໒. ອສໍ

ອພ຺ຍຍນ຺ຕິ ຍທຎ຺ເຎສໍ ປສິທ຺ຘນ຺ຕິ ລິງ຺ຄວຈນເຠເທປິ ພ຺ຍຍຣຫິຕຕ຺ຕາ ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕານໍ ປເຣຫິ ອພ຺ຍຍສຎ຺ຎາກຣຓໂຕ ອພ຺ຍຍນ຺ຕິ ປເຣສໍ ປສິທ຺ຘໍ, ເຕສນ຺ຕ຺ວຍໍ ສມາໂສ ອພ຺ຍຍຕ຺ຖປຸພ຺ພງ຺ຄມຕ຺ຕາ ອນພ຺ຍຍໍ ອພ຺ຍຍມ຺ຠວຕີຕິ ອພ຺ຍຍີຠາໂວ ປສິທ຺ໂຘ, ອສງ຺ຂ຺ຍສ຺ສ ສຸຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ເສວ ວິຠຕ຺ຍຕ຺ຖາທໂຍ ວິສຍຠາເວນ ວິເສສນານີຕິ ວິຎ຺ຎາຍນ຺ຕີຕ຺ຍາຫ- ‘ອສງ຺ຂ຺ເຍ’ຈ຺ຈາທິ, ອິມິນາ ເນເມສມາສຕ຺ຖາຕິ ທີເປຕິ.

ຕາວສທ຺ທສ຺ສ ກມວຸຕ຺ຕິຍໍ ໂຍ-ຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຊ຺ຊເຕ ຕມາຫ- ‘ວິຠຕ຺ຍ’ຈ຺ຈາທິ, ວິຠຕ຺ຍຕ຺ເຖ ອຸທາຫຣິຕ຺ວາຕິ ວິຠຕ຺ຍຕ຺ຖວິສເຍ ວຕ຺ຕມານສ຺ສາສງ຺ຂ຺ຍສ຺ສ ອິຕ຺ຖິສທ຺ເທນ ສມາສມຘິຕ຺ຖີຕິ ອຸວາຫຣິຕ຺ວາ, ນິຈ຺ຈຍມາສານ ມວິຄ຺ຄໂຫ, ອສກປທວິຄ຺ຄໂຫ ວາ ຍຸຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ຎຖາ ອນິຈ຺ຈຕາປຕ຺ຕີຕ຺ຍາຫ- ‘ນິຈ຺ຈສມາສຕ຺ຕາ’ອິຈ຺ຈາທິ.

ອສກປເທນ ອນຕ຺ຕນິຍປເທນ ອຎ຺ຎປເທນ ວິຄ຺ຄໂຫ ອສກປທວິຄ຺ຄໂຫ, ເຕນ, ເອຕ຺ຖ ຫິ ຍຖາ ກຸມ຺ຠສ຺ສ ສມີປໍຕ຺ຍຎ຺ຎປທວາກ຺ເຍ ສມີປ ສທ຺ເທນຸປສທ຺ທວຈນີຍສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປສທ຺ໂທ ນປ຺ປຍຸຊ຺ຊເຕ, ຍຖາ ອິຕ຺ຖີ ສູຕິ ເອຕ຺ຖາຘິສທ຺ທວຈນີຍສ຺ສາ (ຘາ)ຣຕ຺ຖສ຺ສ ສຕ຺ຕມິຍາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນາຘິສທ຺ໂທຕິ ‘ອິຕ຺ຖີສູ’ຕິ ອຎ຺ຎປທວາກ຺ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ກຖາປວຕ຺ຕາຕິ ຕ຺ວາເຘຍ຺ໂຍ ປທສ຺ສນໍ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ໂຖນ຺ເນຍໍ, ອສກປທວິຄ຺ຄເຫນາຕ຺ໂຖວ ວຸຕ຺ໂຕ,

ອຘິສທ຺ທສ຺ສ ປນ ປຸຣໂຕວຏ຺ຐິຕສ຺ສາຘາເຣ ວຕ຺ຕມານສ຺ສ ຕໍສມານາຘິກຣເຓນ ສຕ຺ຕມ຺ຍນ຺ເຕນິຕ຺ຖິສທ຺ເທນ ສຫ ສມາໂສຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ອຘິສທ຺ໂທ’ຈ຺ຈາທິ.

ສ຺ຍາທິໂລໂປຕິ ອຘິສທ຺ທໂຕ ອິຕ຺ຖິສທ຺ທໂຕ ຈ ປເຣສໍ ສຕ຺ຕມີ ພຫຸວຈນານໍ ໂລໂປຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕ (ຠາວ) ສມ຺ປຕ຺ຕີຕິ ສຣີຣສມ຺ປຕ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ທສ຺ສ ສຣີຣໍ ອຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ- ‘ພ຺ຣຫ຺ມໍ ສຣີຣນ຺ຕິ, ກຕ຺ຖຈີ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖປ຺ປຘານຕ຺ຕາວາສງ຺ຂ຺ຍສມາສສ຺ສ ‘ສມ຺ປນ຺ນໍ ພ຺ຣຫ຺ມ’ນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ.

