໒໖. ປຎ຺ຈ

ອວຘີຍເຕ ວິສິລິສ຺ສເຕ ເອຕສ຺ມາຕ຺ຍວຘິ, ອວປຸພ຺ພາຍ ຘາຘາຕຸໂຕ ອວຘິມ຺ຫິ‘‘ທາຘາຕ຺ວີ’’ຕິ (໕-໔໕) ອິ.

ຍໂຕ-ວຘີຍເຕ ກິຎ຺ຈິ, ກ຺ຣິຍາປຸພ຺ພໍ ກຸໂຕຈິປິ;

ຈລຎ຺ຈາຈລມຎ຺ຎຎ຺ຈ, ຕໍ ວທນ຺ຕ຺ຍ ວຘິມ຺ພຸຘາ.

ເອຕ຺ຖາຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ຍໂຕກຸໂຕຈິປິ ອຕ຺ໂຖ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ຖຸອວຘີຍເຕ ສໍໂຍຄສ຺ສ ວາ ກິຣິຍານິມິຕ຺ຕໍ ຄມນທານາທິກິຣິຍາປຸພ຺ພໍ ວິສິລິສ຺ສເຕ ສຍໍ ວາ ອເປຕິ ອຎ຺ເຎນ ວາ ວິສຸໍ ກຣີຍເຕ, ຕເມວໍວິຘໍ ຈລຎ຺ຈາ ຈລຎ຺ຈ ວິສິເລສປຣິຈ຺ເຉທຠູຕໍ ປທຕ຺ຖມວຘິໍ ວທນ຺ຕິ ພຸຘາ ຕພ຺ພິທຸໂນ’’ຕິ, ຕໍ ຍຖາ ຘາວຕາສ຺ສາ ປຸຣິໂສ ປຕຕິ, ປຸຣິສໍ ປາເຕຕິ ວາ, ຣຸກ຺ຂາ ປຓ຺ຓໍ ປຕຕິ, ປຓ຺ຓໍ ປາເຕຕິ ວາຕິ, ໂສຈ ຕິຘາປ຺ຍຸຈ຺ຈເຕ ວິສຍເຠເທນ, ຍຖາ–

ນິທ຺ທິຏ຺ຐວິສໂຍ ໂກຈິ, ອຸປາຕ຺ຕວິສໂຍ ຕຖາ;

ອນຸເມຍ຺ຍວິສໂຍ ຈາຕິ, ຕິຘາວຘິ ສມີຣິໂຕຕິ.

ຕຕ຺ຖ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ ວຈໂນປນີຕາ ກິຣິຍາ ວິສໂຍ ຍຕ຺ຖ ໂສ ນິທ຺ທິຏ຺ຐ ວິສໂຍ ວຘິ, ຍຖາ-‘ຄາມສ຺ມາ ອາຄໂຕ’ຕິ, ອຸປາຕ຺ຕາຊ຺ຌາຫຏາ ກິຣິຍາ ວິສໂຍ ຍຕ຺ຖ ໂສ ອຸປາຕ຺ຕວິສໂຍ, ຍຖາ-‘ວລາຫກາ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ’ຕິ, ວລາຫກາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ວິຊ຺ໂຊຠເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອນຸເມຍ຺ຍາ ກິຣິຍາ ວິສໂຍ ຍຕ຺ຖ ໂສ ອນຸເມຍ຺ຍວິສໂຍ, ຍຖາ‘ມາຖຸຣາ ປາຏລິປຸຕ຺ຕເກຫິ ອຠິຣູປຕຣາ’ຕິ, ເອຕ຺ຖ ອຠິຣູປຄຸເຓນ ອຸກ຺ກໍສນມນຸເມຍ຺ຍໍ, ອໂຕເຍເວຕ຺ຖາຍເມວ ສຎ຺ຎາ ປຣິປ຺ຜຸຏາ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ນ ກາຈິທິຫ ສຎ຺ຎາ ປຣິຠາສີຍເຕ ພ຺ຍາໂມຫກາຣິຓີ, ອຖາວຘິສ຺ມາຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ‘ປທຕ຺ຖາວຘິສ຺ມາ’ຕິ ກຸໂຕ-ວສີຍເຕ ເຍເນວໍ ວິວຣຓໍ ກຕນ຺ຕ຺ຍາສງ຺ກິຍາຫ-ປທານ’ມິຈ຺ຈາທິ. ຍຖາ ຄາມສ຺ມາຕິອາທິນາ ອິທໍ ທີເປຕິ ‘‘ນ ເກວລໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄປຸພ຺ພໂກວ ວິສິເລໂສ, ກິຎ຺ຈຣຫິ ພຸທ຺ຘິສໍສຄ຺ຄປຸພ຺ພໂກປິ, ອຕ຺ຖິ ເຈຫ ພຸທ຺ຘິສໍສຄ຺ຄ ປຸພ຺ພໂກ, ຕຖາຫິ ໂຈເຣຫິ ຠາຍຕິຕ຺ຍາໂທ ໂຍ (ຠຍ)ເປກ຺ຂຓ ສີໂລ ຠວຕິ, ໂສ ຍທິ ມໍ ໂຈຣາ ປສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ, ຘຸວໍ ເມ ມຣຓນ຺ຕິ ວິຈາເຣນ຺ໂຕ ເຕ ພຸທ຺ຘິຍາ ປປ຺ໂປຕິ ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຈ ຕໂຕ ນິວຕ຺ຕເຕ, ຕຖາ ໂຈເຣຫິ ຕາຍຕິຕ຺ຍາໂທ ໂຍ ເອກສ຺ສ ມິຕ຺ໂຕ ຠວຕິ ໂສ ຍທ຺ເຍຕໍ ໂຈຣາ ປສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ ຘຸວມສ຺ສ ມຣຓນ຺ຕິ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເຕ ພຸທ຺ຘິຍາ ປຕ຺ວາ ຕໂຕ ນິວຕ຺ຕຍຕີຕ຺ຍວຘິຕ຺ຕາ ອວຘິສ຺ມາວ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຎ຺ຈມີ’’ຕິ, ປເຣຫິ ປນ ເອຕາທິເສສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຏິປຕ຺ຕຸວິເສສານຸຄ຺ຄຫາຍ ສຸຕ຺ເຕເຫວ ປປຎ຺ໂຈ ກໂຕ, ອິຘ ປນ ສາມຎ຺ຎວຈເນເນວ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕທນຸຄ຺ຄຫາຍ ອຸທາຫຣເຓເຫວ ປປຎ຺ຈິຕໍ, ຠີຕິຠາຍນຕ຺ຖານນ຺ຕິ ຠີຕິ ຕາຍນານໍ ອຕ຺ໂຖ ເຍສໍ ເຕ ຠີຕິຕາຍນຕ຺ຖາ ເຕສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນນຸ ຠີຕ຺ຍຕ຺ຖານໍ ປໂຍເຄ ຠຍເຫຕຸ ສມ຺ຠວຕິ ນຕຸ ຕາຍນຕ຺ຖານນ຺ຕິ, ເນສ ໂທໂສ, ຕາຍນຎ຺ຫິ ຣກ຺ຂນມຸຈ຺ຈເຕ [ສາຍນາຫິ ຣກ຺ຂນມຸປ຺ປຊ຺ຊເຠ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ຕຎ຺ຈ ຠຍເຫຕຸໂຕ ເວຕ຺ຍາຫ-‘ໂຍ ຠຍເຫຕຸ’ຕິອາທິ, ອິມິນາ ຈ ‘‘ຠີຕ຺ຍຕ຺ຖານໍ ຠຍເຫຕຸ’’ຕິ (໑-໔-໒໕) ປາຓິນິຍານມປາທານສຎ຺ຎາ ສຸຕ຺ຕມ຺ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ຕໂຕຕິ ຠຍເຫຕຸໂຕ, ເຕສນ຺ຕິ ຠຍຕາຍນານໍ, ຠຍມນິຏ຺ຐປາຕສງ຺ກາ, ອຸຕ຺ຕາໂສຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ຕາຍນ ມນິຏ຺ຐປາຕໂຕ ປຣິຣກ຺ຂນໍ, ຍຖາ ທສ຺ສນໍ ໂຫນ຺ເຕວາຕີມິນາ ວຈນິຈ຺ຉາເຍວ ປຘານຕ຺ຕມາຫ, ໂກ ຫິ ໂລກິຍໍ ວຈນິຈ຺ຉມຕິວຕ຺ຕິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕຖາຫິ ສພ຺ເພວ ທພ຺ພາທໂຍ ສພ຺ພກາຣກສຕ຺ຕິຍຸຕ຺ຕາວ, ຕຕ຺ຖາຍໍ ກາຣກວິຠາໂຄ ວຈນິຈ຺ຉາວເສເນວ, ຕໍ ຍຖາ ‘ວລາຫໂກ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ, ວລາຫເກນ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ, ວລາຫເກ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ’ຕິ. ປຣາປຸພ຺ພສ຺ສາຕິອາທິນາ ‘‘ປຣາຊິສ຺ສາສຍ຺ໂຫ’’ຕິ (໑-໔-໒໖) ສຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕິ, ອສຍ຺ໂຫ ອຕ຺ໂຖຕິ ສຫິຕຸໍ ອຠິຠວິຕຸມສມຕ຺ໂຖ ອຕ຺ໂຖ, ອຊ຺ເຌນສກາສາອິຈ຺ຈາທິນາ ອຸທາຫຣຓຕ຺ຖມາຈິກ຺ຂຕິ, ນນຸເຈວມຕ຺ຖໍ ວທຕາ ຍຎ຺ຎທຕ຺ຕສ຺ສາສຍ຺ຫຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກຖໍ ອຊ຺ຌຍນສ຺ສາສຍ຺ຫຕ຺ຕໍ, ເຍນາສຍ຺ຫຕ຺ຕສ຺ສາວຘິຕ຺ຕໍ ປຏິປາທຍຕິ ຕ຺ຍາສງ຺ກິຍາຫ-‘ຍຎ຺ຎທຕ຺ຕານຠິຠໂວ’ຈ຺ຈາທິ, ອສຍ຺ໂຫຕີມສ຺ສ ປຈ຺ຈຸທາຫຣຓໍ ປຏິປາທຍຕິ ‘ໂຍ ປນິ’ຈ຺ຈາທິ. ‘‘ວາຣຓຕ຺ຖານມິຈ຺ຉິໂຕ’’ຕິ (໑-໔-໒໗) ສຸຕ຺ຕິຕໍ, ຕທາຫ ‘ວາຣຓຕ຺ຖານ’ມິຈ຺ຈາທິ, ວາຣຓມຕ຺ໂຖ ເຍສໍ ເຕ ວາຣຓຕ຺ຖາ, ອວຘິມຕ຺ຕວຈນິຈ຺ຉາຍນ຺ຕິ ວິເສສໂຕ ວິຘານມນ຺ຕເຣນາ ວຘິມຕ຺ຕ ວຈນິຈ຺ຉາຍໍ, ວິເສສວິຘາເນຕິ ອິຈ຺ຉິໂຕຕິ ວິເສສວິຘາເນ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສາວຘິວຈນິຈ຺ຉາຍມ຺ປນ ຈິຕ຺ຕໂຕ ປາປໍ ນິວາຣເຍຕິ ຠວຕິ. ‘‘ຣກ຺ຂນຕ຺ຖານມິຈ຺ຉິຕ’’ນ຺ຕິ (໒-໖-໓) ສຸຕ຺ຕິຕໍ, ຕທາຫ-‘ຣກ຺ຂນຕ຺ຖານ’ມິຈ຺ຈາທິ, ເກສຎ຺ຈີຕິ ກຈ຺ຈາຍນາທິເກ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອນ຺ຕຣຘາເນ ເຍນາທສ຺ສນມິຈ຺ຉຕີ’’ຕິ (໑-໔-໒໘) ສຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕມາຣທ຺ຘໍ, ຕທາຫ-‘ອນ຺ຕຣຘາເນ’ຈ຺ຈາທິ, ອຍມຸປຊ຺ຌາໂຍ ຍທິ ມໍ ປສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ທສ຺ສເນ ໂທສໍ ຕກ຺ເກຕິ ‘ນຸນ’ມິຈ຺ຈາທິນາ, ເປສນມສກ຺ກາຣປຸພ຺ພໂກ ນິໂຍໂຄ, ອຊ຺ເຌສນໍ ສກ຺ກາຣປຸພ຺ພໂກ, ມຎ຺ຎມາໂນ ສິສ຺ສາ ອຫໍ ກຖນ຺ນາມ ພ຺ຍວຫິໂຕ ຠວາມີຕິ ອນ຺ຕຣຘາເນ ພ຺ຍວຘານ ນິມິຕ຺ຕໍ, ເຍນ ອຕ຺ຕໂນ ອທສ຺ສນມິຈ຺ຉຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອນ຺ຕຣຘາເນຕິ ນິມິຕ຺ຕສຕ຺ຕມີຈາຍໍ, ອໂຕ ອາຫ-‘ພ຺ຍວຘານນິມິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ, ພ຺ຍວຫິໂຕຕິ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ, ມາມໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍຕ຺ຍາທິນາ ອຸທາຫຣຓຕ຺ຖມາຫ, ພ຺ຍວຘານຕ຺ຖໍ ພ຺ຍວຫິຕຕ຺ຖໍ, ‘‘ອນ຺ຕຣຘາເນຕິ ກິໍ ໂຈເຣ ນ ທິທິກ຺ຂຕີ’’ຕິ ປຈ຺ຈຸທາຫຏໍ ປເຣຫິ, ຕມ຺ປຏິປາທຍມາຫ-‘ຍຕ຺ຖາທສ຺ສນ’ມິຈ຺ຈາທິ, ໂຈເຣ ນ ທິທິກ຺ຂຕີ (ຕ຺ຍ), ຕ຺ຣ ຫິ ໂຍ ໂຈເຣ ນ ທິທິກ຺ຂຕິ ເຕຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອທສ຺ສນມິຈ຺ຉຕີຕິ ນ ອນ຺ຕຣຘານນິມິຕ຺ຕໍ, ກິນ຺ຕຸປຆາຕນິວຕ຺ຍຕ຺ຖໍ, ກິນ຺ຕຸປຆາຕນິວຕ຺ຕິຍາຕິ ເອວໍ ມຎ຺ຎເຕ ‘‘ນາຕ຺ຣານ຺ຕຣຘານເມ (ວາວເສຍໍ), ກິນ຺ຕຸ ຕນ຺ນິມິຕ຺ໂຕ ປຆາຕນິວຕ຺ຕິປິ, ‘ອຸປຊ຺ຌາຍາ ອນ຺ຕຣຘາຍຕີ’ຕ຺ຍຕ຺ຣ ວິນາປ຺ຍຸປຆາຕສມ຺ຠວມນ຺ຕຣຘານສມ຺ປາທນເມວ ສມ຺ຠວຕີ’’ຕິ. ອິຈ຺ຉຕິຄ຺ຄຫຓໍ ກິມຕ຺ຖໍ ອທສ຺ສນິຈ຺ຉາຍໍ ສຕິ ສຕ຺ຍປິ ທສ຺ສເນ ຍຖາສິຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, (ຕໍ) ປຏິປາທຍມາຫ-‘ອທສ຺ສນິຈ຺ຉາຍມ຺ປນິ’ຈ຺ຈາທິ, ສຕີປິ ທສ຺ສເນຕິ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ທສ຺ສເນ ສຕີປິ, ຕໂຕຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍໂຕ, ອວຘິຣູປຕາ ເອວາຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສາວຘິຣູປຕາ ເອວ. ‘‘ອາຂ຺ຍາໂຕ ປໂຍເຄ’’ຕິ (໑-໔-໒໙) ປຣວຈນໍ, ຕທາຫ ‘ອຸປໂຍເຄ’ຈ຺ຈາທິ, ນິຍມປຸພ຺ພກໍ ວິຊ຺ຊາຄຫຓມຸປໂຍໂຄ ຕ຺ຣາຘິປ຺ເປໂຕ, ອຸປໂຍຄວຈນສາມຕ຺ຖິຍາ ວິຊ຺ຊາຄຫຓຕ຺ຖໍ ສິສ຺ສວຕ຺ຕໍ ນິຍໂມ, ຕໂຕຕິ ອາຂ຺ຍາຕຸໂຕ. ‘‘ຊນິກຕ຺ຕຸໂນ ປກຕີ’’ຕິ (໑-໔-໓໐) ສຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕໍ ກຕໍ, ຕທາຫ-‘ຊນ຺ຍຕ຺ຖສ຺ສາ’ຕິອາທິ, ຊນິໂນ ອຕ຺ໂຖ ຊນ຺ຍຕ຺ໂຖ, ກິນ຺ຕໍ ຊນນໍ, ຕໂຕຕິ ຊນິກຕ຺ຕຸເຫຕຸໂຕ, ປກຕິສທ຺ເທນ ກາຣຓມຕ຺ຕໍ ຄຫິຕໍປເຣຫິ ‘ປຸຕ຺ຕາ ປໂມທາ ຊາຍເຕ’ຈ຺ຈາໂທ ປຸຕ຺ຕາທິໂຕປິ ຍຖາ ສິຍາ’ຕິ, ທຸວິຘໍ (ຫິ) ກາຣຓໍ ອຸປາທານກາຣຓໍ ສຫກາຣິກາຣຓຎ຺ຈ, ຕຕ຺ຖ ກາຣິເຍນາຠິນ຺ນເທໂສ ຆຏສ຺ສ ມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ໂຑ ອຸປາທານກາຣຓໍ, ຕສ຺ເສວ ປນ ທຓ຺ຑຈກ຺ກາທິ (ກາຣິເຍນ ຠິນ຺ນເທໂສ) ສຫກາຣິກາຣຓໍ, ເຕສູປາທານກາຣຓສ຺ເສຫ ຄຫເຓ’ສິງ຺ຄາ ສໂຣ ຊາຍເຕ’ຈ຺ຈຕ຺ເຣວ ສິຍາ, ນ ຕຸ ‘ປຸຕ຺ຕາ ປໂມທາ ຊາຍເຕ’ຈ຺ຈາໂທ, ກາຣກນ຺ຕຣວຈນິຈ຺ຉາຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຣກນ຺ຕຣາທິວຈນິຈ຺ຉາຍນ຺ຕິ ປາເຐນ ຠວິຕພ຺ພໍ… ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ສມ຺ພນ຺ຘ ວຈນິຈ຺ຉາຍປິ ສມ຺ຠວໂຕ, ຕຕ຺ຣ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐາ, ເຕສໍ, ໂລໂກ-ນຎ຺ຎຖາວາທີ ໂວຫາຣິກຊໂນ, ຕຕ຺ຖ ຠວາ ໂລກິຍາ, ນວຕ຺ຕຸ ປຏິພທ຺ຘາຕິ ໂລກວຈນິຈ຺ຉມຸລ຺ລງ຺ຄິຍ ອຫເມວ ວທາມີຕິ ສກຊ຺ຌາສເຍນ ວທນ຺ໂຕ ວຕ຺ຕາ, ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘາ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປຠໂວ ຠວຕິສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໔-໓໑) ສຸຕ຺ຕິຕໍ, ຕທາຫ-‘ຠວຕິສ຺ສາ’ຕິອາທິ, ປຐມໂຕ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອຕ຺ຖກຖເນນ ຊນ຺ຍຕ຺ໂຖ-ຕ຺ຣ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ວທຕິ, ນຫິ ຫິມວາ ຄງ຺ຄາຍ ກາຣຓໍ, ສາ ຫິ ອຎ຺ເຎຫິ ເອວກາຣເຓຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຫິມວຕິ ຕຸ ເກວລໍ ປຐມໂຕ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ‘‘ຊິຄຸຈ຺ຉາວິຣາມປມາທຕ຺ຖານຸມຸປສງ຺ຂ຺ຍານໍ’’ຕິ (໑-໔-໒໔ວາ) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕທາຫ-‘ວິຣມຓຕ຺ເຖ’ຕ຺ຍາທິ, ຊິຄຸຈ຺ຉາປມາທຕ຺ຖຘາຕຸໂຍເຄ ປນ ກມ຺ມາຘິກຣຓວຈນິຈ຺ຉາ ທິສ຺ສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອວຘິວຈນິຈ຺ຉາປິ ປນ ທິສ຺ສເກ ‘ຊິຄຸຈ຺ຉຕິ ນາຫິຣິໂກ ປາປາ’ຕິ, ຘມ຺ມາ ປມຊ຺ຊຕີຕິປິ ໂຫເຕວ ປຏິເສຘາຠາວາ. ‘‘ອຎ຺ຎາຣາທິຕຣຣິເຕ ທິສາສທ຺ທາຎ຺ຈຸຕ຺ຕຣປທາຈາຫິ ຍຸຕ຺ເຕ’’ຕິ (໒-໓-໒໙) ສຸຕ຺ຕິຕໍ, ຕທາຫ-‘ອຎ຺ຎສທ຺ທໂຍເຄ’ຈ຺ຈາທິ, ຍໂຕຕິ ເທວທຕ຺ຕາທິໂຕ, ‘‘ອຎ຺ຎອິຕ຺ຍຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ, ເຕນ ປຣິຍາຍປ຺ປໂຍເຄປິ ຠວຕີ’’ຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ພ຺ຍາຂ຺ຍາຕຕ຺ຕາ ອາຫ-‘ຠິນ຺ໂນ ເທວທຕ຺ຕາ’ຕິ, ອາຣາສທ຺ທສ຺ສ ທູຣຕ຺ຖຕ຺ຕາ ອາສວກ຺ຂຍໂຕ ອາຣາ ທູໂຣ ຠວຕີ(ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ ອຸ) ປາທີຍເຕຕ຺ຍາຫ‘ອາຣາສທ຺ໂທ ທູຣຕ຺ໂຖ’ຕິ, ນິທ຺ທິສ຺ສມານປຏິໂຍຄີຕິ ‘ເທວທຕ຺ໂຕ ສູໂຣ’ຕິ ນິທ຺ທິສ຺ສມານສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ໂຍ ໂສ ທຸຕິໂຍ, ໂສ ປຏິໂຍຄີ. ທິສາເທສກາລວຸຕ຺ຕີນໍ ທິສາສທ຺ທຕ຺ເຕນ ປຣິຄ຺ຄຫໂຕ ອາຫ‘ທິສາ ເທສກາລວາຈີນໍ ໂຍເຄ’ຕິ, ປຸພ຺ເພວ ສມ຺ໂພຘາຕິອາທີນິ ກາລວາຈີໂຍເຄ ອຸທາຫຣຓານິ, ອຎ຺ຈຸຕ຺ຕຣປທອາຈອາຫິປຈ຺ຈຍໂຍ ເຄຕ຺ວິຫ ໂນທາຫຏໍ. ‘‘ປຎ຺ຈມີວິຘາເນ ລ຺ຍປ຺ໂລເປ ກມ຺ມນ຺ຍຸປສງ຺ຂ຺ຍານໍ ‘‘ອຘິກຣເຓ ໂຈປສງ຺ຂ຺ຍານ’’ມິຕິ (໒-໓-໒໘-ວາ) ວາຕ຺ຕິກໍ, ຕທາຫ‘ຍຕ຺ຖ’ຈ຺ຈາທິ, ລ຺ຍປ຺ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຍຕ຺ຣາປ຺ປໂຍໂຄ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ເຈ ຄມ຺ຍເຕ, ໂສ ລ຺ຍປ຺ໂລໂປ, ຕ຺ວາໂລໂປ ລ຺ຍປໂລໂປຕ຺ຍວິເສໂສ, ປາສາທ ມາຣຸຍ຺ຫ ເປກ຺ຂຕິ ອາສເນ ອຸປວິສິຕ຺ວາ ເປກ຺ຂຕີຕິ ອິທໍ ວິສໂຍ ປທສ຺ສນໍ ປຸພ຺ພໍ ຍສ຺ສາຕິ ກິຣິຍາວິເສສເນ ສມາໂສ, ວກ຺ຂມານສພ຺ພທສ຺ສເນສຸປິ ປາສາທໂຕ-ປກ຺ກມນເລສສພ຺ຠາວາ ປາສາໂທ (ເຍວາ) ວຘິຣູເປນ ວຕ຺ຕຸມິຏ຺ໂຐຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ຕຖາຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ອປກ຺ກມຕິ ຕໂຕ ຕໍ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ຕໂຕ ປາສາທໂຕ ຕສ຺ສ ທຏ຺ຐຸໂນ ທສ຺ສນໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອປກ຺ກມຕ຺ຍປຍາຕີຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ອວຘິຠາໂວ ປາສາທສ຺ສາຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ, ເຍສນ຺ຕິ ເວເສສິການໍ, ເຕ ຫ຺ເຍວມາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈກ຺ຂຸໂຄຬກໂຕ-ຈ຺ຈນ຺ຕສຸຂຸມຠາເວນ ນິກ຺ຂມ຺ມ ວິສາລີຠວນ຺ຕໍ ວິສຍເທສມຸປຄມ຺ມ ສກລມຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐໍ ປສ຺ສຕິ ຣໍສິຣູເປນ, ຍຖາ ກາຫລາ ມູເລ ກິສາ ອຄ຺ເຄມຫຕີ, ຕຖາ ຎາຓິນ຺ທ຺ຣິຍານີ’’ຕິ, ອຘິຏ຺ຐານເທສນ຺ຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານຠູຕໍ ຈກ຺ຂຸໂຄຬກເທສໍ, ວິສຍປ຺ປວຕ຺ຕີຕິ ໂຄຈເຣ ປວຕ຺ຕິ, ສນ຺ຕຕິຍາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປພນ຺ຘສ຺ສ, ອຘິຏ຺ຐານ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ນາປຊ຺ຊເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຕໂຕຕິ ປາສາທໂຕ, ອປກ຺ກນ຺ຕ຺ຍາຕິ ອປຄມເນນ, ຍຊ຺ຊປິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈກ຺ຂຸໂຄຬກໂຕ ພຫິ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຕຖາປິປາສາທຏ຺ຐສ຺ສຈກ຺ຂຸໂຄຬກາ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປາສາທສ຺ສາປ຺ຍວຘິຠາໂວ, ເຍສນ຺ຕູຕິ ຂຓິກວາທີນນ຺ຕຸ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານມ຺ປຕ຺ເຕ ວິສເຍ ວິຎ຺ຎາຓລກ຺ຂຓໍ ກາຣິຍໍ ກໂຣນ຺ຕິ ສີເລນາຕິ ປຕ຺ຕກາຣີນິ, ອນິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໂທໂສ ເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຕໂຕຕິ ປາສາທໂຕ, ເຍສມ຺ປນາຕິ ຂຓິກວາທິໂນວ ທສ຺ເສຕິ, ອຕ຺ຣ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປກ຺ຂາ ປຕ຺ຕກາຣີນິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ອປ຺ປຕ຺ຕກາຣີນິ, ຈກ຺ຂຸໂສຕານິ ອປ຺ປຕ຺ຕກາຣີນິ ເສສານິ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຕານິ, ຈກ຺ຂຸເຍວ ປຕ຺ຕກາຣີ ເສສມຎ຺ຎເຖຕິ, ຈຕຸສ຺ເວວ ເຕສຸ ປຐມປກ຺ຂທ຺ວຍມຸປນ຺ຍສ຺ຍ ປຏິປາທິຕໍ… ຕປ຺ປຏິປາທເນເນຕເຣສມ຺ປິ ປຏິປາທິຕຕ຺ຕາ, ສພ຺ພສາມຍິກສາຘາຣຓຕ຺ຕາສທ຺ທສຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ອິທໍ ອຍຸຕ຺ຕມິວ ທິສ຺ສຕິ… ສທ຺ທສຕ຺ຖສ຺ສິມສ຺ສ ພຸທ຺ຘວຈໂນປໂຍຄິຕ຺ເຕນ ໂສຄຕສມຍານຸຄຸຓປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ, ຂຓິກວາທິໂນ ປນ ນິສ຺ສາເຍທໍ ສຸນ຺ທຣເມວ, ມນສິກາຣາທີຕິອາທິສທ຺ເທນ ຈກ຺ຂຸໂຕ [ຈກ຺ຂຸນາ (ໂປຕ຺ຖເກ)] ອເຠໂທ ຣູປາປາຖຄໂມ ຈ ທສ຺ສິໂຕ, ໂຍຄ຺ຄເທເສຕິ ທສ຺ສນໂຍຄ຺ເຄ ປເທເສ. ‘‘ປຸຈ຺ຉນາຂ຺ຍາເນສຸ ຈ ປຎ຺ຈມີ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິ (໒-໓-໒໘ວາ) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕທາຫ-‘ປຸຈ຺ຉນສທ຺ທໂຕ’ຈ຺ຈາທິ, ປຸຈ຺ຉນາຂ຺ຍາເນສຸ ສາມຎ຺ເຎນ ປຎ຺ຈມີວິຘາເນ-ຕິປ຺ປສງ຺ຄໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ອວສ຺ສ’ມິຈ຺ຈາທິ, ກສ຺ສາຕິ ປຎ຺ໂຫ, ເທວທຕ຺ຕສ຺ເສຕ຺ຍາຂ຺ຍານໍ, ໂກໂສ ຍຎ຺ຎ ທຕ຺ໂຕຕິ ປຎ຺ໂຫ ວິຘິຣູໂປວາຍໍ, ໂຍ-ງ຺ຄທີຕ຺ຍາທ຺ຍນຸວາທຣູປມາຂ຺ຍານໍ, ອງ຺ຄທີເກຍູຣີ. ‘‘ຍໂຕຈາທ຺ຘກາລນິມ຺ມານໍ ຕໂຕ ປຎ຺ຈມີ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິ (໒-໓-໒໘ວາ) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕທາຫ-‘ອທ຺ຘ’ຈ຺ຈາທິ, ນິມີຍເຕ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊເຕ ເຍນ ຕໍ ນິມານໍ, ຕເທວ ນິມ຺ມານໍ. ‘‘ອທ຺ຘສ຺ສ ປຐມາ ສຕ຺ຕມີ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິ (໒-໓-໒໘) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖາຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ຕໍ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕເຕ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈມິຍຸຕ຺ຖາ ປຣສ຺ສາທ຺ຘສ຺ສ ປຐມາ ຈ ສຕ຺ຕມີ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິ, ປາຏລິປຸຕ຺ຕສ຺ມາຕິ ປຎ຺ຈມິ ຍຸຕ຺ຕໍ, ເອຕາປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ-‘ສຕ຺ຕໂຍຊນານີ’ຕິອາທິ, ອຕ຺ຣ ຫິ ຍທາ ຣາຊຄຫສ຺ສ ໂຍຊນຎ຺ຈາເຠໂທ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉີຍເຕ, ຕທາ ປາຏລິປຸຕ຺ຕສ຺ມາ ຣາຊຄຫໍ ສຕ຺ຕໂຍຊນານີຕິ, ເຠທວຈນິຈ຺ຉາຍນ຺ຕຸ ‘‘ສພ຺ຠາໂວ’’ຕ຺ຍາທິນາ (໒-໓໔) ສຕ຺ຕມີ ສິທ຺ຘາ‘ສຕ຺ຕສຸ ໂຍຊເນສຸ’ຕິ. ຕຖາຫິ ປາຏລິປຸຕ຺ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຕສຸ ໂຍຊເນສຸ ສຕິ ຣາຊຄຫໍຠວຕີຕ຺ຍຍມຕ຺ໂຖ ປຕີຍເຕ, ສຕ຺ຕໂຍຊນສມ຺ພນ຺ຘິຠວນໍ ຣາຊຄຫ (ຠວນ)ສ຺ສ ລກ຺ຂຓມ຺ຠວຕິ. ສມ຺ພນ຺ເຘ ຉຏ຺ຐີຕິ ອິມິນາ ‘‘ຕໍ ຍຸຕ຺ຕາ ກາເລ ສຕ຺ຕມີ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິ (໒-໓-໒໘ວາ) ວຈນມ຺ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ‘‘ກຣເຓຈ ໂຖກປ຺ປກິຈ຺ຉກຕິປຍສ຺ສາ ສຕ຺ຕວຈນສ຺ເສ’’ຕິ (໒-໓-໓໓) ສຸຕ຺ຕິຕໍ, ຕທາຫ-‘ຍທາ ອິຈ຺ຈາທິ, ກິຈ຺ຉາທໂຍຕິອາທິສທ຺ເທນ ໂຖກອປ຺ປກຕິປເຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອສຕ຺ຕຣູປນ຺ຕິ ອທ຺ທພ຺ພຣູປໍ, ຄຸເຓ ເຫຕຸມ຺ຫີຕິ ຄຸຓປທຕ຺ເຖ ເຫຕຸຠູເຕ ‘‘ຄຸເຓ’’ຕິ (໒-໒໑) ປຎ຺ຈມີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຍຖາວຸຕ຺ຕວິຘາເນເນຕິ ‘‘ຄຸເຓ’’ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕວິຘາເນນ, ‘‘ຄຸເຓ’’ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕວິຘາເນນ, ຍທາຕ຺ວິຈ຺ຈາທິນາ ປເຣສໍ ວິຍ ກຣເຓ ວິສຸໍ ວິຘາເນ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຕ຺ຕພ຺ພຣູປສ຺ສ ຈລນສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສມານາຘິກຣຓຕ຺ເຕນ ວິເສສນນ຺ຕິ ໂຍຊນາ, ສມານາຘິກຣຓຕ຺ເຕນາຕິ ຈ ‘ຣຎ຺ໂຎ ປຸຣິໂສ’ຕ຺ຍາໂທ ອສມານາຘິກຣຓສ຺ສາປິ ວິເສສນຕ຺ຕທສ຺ສນໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ສມານາຘິກຣຓຕ຺ເຕນ ວິເສສນຠາໂວ ຈາສ຺ສ ໂຖກຄຸຓານ຺ວິເຕ ຈລເນ ວຕ຺ຕມາໂນ ໂຖກສທ຺ໂທ ອສຕ຺ຕວຈໂນວ ວິເສສນນ຺ຕິ, ເຕເນວາຂ຺ຍາຍເຕ ‘ໂຖກສ຺ສ ກມ຺ມຕ຺ຕາ ກມ຺ເມ ທຸຕິຍາ’ຕິ. ປຎ຺ຈມີຕ຺ຍນຸວຕ຺ຕມາເນ ‘‘ທູຣນ຺ຕິກຕ຺ເຖຫິ ຉຏ຺ຐີ ວາ’’ຕິ (໒-໓-໓໔) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕທາຫ‘ທູຣນ຺ຕິ ກຕ຺ເຖຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ອວຘິສມ຺ພນ຺ຘລກ຺ຂຓາຕິ ອວຘິສມ຺ພນ຺ຘາວ ລກ຺ຂຓໍ ນິມິຕ຺ຕມາສໍ ປຎ຺ຈມີຉຏ຺ຐີນໍ ຕາ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕາ, ວຕ຺ຕຸມິຏ຺ໂຐຕິ ອິມິນາ ວຈນິຈ຺ຉາເຍວ ປຘານຕ຺ຕມາຫ, ເອວໍ ຈຣຫິ ຕໍຕໍ ກາຣກວຈນິຈ຺ຉາຍມຎ຺ຎາປິ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ກສ຺ມາ ນປ຺ປຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອາຫ-‘ໂລກິຍາ ເຈຕ຺ຖາ’ຕິອາທິ, ເອຕ຺ຖ ວິຠຕ຺ຕີນໍ ນິຍເມ ໂລກິຍາ ເອວ ວຈນິຈ຺ຉາ ນິພນ຺ຘນໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ປຎ຺ຈມີຈາຕ຺ຍນຸວຕ຺ຕມາເນ ‘‘ທູຣນ຺ຕິ ກຕ຺ເຖຫິ ທຸຕິຍາ ເຈ’’ຕິ (໒-໓-໓໕) ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ປຎ຺ຈມ຺ຍຘິກຣເຓຈ’’ (໒-໓-໓໖) ອິຈ຺ຈຕ຺ຣ ຈ ກາເຣນ ທູຣນ຺ຕິ ກຕ຺ເຖຫິ ສຕ຺ຕມີ ຈ ວຸຕ຺ຕາ ປາຏິ ປທິກຕ຺ເຖ ສາຣສງ຺ຄຫກາຣາທີຫິ, ຕທກ຺ຂິປ຺ປ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ ເກຈິຕ຺ຍາທິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕິຍໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ’ເກຈີຕິ ສາຣສງ຺ຄຫາທໂຍ’ຕິອາທິ. ທູຣາປາທາວເສຈນນ຺ຕິ ອຍໍ ເຕສມ຺ປຏິກ຺ເຂປນ ໂຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອິຕິສທ຺ໂທ ປເນຕ຺ຖ ປຣິຫີໂນ, ນຫິຕນ຺ຕິອາທີສຸ ຕສທ຺ເທນາສຕ຺ຕຣູປໍ ທູຣາທິ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕນ຺ຕ຺ຍວເສຍໍ, ນ ຫິ ຕໍ ຄມ຺ຍເຕ, ນ ຫິ ຕໂຕ ຄມ຺ຍເຕ, ນ ຫິ ເຕນ ຄມ຺ຍເຕ, ນ ຫິ ຕສ຺ມິໍ ຐີຍເຕ’ຕິ ວິສຸໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ວເສໂຍ. ປຕີຍນ຺ເຕຈາຕິ ໂຈ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕຣສມຸຈ຺ຈເຍ, ອໂຕເຈຕິ ວກ຺ຂມານເຫຕຸປຣາມາໂສ, ຍນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ວາກ຺ຍກາໂຣ ວຣຣຸຈິ, ຕໍສາມານາຘິກຣຓ຺ຍໂຕຕິ ທູຣາທິສາ ມານາຘິກຣຓ຺ຍໂຕ, ຕໍຍຸຕ຺ຕໂຕປີຕິ ທູຣາທິຍຸຕ຺ຕາ ຄາມາທິສທ຺ທໂຕປິ, ປຈ຺ຈກ຺ຂນ຺ໂຕຕິ ວາກ຺ຍກາຣວຈນໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ຕຖາຫ຺ຍຕ຺ຣາຍໍ ມຫາຠາສ຺ສ ປາໂຐ ‘‘ທູຣນ຺ຕິກຕ຺ເຖຫິ ປຎ຺ຈມີວິຘາເນ ຕໍຍຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈມີປຏິເສໂຘ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທູຣາ ຄາມສ຺ສ, ຕຕ຺ຣາປິ ທສ຺ສນາ ອນຕ຺ຖໂກ-ຍມ຺ປຏິເສໂຘ, ຕຕ຺ຣາປິ ຫິ ປຎ຺ຈມີ ທິສ຺ສຕິ–

ທູຣສ຺ມາວສຖາ ມຸຕ຺ຕໍ, ທູຣາປາທາວເສຈນໍ;

ຄຸຣຸໂຕ ກຸປິຕາ ທູຣາ,ຠາພ຺ຍໍ ທູຣາ ຈ ທສ຺ສຸຫິຕິ.

ອຕ຺ຣ ທູຣນ຺ຕິເກຕ຺ຍາທິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ວາກ຺ຍກາຣວຈນໍ, ທູຣາ ຄາມສ຺ສາຕິ ຕສ຺ໂສທາຫຣຓໍ, ຕຕ຺ຣາປິຈ຺ຈາທິ ປຈ຺ຈກ຺ຂານຠາສ຺ສໍ, ທູຣສ຺ມາວສຖາຕິ ອາວສຖສ຺ສ ທູເຣຕິ ອຕ຺ໂຖຫິ ຠາສ຺ສປທີເປ ເກຍ຺ຍໂຏ, ປຐໂມ ປຸຣິໂສ ຍສ຺ສ ໂສ ປຐມປຸຣິໂສ ຠວຕິ ‘‘ທູຣນ຺ຕິກາ’’ທິ (໒-໖-໕) ກຈ຺ຈາຍນສຸຕ຺ເຕ ສຸທ຺ຘາທິໂຍໂຄປິ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເຕນາຫ–‘ສຸທ຺ຘປ຺ປ ໂມຈນວິວິຕ຺ຕປ຺ປມາຓໂຍເຄ’ຕິ, ‘‘ຘາຕຸນາມານມຸປສຄ຺ຄໂຍຄາທີສ຺ວປິຈ’’ ອິຕິ (໒-໖-໒) ສຸຕ຺ເຕ ຈຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຠຸຕິໂຍໂຄ ຈ ຄຫິໂຕ, ເຕນາຫ–‘ປຠຸຕິ ໂຍເຄຈາ’ຕິ, ປຠຸຕິໂຍເຄຈາຕິ ອິມິນາ ປຠຸຕ຺ຍຕ຺ຖໂຍໂຄປິ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເຕເນວ ‘ຍໂຕສຣາມິ ອຕ຺ຕານ’ນ຺ຕິ ອຸທາຫຏໍ.