ຺ຏຕິວາ ຕໍ ເອຕ຺ຖ ເອເຕນາຕິວາ ອາວຊ຺ຊນໍ. ຠວງ຺ຄ ວີຖິໂຕ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕຣາຠິມຸຂໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາວຊ຺ເຊຕິວາ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕເຣ ອາໂຠຄໍ ກໂຣຕີຕິ ອາວຊ຺ຊນໍ. ທສ຺ສນາທີນິ ປາກຏານິ. ໂວຏ຺ຐພ຺ພນນ຺ຕິ ວິສຸໍ ອວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຖປນໍ ອິທໍ ນີລນ຺ຕິວາ ປີຕກນ຺ຕິວາ ສຸຠນ຺ຕິວາອສຸຠນ຺ຕິວາ ອສງ຺ກຣໂຕຖປນໍ ນິຍມນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຊວນນ຺ຕິວາ ຊໂວຕິວາ ເວໂຄຕິວາ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ອສນິນິປາໂຕ ວິຍ ເວຄສຫິຕສ຺ສ ເອເກກສ຺ສ ປິຕ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ ຊວນກິຈ຺ຈໍ.

[໘໙] ຍໍປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ອາຣມ຺ມເຓ ຕໍຕໍກິຈ຺ຈສາຘນວເສນ ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເອກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍວາ ຊວມານສ຺ສ ວິຍ ປວຕ຺ຕິ ຊວນກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນ ຫິ ຊວມານສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກວາຣມຕ຺ເຕນ ນິວຕ຺ຕິນາມ ອຕ຺ຖິ. ມຄ຺ຄາຕິຎ຺ຎາຊວນານິປິ ຫິ ເອກາວຊ຺ຊນປຣິກມ຺ມຈິຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອກເວເຄນ ປວຕ຺ຕຊວມານຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານປຕິຕານິ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ນ ປນ ຕານິ ວິສຸໍ ສິທ຺ເຘນ ຊເວນ ຊວນ຺ຕີຕິ.

[໙໐] ຕຕ຺ຖ ຈ

ຊວມານສ຺ສ ວິຍ ປວຕ຺ຕີຕິ ເອເຕນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘາ ນໍ ຂຓິກຘມ຺ມານໍ ສີຆຄມນສງ຺ຂາໂຕ ຊໂວນາມ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖິ. ພຫຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປວຕ຺ຕິວເສນ ປນ ສີຆຄຈ຺ຉນ຺ຕປຸຣິສ ສທິສຕ຺ຕາ ເອວ ຊວນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍປິ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ອສນິນິປາໂຕ ວິຍ ເວຄສຫິຕສ຺ສ ເອເກກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຊວນກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຫິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕຎ຺ຫິ ທີຆໍ ອທ຺ຘານໍ ປູເຣຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕໍປິ ນທິໂສເຕ ວຸຍ຺ຫມານໍ ສຸກ຺ຂປຓ຺ຓໍ ວິຍ ເວຄຣຫິຕໍ ໂຫຕິ. ຊວນຈິຕ຺ຕໍ ປນ ເອກເມກໍປິ ສມານໍ ອິນ຺ເທນ ວິສ຺ສຏ຺ຐ ວຊິຣໍ ວິຍ ເວຄສຫິຕເມວ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ຕທາຣມ຺ມຓໍ. ຍໍ ຊວເນນ ຄຫິຕໍ, ຕເທວສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ຊວເນນ ຄຫິຕາຣມ຺ມຓໍ, ຕສ຺ເສວ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ນາມາຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສວາ ຊວນສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ອສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ຕທາຣມ຺ມຓໍ. ອິຘ ປນ ຕທາຣມ຺ມຓຠາໂວ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ນິພ຺ພຕ຺ຕມານຠວໂຕ ວຈນໍ ມຸຈ຺ຈນໍ ປຣິຄຬນໍ ຈຸຕິ. ອິທານິ ຕານິ ກິຈ຺ຈານິ ອນິຍມໂຕ ນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຐານນິຍເມເນວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐານເຠໂທ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕິຏ຺ຐຕິ ປວຕ຺ຕຕິ ຕໍຕໍ ກິຈ຺ຈວນ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອຕ຺ຖາຕິ ຐານໍ. ໂອກາໂສ. ຕໍຕໍ ອນ຺ຕຣາກາໂລຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກາໂລປິ ຫິ ກາລວນ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕິວິສຍຕ຺ຕາ ຐານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຍາ ຐານໍ ປຏິສນ຺ຘິຏ຺ຐານໍ. ປຏິສນ຺ຘກາໂລ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂໂຓຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ.

[໙໑] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ປຏິສນ຺ຘິຍາ ຐານໍ ປຏິສນ຺ຘິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ກາມໍ ປຏິສນ຺ຘິວິນິ ມຸຕ຺ຕໍ ຐານໍນາມ ນຕ຺ຖິ. ສຸຂຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ປນ ສິລາ ປຸຕ຺ຕກສ຺ສ ສຣີຣນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອເຠເທປິ ເຠທປຣິກປ຺ປນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ກາໂລ ຫິ ນາມ ສຠາວໂຕ ອວິຊ຺ຊມາໂນປິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິສຸໍ ອາຣມ຺ມຓຠູໂຕ ເອໂກ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ. ຕຖາ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ມຫາວິປາກຈິຕ຺ຕານໍ ວິປຈ຺ຈນຏ຺ຐານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕານິ ຫິ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ວິປຈ຺ຈນ຺ຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຠວງ຺ເຄ ຈຸຕິຍໍ ຕທາຣມ຺ມເຓຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ເຕນ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓກາເລ ປຏິສນ຺ຘິຫຸຕ຺ວາ ວິປຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍໍປິ ອາຍຸ ກາລໍ ຠວງ຺ຄໍ ຫຸຕ຺ວາ ມຣຓ ກາເລ ຈຸຕິ ຫຸຕ຺ວາຕິ ກາໂລວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ. ອິຕຣຖາ ກິຈ຺ຈານິ ວິຍ ຐານານິປິ ຈຸທ຺ທສວິຘານິເອວ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ ສິຍຸນ຺ຕິ. ຐານານໍ ວິຕ຺ຖາຣເຠໂທ ປນ ອຸປຣິ ທ຺ວີສຸ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຄເຫສຸ ຈິຕ຺ຕປວຕ຺ຕິວິຘານານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ຍສ຺ມາ ໂອມກໍ ທ຺ວິເຫຕຸກກຸສລໍ ສຍໍ ໂສ ມນສ຺ສຍຸຕ຺ຕໍປິ ສມານໍ ອຕິທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ໂສມນສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິໍ ທາຕຸໍ ນສກ຺ໂກຕິ. ຕສ຺ມາ ໂສມນສ຺ສສນ຺ຕີຣຓໍ ປຏິສນ຺ຘິຏ຺ຐານໍ ນຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ທ຺ເວອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕສນ຺ຕີຣຓານິເຈວາຕິ. ຕຖາ ຫິ ປຏ຺ຐາເນ ປີຕິສຫຄຕຕ຺ຕິເກ ປຏິຈ຺ຈວາເຣ ເຫຕຸປຈ຺ຈນິເກ ຕໍ ປຏິ ສນ຺ຘິຏ຺ຐາເນນ ອຸທ຺ຘຏນ຺ຕິ. ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນໍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓວາ ອວິຠູຕາ ຣມ຺ມເຓວາ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປວຕ຺ຕມານໍປິ ວິປາກ ສນ຺ຕານໂຕ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍຠາເວນ ທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ຊວນເວຄຣຫິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ຊນ ທ຺ວຍ ວຊ຺ຊິຕານີຕິ.

[໙໒] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ອາຣມ຺ມຓຣສານຸຠວນາ ຠາວໂຕ’’ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອ ກາຣຓໍ.

ນ ຫິ ອາຣມ຺ມຓ ຣສານຸຠວນໍ ຊວນກິຈ຺ຈ ສິທ຺ຘິຍາ ຊວນນາມ ລາຠສ຺ສຈ ກາຣຓໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ປນ ຊວນກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິຍາ ຜລເມ ວໂຫຕີຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຜລຈິຕ຺ຕໍ ອາເສວນຠາວຣຫິຕໍປິ ມຄ຺ຄ ເຈຕນາຍ ມຫານຸຠາວຕ຺ຕາ ປຣິກມ຺ມຠາວນາພເລນ ຈ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຣມ຺ມເຓ ເວຄສຫິຕເມວ ປຕຕີຕິ ຕສ຺ສຊວເນສຸ ຄຫຓໍກຕໍ.

[໙໓] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ມຄ຺ຄາຠິຎ຺ຎາຊວນານໍ ເອກວາຣເມວ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຊວນກິຈ຺ຈໍ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກໍປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣ ມຄ຺ຄາທິຕໍ ຕໍສຠາວວນ຺ຕຕາຍ ຊວນກິຈ຺ຈໍ ນາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາໂຓປມາຍ ຕມຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ອິທານິ ສມານກິຈ຺ຈຄຓນານິ ຈິຕ຺ຕານິ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຕສຸ ປນາຕິອາທິມາຫ. ປຏິສນ຺ຘາທໂຍ ນາມ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

[໙໔] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ນາມກິຈ຺ຈເຠເທນາຕິປິ ໂຍເຊຕິ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ນາມເຠທສ຺ສ ວິສຸໍ ວຕ຺ຕພ຺ພາຠາວໂຕຕິ. ເອກກິຈ຺ຈຏ຺ຐານ ທ຺ວິກິຈ຺ຈຏ຺ຐານ ຕິກິຈ຺ຈຏ຺ຐານ ຈຕຸກິຈ຺ຈຏ຺ຐານ ປຎ຺ຈກິຈ຺ຈຏ຺ຐານານິ ຈິຕ຺ຕານິ ຍຖາກ຺ກມໍ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຈ ຕຖາ ທ຺ເວຈ ນວຈ ອຏ຺ຐຈ ທ຺ເວຈ ນິທ຺ທິເສຕິ ໂຍຊນາ.

໑໓໓. ຈກ຺ຂາທີນໍ ທ຺ວາຣານໍ ເຠເທນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ທ຺ວາຣສງ຺ຄໂຫ.

[໙໕] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ທ຺ວາຣານຎ຺ຈ ທ຺ວາຣປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ທ຺ວາຣສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ທ຺ເວ ຊນາ ອຣນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ທ຺ວາຣໍ. ນຄຣສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ຊນາ ພຫິຊນາຈ ເຍນ ຉິທ຺ທມຄ຺ເຄນ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ ປວິສນ຺ຕິຈ, ຕສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ທ຺ເວ ຊນາ ອຣນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວາຣນ຺ຕິປີ ວທນ຺ຕິ. ອປິຈ, ທຸວິຘໍ ທ຺ວາຣໍ ອາກາສທ຺ວາຣໍ ມຓ຺ຑທ຺ວາຣນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາກາສທ຺ວາຣໍນາມ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ຉິທ຺ທມຄ຺ໂຄ. ມຓ຺ຑທ຺ວາຣໍນາມ ອາທາສ ປຏ຺ຏມໂຍ ອາໂລກມຄ຺ໂຄ. ຕໍ ປນ ປຸຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ເຄເຫສຸ ໂຍຊີຍຕິ. ຍຖາ ຈ ເຕສຸ, ຕຖາ ສຕ຺ຕານໍ ສຣີເຣສຸປິ ທ຺ເວເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ນວທ຺ວາໂຣ ມຫາວໂຓຕິ ຫິ ຉິທ຺ທທ຺ວາຣໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ນວນວຸຕິໂລມກູປສຫສ຺ສາ ນິປິ ຉິທ຺ທທ຺ວາຣານິເອວ. ອິຘ ປນ ອາທາສປຏ຺ຏສທິສໍ ມຓ຺ຑທ຺ວາຣໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕໍປິ ຫິ ອາຣມ຺ມຓິກຘມ຺ມານໍ ອາຣມ຺ມຓຘມ຺ມານຎ຺ຈ ນິຄ຺ຄມນ ປວິສນ ມຸຂປຖຠາວໂຕ ທ຺ວາຣສທິສຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຕໍ ປນ ຣູປມຓ຺ຑ ທ຺ວາຣໍ ອຣູປມຓ຺ຑທ຺ວາຣນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ. ຣູປມຓ຺ຑທ຺ວາຣໍປິ ກມ຺ມວິເສສມຫາຠູຕ ວິເສສສິທ຺ເຘນ ມຓ຺ຑຠາວວິເສເສນ ປຎ຺ຈວິຘນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸເມວຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣນ຺ຕິ ຍສ຺ມິໍ ຈກ຺ຂຸມ຺ຫິ ຈນ຺ທ ມຓ຺ຑລາທີນິ ຣູປ ນິມິຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ອາວຊ຺ຊນາທີນິຈ ຍມ຺ຫິ ປຎ຺ຎາຕານິ ຕານິ ນິມິຕ຺ຕານິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕເທວ ຈກ຺ຂຸ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິສຍວິສ ຍິຠາວຸປຄມນສ຺ສ ມຸຂປຖຠູຕຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣໍນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖວາ, ເຍນ ຈກ຺ຂຸມຓ຺ເຑນ ພຫິທ຺ຘາ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລາທີນິ ຣູປານິ ອນ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ວິສຍຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຍນຈ ອນ຺ໂຕ ອາວຊ຺ຊນາທີນິ ພຫິທ຺ຘາ ເຕສໍ ຣູປານໍ ວິສຍິຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕເມວ ຍຖາວຸຕ຺ຕ ກາຣເຓນ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣໍ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ.

[໙໖] ຏີກາສຸ ປນ

‘‘ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປວຕ຺ຕິມຸຂຠາວໂຕ ທ຺ວາຣສທິສຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ຣູປາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓານໍປິ ປວຕ຺ຕິມຸຂຠູຕຕ຺ຕາ. ວກ຺ຂຕິ ຫິ ຉພ຺ພິຘາ ວິສຍປວຕ຺ຕິໂຍຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ວິສຍານໍ ຣູປາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓານໍ ທ຺ວາເຣສຸ ອາປາຕາ ຄມນ ສງ຺ຂາຕາ ປວຕ຺ຕິໂຍ ວິສຍປວຕ຺ຕິໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸເມວ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣນ຺ຕິ ເອເຕນ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ທ຺ວາຣໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ຕຖາ ໂສຕາທໂຍ ໂສຕ ທ຺ວາຣາທີນີຕິ ເອເຕນ ໂສຕ ເມວ ໂສຕທ຺ວາຣໍ.ລ. ມໂນເອວ ມໂນທ຺ວາຣໍ. ນ ມນານໍ ທ຺ວາຣໍ ມໂນທ຺ວາຣນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ອຕິທິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ປນ ມນສ຺ສ ພຫຸວິຘຕ຺ຕາ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕໍ ມນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ມໂນທ຺ວາຣໍ ປນ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

[໙໗] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ມນານໍ ທ຺ວາຣນ຺ຕິ ມໂນທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ເອກູນນວຸຕິວິຘໍປິ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນທ຺ວາຣ ເມວນາມ ໂຫຕິ. ອິຘ ປນ ອຸປປຕ຺ຕິທ຺ວາຣເມວ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິສນ຺ຘິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວຕາຍຸກໍ ນທິໂສຕມິວ ປວຕ຺ຕມານໍ ເອກູນວີສຕິວິຘໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕເມວ ອິຘ ມໂນທ຺ວາຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ກຖີຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

[໙໘] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ຍຖາ ຄາມສ຺ສ ທ຺ວາຣໍນາມ ຄາມານນ຺ຕຣເມວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ມນານໍ ປວຕ຺ຕິມຸຂຏ຺ເຐນ ທ຺ວາຣໍນາມ ອາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄເມວ ສິຍາ. ນ ຕໂຕ ປຸຣິມານິ ຠວງ຺ຄານີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠວງ຺ຄນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊານານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ເຍສຸ ຈກ຺ຂຸປສາທາທີສຸ ຣູປາທີນິ ອາປາຕໍ ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕານິປິ ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ວີຖິຈິຕ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕິມຸຂານິ ເອວ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາຣານິນາມ ນສິຍຸໍ. ນ ຈ ຕຖາ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ປາຬິຍເມວ ເຕສໍ ທ຺ວາຣຣູປຠາວສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອິຘຈ ວກ຺ຂຕິ ປສາທວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ສຕ຺ຕວິຘໍປິ ທ຺ວາຣຣູປໍນາມາຕິ.