ສມາສວິຠຕ຺ຕິຍາຕິ ສມາສໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນວິຠຕ຺ຕິຍາ, ສກໂລ ປເທສສກໂລ, ປຣິຄ຺ຄຫາເປກ຺ຂາຕິ ອຠ຺ຍຸປຄມາເປກ຺ຂາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອຠ຺ຍຸປຄເມປິ ຫິ ປຣິຄ຺ຄຫສທ຺ໂທ–

ສປເຖ ປຣິວາເຣ ຈ, ມູລາຠ຺ຍຸປຄເມສຸ ຈ;

ຣວິມ຺ຫິ ຣາຫຸຄຫິເຕ, ທາເຣສຸ ຈ ປຣິຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ນິຆຓ຺ຏຸ.

ສກລສ຺ສ ຠາໂວ ສາກລ຺ຍໍ-ສກລສທ຺ທປ຺ປວຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປນ ນິສ຺ເສສ [ມຕນິສ຺ເສສ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ຄ຺ຄຫຓາ ປຸຖຸ ຠວຕີຕ຺ຍາຫ- ‘ອເສສຄ຺ຄຫຓ’ນ຺ຕິ, ຕິຓານໍ ສາກລ຺ຍນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ, ຕິຓສທ຺ເທນ ຫິ ຕິຓສຫິຕານິ ຄຫິຕານິ, ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ພ຺ຍຕິເຣກນເຍ- ‘ຕໍ ສພ຺ພໍ ຕິຓສຫິຕມຊ຺ໂຌ- ຫຣຕີ’ຕິ, ສຕິຓມຊ຺ໂຌຫຣຕີເຕຕ຺ຖາຘິປ຺ປາຍຕ຺ຖ ມາຫ-‘ຍາວາ’ຕິອາທິ.

ຕິຓສທ຺ໂທ ອຸປລກ຺ຂຓໍ ເສສາ-ນຊ຺ໂຌຫາຣິຍານໍ, ເຕນາຫ ‘ຕິຓາທິກມ຺ປີ’ຕິ. ປຣິຄ຺ຄຫາເປກ຺ຂາຍນ຺ຕຠູຕສ຺ສ ຄຫຓຕ຺ຖໍ ‘‘ອພ຺ຍຍໍ ວິຠຕ຺ຕິສມີປາ’’ທິສຸຕ຺ເຕ ‘ສາຄ຺ຍຘີເຕ’ຕິ ນິປ຺ຜາທນຕ຺ຖມນ຺ຕວຈນ ມຸທາຫຕມ຺ປາຓິນິນາ, ຕມ຺ປິ ສາກລ຺ເຍເຍວາຫຣິຕຸໍ [ສາກລ຺ເລໂນທາຫຣິຕຸໍ] ສາຄ຺ຍຘີເຕຕ຺ຍູທາຫຏນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ຕໂຕ’ຕ຺ຍາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕໂຕຕິ ຍໂຕ ສກລສກເລ ນ ວຕ຺ຕຕິ, ປຣິຄ຺ຄຫາເປກ຺ຂາຍ ສມຕ຺ຕິຍາ ອນ຺ຕໂຕ ສກາສາ ສາກລ຺ຍໍ ນ ຠິຊ຺ຊເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສມຕ຺ຖິຍມ຺ປິ ອນ຺ເຕ ອຸທາຫຣຓນ຺ຕິ ເສໂສ.

ອຄ຺ຄິປຣິຍນ຺ຕນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິອຕ຺ໂຖ ຄນ຺ໂຖ ຕາທຕ຺ຖິຍາ ອຄ຺ຄິ, ໂສປຣິຍນ຺ໂຕ-ສ຺ສ ອຊ຺ເຌຍສ຺ສາຕິ ອຄ຺ຄິປຣິຍນ຺ຕໍ, ຍຕ຺ຕກສ຺ສາຊ຺ເຌຍສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄໂຫ, ຕສ຺ສ ອຄ຺ຄິ ປຣິຍນ຺ໂຕ, ອຄ຺ຄິນາ ປຣິຍນ຺ຕຠູເຕນ ສຫິໂຕ ສກໂລຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ, ອຄ຺ຄິໂນ ສາກລ຺ຍນ຺ຕິ ວາ.

