໑໒. ນຎ

ເອຕ຺ເຖວາຕິ ‘‘ຏ ນຎ຺ສ຺ສ’’ອິຕິ (໓-໗໔) ສຸຕ຺ເຕເອວ. ປາມນປຸຕ຺ໂຕຕິປາມາ ກຸຏ຺ຐວິເສໂສ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປາມສທ຺ທາ ‘‘ທິສ຺ສນ຺ຕຎ຺ເຎປິ ປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ (໔-໑໒໐) ນປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ປາມນສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ, ຍທິ ເຫຕ຺ຖ ຎກາໂຣ ວິເສສນຕ຺ໂຖ ນ ກຣີເຍຖ, ຕທາ ‘‘ຏ ນສ຺ສາ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ກຣີເຍຖ, ຕຖາ ຈ ສຕ຺ຍຸຕ຺ຕຣປເທ ປຣໂຕ ປາມນສທ຺ເທ ນກາຣສ຺ສາປິ ໂຏ

ສິຍາຕິ ຠາໂວ, ນນຸ ຈິຫ ສມາສວິຘິມ຺ຫິ ຎ ກາໂຣຈ຺ຈາຣຓາ ຎ ໂລປ ຣຫິຕສ຺ສ ສມາໂສ ນ ຠວຕີຕິ ວຕ຺ຕຸມຸຈິຕໍ, ນ ຕຸ ‘‘ຏ ນຎ຺ສ຺ສາ’’ຕິ ວິເສສນຕ຺ໂຖຕິ [ຎ຺ຎກາໂຣ ເອຕ຺ໂຖວ ວິເສສນຕ຺ໂຖ, ຕິ ຠວິຕພ຺ພ] ສຈ຺ຈໍ, ກິນ຺ຕ຺ວິຫ ສມາສວິຘິມ຺ຫິ ຎ ກາຣສ຺ສ ພ຺ຍວຈ຺ຉຊ຺ຊໍ ນ ທິສ຺ສເຕ.

ປຣິຍຸທາສວຸຕ຺ຕີຕິ ປຣິ ຕຸລິຕມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ ນິເສຘນີຍສ຺ສ ອສນໍ ເຂປນໍ ວຊ຺ຊນໍ ປຣິຍຸທາໂສ, ເຕນ ປຣິຍຸທາເສນ ວິສິຏ຺ເຐ-ຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ຕິ ອສ຺ເສຕິ ປຣິຍຸທາສວຸຕ຺ຕິ, ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສຘວຸຕ຺ຕີຕິ ປຏິເສຘນີຍເມວ ປສຊ຺ຊ ປຕ຺ວາ ຕໍສທິສມນເປກ຺ຂິຍ ນິເສໂຘ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕິ ອສ຺ເສຕິ ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສຘ ວຸຕ຺ຕິ.

ຍຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຎ຺ໂຎວ ຠວຕີຕ຺ເຍວໍ ວາກ຺ເຍນາຕ຺ຖນ຺ຕຣວິຘານາ ວິຘິໂນ ປຘານຕ຺ຕໍ, ອຕ຺ຖນ຺ຕຣວິຘານສາມຕ຺ຖິເຍເນວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຏິເສໂຘ ປຕີຍເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ [ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສາ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ນິວຕ຺ຕເນ ຕທເປກ຺ຂາຍາຎ຺ຎສ຺ສ ວິຘານໂຍຄໂຕ ສກປເທນ ນຎ຺ຂ຺ເຍນ ວິຘິຠາຄີ ນ ວຸຈ຺ຈເຕ, ກິຎ຺ຈຣຫິ ອຎ຺ຎສທ຺ເທນ… ປຣິຍຸທາສນິສ຺ສຍິໂນຎ຺ຎສທ຺ທສ຺ເສວ ວາກ຺ເຍ ປໂຍຄໂຕ’ ອຎ຺ໂຎ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’ຕິ, ນຎ຺ສ຺ສຈ ສ຺ຍາທ຺ຍນ຺ເຕນ ສາມຕ຺ຖິຍໍ, ນ ຕ຺ຍາທ຺ຍນ຺ເຕເນຕ຺ເຍກວາກ຺ຍຕາ… ອຎ຺ໂຎ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຣິຍຸທາສວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ.

ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສເຘຕຸ ປຏິເສຘສ຺ສ ປຘານຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນ ຠວຕີຕິ ວາກ຺ເຍນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຏິເສໂຘ ວິຘິ ອຕ຺ຖຄມ຺ໂມ ວາກ຺ຍເຠໂທ, ສກປເທນ ຈ ນຎ຺ຂ຺ເຍນ ປຏິເສຘຠາຄິວາຈີ ສມ຺ພຊ຺ຌເຕ. ໂກ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຎ຺ໂຎຕິ ອາຫ- ‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓຕ຺ຕານຊ຺ຌາສິໂຕ’ຈ຺ຈາທິ.

ອິຕຣສ຺ມິນ຺ຕິ ປສຊ຺ຊປ຺ປຏິເສເປກ຺ເຂ, ເກນຈິ ສໍສຍນິມິຕ຺ເຕນາຕິ ອຸປວີຕທສ຺ສນາທິນາ ເກນຈິ ສໍສຍກາຣເຓນ, ສພ຺ພມ຺ປິ ປທໍ ສກຕ຺ເຖ ປໂຍຄມ຺ປຕິ ຎາຓມເປກ຺ຂເຕ, ຕຎ຺ຈ ຎາຓໍ ທ຺ວິຘາ ສມ຺ມາຎາຓໍ ມິຈ຺ຉາ ຎາຓຎ຺ຈ. ອຸຠຍມ຺ເປຕພ຺ຣາຫ຺ມຓສທ຺ທໍ ປວຕ຺ຕຍຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາຎາຓ ປຸພ຺ພເກ ອພ຺ຣາຫ຺ມຓສທ຺ທປ຺ປໂຍເຄ ນຕ຺ຖິ ນຎ຺ສ຺ສ ພ຺ຍາປາໂຣ, ນ ຫິ ຕຕ຺ຖ ເຕນ ກິຎ຺ຈິ ກຣີຍຕິ. ມິຈ຺ຉາຎາຓປຸພ຺ພເກ ຕຸ ວິຊ຺ຊເຕ ຕສ຺ສ ພ຺ຍາປາ ໂຣ ຕຕ຺ຖ ຫິ ເຕນ ມິຈ຺ຉາຎາຓປ຺ປຠວຕາ ປຣສ຺ສາຂ຺ຍາຍເຕ, ມິຈ຺ຉາຎາຓໍ ເຈນ຺ທ຺ຣິຍເຫຕຸກໍ, ວິນາ ສທິສຕ຺ຕໍ ນ ຠວຕີຕິ ປຏິເສເຘ ສຕິ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖສທິໂສ ສມາສຕ຺ໂຖ ຊາຍເຕຈ຺ຈາຫ- ‘ຕຕ຺ຖ ສທິສຕ຺ຕໍ ວິເນ’ຈ຺ຈາທິ. ຣຊ຺ຊຸຍໍ ຫິ ສປ຺ປພຸທ຺ຘິ ສທິສຕ຺ຕາ.

