໑໖. ກຕ຺ຕຸ

ກິໍ ລກ຺ຂໂຓ-ຍໍ ກຕ຺ຕາອິຈ຺ຈາຫ-‘ກຕ຺ຕຣິ’ຈ຺ຈາທິ, ຄຈ຺ຉຕິ ເທວທຕ຺ໂຕຈ຺ຈາໂທ ກຕ຺ຕຣິ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ປຈຕ຺ໂຍທນໍ ເທວທຕ຺ໂຕຈ຺ຈາໂທ ກມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ກິຣິຍໍ ກໂຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ກໂຣຕີຕິ ຈ ອິມິນາ ອນ຺ວຕ຺ຖ ພ຺ຍປເທໂສວ ສິທ຺ໂຘ-ຍໍ ກຕ຺ຕຸ ໂວຫາໂຣຕິ ຎາເປຕິ, ເກນຈິ ປຍຸຊ຺ຊມາໂນປິ ສເກ ກມ຺ເມ ສຍເມວ ປຘານຕ຺ຕມນຸຠວຕີຕິ‘ປຍຸຕ຺ໂຕ ວາ ປຘານຠາເວນາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ເຈຕ຺ຖ-

ປຘານຕາຍ ໂຍ ກຕ຺ຕຸ, ກມ຺ມຏ຺ຐໍ ກຸຣຸເຕ ກ຺ຣິຍໍ;

ສາ ກຕ຺ຕາ ນາມປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ປຍຸຕ຺ໂຕ ວາຕ຺ຍຍໍ ທ຺ວິຘາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຣິເສນ ກຕນ຺ຕິ ອປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ປຸຣິເສນ ກໂຣຕິ ເທວທຕ຺ໂຕຕິ ປຍຸຕ຺ໂຕ, ນນຸ ກິຣິຍາ-ຍມພ຺ຍວຘາເນນ ກຣຓາຘິກຣເຓ ເຫວ ສາຘ຺ຍເຕ ກຕ຺ຕາຣາ ຕຸ ທູຣຏ຺ເຐນ, ຕຖາສຕິ ກຖມເນກສາຘນສາຘນີຍໍ ກິຣິຍໍ ກຕ຺ຕາວ ກໂຣຕິ ມຸຂ຺ຍຠາເວນາປເຣຕ຺ວມຸຂ຺ຍຠາເວນາຕິ ວຸຈ຺ຈເຕ-

ກຕ຺ຕຸໂຕຎ຺ເຎສມຸພ຺ຠູຕ຺ຍາ, ວິວິຕ຺ຕາໂລຈນາທິນາ [ວວິເວເກຈ ທສ຺ສນາຕິ ວາກ຺ຍປທີເຍ, ປວິເວເກຈ ກາຣກນ຺ຖຣາມຠາເວທິສ຺ສເຠ ກຕ຺ຕຣິກ຺ຣິຍາ ອຕ຺ຖິ ຠວຕິ ວິຊ຺ຊຕິຈ຺ຈາໂທ ຕິຕຏີກາ, ຕຕິຍປາຖານໍປາຕ ໑໐໐, ນໍປາຕ ໒໔໓];

ທູຣາທປ຺ຍຸປກາຣິຕ຺ເຕ, ກຕ຺ຕຸ ວາຕ຺ຕປ຺ປຘານຕາ.

ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ກຕ຺ຕຸໂນ ສກາສາ ອຎ຺ເຎສໍ ກຣຓາທີນໍ ອຸພ຺ຠູຕ຺ຍາ ສມ຺ຠເວນຈ, ຕຖາຫິ ປສິທ຺ຘກຣຓສຠາໂວປິ ຜຣສຸ ກຕ຺ຕາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາຍາຘິກຣຓມ຺ຠ ວຕິ‘ຜຣສຸມ຺ຫິ ຐເປຕ຺ວາ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ, ວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ກຣຓາທີຫິ ປຸຖພ຺ຠູຕສ຺ສ, ກຕ຺ຕຸໂນ ກິຣິຍາຍ ອາໂລຈເນນ ທສ຺ສເນນ ຈ ‘ເທວທຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖິ ຠວຕິ ວິຊ຺ຊຕີ’ຕິ [ວຸຖພ຺ຠູຕສ຺ສາເນນ ອາໂລຈເນນ ທສ຺ສເນນຈ ກຕ຺ຕຸໂນເທວທຕ຺ເຕນເທວທຕ຺ຕໍ ຠວຕິ ວິຊ຺ຊຕີຕິ (ໂປຕ຺ຖເກ)], ອາທິສທ຺ເທນ ກຣຓາທິໂນ (ຕທຘີນ) ປວຕ຺ຕິອາທີນໍ ຄຫຓໍ, ອິມິນາ ກາຣເຓນ ທູຣໂຕ ອຸປກາຣິຕ຺ເຕປິ ກຕ຺ຕຸເຍວ ສປ຺ປຘານຕາ ສິຍາ’’ຕິ, ປຸນປິ-

ຖາລ຺ຍາທີນນ຺ຕຸ ກຕ຺ຕຸຕ຺ຕໍ, ໂຫເຕວາເຈຕນານປິ;

ຍໂຕ ສທ຺ທສ຺ສ ວຸຕ຺ຍຕ຺ເຖ, ມິຈ຺ຉາຕ຺ຍາເສນ-ນາທິນາ.

ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ອເຈຕນານມ຺ປິ ຖາລີອສິອາທີນໍ ກຕ຺ຕຸຕ຺ຕມ຺ຠວຕິ ຍຖາວຓ຺ຓິຕສປ຺ປຘານຕ຺ຕນິມິຕ຺ຕາຠາເວປິ, ກສ຺ມາຕິ ເຈ ຍໂຕ ກາຣຓາ ອຕ຺ເຖ ອຕ຺ຕໂນ ອຠິເຘຍ຺ເຍສທ຺ທສ຺ສ ວຸຕ຺ຕິ ປຏິປຕ຺ຕິ ອນາທິນາ ມິຈ຺ຉາຠ຺ຍາເສນຠວຕິ ຕສ຺ມາ ຖາລ຺ຍາທີນນ຺ຕິອາທິ ປກຕໍ, ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ອຎ຺ຎຖາ ສທ຺ທຕ຺ໂຖ, ອຎ຺ຎຖາ ສຠາວຕ຺ໂຖ, ນ ຫິ ສທ຺ໂທ ພາຫ຺ເຍ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ພ຺ຍາປາຣມາປຊ຺ຊຕິ, ຕຖາຫິ–

ອຎ຺ຎເຖ ວາຄ຺ຄິ ສໍສຄ຺ຄາ, ທາຫໍ ທຑ຺ໂຒຕິ ມຎ຺ຎຕິ;

ອຎ຺ຎຖາ ທາຫສທ຺ເທນ, ທາຫຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຕີຍເຕ.

ພາຫ຺ຍປທຕ຺ຖສ຺ສ ສຠາໂວ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ມິຈ຺ຉາຠ຺ຍາເສນ ອນາທິນາ ປນ ປວຕ຺ເຕນ ພາຫ຺ເຍ ວຕ຺ຖູນິ ອວິຊ຺ຊມາເນນ ກຣຓຠູເຕນ ຖາລ຺ຍາທີນໍ ກຕ຺ຕຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຖ ຈ ປນ–

ວຕ຺ຕິຈ຺ຉາໂທ ປວຕ຺ເຕຫິ, ສປ຺ປຘານຕ຺ຕ ເຫຕຸຫິ;

ກຕ຺ຕຸຘມ຺ເມຫິ ວຸຕ຺ເຕຫິ, ກຕ຺ຕາ ສທ຺ທາວ ຎາຍເຕ.

ເອກສ຺ສາມຸຂ຺ຍວຕ຺ຖາຫິ, ເຠເທນ ປຣິກປ຺ປເນ;

ກມ຺ມຕ຺ຕໍ ກຣຓຕ຺ຕຎ຺ຈ, ກຕ຺ຕຸຕ຺ຕໍ ໂຈປຊາຍເຕ.