[໙໙] ຍຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ

ສາວຊ຺ຊນໍ ຠວງ຺ຄນ຺ຕຸ, ມໂນທ຺ວາຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ –

ສາຘກວຈນໍ ອາຫຏໍ; ຕໍປິ ອິຘ ນຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ຕຎ຺ຫິ ອາວຊ຺ຊນໍປິ ມໂນທ຺ວາຣປກ຺ຂິກໍ ກຕ຺ວາ ທີເປຕີຕິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ໂສຕຎ຺ຈ. ລ. ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ເຖວ ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ຈກ຺ຂຸຣູປານິ ເອວ ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ອິຕເຣ ອາວຊ຺ຊນຎ຺ຈ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘາ ຈາຕິ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາ ຈສທ຺ເທນ ຄຫິຕາ, ເອວໍ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓາທີສຸປິ. ມໂນວິຎ຺ຎາເຓ ປນ ມນຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ສຫ ອາວຊ຺ຊນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈສທ຺ເທນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘາ ຄຫິຕາ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ຈຕ຺ຕາ ໂຣປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຘາຕຸວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ນາມ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ອາວຊ຺ຊນໍ ວິສຸໍ ນກາຕພ຺ພໍ. ຠວງ຺ຄນິສ຺ສິຕກເມວ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອິຘ ມໂນຕິ ສຫາວຊ຺ຊນກໍ ຠວງ຺ຄໍ. ມໂນ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຊວນມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ປຏິຈ຺ຈາຕິນາມ ອາຄຕຏ຺ຐາເນຕິ ເອເຕນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປນ ອາວຊ຺ຊນໍ ທ຺ວາຣປກ຺ຂິກໍ ນກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອາຄຕຕ຺ຕາເຍວຈ ຠວງ຺ຄໍປິ ອາວຊ຺ຊນາ ນນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄທ຺ວຍເມວ ອິມິສ຺ສໍ ປາຬິຍໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສນ຺ນິຫິຕປຈ຺ຈຍານໍ ເອວ ຕຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາຕິ. ອິຘ ປນ ທ຺ວາຣຠາວາ ຣຫສ຺ສ ສພ຺ພສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສພ຺ພໍ ຠວງ຺ຄໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ນ ຫິ ກິຎ຺ຈິ ຠວງ຺ຄໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ຍໍ ມໂນທ຺ວາຣຠາວາຣຫໍ ນ ສິຍາຕິ ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ນິທ຺ຘາຣເຓ ຠຸມ຺ມໍ, ເຕສຸ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ຈກ຺ຂຸ ທ຺ວາເຣຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາຣຫນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓຠູມິປຸຄ຺ຄລມນສິກາຣາ ທີນໍ ອນຸຣູປວເສນ. ສພ຺ພຖາປີຕິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຉຈຕ຺ຕາລີສ ເຠທສງ຺ຂາເຕນ ສພ຺ພປກາເຣນປິ ອຄຫິຕ ຄຫຓ ວເສນ, ຈຕຸປຎ຺ຎາ ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພຖາປີຕິວາ ອາວຊ຺ຊນາທິ ຕທາຣມ຺ມຓ ປຣິໂຍ ສານວເສນ ອເນກກິຈ຺ຈເຠທຍຸຕ຺ເຕນ ສພ຺ພປກາເຣນປິ, ກາມາວຈຣາເນວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍານິ ອາວຊ຺ຊນາທີນິ ກິຈ຺ຈານິ ທ຺ວາຣວິກາຣໍ ປຏິຈ຺ຈ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕໍ ກິຈ຺ຈວນ຺ຕານິເອວ ທ຺ວາເຣ ນິຍຸຕ຺ຕານີຕິ ອຕ຺ເຖນ ທ຺ວາຣິການິນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ປຏິສນ຺ຘິ ຠວງ຺ຄ ຈຸຕິ ກິຈ຺ຈານິປນ ທ຺ວາຣວິກາເຣນ ວິນາ ເກວລໍ ກມ຺ມວເສເນວ ສິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍກິຈ຺ຈວນ຺ຕານິ ທ຺ວາຣິການິນາມ ນໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ເອກູນ.ລ. ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ທ຺ວາຣວິກາໂຣນາມ ອຕ຺ຕນິ ອາຣມ຺ມຓານໍ ອາປາຕາຄມນວເສນ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ຈລນໍ, ຈກ຺ຂາທີນຎ຺ຈ ອຕ຺ຕນິ ວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປາທນ ສຕ຺ຕິວິເສສ ໂຍໂຄ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

[໑໐໐] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຈກ຺ຂາທິທ຺ວາເຣສຸ ອປວຕ຺ຕນໂຕ ມໂນທ຺ວາຣສງ຺ຂາຕ ຠວງ຺ຄໂຕ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕຣຄຫຓວເສນ ອປວຕ຺ຕິໂຕຈ ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍປິ ສຫ ນສເມຕິ.

ປຏິສນ຺ຘິ ຠວງ຺ຄ ຈຸຕິ ວເສນາຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕນ ຫິ ກິຈ຺ຈສີເສເນວ ຈິຕ຺ຕານໍ ທ຺ວາຣິກ ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕຠາໂຄ ເຖເຣນ ທສ຺ສິໂຕ. ເຕເນວ ຫິ ເຫຏ຺ຐາປິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນ.ລ. ຕທາຣມ຺ມຓວເສນາຕິອາທິນາ ກິຈ຺ຈສີເສເນວ ຈິຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣິກາທິຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ. ນນຸ ຈກ຺ຂາທິທ຺ວາເຣສຸ ອປວຕ຺ຕນໂຕຕິ ອິມິນາ ເອຕທຕ຺ໂຖວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເຈ. ນ. ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖວິຣຫສ຺ສ ອປສງ຺ຄ ນິວຕ຺ຕກສ຺ສຈ ສໍວຓ຺ຓນາ ວາກ຺ຍສ຺ສ ປໂຍຊນາຠາວໂຕຕິ. ຉທ຺ວາຣິການິເຈວ ສນ຺ຕີຣຓ ຕທາຣມ຺ມຓກິຈ຺ຈານໍ ວເສນ ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານິຈ ປຏິສນ຺ຘາທິກິຈ຺ຈານໍ ວເສນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິການິຈ ຉທ຺ວາຣິການິຈ ປຎ຺ຈຉທ຺ວາຣິການິ. ກທາຈິ ຉທ຺ວາຣິການິເຈວ ຕານິ ກທາຈິ ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານິຈາຕິ ຉທ຺ວາຣິກວິມຸຕ຺ຕານິ. ທ຺ວາຣສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖອຘິກາຣວເສນ ໂຍຊີຍຕິ.

[໑໐໑] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຉທ຺ວາຣິການິຈ ຉທ຺ວາຣິກວິມຸຕ຺ຕານິຈາ’’ຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ເຫຏ຺ຐາ ຈຸຓ຺ຓິຍວາກ຺ເຍ ຕຖາ ອສຸຕຕ຺ຕາຕິ. ເອກທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານິ. ລ. ສພ຺ພຖາ ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານິຈ ຍຖາກ຺ກມໍ ຉຕ຺ຕິໍສຕິ.ລ. ນວຘາ ເຈຕິ ປຎ຺ຈຘາ ປຣິທີປເຍຕິ ໂຍຊນາ.

໑໓໔. ຣູປາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓານໍ ເຠເທນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສງ຺ຄໂຫ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ຄໂຫ.