ປໂຍຄສາມຕ຺ຖິຍາເຈຕິ ອພ຺ຣາຫ຺ມຓມານເຍຈ຺ຈາທິປໂຍຄສາມຕ຺ຖິຍາ ຈ. ເອວມ຺ມຎ຺ຎເຕ- ‘‘ຍທ຺ຍຕ຺ຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຕ຺ຕສ຺ສານຍນໍ ສິຍາ ປຸພ຺ພປທສ຺ສຸຈ຺ຈາຣຓມນຕ຺ຖກໍ ສິຍາ, ອຖ ນ ກສ຺ສຈິ ອານຍນໍ ເອວມ຺ປິ ສພ຺ພສ຺ເສວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສທ຺ທສ຺ສານຕ຺ຖກຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ປໂຍຄສາມຕ຺ຖິຍາປິ ສທິສປ຺ປຏິປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ຕຄ຺ຄຕາຕິ ສທິສຕ຺ຖຄຕາ. ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ເສວາ-ຕ຺ຖສ຺ສຸປພ຺ຣູຫນາຍ ວິຎ຺ຎູວຈນມຸປຎ຺ຎສ຺ສຕິ ‘ອໂຕເຍວ ວຸຈ຺ຈເຕ’ຈ຺ຈາທິ. ອຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ນຎ຺ວຈເນນ ອິວສທ຺ເທນ ຈ ຍໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ຕທຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຕປ຺ປທຕ຺ຖສທິເສ-ຕ຺ເຖ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ຊເນຕິ, ຕຖາຫ຺ຍຕ຺ຖສມ຺ປຈ຺ຈໂຍ ໂລເກ ທິສ຺ສຕິ ‘ອພ຺ຣາຫ຺ມຓມານຍາ’ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສທິໂສ ຂຕ຺ຕິຍາທິ ອານີຍຕີຕິ, ອຘິກຣີຍຕິ ນິຍຸຊ຺ຊເຕ ສທ຺ໂທ-ສ຺ມິນ຺ຕ຺ຍຘິກຣຓໍ. ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ຈ ພ຺ຍາຂ຺ຍາເນນ ກິມິຏ຺ຐໍ ສິທ຺ຘນ຺ຕ຺ຍາຫ- ‘ຕເທວ’ມິຈ຺ຈາທິ. ເກຈິ ປນ ອຸຕ຺ຕຣປທຕ຺ຖປ຺ປຘານຕ຺ຕມິຫ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ.

ສມຕ຺ຖວາທີນນ຺ຕິ ‘‘ສມຕ຺ໂຖ ປທວິຘິ’’ (ປາ ໒-໑-໑) ຕ຺ເວວໍ ວາທີນໍ. ສມຕ຺ຖ ວາທີນໍ ສມາໂສ ວິເຘຍ຺ໂຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ວິເຘຍ຺ໂຍຕິ ວຈນນ຺ຕເຣນ ວິເຘຍ຺ໂຍ, ຕຖາຫິ ອປຸນເຄຍ຺ຍາຕິ ຄາຍເນນ ນຎ຺ສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ນ ຕຸ ປຸນສທ຺ທຕ຺ເຖນ. ອໂນກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາຕິ ກຣເຓນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ນ ໂອກາເສນ. ອມູລາມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ຄມເນນ, ນ ມູເລນາຕິ ອສາມຕ຺ຖິຍໍ. ຄມກຕ຺ຕວາທິໂນຕິ ອສາມຕ຺ຖິເຍປິ ຍຕ຺ຣ ຄມກຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖ ສມາໂສ ໂຫເຕວ, ຕໂຕ ຄມກຕ຺ຕຎ຺ຈ ສມາສສ຺ສ ນິພນ຺ຘນນ຺ຕິ ໂຍ ວທຕິ ຕສ຺ເສຕ຺ຍຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖາປີຕິ ອປຸນເຄຍ຺ຍາຕ຺ຍາໂທປິ, ນນ຺ວຍມປ຺ຍາຈຣິໂຍ ຄມກຕ຺ຕວາທີ, ຕຖາສຕິ ຄມກຕ຺ຕາອິຈ຺ຈນຠິຘາຍ ພຫຸລາຘິກາຣາຕິ ກສ຺ມາວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ-‘ໂສ ເຈ’ຈ຺ຈາທິ.

ເກຫິຈີຕິ ວຸຕ຺ຕິຄ຺ຄນ຺ເຖນ ພ຺ຍວຈ຺ຉິນ຺ນມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ- ‘ເກຫິຈິເຍວ ນ ສພ຺ເພຫີ’ຕິ, ອປຸນເຄຍ຺ຍາຕິ ‘‘ຏ ນຎ຺ສ຺ສາ’’ຕິ (໓-໗໔) ນສ຺ສໂຏ, ອຕິປ຺ປສງ຺ຄາຠາວໂຕຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເຣນ ສມາເສ ອວິຫິເຕປິ ອນຠິມຕຕ຺ຖານມ຺ປຕີຕິຍາ ອຠາວໂຕ.