໘. ລກ຺ຂຓິ

ລກ຺ຂຓາທີສ຺ວຕ຺ເຖສຸຕິ ນາມສ຺ສາ [ກສ຺ສາ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ຍມຕ຺ຖນິທ຺ເທໂສຕິ ອາຫ ‘ອຠິນາໂຍ ຍຸຕ຺ໂຕ’ຈ຺ຈາທິ, ເຕນາຕິ ອຠິນາ ຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕ຺ຖນິທ຺ເທສ ກາຣເຓນ, ລກ຺ຂຓສທ຺ເທນ ເຫຕຸ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິໂຕຕິ ອາຫ-‘ຕຕ຺ເຖ’ຈ຺ຈາທິ, ທຸວິໂຘ ເຫຕຸ, ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສຸໂພຘາລງ຺ກາເຣ ‘‘ຊນໂກ ຎາປໂກ ເຈຕິ, ທຸວິຘາ ເຫຕໂວ ສິຍຸ’’ນ຺ຕິ (໒໕໒), ສມຸປລກ຺ຂຍຕີຕິ ສມຸປລກ຺ຂຓໍ, ສງ຺ເກຕມຕ຺ຕໍ ຎາປກໍ, ນ ຕຸ ຊນກໍ, ສງ຺ເກໂຕປິ ລກ຺ຂຓມຸຈ຺ຈເຕ ລກ຺ຂີຍເຕ ກາຣິຍມາເນນາຕິ ກຕ຺ວາ, ຊນກສ຺ສາປ຺ຍຕ຺ຣ ລກ຺ຂຓຕ຺ເຕນ ຄຫເຓ ປໂຍຊນໍ ‘‘ອນຸນາ’’ (໒-໑໐) ອິຈ຺ຈຕ຺ຣ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ກຎ຺ຈິປກາຣນ຺ຕິ ອິມິນາ ອິຕ຺ຖໍສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ວທຕິ. ປຕ຺ໂຕຕິ ອິມິນາ ຠູຕສທ຺ທສ຺ສ, ເອຕ຺ຖ ຫິ ຠູຘາຕຸ ປຕ຺ຕິຍໍ ວຕ຺ຕເຕ, ຣຸກ຺ໂຂລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຣຸກ຺ໂຂ ຎາປກເຫຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ… ຣຸກ຺ເຂນ ວິຊ຺ຊຸຍາ ຎາປີຍມານຕ຺ຕາ, ອາຈຣິຍຊິນິນ຺ທພຸທ຺ຘິ ປນ ອຎ຺ຎຖາ ວຓ຺ຓຍຕິ, ຕສ຺ເສທໍ ມຕໍ-

ກ຺ຣິຍາຍ ໂຊຕໂກ ນາຍໍ, ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ນ ວາຈໂກ;

ນາປິ ກ຺ຣິຍນ຺ຕຣາເປກ຺ຂີ, ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ຕຸ ເຠທໂກຕິ.

ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ອຍມຠິ ອຠິນນ຺ທຕິຕ຺ຍາທີສຸ ວິຍ ກິຣິຍາຍ ໂຊຕໂກ ນ ໂຫຕິ, ຉຏ຺ຐີ ວິຍ ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ວາຈໂກ ນ ໂຫຕິ, ນິກ຺ໂກສມ຺ພີຕ຺ຍຕ຺ຣ ຄມນກິຣິຍາເປກ຺ຂີ ນິສທ຺ໂທ ວິຍ ນາປິ ກິຣິຍນ຺ຕຣາ ເປກ຺ຂີ, ກິຎ຺ຈຣຫິ ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ຕຸ ເຠທໂກ ວິເສສໂກ ຠວຕີ’’ຕິ ຕມຸປທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ອຎ຺ເຎ ຕ຺ວິ’ຈ຺ຈາທິ, ເອຕ຺ຖ ອິຕິສທ຺ໂທ ນິທສ຺ສເນ, ຣຸກ຺ຂມ຺ປຕ຺ວາ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ ອິຕິເອວໍ ປຕ຺ຕິກິຣິຍາຍ ປຕ຺ວາຕິວຸຕ຺ຕຣຸກ຺ຂປາປນກິຣິຍາຍ ຊນິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕຖາຫິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ວິຊ຺ຊຸຍາ ປາປນາຠາເວ ວິຊ຺ຊຸຍາ ລກ຺ຂິຍາຍ ຕລ຺ລຓສ຺ສ ຈ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ໂຍ ລກ຺ຂິຍລກ຺ຂຓຠາໂວ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ໂສ ເກນ ສມ຺ປາທິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ນນຸ ສມ຺ພນ຺ເຘ ອຠິນາ ໂຊຕີຍມາເນ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ລກ຺ຂຓວຸຕ຺ຕິຕາ ກຖໍ ໂຊຕີຍຕີຕິ ອາຫ-‘ລກ຺ຂຓຕ຺ໂຖຈ ວິສຍຠາເວນາ’ຕິ, ຕຖາເຈຕ຺ຍາທິນາ ຕສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ສມ຺ຠາວິຕໍ ໂທສມຸພ຺ຠາວຍຕິ, ຕຕ຺ຣາຍ ມິຈ຺ຈາທິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂທສປຣິຫາຣາຍ ປເຣເຫວາຠິຘີຍມານມ຺ປຣິຫາຣມາຫ, ປຣິຫາໂຣປທສ຺ສເນນາສ຺ສາປິ ປກ຺ຂສ຺ສາທຸຏ຺ຐຕາຂ຺ຍາປເນເນໂສປິ ປກ຺ໂຂ-ພ຺ຠຸປຄໂຕຕ຺ຍວເສໂຍ, ອໂຕເຍວຸປຣິ ຍຖາວຸຕ຺ຕ ປກ຺ຂນິສ຺ສເຍເນວ ພ຺ຍາຂ຺ຍາຍເຕ, ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ສາຘຸຕ຺ຕສງ຺ຂາຕອິຕ຺ຖມ຺ປກາຣປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິສຍຠາເວນາວຏ຺ຐິຕາ ມາຕາ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຕຕິ ນາມາຕິ ອາຫ-‘ມາຕຸຍາ’ຕິອາທິ, ມາຕາ ຈ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູເຕ ປວຕ຺ຕາ ວິສຍ ຠາເວນ ເທວທຕ຺ໂຕ ຈ ຕຕ຺ຖ ວິສຍີຠາເວນ, ເຕສຎ຺ຈ ວິສຍວິສຍີຠາວລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ອິຕ຺ຖມ຺ປຕ຺ຕິລກ຺ຂຓາຍ ກິຣິຍາຍ ຊາໂຕ, ໂສ ມາຕຸສມ຺ພນ຺ໂຘ ໂຫຕິ ກາຣຓວເສນ, ໂສຈາຕິນາ ໂຊຕີຍຕີຕິ ມາຕຸ ເຕນາຠິນາ ໂຍໂຄຕິ ອາຫ-‘ຍ຺ວາຍ’ຈ຺ຈາທິ, ມາຕຸສມ຺ພນ຺ໂຘອິຕິ ໂຍຊນາ, ອິຕ຺ຖມ຺ປຕ຺ຕິຍາຕິ ອິຕ຺ຖມ຺ປຕ຺ຕິລກ຺ຂຓາຍ ກິຣິຍາຍ ກຣຓຠູຕາຍ, ເອວໍ ມຎ຺ຎເຕ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເທວທຕ຺ເຕນາປ຺ຍວິນາຠາວີຕິ ຕສ຺ສ ໂສຠິນາ ໂຊຕີຍເຕ, ຕຖາປິ ມາຕຸສມ຺ພນ຺ໂຘຠິນາ ໂຊຕີຍຕີຕິ ‘ມາຕຸ ເຕນ ໂຍໂຄ’ຕິ ຈ (ວຸຈ຺ຈຕິ)… ສທ຺ທສຕ຺ຕິຍາ ຕຄ຺ຄຕາເຍວ ທຸຕິຍາຍ ອຸຠຍຄຕສ຺ສາປິ ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ໂຊຕນໂຕ’’ຕິ ຣຸກ຺ໂຂ ຣຸກ຺ໂຂ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຐິຕິມ຺ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຐິຕິນ຺ນິສ຺ສາຍ ເອສໍ ຣຸກ຺ຂານໍ ໂຍ ຈ ສມ຺ພນ຺ໂຘຕິ ໂຍຊນາ, ຣຸກ຺ຂານນ຺ຕິ ອິມິນາ ຣຸກ຺ຂາ ກິຣິຍາຍ ປເຣ ສມ຺ພນ຺ຘິໂນຕິ ຎາເປຕິ, ຐິຕິມ຺ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອິມິນາ ປນ ຕິຏ຺ຐຕິສທ຺ທວຈນີຍາ ສາຘ຺ຍຣູປາ ຐິຕິກິຣິຍາ ຣຸກ຺ຂໂຕ ປເຣ ສມ຺ພນ຺ຘີຕິ, ອເຈຕນານໍ ຣຸກ຺ຂານມເປກ຺ຂາວິຣເຫປິ ໂລກມ຺ປຕີຕິວເສນ ‘ປິປຕີສາ’ທີນໍ ວິຎ຺ຎາຍມານຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຍມານຐານາເປກ຺ຂຓກິຣິຍາຍສາຘ຺ຍສາຘນລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ຊາໂຕຕິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ, ໂສ ຈ ຣຸກ຺ຂສມ຺ພນ຺ໂຘ-ຠິນາ ໂຊຕີຍຕີຕິ ອາຫ-‘ໂສ’ຕິອາທິ, ທ຺ວິພ຺ພຈເນເນວ ໂຊຕນີຍາຕິ ວິຈ຺ຉາຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ຕິມຕ຺ເຕ ສຕີປິ ວິຠຕ຺ຕິຍາ [ວິຈ຺ຉຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ກິມຕ຺ເຕຕ຺ຍາທິວຈນໍ ວິຈາເຣເຣຕພ຺ພໍວິຕຕ຺ຕິຍາ ອພິສທ຺ທສ຺ສຈ ວິຈ຺ຉຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ຕິຍາ ອຠາວາ, ລກ຺ຂຓິຕ຺ຖມ຺ຠູຕິ ຫິ ປກຕິວິເສສນໍ] ໂຊເຕຕຸມສມຕ຺ຖຕ຺ຕາ ວິຈ຺ຉາຍ ໂຊຕນາຍ ທ຺ວິພ຺ພວຈນໍ ກຕ຺ຕພ຺ພເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.