໔. ສມາສກຓ຺ຑ
ອຖ ນາມເມວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສມ຺ພນ຺ຘີນໍ ສມາໂສຕິ ນາມນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ, ສຍຎ຺ຈ ນາມິກຕ຺ຕາ ນາມານນ຺ຕຣໍ ສມາໂສ ວຸຈ຺ຈເຕ.
ໂສ ຈ ສຎ຺ຎາວເສນ ຉພ຺ພິໂຘ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ ກມ຺ມຘາຣໂຍ ທິຄຸ ຕປ຺ປຸຣິໂສ ພຫຸພ຺ພີຫິ ທ຺ວນ຺ໂທ ຈາຕິ.
ອພ຺ຍຍີຠາວສມາສ
ຕຕ຺ຣ ປຐມໍ ອພ຺ຍຍີຠາວສມາໂສ ວຸຈ຺ຈເຕ;
ໂສ ຈ ນິຈ຺ຈສມາໂສຕິ ອສ຺ສປທວິຄ຺ຄໂຫ.
‘‘ອຸປນຄຣໍ’’ອິຕີຘ – ອຸປສທ຺ທໂຕ ປຐເມກວຈນໍ ສິ, ຕສ຺ສ ອຸປສຄ຺ຄປຣຕ຺ຕາ ‘‘ສພ຺ພາສມາວຸໂສປສຄ຺ຄນິປາຕາທີຫິ ຈາ’’ຕິ ໂລໂປ, ນຄຣສທ຺ທໂຕ ຉຏ຺ເຐກວຈນໍ ສ, ນຄຣສ຺ສ ສມີປນ຺ຕິ ອຎ຺ຎປເທນ ວິຄ຺ຄເຫ –
‘‘ນາມານໍ ສມາໂສ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ’’ຕິ ສມາສວິຘາເນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໐. ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕປຸພ຺ພໂກ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ.
ອຸປສຄ຺ຄປຸພ຺ພໂກ, ນິປາຕປຸພ຺ພໂກ ຈ ນາມິໂກ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ເຕເຫວ ອຕ຺ຕປຸພ຺ພເກຫິ ອຸປສຄ຺ຄນິປາເຕຫິ ສຫ ນິຈ຺ຈໍ ສມສີຍເຕ, ໂສ ຈ ສມາໂສ ອພ຺ຍຍີຠາວສຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ. ອິຘ ອພ຺ຍຍີຠາວາທິສຎ຺ຎາວິຘາຍກສຸຕ຺ຕາເນວ ວາ ສຎ຺ຎາວິຘານມຸເຂນ ສມາສວິຘາຍການີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພານິ.
ຕຕ຺ຖ ອພ຺ຍຍມິຕິ ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕານໍ ສຎ຺ຎາ, ລິງ຺ຄວຈນເຠເທປິ ພ຺ຍຍຣຫິຕຕ຺ຕາ, ອພ຺ຍຍານໍ ອຕ຺ຖໍ ວິຠາວຍຕີຕິ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ ອພ຺ຍຍຕ຺ຖປຸພ຺ພງ຺ຄມຕ຺ຕາ, ອນພ຺ຍຍໍ ອພ຺ຍຍໍ ຠວຕີຕິ ວາ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ. ປຸພ຺ພປທຕ຺ຖປ຺ປຘາໂນ ຫິ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ, ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕປຸພ຺ພໂກ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕານເມວ ປຸພ຺ພນິປາໂຕ.
໓໓໑. ນາມານໍ ສມາໂສ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ.
ເຕສໍ ນາມານໍ ປຍຸຊ຺ຊມານປທຕ຺ຖານໍ ໂຍ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ, ໂສ ສມາສສຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ຕທຎ຺ຎໍ ວາກ຺ຍມິຕິ ຣຸຬ຺ຫໍ.
ນາມານິ ສ຺ຍາທິວິຠຕ຺ຍນ຺ຕານິ, ສມສ຺ສເຕຕິ ສມາໂສ, ສງ຺ຂິປິຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ
‘‘ສມາໂສ ປທສງ຺ເຂໂປ, ປທປ຺ປຈ຺ຈຍສໍຫິຕໍ;
ຕທ຺ຘິຕໍ ນາມ ໂຫເຕວໍ, ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ເຕສມນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ.
ທຸວິຘຎ຺ຈສ຺ສ ສມສນໍ ສທ຺ທສມສນມຕ຺ຖສມສນຎ຺ຈ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ລຸຕ຺ຕສມາເສ ປຣິປຸຓ຺ຓເມວ ລພ຺ຠຕິ. ອລຸຕ຺ຕສມາເສ ປນ ອຕ຺ຖສມສນເມວ ວິຠຕ຺ຕິໂລປາຠາວໂຕ, ຕຕ຺ຖາປິ ວາ ເອກປທຕ຺ຕູປຄມນໂຕ ທຸວິຘມ຺ປິ ລພ຺ຠເຕວ. ທ຺ເວ ຫິ ສມາສສ຺ສ ປໂຍຊນານິ ເອກປທຕ຺ຕເມກວິຠຕ຺ຕິຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິ.
ຍຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຕ, ອຖ ວາ ຍຸຕ຺ໂຕ ສງ຺ຄໂຕ, ສມ຺ພນ຺ໂຘ ວາ ອຕ຺ໂຖ ຍສ຺ສ ໂສຍໍ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ, ເອເຕນ ສງ຺ຄຕຕ຺ເຖນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖວຈເນນ ຠິນ຺ນຕ຺ຖານໍ ເອກຕ຺ຖີຠາໂວ ສມາສລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ນາມານ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ‘‘ເທວທຕ຺ໂຕ ປຈຕີ’’ຕິອາທີສຸ ອາຂ຺ຍາເຕນ ສມາໂສ ນ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມ຺ພນ຺ຘຕ຺ເຖນ ປນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓນ ‘‘ຠໂຏ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎານເປກ຺ເຂສຸ, ‘‘ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ກຓ຺ຫາ ທນ຺ຕາ’’ຕິອາທີສຸ ຈ ອຎ຺ຎສາເປກ຺ເຂສຸ ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖຕາຍ ສມາໂສ ນ ໂຫຕີຕິ ທີເປຕິ.
‘‘ອຕ຺ຖວສາ ວິຠຕ຺ຕິວິປຣິຓາໂມ’’ຕິ ວິປຣິຓາເມນ ‘‘ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖານ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໒. ເຕສໍ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ໂລປາ ຈ.
