໒. ຠູກຓ຺ຑ

໑. ຠູມິວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑໘໐. ອິຘ ຠູກຓ຺ເຑ ສາງ຺ໂຄປາງ຺ເຄຫິ ຠູມ຺ຍາທີຫິ ທສຫິ, ປາຕາເລນ ຈາຕິ ເອກາທສຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ກມໂຕ ວຄ຺ຄາ ຠູມິວຄ຺ຄາທິນາມກາ ວຄ຺ຄາ ວຸຈ຺ຈນ຺ເຕ. ສປ຺ປຘາໂນປກາຣການິ ອງ຺ຄານິ ຂາຣາທີນິ, ອງ຺ຄານໍ ອຸປກາຣການິ ຈ ອຸປງ຺ຄານິ ອທ຺ຘາທີນິ.

໑໘໑. ສາທ຺ຘປຊ຺ເຊນ ຠູມິຍາ ນາມານິ. ວສູນິ ຣຕນານິ ຘາຣຍຕີຕິ ວສຸນ຺ຘຣາ. ຂມຸ ສຫເນ, ຂສ຺ສ ໂຉ, ຉມາ, ອຖ ວາ ຉິ ເຉທເນ, ສຕ຺ຕານມໂຘປຕນໍ ຉິນ຺ທຕີຕິ ຉມາ, ໂມ, ອິຕ຺ຖິຍມາ ຈ. ຠວນ຺ຕ຺ຍສ຺ສໍ ຠູຕານີຕິ ຠູມິ. ຠູ ສຕ຺ຕາຍໍ, ມິ. ປຸຖອິຕິ ປາຏິປທິເກ ຐິເຕ ນທາທິ, ອີ, ປຸຖສ຺ສ ປຸຖຸອາເທເສ, ວຸທ຺ຘິມ຺ຫິ ຈ ກເຕ ປຸຖວີ. ອຸສ຺ສຸວາເທເສ ປຸຖຸວີ. ປຖາເທເສ ຕຸ ປຖວີ, ອິມສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ອວາຄໂມ, ອຖ ວາ ຖວ ຄຕິຍໍ, ປຖວຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປຖວີ, ນທາທິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຕ຺ຖຣຕີຕິ ວາ ປຖວີ, ຖຣ ສນ຺ຖຣເຓ ປປຸພ຺ໂພ, ຣສ຺ສ ໂວ, ນທາທິ, ປຸຖວີ, ອສ຺ສຸ.

‘‘ມຘຸໂນ ເກຏຠສ຺ສາປິ, ເມທມໍສປຣິປ຺ລຸຕາ;

ເຕນາຍໍ ເມທິນີ ເທວີ, ວຸຈ຺ຈເຕ ພ຺ຣຫ຺ມວາທິຠີ’’ຕິ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໑.໓]. –

ວຈນໂຕ ເມທໂຍຄາ ເມທິນີ, ອີ, ອິນີ ຈ. ມິທ ສ຺ເນຫເນ ວາ, ຍຸ, ນທາທິ, ອິສ຺ເສຕ຺ຕຎ຺ຈ. ມຫ ປູຊາຍໍ, ນທາທິ. ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ອຸພ຺ພີ, ນທາທິ, ອວຕິ ຠູຕານີຕິ ວາ ອຸພ຺ພີ, ອສ຺ສຸ. ວສູນິ ສນ຺ຕ຺ຍສ຺ສໍ ວສຸມຕີ. ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ຍສ຺ສໍ ໂລກາ, ສາ ໂຄ, ປຸມິຕ຺ຖິຍໍ. ກາ ສທ຺ເທ, ກາຍຕິ ເອຕ຺ຖ, ກາຍຕິ ມາຣວິຊຍກາເລຕິ ວາ ກຸ, ອຸ. ວສູນິ ຘາຣຍຕີຕິ ວສຸຘາ. ສພ຺ພໍ ໂລກໍ ຘຣຍຕີຕິ ຘຣຓີ, ຍຸ, ນທາທິ. ຘຣຕີຕິ ຘຣາ, ອິຕ຺ຖິຍໍ ອາ. ຄມຸ ຄມເນ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕ຺ຍສ຺ສໍ ຊຄຕີ, ອນ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ, ຄສ຺ສ ທ຺ວິຕ຺ຕໍ, ຊຕ຺ຕຎ຺ຈ, ນໂລໂປ, ນທາທິ. ຠູ ສຕ຺ຕາຍໍ, ຣິ, ນທາທິ, ກ຺ວິມ຺ຫິ ຠູ. ຠູເຕ ສຕ຺ເຕ ຘຣຕີຕິ ຠູຕໂຣ. ອວ ຣກ຺ຂເຓ, ຍຸ, ນທາທິ, ອວນີ.