[໑໐໒] ຏີກາສຸ ປນ

‘‘ອາຣມ຺ມຓານໍ ສຣູປໂຕ ວິຠາຄໂຕ ຕໍວິສຍຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສງ຺ຄໂຫ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ອຍຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ເອວ ສງ຺ຄໂຫ. ນ ອາຣມ຺ມຓານນ຺ຕິ. ຣູປາທີນໍ ວຈນຕ຺ໂຖ ອຸປຣິ ອາຄມິສ຺ສຕິ. ທຸພ຺ພລປຸຣິເສນ ທຓ຺ຑາທິວິຍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິເກຫິ ອາລມ຺ພີຍຕິ ອມຸຎ຺ຈມາເນຫິ ຄຓ຺ຫີຍຕີຕິ ອາລມ຺ພຓໍ. ອາຣມ຺ມຓສທ຺ເທ ປນ ສຕິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖ ຣມນ຺ຕີຕິ ອາຣມ຺ມຓໍ.

[໑໐໓] ຍໍປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ທຸພ຺ພລປຸຣິເສນ ທຓ຺ຑາທິວິຍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິເກຫິ ອາລມ຺ພີຍຕິ. ຕານິວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖ ຣມນ຺ຕີຕິ ອາລມ຺ພຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ວິສຸໍ ສິທ຺ຘານິ ຫິ ເອຕານິ ປທານີຕິ. ຣູປເມວາຕິ ວຓ຺ຓາຍຕນເມວ. ປຎ຺ຈາຣມ຺ມຓວິມຸຕ຺ຕໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຘມ຺ມຊາຕໍ ວິຊ຺ຊມານໍປິອວິຊ຺ຊມານໍປິ ຠູຕໍປິ ອຠູຕໍປິ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓເມວ. ຕໍ ປນ ສຠາຄ ໂກຏ຺ຐາສໂຕ ສງ຺ຄຍ຺ຫມານໍ ຉພ຺ພິຘໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ປນ.ລ. ຉຘາ ສງ຺ຄຍ຺ຫຕີຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ຣູປາທີສຸ ຉສຸ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ຆຏ຺ຏຍມານ ຣູປານຸສາເຣເນວ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານິ ອຎ຺ຎານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ນລຠນ຺ຕິ. ຣູປານິປິ ຆຏ຺ຏນຣຫິຕານິ ອຕີຕານາຄຕານິ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ນລຠນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ສພ຺ເພສໍປິ ຣູປເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ. ຕຎ຺ຫ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ. ໂສຕທ຺ວາຣິກາ ທີສຸປິ ເອເສວນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ. ວຕ຺ຕມານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຉພ຺ພິຘໍປີຕິ ຣູປາທິວເສນ ຉພ຺ພິຘໍປິ. ອຕິກ຺ກນ຺ຕຠາວໍ ອິຕໍ ຄຕໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕີຕໍ. ອາຄຈ຺ຉຕິ ອາຄຈ຺ຉິຕ຺ຖາຕິ ອາຄຕໍ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ, ອຕີຕຎ຺ຈ. ນ ອາຄຕນ຺ຕິ ອນາຄຕໍ. ອຸປ຺ປາທຊາຕິກາ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາເອວ ຕີສຸ ກາເລສຸ ອນຸປຕນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸປ຺ປາທຣຫິຕາ ອສງ຺ຂຕຠູຕາ ນິພ຺ພານປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ກາລວິມຸຕ຺ຕໍນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

[໑໐໔] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ວິນາສາຠາວໂຕ ອຕີຕາທິກາລວເສນ ນວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຈ ກາລວິມຸຕ຺ຕໍນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພໍ.

ສພ຺ເພປິ ຫິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາ ອນາຄຕຠາວ ປຸພ຺ພກາເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕ ຍທາ ປຈ຺ຈຍສາມຄ຺ຄິໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພປກ຺ເຂ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕທາ ອນາຄຕານາມ. ຍທາ ປຈ຺ຈຍສາມຄ຺ຄິໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຍທາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານາມ. ຍທາ ນິຣຸທ຺ຘາ, ຕທາ ອຕີຕານາມ. ເອວໍ ອຸປ຺ປາທຊາຕິການຎ຺ເຎວ ອຸປ຺ປາທມູລິກາ ເຕກາລິກຕາ ສິທ຺ຘາ. ອຸປ຺ປາທຣຫິຕານໍ ປນ ອນາຄຕາວຕ຺ຖາປິ ນຕ຺ຖິ. ກຸໂຕ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຕີຕາ ວຕ຺ຖາຕິ. ຕສ຺ມາ ນິພ຺ພານປຎ຺ຎຕ຺ຕີນໍ ກາລຕ຺ຕຍ ວິມຸຕ຺ຕຕາ ໂຫຕີຕິ. ວິນາສາຠາວໂຕຕິ ອິທໍ ປນ ອຕີຕກາລວິມຸຕ຺ຕິຍາເອວ ກາຣຓນ຺ຕິ ນ ເຕນ ຕາສໍ ອິຕຣກາລວິມຸຕ຺ຕິໍ ສາເຘຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາຣຫວິຠາໂຄ ປນ ອິເຘວ ເຕສູຕິອາທິນາ ປຈ຺ຉາ ອາຄມິສ຺ສຕິ. ທ຺ວາຣວິມຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຉພ຺ພິຘໍປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາ ປນ ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ຉທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠວນ຺ຕເຣປິ ອິມສ຺ມິໍ ຠເວປິ ປຸຣິມຠາເຄ ເກນຈິ ທ຺ວາເຣນ ຄຫິຕໍປິ ອຄຫິຕໍປິ ໂຫຕິ. ນ ຕຖາ ອິເມສນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຠວນ຺ຕເຣ ຉທ຺ວາຣຄຫິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠວວິເສສຎ຺ຫິ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠວນ຺ຕເຣປິ ເກນຈິ ທ຺ວາເຣນ ຄຫິຕໍປິ ໂຫຕິ ເຍວາຕິ.

[໑໐໕] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ຕໍ ປນ ເນສໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ວິຍ ເກນຈິ ອຄຫິຕເມວ ໂຄຈຣຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຉທ຺ວາຣ ຄຫິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາ ວຊ຺ຊນສ຺ສປິ ຫິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸພ຺ເພ ເກນຈິ ທ຺ວາຣນ຺ຕເຣນ ຄຫິຕໍປິ ອຄຫິຕໍປິ ໂຫຕິເຍວ. ຕຖາ ຫິ ອິທໍ ນາມ ລຠິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມິ ປສ຺ສິສ຺ສາມີຕິ ປຸພ຺ເພ ຄຫິຕໍ ປຈ຺ຉາ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ນ ໂຫຕີຕິ. ນຈ ເອກາວຊ຺ຊນວີຖິຍໍ ປຸພ຺ເພ ເກນຈິ ຈິຕ຺ເຕນ ອຄຫິຕຠາໂວ ອິຘ ປມາຓນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອກນ຺ຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເມວ ໂຫຕິ. ຍຖາ ຈ ມໂນທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເຕກາລິກໍວາ ກາລວິມຸຕ຺ຕສາ ມຎ຺ຎໍວາ ໂຫຕິ. ນ ຕຖາ ອິເມສນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນມຕີຕໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຠູຕໍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຈ ຉທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອາຄມສິທ຺ຘໂວຫາຣຍຸຕ຺ຕໍປິ ຕພ຺ໂພຫາຣວິນິມຸຕ຺ຕໍປິ ໂຫຕິ. ນ ຕຖາ ອິເມສນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ກມ຺ມ ກມ຺ມ ນິມິຕ຺ຕ ຄຕິນິມິຕ຺ຕ ສມ຺ມຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