ສທ຺ທິການນ຺ຕິ ພ຺ຍາກຣຓຎ຺ຎູນໍ. ອຕ຺ຖາຠາເວອິຕ຺ຍຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ ອິຕເຣຕຣາຠາເວ ຘມ຺ມາຠາເວ ຈ ມາ ສິຍາຕິ, ອໂຕເຍວ ໂຈຈ຺ຈເຕ ‘ອເຖຕເຣຕຣາຠາເວ’ອິຈ຺ຈາທິ, ອິຕຣສ຺ມິໍ ອິຕຣສ຺ສ ອຠາໂວ ອິຕເຣຕຣາຠາໂວ, ໂຄ ອສ຺ໂສ ນ ຠວຕີຕິ ຫິ ອຕ຺ຖນ຺ຕຣຕ຺ຕໍ ນິເສຘີຍເຕ, ນ ວຕ຺ຖຸຠາໂວ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນ ຠວຕີຕ຺ຍຕ຺ຣປິພ຺ຣາຫ຺ມຓຕ຺ຕຘມ຺ໂມ ນິເສຘີຍເຕ, ນ ວຕ຺ຖຸຠາໂວ, ປຣຕ຺ຕາຕິອາທິນາ ວິປ຺ປຏິເສຘ ວິສຍມາຫ.

ອຕິກ຺ກມາຠາເວຕີ ເອຕ຺ຖ ອຕິກ຺ກມາຕິ ປຎ຺ຈມິຍາ ອສມາສນິທ຺ເທໂສຕິ ອາຫ- ‘ອຕິກ຺ກມາ’ຕິ, ນ ປນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຈ຺ຉາຕິ ອິມິນາ ອຕິກ຺ກມາຠາໂວ ນາມ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ອຠາໂວຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ນິຕ຺ຕິຓນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖປ຺ປຘາໂນ-ສງ຺ຂ຺ຍສມາໂສ. ສມ຺ປຕິສທ຺ທສ຺ສ ສາມຎ຺ຎວຈນຕ຺ເຕປິ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ ກາລໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ- ‘ອຸປໂຠຄສ຺ເສ’’ຈ຺ຈາທິ, ອຸປໂຠໂຄ ກມ຺ມສາຘໂນ ລຫຸປາວຸຣຓສ຺ສ ນາຍມຸປໂຠຄກາໂລຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ, (ອຕິ) ລຫຸປາວຸຣຓນ຺ຕິ ຣູປສິທ຺ຘີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ລຫຸປາວຸຣຓສ຺ສາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ໂຍຄ຺ຄໍ ຣູປນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄເຫ ອນຸຣູປໍ, ນນຸ ຈາຕ຺ຣ ນິຈ຺ຈສມາສຕ຺ຕາສປທວິຄ຺ຄເຫນ ຠວິຕພ຺ພໍຕ຺ຍາສງ຺ກິຍາຫ-‘ວິຈ຺ຉາຍ’ມິຈ຺ຈາທິ, ອນຸສທ຺ເທນ ຫິ ໂຍເຄ ວິຈ຺ຉາຍໍ ‘‘ອນຸນາ’’ຕິ (໒-໑໐) ທຸຕິຍາ ວິຘີຍເຕ, ວາກ຺ເຍເຍວາສ຺ສ ຈ ປໂຍໂຄ ນາຎ຺ຎຕ຺ເຣຕິ ວາກ຺ຍມ຺ປິ ຠວຕີຕິ ມຎ຺ຎເຕ. ສກິຂີຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ອກາເລ ສກຕ຺ເຖ’’ຕິ (໓-໘໑) ສຫສ຺ສ ໂສ.

ສທິໂສ ກິຂິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຂິຍາ ປສິທ຺ຘຠູຕາຍ ສາຘິຍສ຺ສ ສາຘນຠາເວນ ຄຫິຕາຍ ສຘມ຺ມຕ຺ເຕນ ໂກຈິ ສາຘິໂຍ ສທິໂສຕິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ກິມິຘ ສທິໂສ ອປ຺ປຘານໍ [ປຘານເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ] ຕຖາ ສຕິ ປຸປ຺ປປທຕ຺ຖປ຺ປຘາເນນາສງ຺ຂ຺ຍສມາເສນ ສກິຂີຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ-‘ນນຸເຈ’ຕ຺ຍາທິ, ກິຂິຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ເຘ ຉຏ຺ຐີ, ເອຕ຺ຖ ປນ ສທິສຕ຺ຕສ຺ສ ກິຂີຍາ-ປ຺ປຏິພທ຺ຘຕ຺ຕາປ຺ປຘານຕ຺ຕໍ. ເນຕທຕ຺ຖີຕິອາທິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ໂຈທນໍ ປຣິຫຣຕິ.

ຍຖາ ເທວທຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທິ ສມາໂສ ຠເວຍ຺ຍ, ເທວທຕ຺ເຕນ ສທິໂສ ຍຖາເທວທຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠເວຍ຺ຍ, ປຏິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ປນ (ນ) ສມາໂສຕິ, ກິຂີຕິ ມກ຺ກຏສ຺ສາຠິຘານໍ. ເຊຏ຺ຐານຸກ຺ກເມນາຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນຸເຊຏ຺ຐນ຺ຕິ ຕຕິຍນ຺ຕຕາ ຄມ຺ຍເຕ. ຈກ຺ເກນ ຍຸຄປທິ ສຈກ຺ກໍ.