ວຸຕ຺ເຕຫີຕິ ‘ກຕ຺ຕຸໂຕຎ຺ເຎສມຸພ຺ຠູຕ຺ຍາ’ຈ຺ຈາທິນາ, ສທ຺ທາວາຕິ ສທ຺ເທ ເຕຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕຸ ວາ ມາ ວາ ກຕ຺ຕຸສມ຺ພນ຺ຘິຍຖາວຸຕ຺ຕຘມ຺ມວຈນິຈ຺ຉາຍ ສທ຺ທໂຕວ ກຕ຺ຕາ ປຕີຍເຕ, ນິຍເມນ ນ ວຕ຺ຖຸໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອມຸຂ຺ຍາ ວຕ຺ຖາຫີຕິ ພຸທ຺ຘິຍາ ຕທາກາຣຕາຍ ປຣິຓາມາວຕ຺ຖາຫິ, ຫນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຕ ນາວຕ຺ຕານນ຺ຕິ ເອກສ຺ເສວາຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມຕ຺ຕາທິ ຊາຍເຕ, ອໂຕເຍວາຈ຺ຈນ຺ຕມສນ຺ໂຕປິ ອງ຺ກຸໂຣ ຊນນກິຣິຍາຍ ກຕ຺ຕາ ຠວຕິ ‘ອງ຺ກຸໂຣ ຊາຍເຕ’ຕິ, ວຸຕ຺ຕໍ ຫິ–

ປຸຣາສຎ຺ຊນິໂຕ [ປຸຣາສຎ຺ຊາຕິໂຕ] ຠາວາ, ພຸທ຺ຘຍວຕ຺ຖານິ ພນ຺ຘໂນ;

ອວສິຏ຺ໂຐ ສຕາຎ຺ເຎນ, ກຕ຺ຕາ ຠວຕິ ຊາຕິຍາອິຕິ.

ສຕາ ອຎ຺ເຎນ ເທວທຕ຺ຕາທິນາ.

ກິນ຺ຕໍ ກຣຓໍ ນາມາຕິ ອາຫ-‘ໂຍ ປນາ’ຕິອາທິ, ໂຍຕິ ໂຍ ປທຕ຺ໂຖ, ອິມິນາ ອິທໍ ທີເປຕິ ‘‘ກຣຓພ຺ຍປເທສາຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣາຠາເວປິ ກໂຣຕ຺ຍເນເນຕິ ກຣຓນ຺ຕ຺ຍນ຺ວຕ຺ຖໂຕ ປສິທ຺ໂຘ-ຍໍ ກຣຓໂວຫາໂຣ’’ຕິ, ອຕ຺ເຣທໍ ປຏິຠານໍ–

ຍໍ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕໍ ກຕ຺ຕຸ, ກ຺ຣິຍາຍຈ຺ຈນ຺ຕສາຘນໍ;