[໑໐໖] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ນາປິ ເນສໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ມຣຓາສນ຺ນໂຕ ປຸຣິມຠາຄຊວນານໍ ວິຍ ກມ຺ມກມ຺ມນິມິຕ຺ຕາທິວເສນ ອາຄມສິທ຺ຘໂວຫາຣວິນິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ກມ຺ມ.ລ. ສມ຺ມຕນ຺ຕິ ອາຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ມຣຓາ ສນ຺ນໂຕ ປຸຣິມຠາເຄປິ ຫິ ສຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕນາ ກຕກມ຺ມໍວາ ເຈຕິຍາທີນິ ກມ຺ມ, ປກຣຓານິວາ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ. ຕທາປິ ຫິ ກມ຺ມໍ ກມ຺ມເມວ, ກມ຺ມຸປກຣຓານິຈ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕານິເຍວ. ກມ຺ມ ສິທ຺ຘິຍານິມິຕ຺ຕໍ ກາຣຓໍ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ. ກມ຺ມສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ອຊາຕສຕ຺ຕຸຣາຊາ ວິຍຈ ສຸປິນທສ຺ສນາທິວເສນ ຄຕິນິມິຕ຺ຕານິປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ. ຣາຊາ ຫິ ທ຺ວີສຸ ຠເວສຸ ປິຕຣໍ ມາເຣຕິ. ມາຣິຕກາລໂຕຈ ປຏ຺ຐາຍ ຕສ຺ສ ນິທ຺ທາຍນ຺ຕສ຺ສ ຄຕິນິມິຕ຺ຕານິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ປຏິສນ຺ຘາທີນໍ ຉທ຺ວາຣຄຫິຕາທິວເສນ ສມ຺ຠວນ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອນຸຣູປໂຕ. ຍຖາສມ຺ຠວວິຠາໂຄ ປນ ອຸປຣິ ມຣຓຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ອາຄມິສ຺ສຕິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ ພາຫຸລ຺ເລນ. ຠວນ຺ຕເຣຕິ ອຕີຕານນ຺ຕຣຠເວ ຕຕ຺ຖຈ ມຣຓາສນ຺ນກາເລ. ຉທ຺ວາຣ ຄຫິຕນ຺ຕິ ຉຫິ ທ຺ວາເຣຫິ ມຣຓາສນ຺ນຊວເນຫິ ຄຫິຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ ເອເຕນ ຠວນ຺ຕເຣ ຉທ຺ວາຣຄຫິຕນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ວິຘານສ຺ສ ອເນກໍສຠາວໍ ວິເສເສຕິ. ກສ຺ມາ. ອຄຫິຕສ຺ສປິ ສມ຺ຠວໂຕ. ຍຎ຺ຫິ ອສຎ຺ຎິຠວໂຕ ຈຸຕານໍ ກມ຺ມ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕ ຄຕິນິມິຕ຺ຕ ສມ຺ມຕໍ ອຣູປຠວໂຕ ຈຸຕານຎ຺ຈ ຄຕິນິມິຕ຺ຕສມ຺ມຕໍ ກາມປຏິສນ຺ຘິ ຠວງ຺ຄຈຸຕີນໍ ອາຣມ຺ມຓໍ. ຕໍ ຠວນ຺ຕເຣ ເກນຈິ ທ຺ວາເຣນ ອຄຫິຕ ເມວ ໂຫຕີຕິ. ເອຕ຺ຖຈ ຍສ຺ມາ ປຏ຺ຐາເນ ອຣູປຠເວ ທຸວິໂຘປິ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ປຏິສິທ຺ໂຘ. ອຏ຺ຐກຖາສຸຈ ຕໂຕ ຈຸຕານໍ ກາມປຏິສນ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຄຕິນິມິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕາປິ ວຸຕ຺ຕາ. ຄຕິນິມິຕ຺ຕຎ຺ຈ ນາມ ຣູປາຣມ຺ມຓເມວ ທີເປນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ກາມປຏິສນ຺ຘິຍາປິ ຄຕິນິມິຕ຺ຕສມ຺ມຕໍ ຠວນ຺ຕເຣ ເກນຈິ ທ຺ວາເຣນ ອຄຫິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອປິຈ, ມຣຓາສນ຺ນກາເລ ກມ຺ມພເລນ ກມ຺ມາທີນໍ ອຸປຏ຺ຐານໍນາມ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສໍມຸຬ຺ຫມຣເຓນ ມຣນ຺ຕານເມວ ໂຫຕິ. ອິຕເຣສໍ ປນ ປເຣສໍ ປໂຍຄພເລນປິ ອຕ຺ຕນາ ປກຕິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ອາເສວິຕານໍ ອນຸສ຺ສຣຓພເລນປິ ຘມ຺ມິກອຸປາສກາທີນໍ ວິຍ ເທວໂລກໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານໍ ເທວານໍ ອານຸຠາເວນປິ ໂຫຕິເຍວ. ນິຣຍປາລາປິ ນິຣຍໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິເຍວ. ເຣວຕິວິມານຎ຺ເຈຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕຎ຺ຫິ ທ຺ເວ ນິຣຍປາລາ ຄເຫຕ຺ວາ ປຖມໍ ຕາວຕິໍສາຠວນໍ ເນຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ນິຣຍໍ ນຍິໍສຸ. ເຕ ຫິ ຍກ຺ຂ ຊາຕິກຕ຺ຕາ ເວສ຺ສວຓປຣິສາວິຍ ຕາວຕິໍສາ ຠວນໍປິ ຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິເຍວ. ຍມສ຺ສ ທູຕາ ທ຺ເວ ຍກ຺ຂາຕິ ຫິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວສ຺ສວຓທູຕາ ອິຘ ຍມສ຺ສ ທູຕາຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍ ກສິຓາສຸຠາທີນິ ສມຖນິມິຕ຺ຕານິ ສຸຏ຺ຐຸ ອາເສວິຕ຺ວາ ອຸປຈາຣຊ຺ຌາເນ ຐຕ຺ວາ ຕາເນວ ນິມິຕ຺ຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ມຣນ຺ຕິ. ເຕສໍປິ ກາມປຏິສນ຺ຘິຍາ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠວນ຺ຕເຣ ເກນຈິ ທ຺ວາເຣນ ອຄຫິຕເມວ ສິຍາ. ອຸປຈາຣຊ຺ຌານພເລເນວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໂຕ ອິຘອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕານໍປິ ເອເສວນໂຍຕິ.

ຍໍປນ ວິຠາວນິຍໍ

‘‘ເກວລໍ ກມ຺ມພເລເນວ ເຕສໍ ອສຎ຺ຎິຠວໂຕ ຈຸຕານໍ ປຏິສນ຺ຘິຍາ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕາທິກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຸປຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມນິມິຕ຺ຕາທິກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ກມ຺ມໍປິ ຄເຫຕພ຺ພ ເມວ. ນ ຫິ ຕສ຺ສ ອຄຫເຓ ກາຣຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ. ຕານິ ປນ ສພ຺ພານິປິ ເກວລໍ ປຏິສນ຺ຘິຊນກສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ອານຸຠາເວເນວ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອນາຄຕໍ ປນ ນິມິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫມານໍ ຄຕິນິມິຕ຺ຕເມວ ສິຍາ. ນຈ ຕສ຺ສ ວິສຸໍ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນ ຄຕິນິມິຕ຺ເຕ ສິທ຺ເຘ ສິທ຺ຘເມວ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນມຕີຕໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຠູຕໍວາຕິ.

[໑໐໗] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ອນາຄຕໍນາມ ອຕີຕໍ ວິຍ ອນຸຠູຕຎ຺ຈ ນ ໂຫຕິ. ນຈ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຄຕິນິມິຕ຺ຕໍ ວິຍ ອາປາຕມາຄຕ’’ນ຺ຕິ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອກາຣຓໍ.