ອິຘ ປທນ຺ຕເຣນ ວາ ຕທ຺ຘິຕປ຺ປຈ຺ຈເຍຫິ ວາ ອາຍາທິປ຺ປຈ຺ຈເຍຫິ ວາ ເອກຕ຺ຖີຠູຕາ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ ນາມ, ເຕນ ‘‘ເຕສໍ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖານໍ ສມາສານໍ, ຕທ຺ຘິຕາຍາທິປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕານຎ຺ຈ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ໂລປນີຍາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມາສຄ຺ຄຫຓາຘິກາເຣ ປນ ສຕິ ເຕສໍຄຫເຓນ ວາ ຕທ຺ຘິຕາຍາທິປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕ ວິຠຕ຺ຕິໂລໂປ. ຈຄ຺ຄຫຓໍ ‘‘ປຠງ຺ກໂຣ’’ຕິອາທີສຸ ໂລປນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ.
ວິປຣິຓາເມນ ‘‘ລຸຕ຺ຕາສຸ, ວິຠຕ຺ຕີສູ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ, ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ.
໓໓໓. ປກຕິ ຈສ຺ສ ສຣນ຺ຕສ຺ສ.
ລຸຕ຺ຕາສຸ ວິຠຕ຺ຕີສຸ ສຣນ຺ຕສ຺ສ ອສ຺ສ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖຠູຕສ຺ສ ຕິວິຘສ຺ສປິ ລິງ຺ຄສ຺ສ ປກຕິຠາໂວ ໂຫຕິ. ຈສທ຺ເທນ ກິໍສມຸທຍ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາທີສຸ ນິຄ຺ຄຫີຕນ຺ຕສ຺ສປິ. ນິມິຕ຺ຕາຠາເວ ເນມິຕ຺ຕກາຠາວສ຺ສ ອິຘ ອນິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ອຍມຕິເທໂສ.
ສກຕ຺ຖວິຣເຫນິຘ ສມາສສ຺ສ ຈ ລິງ຺ຄຠາວາຠາວາ ວິຠຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິຍມສມ຺ປຕ຺ຕາຍໍ ນາມພ຺ຍປເທສາຕິເທສມາຫ.
໓໓໔. ຕທ຺ຘິຕສມາສກິຕກາ ນາມໍວາ’ຕເວຕຸນາທີສຸ ຈ.
ຕທ຺ຘິຕນ຺ຕາ, ກິຕນ຺ຕາ, ສມາສາ ຈ ນາມມິວ ທຏ຺ຐພ຺ພາ ຕເວຕຸນ ຕ຺ວານ ຕ຺ວາທິປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ເຕ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ. ຈຄ຺ຄຫຓໍ ກິຈ຺ຈປ຺ປຈ຺ຈຍອາອີອິນີອິຕ຺ຖິປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕາທິສ຺ສປິ ນາມພ຺ຍປເທສຕ຺ຖໍ. ອິຘ ສມາສຄ຺ຄຫຓໍ ອຕ຺ຖວຕໍ ສມຸທາຍານໍ ນາມພ຺ຍປເທໂສ ສມາສສ຺ເສວາຕິ ນິຍມຕ຺ຖນ຺ຕິ ອປເຣ.
‘‘ອພ຺ຍຍີຠາໂວ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໕. ໂສ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ.
ໂສ ອພ຺ຍຍີຠາວສມາໂສ ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ສຕິປິ ລິງ຺ຄາຕິເທເສ ‘‘ອຘິປຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ‘‘ອຘິຎາຓໍ’’ນ຺ຕິອາທິ ຣູປປ຺ປສງ຺ໂຄ ນ ໂຫຕິ ສທ຺ທນ຺ຕຣຕ຺ຕາ, ‘‘ຕິປຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນ ຈາຍໍ ອຕິເທໂສ, ສຸຕ຺ເຕ ອຕິເທສລິງ຺ຄສ຺ສ ອິວສທ຺ທສ຺ສ ອທສ຺ສນໂຕ. ປຸເຣ ວິຍ ສ຺ຍາທ຺ຍຸປ຺ປຕ຺ຕິ.
‘‘ກ຺ວຈີ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໖. ອໍ ວິຠຕ຺ຕີນມກາຣນ຺ຕາ ອພ຺ຍຍີຠາວາ.
ຕສ຺ມາ ອກາຣນ຺ຕາ ອພ຺ຍຍີຠາວາ ປຣາສໍ ວິຠຕ຺ຕີນໍ ກ຺ວຈິ ອໍ ໂຫຕິ, ເສສໍ ເນຍ຺ຍໍ.
ຕໍ ອຸປນຄຣໍ, ນຄຣສ຺ສ ສມີປໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕານິ ອຸປນຄຣໍ, ອາລປເນເປວໍ, ຕໍ ອຸປນຄຣໍ ປສ຺ສ, ຕານິ ອຸປນຄຣໍ.
ນ ປຎ຺ຈມ຺ຍາຍມມ຺ຠາໂວ, ກ຺ວຈີຕິ ອຘິກາຣໂຕ;
ຕຕິຍາສຕ຺ຕມີຉຏ຺ຐີ-ນນ຺ຕຸ ໂຫຕິ ວິກປ຺ປໂຕ.
ເຕນ ອຸປນຄຣໍ ກຕໍ, ອຸປນຄເຣນ ວາ, ເຕຫິ ອຸປນຄຣໍ, ອຸປນຄເຣຫິ ວາ, ຕສ຺ສ ອຸປນຄຣໍ ເທຫິ, ເຕສໍ ອຸປນຄຣໍ, ອຸປນຄຣາ ອານຍ, ອຸປນຄຣມ຺ຫາ ອຸປນຄຣສ຺ມາ, ອຸປນຄເຣຫິ, ອຸປນຄຣໍ ສນ຺ຕກໍ, ອຸປນຄຣສ຺ສ ວາ, ເຕສໍ ອຸປນຄຣໍ, ອຸປນຄຣານໍ ວາ, ອຸປນຄຣໍ ນິເຘຫິ, ອຸປນຄຣມ຺ຫິ ອຸປນຄຣສ຺ມິໍ, ອຸປນຄຣໍ ອຸປນຄເຣສຸ ວາ. ເອວໍ ອຸປກຸມ຺ຠໍ.
ອຠາເວ – ທຣຖານໍ ອຠາໂວ ນິທ຺ທຣຖໍ, ນິມ຺ມສກໍ.