ກຣຓນ຺ຕໍ ທ຺ວິຘາ ໂຫຕິ, ພາຫ຺ຍພ຺ຠນ຺ຕຣເຠທໂຕຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕໍຕ຺ຍາທິນາ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ-‘‘ນ ວຕ຺ຖຸໂຕ ກິຎ຺ຈິ ກຣຓໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ວຈນິຈ຺ຉາວເສນ ປນ ປສິທ຺ຘກຣຓານມ຺ປິ ຜຣສຸອາທີນໍ ‘ຜຣສຸ ຉິນ຺ທຕິ, ຜຣສຸມ຺ຫິ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ ກຕ຺ຕຸອຘິກຣຓຕ຺ຕສ຺ສປິ, ປສິທ຺ຘາຘິກຣຓານມ຺ປິ ຕທນຸຕ຺ຕາທິວິເສສສມ຺ຠເວ ຖາລ຺ຍາ ປຈຕີ’ຕິ ກຣຓຕ຺ຕສ຺ສປິ ທສ຺ສນໂຕ ວຈນິຈ຺ຉາໂຕເຍວ ກຣຓໍ ກາຣກໍ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຈ ທຸວິຘນ຺ຕິ ອາຫ-‘ທ຺ວິຘາ ໂຫຕີ’ຕິອາທິ, ຕຕ຺ຖ ອສິນາ ຉິນ຺ທຕີຕິ ພາຫ຺ຍໍ, ຈກ຺ຂຸນາ ປສ຺ສຕີຕ຺ຍພ຺ຠນ຺ຕຣໍ. ກິຣິຍານິມິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກາຣກນ຺ຕິ ອິມິນາ ກາຣກສທ຺ທສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕປຣິຍາຍຕ຺ຕມາຫ. ປກຕິ ຍາຠິຣູໂປຈ຺ຈາໂທ ກິຣິຍາຍາວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ສມ຺ພນ຺ຘມຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ຘລກ຺ຂຓາ ຉຏ຺ຐີ ສິຍາ, ສເມນ ຘາວຕີຕ຺ຍາໂທ ຕຸ ກິຣິຍາຍ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ເຕປິ ກມ຺ມຕ຺ຕໍ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕນ຺ຕິ ທຸຕິຍາ ສິຍາ, ສມໍ ຘາວຕິ ວິສມໍ ຘາວຕີຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ຕຖາ ທ຺ວິໂທເຓນາຕິ ທ຺ເວໂທເຓ ກິຓາຕີຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ປຎ຺ຈເກນາຕິ ປຎ຺ຈ ປຣິມາຓສ຺ສ ປຎ຺ຈໂກ ປຎ຺ຈກໍ ວຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ ປສໂວ ກິຓາຕິ ປຎ຺ຈປຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ກິຓາຕີຕ຺ຍຕ຺ໂຖຕິ ວາຕ຺ຕິກກາເຣນ ‘ຕຕິຍາ ວິຘານາໂຍປສງ຺ຂ຺ຍານໍ’ກຕໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ- ‘ປກຕິອາທີຫີ’ຕິອາທິ, ຍຕ຺ເຖສໍກຣຓຠາໂວຕິ ຍສ຺ສໍ ກິຣິຍາຍເມ ສມ຺ປກຕ຺ຍາທີນໍ ກຣຓຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກິຣິຍໍ ກຖຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສພ຺ພສ຺ເສວ ປທຕ຺ຖສ຺ສ ສຕ຺ຕາພ຺ຍຠິຈາຣໂຕ ອາຫ-‘ຠູ’ອິຈ຺ຈາທິ, ປກຕິຍາຠິຣູໂປຕິ ສຠາເວນາຍມຠິຣູໂປ ຠວຕິ, ນ ຕຸ ວຕ຺ຖາລງ຺ກາຣາທິເນຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ກໂຣຕິສ຺ສ ຄມ຺ມມານຕ຺ເຕ ປນ ປກຕິຍາຠິຣູໂປ ກໂຕຕິອາທິ, ຕທາ ກຕ຺ຕຣິເຍວ ຕຕິຍາ, ຍໍ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎໂຄຕ຺ໂຕ ໂຄຕໂມ ນ ໂຫຕິ ອໂຕຈ ໂຄຕໂມ ຠວຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ນນຸຈ ທ຺ວິໂທຓ ປຎ຺ຈກາ ກຍມ຺ປຏິຈ຺ຈ ກມ຺ມຠູຕາ ໂຫນ຺ຕິ ທ຺ວິໂທຓາທິນາ ເກຍຕ຺ຕາ ຕໂຕ ກິມຸຈ຺ຈເຕ‘ກຍມ຺ປຏິຈ຺ຈ ທ຺ວິໂທຓປຎ຺ຈກາ ກຣຓານິ ຠວນ຺ຕີ’ຕ຺ຍາ ສງ຺ກີຍາຫ-‘ຕຖາຫິ’ຈ຺ຈາທິ, ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ-‘‘ທ຺ວິໂທຓາທິສທ຺ເທນ ຫິ ນ ຄຍ຺ຫຸປຄໍ ວຕ຺ຖຸມຸຈ຺ຈຕິ, ເຕຫິ ປນ ທ຺ວິໂທຓາທ຺ຍຕ຺ຖໍ ມູລໍ ຕາທຕ຺ຖິຍາ ຠິຫິຕນ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໂທສາວສໂຣ’’ຕິ.