ປສງ຺ຄສ຺ສ ອນິວຕ຺ຕິຕຕ຺ຕາ. ຄຕິນິມິຕ຺ຕຎ຺ຫິ ນາມ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍປິ ອນຸຠູຕໍ ນ ໂຫຕິ. ຕໍປິ ກມ຺ມພເລເນວ ອາປາຕມາຄຕໍ. ເອວໍສນ຺ເຕ ອນາຄຕໍປິ ກມ຺ມພເລນ ອາປາຕມາຄຕເມວ ສິຍາຕິ ອຍໍ ປສງ຺ໂຄ ປາກຕິໂກເອວ ໂຫຕີຕິ. ເຕສູຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓິກຈິຕ຺ເຕສຸ. ຣູປາທີສຸ ປຎ຺ຈສຸ ເອເກກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ສມາໂສ. ຣູປາທີນິ ປຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓານິ ເອຕສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ເສສານີຕິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ ທ຺ວຍໂຕ ເສສານິ ສນ຺ຕີຣຓ ມຫາວິປາການິ. ສພ຺ພຖາປິ ກາມາວຈຣາ ລມ຺ພຓາເນວາຕິ ປຏິສນ຺ຘາທີຫິ ນານາກິຈ຺ເຈຫິ ຣູປາທີສຸ ນານາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ເຕນ ສພ຺ພ ປກາເຣນປິ ກາມາວຈຣາລມ຺ພຓິການິເຍວ. ຕານິ ຫິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິປິ ວິກປ຺ປສຕ຺ຕິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອວິຊ຺ຊມາເນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຘມ຺ເມຈ ສຸຂຸເມ ມຫຄ຺ຄຕຘມ຺ເມຈ ຄມ຺ຠີເຣ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມຈ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕີຣຓຕ຺ຕຍໍ ຕາວ ສນ຺ຕີຣຓກິຈ຺ຈວເສນ ຣູປາທິປຎ຺ຈາລມ຺ພເຓ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕທາຣມ຺ມຓາທິວເສນ ປນ ສພ຺ພານິປິ ເອກາທສວິປາການິ ຉສຸ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ.

[໑໐໘] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ວິປາການິ ຕາວ ສນ຺ຕີຣຓາທິວເສນ ຣູປາທິປຎ຺ຈາລມ຺ພເຓ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕີຣຓາທິວເສນາຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສນ຺ຕີຣຓວເສນ ອິຈ຺ເຈວ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕານໍ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕິວິຠາໂຄ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ໂສ ອຏ຺ຐກຖາກຓ຺ເຑ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາ ອຕິຄມ຺ຠີຣຕ຺ຕາ ຎາຓສ຺ເສວ ວິສຍຠູຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອກຸສລ.ລ. ໂລກຸຕ຺ຕຣ ວຊ຺ຊິຕ ສພ຺ພາ ຣມ຺ມຓານີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕານິ ລທ຺ຘສມາປຕ຺ຕີນໍ ອຸປ຺ປນ຺ນກາເລເອວ ມຫຄ຺ຄຕາຣມ຺ມຓານິ. ເຕສຸຈ ທ຺ເວ ໂທສມູລຈິຕ຺ຕານິ ປຣິຫີນຊ຺ຌານານິ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນກາເລຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຎາຓໍປິ ອນຘິຄຕານິ ໂລກຸຕ຺ຕຣານິ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ.ລ. ວຊ຺ຊິຕສພ຺ພາ ຣມ຺ມຓານີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາມກຸສລານິ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ອຊ຺ຌານລາຠີນໍ ອຸປ຺ປນ຺ນກາເລ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຫ ກາມາວຈຣາຣມ຺ມຓານິ. ຕາເນວ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄໂຕ ປຸເຣ ໂຄຕ຺ຣຠຸກ຺ຂເຓ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓານິ. ຌານລາຠີນໍ ຕາເນວ ອຠິຎ຺ຎາກຸສລຎ຺ຈ ມຫຄ຺ຄຕາຣມ຺ມຓານິປິ. ເຫຏ຺ຐິມຜລຏ຺ຐານໍ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານາ ຣມ຺ມຓານິປີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ ອຣິຍາ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕ ມຄ຺ຄຜລານິເຍວ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຕຖາ ຌານລາຠິໂນປິ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕຊ຺ຌານານິເອວ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ-ເຍ ຈ ຌານານິ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ. ຌານປຣິກມ຺ມໍປິ ກໂຣນ຺ຕິ. ເຍຈ ຌານສຸຕ຺ຕານິ ສໍວຓ຺ເຓນ຺ຕິ. ເຕ ອລາຠິໂນ ມຫຄ຺ຄຕຊ຺ຌານານິ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ນສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ. ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ຌານານິນາມ ເອວໍ ມຫານຸຠາວານິ ເອວໍ ມຫານິສໍສານີຕິ ສຸຕ຺ວາວາ ສຸຕປຣິຍຕ຺ຕິພເລນ ສິທ຺ເຘ ອາກາຣ ສລ຺ລກ຺ຂຓຎ຺ຎາເຓ ຐຕ຺ວາ ວາ ອນຸມານວເສເນວ ຕານິ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ. ປຣິກມ຺ມໍປິ ກໂຣນ຺ຕິ. ສຸຕ຺ຕານິປິ ສໍວຓ຺ເຓນ຺ຕີຕິ. ອິຕຣຖາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ, ມຄ຺ຄປຣິກມ຺ມໍປິ ກໂຣນ຺ຕິ. ມຄ຺ຄຜລ ນິພ຺ພານວຈນານິວິກເຖນ຺ຕິ ສໍວຓ຺ເຓນ຺ຕີຕິ ເຕສໍປິ ເຕ ອາຣມ຺ມຓຠູຕາ ເອວ ສິຍຸນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປນ ຈິຕ຺ຕານິ ຌານາທີນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຄຸເຓ ເອວ ອນຸໂຠນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ປຓີຕຘມ຺ມານຎ຺ຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍປິ ປຓິຕຣູປາເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ມຫິທ຺ຘິໂກ ຫິ ປຣຈິຕ຺ຕວິທູ. ມາໂຣ ເທວ ປຸຕ຺ໂຕປິ ຣູປຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏນິສ຺ສິຕເມວ ປສ຺ສຕິ. ວິວຏ຺ຏນິສ຺ສິຕໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ອຣູປຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ປນ ວຏ຺ຏນິສ຺ສິຕໍປິ ນປສ຺ສຕີຕິ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕເຣ ນວນິປາເຕ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຍ ປນ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຜລານິ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເຕສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິຎ຺ຎຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາມກ຺ຣິຍຊວນານິ ກ຺ຣິຍາຠິຎ຺ຎາຊວນຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລານຸຣູປໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຫ ຈຕຸພ຺ຠູມກຘມ຺ເມສຸ ກິຎ຺ຈິ ອາຣມ຺ມຓໍ ກາຕຸໍ ນສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ເຕສໍ ປຸເຣຈາຣິ ກມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນຎ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຐາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ.ລ. ສພ຺ພຖາປິສພ຺ພາ ຣມ຺ມຓານີຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຖາປີຕິ ສພ຺ພກາມາວຈຣ ສພ຺ພມຫຄ຺ຄຕ ສພ຺ພໂລກຸຕ຺ຕຣ ສພ຺ພປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາທິ ປກາເຣນປີຕິອຕ຺ໂຖ. ອິທຎ຺ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕຣານິ ປນ ປຈ຺ເຈກ ພຸທ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິປິ ປເທສສພ຺ພາຣມ຺ມຓານິເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ຕານິ ຫິ ເອກໍ ປຖວິຘາຕຸໍປິ ສພ຺ເພຫິ ອນວເສສປກາເຣຫິ ຊານິຕຸໍ ນສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ. ອາຣຸປ຺ເປສຸ ທຸຕີຍຈຕຸຕ຺ຖານິ ປຖມຕຕີຍາຣຸປ຺ປ ວິຎ຺ຎາຓາ ຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ມຫຄ຺ຄຕາ ຣມ຺ມຓານິ. ເສສານີຕິ ອຠິຎ຺ຎາ ທ຺ວຍ ທຸຕີຍຈຕຸຕ຺ຖາຣຸປ຺ເປຫິ ອວເສສານິ ສພ຺ພານິປິ ເອກວີສຕິວິຘານິ ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕານິ ກສິຓາທິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຈວີສາຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນ ເຕວີສຕິ ກາມວິປາກ ຫສນຈິຕ຺ຕານິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິຕ຺ຕມ຺ຫີຕິ ກາມາວຈຣາ ລມ຺ພເຓ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຎ຺ຫິ ອປ຺ປານຸຠາວໂຕ ປຏິພນ຺ຘກຘມ຺ເມຫິ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ທີຍຕິ ອວຂຓ຺ຑີຍຕິ ນິຕ຺ເຕຊຠາວໍ ປາປີຍຕີຕິ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໑໓໕. ຈກ຺ຂາທີນໍ ວຕ຺ຖູນໍ ເຠເທນ ຕພ຺ພຕ຺ຖຸການໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິ ການໍ ສງ຺ຄໂຫ ວຕ຺ຖຸສງ຺ຄໂຫ.