ປຈ຺ຉາອຕ຺ເຖ – ຣຖສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ອນຸຣຖໍ, ອນຸວາຕໍ.
ໂຍຄ຺ຄຕາຍໍ – ຍຖາສຣູປໍ, ອນຸຣູປໍ, ຣູປໂຍຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ວິຈ຺ຉາຍໍ – ອຕ຺ຕານມຕ຺ຕານໍ ປຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ອທ຺ຘມາສໍ ອທ຺ຘມາສໍ ອນຸ ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ.
ອນຸປຸພ຺ພິຍໍ – ເຊຏ຺ຐານໍ ອນຸປຸພ຺ໂພ ອນຸເຊຏ຺ຐໍ.
ປຏິໂລເມ – ໂສຕສ຺ສ ປຏິໂລມໍ ປຏິໂສຕໍ, ປຏິປຖໍ, ປຕິວາຕໍ, ອຕ຺ຕານໍ ອຘິກິຈ຺ຈ ປວຕ຺ຕາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ.
ປຣິຍາທາຠິວິຘີສຸ ອາປາຓໂກຏິຍາ ອາປາຓໂກຏິກໍ, ‘‘ກ຺ວຈິ ສມາສນ຺ຕຄຕານມກາຣນ຺ໂຕ’’ຕິ ກປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ອາກຸມາເຣຫິ ຍໂສ ກຈ຺ຈາຍນສ຺ສ ອາກຸມາຣໍ.
ສມິທ຺ຘິຍໍ – ຠິກ຺ຂາຍ ສມິທ຺ຘີຕິ ອຕ຺ເຖ ສມາເສວ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ເຕ ຈ ກເຕ –
‘‘ສມາສສ຺ສ, ອນ຺ໂຕ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໗. ສໂຣ ຣສ຺ໂສ ນປຸໍສເກ.
ນປຸໍສເກ ວຕ຺ຕມານສ຺ສ ສມາສສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ສໂຣ ຣສ຺ໂສ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອພ຺ຍຍີຠາວຄ຺ຄຫຓໍ ນານຸວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ, ເຕນ ທິຄຸທ຺ວນ຺ທພຫຸພ຺ພີຫີສຸປິ ນປຸໍສເກ ວຕ຺ຕມານສ຺ສ ສມາສນ຺ຕສ຺ສຣສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອໍ ວິຠຕ຺ຕີນ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ ອມາເທໂສ, ສຸຠິກ຺ຂໍ. ຄງ຺ຄາຍ ສມີເປ ວຕ຺ຕຕີຕິ ອຸປຄງ຺ຄໍ, ມຓິກາຍ ສມີປໍ ອຸປມຓິກໍ.
ອິຕ຺ຖີສຸ ອມິກິຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ເຖ ສມາສນປຸໍສກຣສ຺ສຕ຺ຕາທີສຸ ກເຕສຸ –
‘‘ອພ຺ຍຍີຠາວາ, ວິຠຕ຺ຕີນ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໘. ອຎ຺ຎສ຺ມາ ໂລໂປ ຈ.
ອກາຣນ຺ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມາ ອພ຺ຍຍີຠາວສມາສາ ປຣາສໍ ວິຠຕ຺ຕີນໍ ໂລໂປ ຈ ໂຫຕິ. ອຘິຕ຺ຕິ, ອິຕ຺ຖີສຸ ອຘິກິຈ຺ຈ ກຖາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຘິຕ຺ຖິ ປສ຺ສ, ອຘິຕ຺ຖິ ກຕໍ ອິຈ຺ຈາທິ, ເອວໍ ອຘິກຸມາຣິ, ວຘຸຍາ ສມີປໍ ອຸປວຘຸ, ຄຸນ຺ນໍ ສມີປໍ ອຸປຄຸ, ໂອກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ອຸກາໂຣ. ເອວໍ ອຸປສຄ຺ຄປຸພ຺ພໂກ.
ນິປາຕປຸພ຺ພໂກ ຍຖາ – ວຸຑ຺ຒານໍ ປຏິປາຏິ, ເຍ ເຍ ວຸຑ຺ຒາ ວາ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ, ປທຕ຺ຖານຕິກ຺ກເມ – ຍຖາກ຺ກມໍ, ຍຖາສຕ຺ຕິ, ຍຖາພລໍ ກໂຣຕິ, ພລມນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊີວສ຺ສ ຍຕ຺ຕໂກ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ຍາວຊີວໍ, ຍາວຕາຍຸກໍ, ກປ຺ປຈ຺ຈໂຍ. ຍຕ຺ຕເກນ ອຕ຺ໂຖ ຍາວທຕ຺ຖໍ, ປພ຺ພຕສ຺ສ ປຣຠາໂຄ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ, ຕິໂຣປາກາຣໍ, ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ, ປາສາທສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ອນ຺ໂຕປາສາທໍ, ອນ຺ໂຕນຄຣໍ, ອນ຺ໂຕວສ຺ສໍ, ນຄຣສ຺ສ ພຫິ ພຫິນຄຣໍ, ປາສາທສ຺ສ ອຸປຣິ ອຸປຣິປາສາທໍ, ອຸປຣິມຎ຺ຈໍ, ມຎ຺ຈສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈໍ, ເຫຏ຺ຐາປາສາທໍ, ຠຕ຺ຕສ຺ສ ປຸເຣ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ.
ສາກລ຺ລຕ຺ເຖ – ສຫ ມກ຺ຂິກາຍ ສມກ຺ຂິກໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ນ ກິຎ຺ຈິ ປຣິວຊ຺ເຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ເຕສຸ ວຸທ຺ຘີ’’ຕິອາທິນາ ສຫສທ຺ທສ຺ສ ສາເທໂສ. ຄງ຺ຄາຍ ໂອຣໍ ໂອຣຄງ຺ຄມິຈ຺ຈາທິ.
ອພ຺ຍຍີຠາວສມາໂສ ນິຏ຺ຐິໂຕ.
ກມ຺ມຘາຣຍສມາສ
ອຖ ກມ຺ມຘາຣຍສມາໂສ ວຸຈ຺ຈເຕ.
ໂສ ຈ ນວວິໂຘ ວິເສສນປຸພ຺ພປໂທ ວິເສສນຸຕ຺ຕຣປໂທ ວິເສສໂນຠຍປໂທ ອຸປມານຸຕ຺ຕຣປໂທ ສມ຺ຠາວນາປຸພ຺ພປໂທ ອວຘາຣຓປຸພ຺ພປໂທ ນນິປາຕປຸພ຺ພປໂທ ກຸປຸພ຺ພປໂທ ປາທິປຸພ຺ພປໂທ ຈາຕິ.
ຕຕ຺ຖ ວິເສສນປຸພ຺ພປໂທ ຕາວ – ‘‘ມຫນ຺ຕ ປຸຣິສ’’ອິຕີຘ ອຸຠຍຕ຺ຖ ປຐເມກວຈນໍ ສິ, ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓຠາວປ຺ປສິທ຺ຘຕ຺ຖໍ ຈສທ຺ທ ຕສທ຺ທປ຺ປໂຍໂຄ, ມຫນ຺ໂຕ ຈ ໂສ ປຸຣິໂສ ຈາຕິ ວິຄ຺ຄເຫ –
ອິໂຕ ປຣໍ ‘‘ວິຠາສາ ຣຸກ຺ຂຕິຓ’’ອິຈ຺ຈາທິໂຕ ‘‘ວິຠາສາ’’ຕິ ສມາສວິຘາເນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໓໙. ທ຺ວິປເທ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ ກມ຺ມຘາຣໂຍ.
ທ຺ເວ ປທານິ ນາມິການິ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓານິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ສຫ ວິຠາສາ ສມສ຺ຍນ຺ເຕ, ຕສ຺ມິໍ ທ຺ວິປເທ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ ສຕິ ໂສ ສມາໂສ ກມ຺ມຘາຣຍສຎ຺ໂຎ ຈ ໂຫຕິ.
ທ຺ເວ ປທານິ ທ຺ວິປທໍ, ຕຸລ຺ຍໍ ສມານໍ ອຘິກຣຓໍ ອຕ຺ໂຖ ຍສ຺ສ ປທທ຺ວຍສ຺ສ ຕໍ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓໍ, ຕສ຺ມິໍ ທ຺ວິປເທ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ. ຠິນ຺ນປ຺ປວຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປທານໍ ວິເສສນວິເສສິຕພ຺ພຠາເວນ ເອກສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ປວຕ຺ຕິ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓຕາ. ກມ຺ມມິວ ທ຺ວຍໍ ຘາຣຍຕີຕິ ກມ຺ມຘາຣໂຍ. ຍຖາ ຫິ ກມ຺ມໍ ກ຺ຣິຍຎ຺ຈ ປໂຍຊນຎ຺ຈ ທ຺ວຍໍ ຘາຣຍຕິ, ກມ຺ເມ ສຕິ ກ຺ຣິຍາຍ, ປໂຍຊນສ຺ສ ຈ ສມ຺ຠວໂຕ, ຕຖາ ອຍໍ ສມາໂສ ເອກສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ທ຺ເວ ນາມານິ ຘາຣຍຕິ, ຕສ຺ມິໍ ສມາເສ ສຕິ ເອກຕ຺ຖໂຊຕກສ຺ສ ນາມທ຺ວຍສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ.
ປຸເຣ ວິຍ ສມາສສຎ຺ຎາວິຠຕ຺ຕິໂລປປກຕິຠາວາ, ສມາເສເນວ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓຠາວສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖານມປ຺ປໂຍໂຄ’’ຕິ ຈສທ຺ທ ຕສທ຺ທານມປ຺ປໂຍໂຄ.
໓໔໐. ມຫຕໍ ມຫາ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ ປເທ.
ມຫນ຺ຕ ສທ຺ທສ຺ສ ມຫາ ໂຫຕິ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ປເຣ. ມຫຕນ຺ຕິ ພຫຸວຈນຄ຺ຄຫເຓນ ກ຺ວຈິ ມຫອາເທໂສ ຈ, ເອຕ຺ຖ ຈ ວິເສສນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິປາໂຕ ວິເສສນຠູຕສ຺ສ ປຸພ຺ພປທສ຺ສ ມຫາເທສວິຘານໂຕວ ວິຎ຺ຎາຍຕິ.
‘‘ກມ຺ມຘາຣໂຍ, ທິຄູ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໑. ອຸເຠ ຕປ຺ປຸຣິສາ.
ອຸເຠ ກມ຺ມຘາຣຍທິຄຸສມາສາ ຕປ຺ປຸຣິສສຎ຺ຎາ ໂຫນ຺ຕິ.
ຕສ຺ສ ປຸຣິໂສ ຕປ຺ປຸຣິໂສ, ຕປ຺ປຸຣິສສທິສຕ຺ຕາ ອຍມ຺ປິ ສມາໂສ ອນ຺ວຕ຺ຖສຎ຺ຎາຍ ຕປ຺ປຸຣິໂສຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຫິ ຕປ຺ປຸຣິສສທ຺ໂທ ຄຸຓມຕິວຕ຺ໂຕ, ຕຖາ ອຍໍ ສມາໂສປິ. ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖປ຺ປຘາໂນ ຫິ ຕປ຺ປຸຣິໂສຕິ. ຕໂຕ ນາມພ຺ຍປເທໂສ ສ຺ຍາທ຺ຍຸປ຺ປຕ຺ຕິ. ອຍໍ ປນ ຕປ຺ປຸຣິໂສ ອຠິເຘຍ຺ຍວຈໂນ, ປຣລິງ຺ໂຄ ຈ.
ມຫາປຸຣິໂສ, ມຫາປຸຣິສາ ອິຈ຺ຈາທິ ປຸຣິສສທ຺ທສມໍ, ເອວໍ ມຫາວີໂຣ, ມຫາມຸນິ, ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ຕໍ ພລຎ຺ຈາຕິ ມຫາພລໍ, ມຫພ຺ຠຍໍ, ມຫອາເທໂສ. ສນ຺ໂຕ ຈ ໂສ ປຸຣິໂສ ຈາຕິ ສປ຺ປຸຣິໂສ, ‘‘ສນ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ໂສ ເຠ ໂພ ຈນ຺ເຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ເທນ ສນ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ສມາເສ ອຠກາເຣປິ ສາເທໂສ, ຕຖາ ປຸພ຺ພປຸຣິໂສ, ປຣປຸຣິໂສ, ປຐມປຸຣິໂສ, ມຊ຺ຌິມປຸຣິໂສ, ອຸຕ຺ຕມປຸຣິໂສ, ທນ຺ຕປຸຣິໂສ, ປຣມປຸຣິໂສ, ວີຣປຸຣິໂສ, ເສຕຫຕ຺ຖີ, ກຓ຺ຫສປ຺ໂປ, ນີລຸປ຺ປລໍ, ໂລຫິຕຈນ຺ທນໍ.
ກ຺ວຈິ ວິຠາສາຘິກາຣໂຕ ນ ຠວຕິ, ຍຖາ – ປຸຓ຺ໂຓ ມນ຺ຕານິປຸຕ຺ໂຕ, ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ, ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາຕິ.
ປຸມາ ຈ ໂສ ໂກກິໂລ ຈາຕິ ອຕ຺ເຖ ສມາເສ ກເຕ –
‘‘ໂລປ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໒. ປຸມສ຺ສ ລິງ຺ຄາທີສຸ ສມາເສສຸ.
ປຸມອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ອກາໂຣ ໂລປມາປຊ຺ຊເຕ ລິງ຺ຄາທີສຸ ປຣປເທສຸ ສມາເສສຸ, ‘‘ອໍໂມ ນິຄ຺ຄຫີຕໍ ຌລເປຫີ’’ຕິ ມກາຣສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫີຕໍ. ປຸງ຺ໂກກິໂລ. ເອວໍ ປຸນ຺ນາໂຄ.
ຂຕ຺ຕິຍາ ຈ ສາ ກຎ຺ຎາ ຈາຕິ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ສມາເສ ກເຕ –
‘‘ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ, ປເທ, ອິຕ຺ຖິຍໍ ຠາສິຕປຸມິຕ຺ຖີ ປຸມາວ ເຈ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໓. ກມ຺ມຘາຣຍສຎ຺ເຎ ຈ.
ກມ຺ມຘາຣຍສຎ຺ເຎ ຈ ສມາເສ ອິຕ຺ຖິຍໍ ວຕ຺ຕມາເນ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣເຓ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ປເຣ ປຸພ຺ພຠູໂຕ ອິຕ຺ຖິວາຈໂກ ສທ຺ໂທ ປຸພ຺ເພ ຠາສິຕປຸມາ ເຈ, ໂສ ປຸມາ ອິວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ປຸພ຺ພປເທ ອິຕ຺ຖິປ຺ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ນິວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ.
ຂຕ຺ຕິຍກຎ຺ຎາ, ຂຕ຺ຕິຍກຎ຺ຎາໂຍ ອິຈ຺ຈາທິ. ເອວໍ ຣຕ຺ຕລຕາ, ທຸຕິຍຠິກ຺ຂາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ຈ ສາ ທາຣິກາ ຈາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓທາຣິກາ, ນາຄມາຓວິກາ.
ປຸພ຺ພປທສ຺ເສວາຍໍ ປຸມ຺ຠາວາຕິເທໂສ, ເຕນ ‘‘ຂຕ຺ຕິຍກຸມາຣີ ກຸມາຣສມຓີ ຕຣຸຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ’’ຕິອາທີສຸ ອຸຕ຺ຕຣປເທສຸ ອິຕ຺ຖິປ຺ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ນ ນິວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ.
ອິຕ຺ຖິຍມິຈ຺ເຈວ ກິໍ? ກຸມາຣີຣຕນໍ, ສມຓີປທຸມໍ.
ຠາສິຕປຸມາຕິ ກິໍ? ຄງ຺ຄານທີ, ຕຓ຺ຫານທີ, ປຖວີຘາຕຸ. ‘‘ນນ຺ທາໂປກ຺ຂຣຓີ, ນນ຺ທາເທວີ’’ຕິອາທີສຸ ປນ ສຎ຺ຎາສທ຺ທຕ຺ຕາ ນ ໂຫຕິ.
ຕຖາ ປຸຣຕ຺ຖິໂມ ຈ ໂສ ກາໂຍ ຈາຕິ ປຸຣຕ຺ຖິມກາໂຍ, ເອຕ຺ຖ ຈ ກາເຍກເທໂສ ກາຍສທ຺ໂທ. ເອວໍ ປຈ຺ຉິມກາໂຍ, ເຫຏ຺ຐິມກາໂຍ, ອຸປຣິມກາໂຍ, ສພ຺ພກາໂຍ, ປຸຣາຓວິຫາໂຣ, ນວາວາໂສ, ກຕຣນິກາໂຍ, ກຕມນິກາໂຍ, ເຫຕຸປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ອພຫຸລໍ ພຫຸລໍ ກຕນ຺ຕິ ພຫຸລີກຕໍ, ຊີວິຕປ຺ປຘານໍ ນວກໍ ຊີວິຕນວກໍ ອິຈ຺ຈາທິ.
ວິເສສນຸຕ຺ຕຣປເທ ຊິນວຈນານຸປໂຣຘໂຕ ເຖຣາຈຣິຍປຓ຺ຑິຕາທິ ວິເສສນໍ ປຣຎ຺ຈ ຠວຕິ. ຍຖາ – ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຈ ໂສ ເຖໂຣ ຈາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ. ເອວໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ, ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ, ພຸທ຺ຘໂຆສາຈຣິໂຍ, ຘມ຺ມປາລາຈຣິໂຍ, ອາຈຣິຍຄຸຕ຺ຕິໂລຕິ ວາ, ມໂຫສໂຘ ຈ ໂສ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈາຕິ ມໂຫສຘປຓ຺ຑິໂຕ. ເອວໍ ວິຘຸຣປຓ຺ຑິໂຕ, ວຕ຺ຖຸວິເສໂສ.
ວິເສສໂນຠຍປໂທ ຍຖາ – ສີຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸຓ຺ຫຎ຺ຈາຕິ ສີຕຸຓ຺ຫໍ, ສິນິທ຺ໂຘ ຈ ໂສ ອຸຓ຺ໂຫ ຈາຕິ ສິນິທ຺ຘຸຓ຺ໂຫ, ມາໂສ. ຂຎ຺ໂຊ ຈ ໂສ ຂຸຊ຺ໂຊ ຈາຕິ ຂຎ຺ຊຂຸຊ຺ໂຊ. ເອວໍ ອນ຺ຘພຘິໂຣ, ກຕາກຕໍ, ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທໍ, ອຸຈ຺ຈາວຈໍ, ຉິນ຺ນຠິນ຺ນໍ, ສິຕ຺ຕສມ຺ມຏ຺ຐໍ, ຄຕປຈ຺ຈາຄຕໍ.