໑໘໒. ຂາຣາ ລວຓຣສາ ມຕ຺ຕິກາ ອູໂສຕ຺ຍຸຈ຺ຈເຕ. ຂາທຕີຕິ ຂາຣາ, ທສ຺ສ ໂຣ. ປເທສກຕ຺ຕາ ມຕ຺ເຕນ ປມາເຓນ ຍຸຕ຺ຕາ ມຕ຺ຕິກາ. ອູສ ຣຸຊາຍໍ, ອູໂສ. ອູສໂຍຄາ ອູສວາ, ວນ຺ຕຸ. ຣປຈ຺ຈເຍ ອູສໂຣ. ທ຺ເວປິ ຕີສຸ ວຕ຺ຕນ຺ເຕ.

ຖລ ຐາເນ, ອຘິກຣເຓ ອ. ກິຕ຺ຕິມໍ ຖລໍ, ອກິຕ຺ຕິມາ ຖລີ, ນທາທິ. ຖທ຺ຘລູຂມ຺ຫິ ຠູຠາເຄ ຠູມິປ຺ປເທເສ ຊງ຺ຄລສທ຺ໂທ ວຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ນິຊ຺ຊລຕ຺ຕາ ກກ຺ຂຬຕ຺ຕາ ຖທ຺ໂຘ. ຕິກ຺ຂສກ຺ຂຣາທິວິທາຣຄວາທິຂຸຣຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທວຈ຺ຈາທິສຫິຕຕ຺ຕາ ລູໂຂ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຄລ ຈວນາໂຘປຕນາທເນສຸ. ຊລໍ ຄລຕິ ເອຕ຺ຖ, ຊເລນ ວາ ຄລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຊງ຺ຄໂລ, ນິຊ຺ຊໂລ ເທໂສ, ‘‘ຊງ຺ຄໂລ ນິຊ຺ຊເລ ເທເສ, ຕິລິງ຺ໂຄ ປິສິເຕ ຖິຍ’’ນ຺ຕິ [ຕິກຓ຺ຑເສສ ໓.໓.໓໙໓] ຫິ ຕິກຓ຺ຑເສໂສ, ລສ຺ສ ໂລໂປ, ນິຄ຺ຄຫີຕາຄໂມ ຈ.

໑໘໓. ເວເທນ ປຎ຺ຎາຍ ອີຫນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ເວເທໂຫ. ໂສ ເອວ ວິເທໂຫ, ອິມໍ ທີປມຸປາທາຍ ສິເນຣຸໂນ ປຸພ຺ພທິສາຠາຄຕ຺ຕາ ປຸພ຺ໂພ ຈ ໂສ ວິເທໂຫ ເຈຕິ ປຸພ຺ພວິເທໂຫ. ເອວມປຣຸຕ຺ຕເຣສຸ. ຄເວນ ຍນ຺ຕ຺ເຍຕ຺ຖາຕິ ໂຄຍາໂນ. ອປໂຣ ຈ ໂສ ໂຄຍາໂນ ເຈຕິ ອປຣໂຄຍາໂນ. ຊມ຺ພຸຍາ ລກ຺ຂິໂຕ, ກປ຺ປຏ຺ຐາຍິຕາທິປ຺ປຠາເວນ ວາ ຕປ຺ປຘາໂນທີໂປຕິ ຊມ຺ພຸທີໂປ. ຘມ຺ມຕາສິທ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຈສີລສ຺ສ ອານຸຠາເວນ ກໍ ສຸຂໍ ອຸຣຸ ມຫນ຺ຕເມຕ຺ຖາຕິ ກຸຣຸ, ກຸໍ ປາປໍ ຣຸນ຺ຘນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວາ ກຸຣຸ, ກ຺ວິ. ທີປ ທິຕ຺ຕິປ຺ປກາສເນສຸ, ຊລມຊ຺ເຌ ທິປ຺ປນ຺ຕີຕິ ທີປາ, ທິປ຺ປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສທ຺ຘມ຺ມາຕິ ວາ ທີປາ, ປມາຓໂຕ ມຫນ຺ຕາ ທີປາ ມຫາທີປາ.