[໑໐໙] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ວຕ຺ຖຸວິຠາຄໂຕ ຕພ຺ພຕ຺ຖຸກຈິຕ຺ຕປຣິຈ຺ເຉທວເສນຈ ສງ຺ຄໂຫ ວຕ຺ຖຸສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ.

ວສນ຺ຕິປຕິຏ຺ຐຫນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາເອເຕສູຕິວຕ຺ຖູນິ, ຈກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸຈ. ລ. ກາຍວຕ຺ຖຸຈຫທຍວຕ຺ຖຸຈາຕິໂຍຊນາ. ຈກ຺ຂຸເມວ ຈກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ ຕຖາ ໂສຕາທີນິເຍວ ໂສຕວຕ຺ຖາທີນິ. ວາກ຺ຍສງ຺ເຂໂປ ເຫສ ປາໂຐ. ເປຍ຺ຍາລນໂຍຕິປິ ອນ຺ຕທີປກນໂຍຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ເກຈິ ປນ ທ຺ວນ຺ທສມາສໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຈສທ຺ໂທ ນຍຸຊ຺ຊຕິ. ປຣໂຕ ວຕ຺ຖຸສທ຺ໂທ ຈສທ຺ໂທຈ ປຸພ຺ພປເທສຸ ອາເນຕພ຺ໂພຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຫທຍວຕ຺ຖູຕິ ສມາສປທໍ ນຍຸຊ຺ຊຕິ. ອວິຠຕ຺ຕິກນິທ຺ເທໂສຕິປິ ອປເຣ. ຕານິ ກາມໂລເກ ສພ຺ພານິປິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ກາມຕຓ຺ຫາ ຘິນ ກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕຠາວານໍເອວ ປຣິປຸຓ຺ຓິນ຺ທ຺ຣິຍຕາ ສມ຺ຠວໂຕ ສພ຺ພານິປິ ຕານິ ຉ ວຕ຺ຖູນິ ກາມໂລເກເອວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ຈກ຺ຂາທີສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ສນ຺ເຕສຸ ເອວຣູປາທີນໍ ປຣິໂຠໂຄ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມາ ຣູປາທີສຸ ກາມວຕ຺ຖູສຸ ອຠິຣຕາ ກາມຕຓ຺ຫາ ສທາ ຈກ຺ຂາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວຕ຺ຖູນໍປິ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ເຖຕິເຍວ. ຍຖາຈ ສພ຺ພກມ຺ມິໂກ ອມຈ຺ໂຈ ສທາ ຣຎ຺ໂຎ ອິຈ຺ຉເມວ ປູຣຍມາໂນ ສພ຺ພານິ ຣາຊກມ຺ມານິ ສມ຺ປາເທຕິ. ເອວເມວ ກາມາວຈຣກມ຺ມໍປິ ສທາ ກາມຕຓ຺ຫາຍ ອິຈ຺ຉເມວ ປູຣຍມານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ. ຕສ຺ມາ ກາມຕຓ຺ຫາຘິນກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກາມສຕ຺ຕາເອວ ປຣິປຸຓ຺ຓິນ຺ທ຺ຣິຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຍຖາ ຈ ທສ຺ສນສວນານຸຕ຺ຕຣິຍ ຘມ຺ມຠູຕານິ ຈກ຺ຂຸໂສຕານິ ພຸທ຺ຘທສ຺ສນ ຘມ຺ມສ຺ສວນາ ທິວເສນ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາປິ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຕຖາ ຆານາທິຕ຺ຕຍໍ. ຕໍ ປນ ເກວລໍ ກາມປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍເອວ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ກາມວິຣາຄຠາວນາ ກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ເຕສຸ ພ຺ຣຫ຺ມຕ຺ຕຠາເວສຸ ນອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຣູປໂລເກ ປນ ຆານາທິຕ຺ຕຍໍ ນຕ຺ຖີຕິ. ອິທຎ຺ຈ ປສາທຣູປຕ຺ຕຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສສມ຺ຠາຣຆານ ຊິວ຺ຫາ ກາຍ ສຓ຺ຐານານິປນ ສຸຏ຺ຐຸປຣິປຸຓ຺ຓານິເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອຣູປໂລເກປນ ສພ຺ພານິປິ ນສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ຣູປວິຣາຄ ຠາວນາ ກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ເຕ ຕສ຺ມິໍ ໂລເກ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາສນ຺ຕາເນສຸປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຣູປປວຕ຺ຕິຍາເອວ ອຠາວໂຕ. ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຫິ ສຕ຺ຕາ ສຸທ຺ເຘ ອາກາສຕເລເອວ ຈິຕ຺ຕປພນ຺ຘມຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສງ຺ຄເຫ ປນ ຈິຕ຺ຕານິ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓ ຘາຕຸວເສນ ຄເຫຕຸໍ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ຉສຸ ວຕ຺ຖູສຸ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓານິ ເອວ ນິສຕ຺ຕນິຊີວຏ຺ເຐນ ຘາຕຸໂຍຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ວິຊານນກິຈ຺ຈາຠາວໂຕ ມນນມຕ຺ຕາ ຘາຕູຕິ ມໂນຘາຕຸ. ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອາວຊ຺ຊນມຕ຺ຕ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນມຕ຺ຕ ກິຈ຺ຈານິ ຫິ ວິເສສຊານນ ກິຈ຺ຈານິ ນໂຫນ຺ຕີຕິ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓານິ ປນ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ສນາທິວເສນ ໂຖກໍ ວິເສສຊານນກິຈ຺ຈານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອວເສສາ ປນ ສນ຺ຕີຣຓາທໂຍ ອາຣມ຺ມຓສຠາວ ວິຈາຣຓາ ທິວເສນ ອຕິເຣກ ວິສິຏ຺ຐຊານນກິຈ຺ຈຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ມໂນຘາຕຸໂຍ ວິຍ ມນນມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ນາປິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍວິຍ ວິຊານນ ມຕ຺ຕາ. ອຖໂຂ ມນນຏ຺ເຐນ ມໂນຈ ຕໍ ວິຊານນຏ຺ເຐນ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຕິ ກຕ຺ວາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍນາມ. ອຕິສຍ ວິເສສຊານນ ຘາຕຸໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຍາຍປທານຎ຺ຫິ ວິເສສນ ສມາເສ ອຕິສຍຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ຍຖາ ປທຏ຺ຐານນ຺ຕິ.

[໑໑໐] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

‘‘ມໂນເຍວ ວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວາ. ມນໂສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ມໂນເຍວ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອິທໍ ຕາວ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ນ ຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິເສເສຕ຺ວາ ອຠິເຣກຏ຺ຐທີປເກ ປທຏ຺ຐານນ຺ຕິອາທິເກ ວິເສສນສມາເສ ອວຘາຣຓ ວິຄ຺ຄໂຫ ກຕ຺ຖຈິ ທິສ຺ສຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິຈາຕິ.