ອຸປມານຸຕ຺ຕຣປເທ ອຠິຘານານຸໂຣຘໂຕ ອຸປມານຠູຕໍ ວິເສສນໍ ປຣໍ ຠວຕິ. ຍຖາ – ສີໂຫ ວິຍ ສີໂຫ, ມຸນິ ຈ ໂສ ສີໂຫ ຈາຕິ ມຸນິສີໂຫ. ເອວໍ ມຸນິວສໂຠ, ມຸນິປຸງ຺ຄໂວ, ພຸທ຺ຘນາໂຄ, ພຸທ຺ຘາທິຈ຺ໂຈ, ຣໍສິ ວິຍ ຣໍສິ, ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຈ ໂສ ຣໍສິ ຈາຕິ ສທ຺ຘມ຺ມຣໍສິ. ເອວໍ ວິນຍສາຄໂຣ, ປຸຓ຺ຑຣີກມິວ ປຸຓ຺ຑຣີໂກ, ສມໂຓ ຈ ໂສ ປຸຓ຺ຑຣີໂກ ຈາຕິ ສມຓປຸຓ຺ຑຣີໂກ, ສມຓປທຸໂມ. ຈນ຺ໂທ ວິຍ ຈນ຺ໂທ, ມຸຂຎ຺ຈ ຕໍ ຈນ຺ໂທ ຈາຕິ ມຸຂຈນ຺ໂທ. ເອວໍ ມຸຂປທຸມໍ ອິຈ຺ຈາທິ.
ສມ຺ຠາວນາປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ – ຘມ຺ໂມ ອິຕິ ພຸທ຺ຘິ ຘມ຺ມພຸທ຺ຘິ. ເອວໍ ຘມ຺ມສຎ຺ຎາ, ຘມ຺ມສງ຺ຂາໂຕ, ຘມ຺ມສມ຺ມໂຕ, ປາຓສຎ຺ຎິຕາ, ອສຸຠສຎ຺ຎາ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ຘາຕຸສຎ຺ຎາ, ຘີຕຸສຎ຺ຎາ, ອຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ອຕ຺ຖິສຎ຺ຎາ, ອຕ຺ຕທິຏ຺ຐິ ອິຈ຺ຈາທິ.
ອວຘາຣຓປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ – ຄຸໂຓ ເອວ ຘນໍ ຄຸຓຘນໍ. ເອວໍ ສທ຺ຘາຘນໍ, ສີລຘນໍ, ປຎ຺ຎາຘນໍ, ຈກ຺ຂຸ ເອວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ເອວໍ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ, ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ, ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣໍ, ຣູປາຣມ຺ມຓມິຈ຺ຈາທິ.
ນນິປາຕປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ – ນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ອຕ຺ເຖ ກມ຺ມຘາຣຍສມາເສ, ວິຠຕ຺ຕິໂລປາທິມ຺ຫິ ຈ ກເຕ –
‘‘ອຸເຠ ຕປ຺ປຸຣິສາ’’ຕິ ຕປ຺ປຸຣິສສຎ຺ຎາ.
໓໔໔. ອຕ຺ຕໍ ນສ຺ສ ຕປ຺ປຸຣິເສ.
ນສ຺ສ ນິປາຕປທສ຺ສ ຕປ຺ປຸຣິເສ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ປເຣ ສພ຺ພສ຺ເສວ ອຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕປ຺ປຸຣິເສກເທສຕ຺ຕາ ຕປ຺ປຸຣິໂສ, ອພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.
ນ ນິເສໂຘ ສໂຕ ຍຸຕ຺ໂຕ,
ເທສາທິນິຍມໍ ວິນາ;
ອສໂຕ ຈາຜໂລ ຕສ຺ມາ,
ກຖມພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ເຈ?
ນິເສຘຕ຺ຖານຸວາເທນ, ປຏິເສຘວິຘິ ກ຺ວຈິ;
ປຣສ຺ສ ມິຈ຺ຉາຎາຓຕ຺ຕາ-ຂ຺ຍາປນາໂຍປປຊ຺ຊເຕ.
ທຸວິໂຘ ຈສ຺ສຕ຺ໂຖ ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສຘປຣິຍຸທາສວເສນ.
ຕຕ຺ຖ ໂຍ ‘‘ອສູຣິຍປສ຺ສາ ຣາຊທາຣາ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖສ຺ສ ສພ຺ພຖາ ອຠາວໍ ທີເປຕິ, ໂສ ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສຘວາຈີ ນາມ. ໂຍ ປນ ‘‘ອພ຺ຣາຫ຺ມຓ ອມນຸສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖໍ ປຣິຍຸທາສິຕ຺ວາ ຕໍສທິເສ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ກາຣິຍໍ ປຏິປາທຍຕິ, ໂສ ປຣິຍຸທາສວາຈີ ນາມ.
ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ
‘‘ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສຘສ຺ສ, ລກ຺ຂຓໍ ວຕ຺ຖຸນຕ຺ຖິຕາ;
ວຕ຺ຖຸໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວຸຕ຺ຕິ, ປຣິຍຸທາສລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ.
ນນ຺ເວວໍ ສນ຺ເຕປິ ‘‘ອພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິອາທີສຸ ກຖມຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖປ຺ປຘານຕາ ສິຍາຕິ?
ວຸຈ຺ຈເຕ – ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິສທ຺ທານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິອຕ຺ຖສ຺ເສວ ຕໍສທິສາທິອຕ຺ຖສ຺ສາປິ ວາຈກຕ຺ຕາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິສທ຺ທາ ຫິ ເກວລາພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິອຕ຺ເຖສ຺ເວວ ປາກຏາ, ຠູສທ຺ໂທ ວິຍສຕ຺ຕາຍໍ, ຍທາ ເຕ ປນ ອຎ຺ເຎນ ສທິສາທິວາຈເກນ ນອິຕິ ນິປາເຕນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕທາ ຕໍສທິສຕທຎ຺ຎຕພ຺ພິຣຸທ຺ຘຕທຠາເວສຸປິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຠູສທ຺ໂທ ວິຍ ອນ຺ວຠິຍາທິໂຍເຄ ອນຸຠວນອຠິຠວນາທີສຸ, ຕສ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖໂຊຕໂກເຍເວຕ຺ຖ ນອິຕິ ນິປາໂຕຕິ ນ ໂທໂສ, ເຕນ ອພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສທິໂສຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອມນຸສ຺ໂສ, ອສ຺ສມໂຓ.
ອຎ຺ຎຕ຺ເຖ – ນ ພ຺ຍາກຕາ ອພ຺ຍາກຕາ, ອສໍກິລິຏ຺ຐາ, ອປຣິຍາປນ຺ນາ.
ວິຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖ – ນ ກຸສລາ ອກຸສລາ, ກຸສລປຏິປກ຺ຂາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ອໂລໂຠ, ອມິຕ຺ໂຕ.
ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສເຘ – ນ ກຕ຺ວາ ອກຕ຺ວາ, ອກາຕຸນ ປຸຎ຺ຎໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ.
‘‘ນສ຺ສ, ຕປ຺ປຸຣິເສ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໕. ສເຣ ອນ.
ນອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ຕປ຺ປຸຣິເສ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ອນ ໂຫຕິ ສເຣ ປເຣ.
ນ ອສ຺ໂສ ອນສ຺ໂສ, ນ ອຣິໂຍ ອນຣິໂຍ. ເອວໍ ອນິສ຺ສໂຣ, ອນິຏ຺ໂຐ, ອນຸປວາໂທ, ນ ອາທາຍ ອນາທາຍ, ອໂນໂລເກຕ຺ວາ ອິຈ຺ຈາທິ.
ກຸປຸພ຺ພປໂທ ຍຖາ – ກຸຈ຺ຉິຕມນ຺ນນ຺ຕິ ນິຈ຺ຈສມາສຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎປເທນ ວິຄ຺ຄໂຫ, ກມ຺ມຘາຣຍສມາເສ ກເຕ –
‘‘ຕປ຺ປຸຣິເສ, ສເຣ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໖. ກທທ ກຸສ຺ສ.
ກຸອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ນິປາຕສ຺ສ ຕປ຺ປຸຣິເສ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ກທ ໂຫຕິ ສເຣ ປເຣ. ກທນ຺ນໍ. ເອວໍ ກທສນໍ.
ສເຣຕິ ກິໍ? ກຸທາຣາ, ກຸປຸຕ຺ຕາ, ກຸທາສາ, ກຸທິຏ຺ຐິ.
‘‘ກຸສ຺ສາ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໗. ກາປ຺ປຕ຺ເຖສຸ ຈ.
ກຸອິຈ຺ເຈຕສ຺ສ ອປ຺ປຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕມານສ຺ສ ກາ ໂຫຕິ ຕປ຺ປຸຣິເສ ອຸຕ຺ຕຣປເທ ປເຣ. ພຫຸວຈນຸຈ຺ຈາຣຓໂຕ ກຸຈ຺ຉິຕຕ຺ເຖ ຈ ກ຺ວຈິ ຕປ຺ປຸຣິເສ. ອປ຺ປກໍ ລວຓໍ ກາລວຓໍ. ເອວໍ ກາປຸປ຺ຜໍ, ກຸຈ຺ຉິໂຕ ປຸຣິໂສ ກາປຸຣິໂສ, ກຸປຸຣິໂສ ວາ.
ປາທິປຸພ຺ພປໂທ ຈ ນິຈ຺ຈສມາໂສວ, ປຘານໍ ວຈນໍ ປາວຈນໍ, ຠຸສໍ ວທ຺ຘໍ ປວທ຺ຘໍ, ສຣີຣໍ, ສມໍ, ສມ຺ມາ ວາ ອາຘານໍ ສມາຘານໍ, ວິວິຘາ ມຕິ ວິມຕິ, ວິວິໂຘ ກປ຺ໂປ ວິກປ຺ໂປ, ວິສິຏ຺ໂຐ ວາ ກປ຺ໂປ ວິກປ຺ໂປ, ອຘິໂກ ເທໂວ ອຕິເທໂວ. ເອວໍ ອຘິເທໂວ, ອຘິສີລໍ, ສຸນ຺ທໂຣ ຄນ຺ໂຘ ສຸຄນ຺ໂຘ, ກຸຈ຺ຉິໂຕ ຄນ຺ໂຘ ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ, ໂສຠນໍ ກຕໍ ສຸກຕໍ, ອໂສຠນໍ ກຕໍ ທຸກ຺ກຏໍ ອິຈ຺ຈາທິ.
ເຍ ອິຘ ອວິຫິຕລກ຺ຂຓາ ນາມນິປາໂຕປສຄ຺ຄາ, ເຕສໍ ‘‘ນາມານໍ ສມາໂສ’’ຕິ ໂຍຄວິຠາເຄນ ສມາໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍຖາ – ອປຸນເຄຍ຺ຍາ ຄາຖາ, ອຈນ຺ທມຸລ຺ໂລກິການິ ມຸຂານິ, ອສ຺ສທ຺ຘໂຠຊີ, ອລວຓໂຠຊີຕິອາທີສຸ ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ຖຕ຺ຕາ ນາຎ຺ເຎນ ສມາໂສ.
ຕຖາ ທິຏ຺ໂຐ ປຸພ຺ພນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ ຕຖາຄຕໍ. ເອວໍ ສຸຕປຸພ຺ໂພ ຘມ຺ມໍ, ຄຕປຸພ຺ໂພ ມຄ຺ຄໍ, ກມ຺ມນິ ທິຏ຺ຐາ ປຸພ຺ພນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພາ ເທວາ ເຕນ. ເອວໍ ສຸຕປຸພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ຄຕປຸພ຺ພາ ທິສາ, ປຫາໂຣ, ປຣາຠໂວ, ວິຫາໂຣ, ອາຫາໂຣ, ອຸປຫາໂຣ ອິຈ຺ຈາທິ.
ກມ຺ມຘາຣຍສມາໂສ.
ທິຄຸສມາສ
ອຖ ທິຄຸສມາໂສ ວຸຈ຺ຈເຕ.
ຕໂຍ ໂລກາ ສມາຫຏາ ຈິຕ຺ເຕນ ສມ຺ປິຓ຺ຑິຕາ, ຕິຓ຺ຓໍ ໂລການໍ ສມາຫາໂຣຕິ ວາ ອຕ຺ເຖ –
‘‘ນາມານໍ ສມາໂສ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຕ຺ຕມາເນ ‘‘ທ຺ວິປເທ’’ຕິອາທິນາ ກມ຺ມຘາຣຍສມາໂສ, ຕໂຕ ສມາສສຎ຺ຎາຍໍ, ວິຠຕ຺ຕິໂລເປ, ປກຕິຠາເວ ຈ ກເຕ –
‘‘ກມ຺ມຘາຣໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໘. ສງ຺ຂ຺ຍາປຸພ຺ໂພ ທິຄຸ.