[໑໑໑] ມນໂສ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອິທໍປິ ນຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ມນໂສຕິ ຫິ ມໂນຘາຕຸຕ຺ຕິກສງ຺ຂາຕສ຺ສ ມນສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນທ຺ວຍໍ ສນ຺ຕີຣຓາທິກສ຺ສ ມໂນວິຎ຺ຎາຓປພນ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ໂຫຕິ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນໍ ປນ ປຣໂຕ ທ຺ວາຣນ຺ຕເຣ ປວຕ຺ຕມານໍ ຕສ຺ເສວ ມໂນວິຎ຺ຎາຓປພນ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠູຕໍ ໂຫຕີຕິກຕ຺ວາ ອາທິມ຺ຫິ ປຈ຺ຈຍຠູຕສ຺ສ ເຈວ ອນ຺ເຕ ທ຺ວາຣນ຺ຕເຣ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠູຕສ຺ສ ຈ ມນສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖວາ, ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓວຊ຺ຊິຕານິ ສພ຺ພານິ ວິຎ຺ຎາຓານິ ມນນກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ມໂນນາມ. ອາຣມ຺ມເຓ ປນ ອຠິນິປາຕ ມຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓານິ ມນນກິຈ຺ຈານິ ນໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ສນາທີນິ ເອວ ນາມ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນຎ຺ຈ ມນໂຕ ຊາຕໍປິ ມນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ນໂຫຕິ. ທສ຺ສນາທີນໍ ເອວ ປຈ຺ຈໂຍ. ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນທ຺ວຍຎ຺ຈ ມນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ຕໍປິ ມນໂຕ ຊາຕໍ ນໂຫຕິ. ທສ຺ສນາທິໂຕ ເອວ ຊາຕໍ. ສນ຺ຕີຣຓາທີນິ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຸເຣ ປຈ຺ຉາປວຕ຺ຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມນານໍ ເອວ ມຊ຺ເຌ ຊາຕານີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠູຕສ຺ສ ມນສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓໍປິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມໂນຘາຕູນໍ ອນ຺ຕເຣ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມນໂສ ປຈ຺ຈຍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠູຕສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ສິຍາຕິ.

[໑໑໒] ຏີກາຍໍ ປນ

ມນໂຕ ຊາຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍປິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ.

ອວເສສາ ປນ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສງ຺ຂາຕາຈ ສນ຺ຕີຣຓ.ລ. ປນ຺ນຣສຣູປາວຈຣວເສນ ຕິໍສຘມ຺ມາ ຫທຍໍ ນິສ຺ສາເຍວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຈສທ຺ໂທ ປເນຕ຺ຖ ອວເສສານໍ ຉສຕ຺ຕຕິ ຘມ຺ມານໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠາວໍ ສມ຺ຠາເວຕິ.

[໑໑໓] ວິຠາວນິຍໍ ປນ

ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ນ ເກວລໍ ມໂນຘາຕຸເຍວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ອວເສສາຈ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສງ຺ຂາຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາຕິ.

[໑໑໔] ຍາຈ ຏີກາສຸ

ສນ຺ຕີຣຓ.ລ. ຣູປາວຈຣວເສນ ປວຕ຺ຕາ, ອວເສສາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ ຘາຕຸສງ຺ຂາຕາຈ ຕິໍສ ຘມ຺ມາຕິ ໂຍຊນາ. ສາປິ ນ ສຸນ຺ທຣາ.

ອຕ຺ຖຄຕິຍາ ອວິສທຕ຺ຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ກສ຺ມາ ເຕ ນິສ຺ສາເຍວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ອາຣຸປ຺ເປສຸ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ, ກສ຺ມາຈ ຕຕ຺ຖ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈເຕ. ສນ຺ຕີຣຓມຫາວິປາການິ ຕາວ ຕຕ຺ຖ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈານຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໂຕ. ປຏິຆຈິຕ຺ຕທ຺ວຍໍປິ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອນີວຣຓາວຕ຺ຖສ຺ສ ປຏິຆສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ເອກນ຺ຕ ນີວຣຓານຎ຺ຈ ຌານຠູມີສຸ ອສມ຺ຠວໂຕ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຍທິ ອນີວຣຓາວຕ຺ໂຖ ປຏິໂຆ ນຕ຺ຖິ. ປາຬິຍໍ ທຸຕີຍຊ຺ຌາເນເອວ ໂທມສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອປຣິເສສນິໂຣຘວຈນໍ ອຏ຺ຐກຖາສຸຈ ທຸຕີຍຊ຺ຌານູປຈາເຣ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວວຈນໍ ວິຣຸທ຺ຘໍ ສິຍາ. ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ສຫາຍປຈ຺ຈຍ ຠູຕສ຺ສ ໂອຬາຣິກສ຺ສ ກາມຣາຄສ຺ສ ຌານຠູມີສຸ ອຠາວໂຕ ປຏິຆຈິຕ຺ຕທ຺ວຍໍ ຕຕ຺ຖ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ຏີກາກາຣາປນ ທຸຕີຍຊ຺ຌານູປຈາເຣ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວ ວຈນໍ ປຣິກປ຺ປວຈນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ປຸຣິມກາຣຓເມວ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍທິ ປເນຕໍ ປຣິກປ຺ປວຈນມຕ຺ຕໍ ສິຍາ ປາຬິວຈນໍປິ ປຣິກປ຺ປວຈນມຕ຺ຕເມວ ສິຍາ. ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຉິມກາ ຣຓເມວ ຍຸຕ຺ຕຣູປນ຺ຕິ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ. ຫສນຈິຕ຺ຕໍປິ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຣູປີນໍ ຫສນກິຈ຺ຈສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ກາຍາຠາວໂຕຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍປິ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປຣໂຕໂຆສາຠາເວນ ຕຕ຺ຖຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຘມ຺ມາຠິສມຍາຠາວໂຕ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ເຕເນວ ຫິ ຕຕ຺ຖຸປ຺ປນ຺ໂນ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຏ຺ຐສຸ ອກ຺ຂຓຍຸຕ຺ເຕສຸ ວຸຕ຺ໂຕຕິ. ຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕານິປິ ຕຕ຺ຖ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຣູປວິຣາຄຠາວນາຍ ຣູປນິມິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານໍ ເຕສໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາຕິ.

ອວເສສາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສງ຺ຂາຕາ ກຸສລາກຸສລກ຺ຣິຍານຸຕ຺ຕຣວເສນ ທ຺ເວ ຈຕ຺ຕາລີສຘມ຺ມາ ຫທຍໍ ນິສ຺ສາຍວາ ອນິສ຺ສາຍວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ນິສ຺ສາຍວາ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ອນິສ຺ສາຍວາ ຈຕຸໂວກາເຣຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກຸສລານິຈ ອກຸສລານິຈ ກ຺ຣິຍານິຈ ອນຸຕ຺ຕຣານິຈາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລານີຕິ ປຎ຺ຈຣູປ ກຸສລໂຕ ອວເສສານິ ທ຺ວາທສໂລກິຍກຸສລານິ. ອກຸສລານີຕິ ປຏິຆທ຺ວຍໂຕ ອວເສສານິ ທສອກຸສລານິ. ກ຺ຣິຍານີຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນ ຫສນ ປຎ຺ຈຣູປກ຺ຣິໂຕ ອວເສສານິ ເຕຣສກ຺ຣິຍຈິຕ຺ຕານິ. ອນຸຕ຺ຕຣານີຕິ ປຖມມຄ຺ຄໂຕ ອວເສສານິ ສຕ຺ຕອນຸຕ຺ຕຣຈິຕ຺ຕານິ. ກາເມ ຉວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສິຕາ ສຕ຺ຕຘາຕຸໂຍ ມຕາ. ຣູເປ ຕິວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສິຕາ ຈຕຸພ຺ພິຘາ ຘາຕຸໂຍ ມຕາ. ອາຣຸປ຺ເປ ກິຎ຺ຈິວຕ຺ຖຸໍ ອນິສ຺ສິຕາ ເອກາ ຘາຕຸ ມຕາຕິ ໂຍຊນາ. ເຕຈຕ຺ຕາລີສາຕິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓ ມໂນຘາຕຸຕ຺ຕິເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕີຣຓາທິເກ ຕິໍສຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ອິຕິ ປຣມຕ຺ຖທີປນິຍານາມ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖສງ຺ຄຫສ຺ສ

ຈຕຸຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ ປກິຓ຺ຓກສງ຺ຄຫສ຺ສ

ປຣມຕ຺ຖທີປນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.