ສງ຺ຂ຺ຍາປຸພ຺ໂພ ກມ຺ມຘາຣຍສມາໂສ ທິຄຸສຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ.
ທ຺ເວ ຄາໂວ ທິຄຸ, ທິຄຸສທິສຕ຺ຕາ ອຍມ຺ປິ ສມາໂສ ທິຄູຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຖ ວາ ສງ຺ຂ຺ຍາປຸພ຺ພຕ຺ຕນປຸໍສເກກຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕຫິ ທ຺ວີຫິ ລກ຺ຂເຓຫິ ຄໂຕ ອວຄໂຕຕິ ທິຄູຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ທ຺ວີຫິ ວາ ລກ຺ຂເຓຫິ ຄຈ຺ຉຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ທິຄຸ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ສງ຺ຂ຺ຍາປຸພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສງ຺ຂ຺ຍາສທ຺ທສ຺ເສວ ປຸພ຺ພນິປາໂຕ, ‘‘ອຸເຠ ຕປ຺ປຸຣິສາ’’ຕິ ຕປ຺ປຸຣິສສຎ຺ຎາ.
‘‘ນປຸໍສກລິງ຺ໂຄ’’ຕິ ວຕ຺ຕເຕ.
໓໔໙. ທິຄຸສ຺ເສກຕ຺ຕໍ.
ທິຄຸສ຺ສ ສມາສສ຺ສ ເອກຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕ຺ຕຎ຺ຈ.
ສມາຫາຣທິຄຸສ຺ເສຕໍ ຄຫຓໍ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຕ຺ເຖກວຈນເມວ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປນ ພຫຸວຈນມ຺ປິ, ນາມພ຺ຍປເທສສ຺ຍາທ຺ຍຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອມາເທສາທິ.
ຕິໂລກໍ, ເຫ ຕິໂລກ, ຕິໂລກໍ, ຕິໂລເກນ, ຕິໂລກສ຺ສ, ຕິໂລກາ ຕິໂລກສ຺ມາ ຕິໂລກມ຺ຫາ, ຕິໂລກສ຺ສ, ຕິໂລເກ ຕິໂລກມ຺ຫິ ຕິໂລກສ຺ມິໍ.
ເອວໍ ຕໂຍ ທຓ຺ຑາ ຕິທຓ຺ຑໍ, ຕີຓິ ມລານິ ສມາຫຏານິ, ຕິຓ຺ຓໍ ມລານໍ ສມາຫາໂຣຕິ ວາ ຕິມລໍ, ຕິລກ຺ຂຓໍ, ຈຕຸສ຺ສຈ຺ຈໍ, ຈຕສ຺ໂສ ທິສາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ, ‘‘ສໂຣ ຣສ຺ໂສ ນປຸໍສເກ’’ຕິ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທໍ, ສຬາຍຕນໍ, ສຕ຺ຕາຫໍ, ອຏ຺ຐສີລໍ, ນວໂລກຸຕ຺ຕຣໍ, ທສສີລໍ, ສຕໂຍຊນໍ.
ຕຖາ – ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິໂຍ ທ຺ວິຣຕ຺ຕໍ, ຕິສ຺ໂສ ຣຕ຺ຕິໂຍ ຕິຣຕ຺ຕໍ, ທ຺ເວ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ທ຺ວງ຺ຄຸລໍ, ສຕ຺ຕ ໂຄທາວຣິໂຍ, ຕາສໍ ສມາຫາໂຣຕິ ວາ ສຕ຺ຕໂຄທາວຣໍ.
ເອຕ຺ຖ ຈ ຣຕ຺ຕິ ອງ຺ຄຸລິ ໂຄທາວຣີນມນ຺ຕສ຺ສ –
໓໕໐. ກ຺ວຈິ ສມາສນ຺ຕຄຕານມກາຣນ຺ໂຕ.
ຣາຊາທິຄຓສ຺ເສຕໍ ຄຫຓໍ, ເຕນ ສມາສນ຺ຕຄຕານໍ ຣາຊາທີນໍ ນາມານໍ ອນ຺ໂຕ ກ຺ວຈິ ອກາໂຣ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຣຄ຺ຄຫເຓນ ພຫຸພ຺ພີຫາທິມ຺ຫິ ສມາສນ຺ເຕ ກ຺ວຈິ ກປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ສຸຣຠິ ສຸ ທຸ ປູຕີຫິ ຄນ຺ຘນ຺ຕສ຺ສິກາໂຣ ຈ.
ອຖ ວາ ອ ຈ ໂກ ຈ ອກາ, ຣກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ, ເຕນ ກ຺ວຈິ ສມາສນ຺ຕຄຕານມນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອ ກ ອິຈ຺ເຈເຕ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ປຎ຺ຈ ຄາໂວ ສມາຫຏາຕິ ອຕ຺ເຖ ສມາສາທິໍ ກຕ຺ວາ ສມາສນ຺ເຕ ອປ຺ປຈ຺ຈເຍ, ‘‘ໂອ ສເຣ ຈາ’’ຕິ ອວາເທເສ ຈ ກເຕ ‘‘ປຎ຺ຈຄວ’’ນ຺ຕິອາທິ ຈ ສິຊ຺ຌຕິ. ‘‘ທ຺ວິຣຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ປນ ອປ຺ປຈ຺ຈເຍ ກເຕ ປຸພ຺ພສຣສ຺ສ ‘‘ສຣໂລໂປ’’ຕິອາທິນາ ໂລໂປ.
ອສມາຫາຣທິຄຸ ຍຖາ – ເອໂກ ຈ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈາຕິ ເອກປຸຄ຺ຄໂລ. ເອວໍ ເອກຘມ຺ໂມ, ເອກປຸຕ຺ໂຕ, ຕໂຍ ຠວາ ຕິຠວາ, ຈຕສ຺ໂສ ທິສາ ຈຕຸທ຺ທິສາ, ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬານິ ອິຈ຺ຈາທິ.
ທິຄຸສມາໂສ.
ຕປ຺ປຸຣິສສມາສ
ອຖ ຕປ຺ປຸຣິສສມາໂສ ວຸຈ຺ຈເຕ.