໑໘໔. ກຸຣຸອາທໂຍ ເອກວີສຕິ ຊນປທນ຺ຕຣາ ຊນປທວິເສສາ, ອາທິນາ ສຸຣມຫປຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕາ ຕລກຸຏາ ອສ຺ມາກາທໂຍ ຈ ປຸມ຺ພຫຸຕ຺ເຕ ປຸລ຺ລິງ຺ເຄ ພຫຸຕ຺ເຕ ຈ ສິຍຸໍ. ກຸຣຸ ນາມ ຊານປທິໂນ ຣາຊກຸມາຣາ, ເຕສໍ ນິວາໂສ ເອໂກປິ ຊນປໂທ ຣູຬ຺ຫີສທ຺ເທນ ‘‘ກຸຣູ’’ຕິ ພຫຸວຈເນນ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຣ. ກຸໍ ປາປໍ ຣຸນ຺ຘຕີຕິ ກຸຣຸ, ຂຕ຺ຕິຍກຸມາຣາ, ເຕສໍ ນິວາໂສ ກຸຣູ, ປຈ຺ຈຍໂລປໂຕ ນ ວຸທ຺ຘິ, ສພ຺ພຕ຺ເຣວໍ [ປາຓິນິ ໑.໒.໕໒ ໔.໒.໘໑ ສຸຕ຺ເຕສຸ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ]. ອຣິວິຊຍໂລກມຣິຍາທາຕິກ຺ກມາທີສຸ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ ສກ຺ກາ. ໂກສໍ ລນ຺ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ກຸສລໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວາ ໂກສລາ. ມເຄນ ສທ຺ຘິໍ ຘາວນ຺ຕີຕິ ມຄຘາ, ກ຺ວິ, ມໍເສສຸ ຄິຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ວາ ມຄຘາ. ຄິຘ ອຠິກງ຺ຂາຍໍ. ເສວນ຺ຕິ ເຍນາຕິ ສິວິ, ສິ ເສວາຍໍ, ວິ. ສິວໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ວາ ສິວີ, ອຎ຺ຎຕ຺ເຖ ອິ. ກລ ສທ຺ເທ, ອິງ຺ຄປຈ຺ຈໂຍ, ກລິງ຺ຄາ, ເຕສໍ ນິວາໂສ ກລິງ຺ຄາ, ອຸຕ຺ຕຣາປໂຖ [‘‘ຊຄນ຺ນາຖາ ປຸພ຺ພຠາເຄ ກຓ຺ຫາຕີຣນ຺ຕຣໍ ສິເວ ກລິງ຺ຄເທໂສ ສໍວຸຕ຺ໂຕ’’ ອິຕ຺ຍຸຕ຺ຕເທເສ (ໂຖມນິຘິ)], ກລິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ວາ ກລິງ຺ຄາ, ກ຺ວິ, ກລໍ ມຘຸຣສທ຺ທໍ ຄາຍນ຺ຕີຕິວາ ກລິງ຺ຄາ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ, ເກນ ສຸເຂນ ລິງ຺ຄນ຺ຕີຕິ ວາ ກລິງ຺ຄາ, ລິງ຺ຄ ຄມນຕ຺ໂຖ ທຓ຺ຑໂກ ຘາຕຸ. ອຕ຺ຕນາ ຂາທິຕໍ ລຎ຺ຊໍ ປຣາຊິເຕຫິ ຍາຈິເຕປິ ປຸນ ນ ວມນ຺ຕີຕິ ອວນ຺ຕີ. ປຎ຺ຈາລສ຺ສ ປຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈາລາ. ວຊ຺ເຊຕພ຺ພາຕິ ວຊ຺ຊີ, ‘‘ວຊ຺ເຊຕພ຺ພາ ອິເມ’’ຕ຺ຍາທິນາ ປວຕ຺ຕວຈນມຸປາທາຍ ວຊ຺ຊີຕິ ລທ຺ຘນາມາ ຣາຊາໂນ. ວຊ຺ຊີຣຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ຣາຊາໂນ ວຊ຺ຊີ. ຣຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ປນ ຕໍສມຎ຺ຎາ ຕໍນິວາສິຣາຊກຸມາຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ຄໍ ປຖວິໍ ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ຄນ຺ຘາຣາ, ກິຕ຺ຕິຄນ຺ເຘນ ອຣນ຺ຕີຕິ ວາ ຄນ຺ຘາຣາ. ຈິຕ ອຸສ຺ສາຫເນ, ເຈຕນ຺ຕິ ອຸສ຺ສຫນ຺ຕິ ຍຸທ຺ຘກມ຺ມາທີສູຕິ ເຈຕໂຍ.

໑໘໕. ວງ຺ຄ ຄມນຕ຺ໂຖ ທຓ຺ຑໂກ ຘາຕຸ. ວິສິຏ຺ຐານິ ເທຫານິ ເຍສໍ ວິເທຫາ, ປຸພ຺ພວິເທຫທີປໂຕ ອາຄຕຕ຺ຕາ ວາ ວິເທຫາ. ໂອຊ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ກມ຺ພຸນາ ສມ຺ພຸເກນ ໂອຊນ຺ຕິ ຕສ຺ສໍ ໂວຫາຣກຣຓໂຕຕິ ກມ຺ໂພຊາ, ກມ຺ພຸກໂຊ ໂອໂຊ ພລເມເຕສນ຺ຕິ ວາ ກມ຺ໂພຊາ. ມທ ມທ຺ທເນ, ມທ຺ທນ຺ຕີຕິ ວາ ມທ຺ທາ, ມໍ ສິວໍ ທທນ຺ຕີຕິ ວາ ມທ຺ທາ, ປຎ຺ຈກາມຄຸຓາທີຫິ ໂມທນ຺ຕີຕິ ວາ ມທ຺ທາ, ມທ ຫາເສ. ຠຎ຺ຊ ອວມທ຺ທເນ, ຠຄ຺ຄາ. ອງ຺ຄ ຄມນຕ຺ໂຖ ທຓ຺ຑໂກ ຘາຕຸ. ສີຫໍ ລນ຺ຕີຕິ ສີຫຬາ. ກາສ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກາສນ຺ຕີຕິ ກສ຺ມີຣາ, ມີໂຣ. ກາສ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ອິ, ກາສີ. ປຑິ ຄຕິຍໍ, ປຓ຺ຑຸ, ອຸ. ອຖ ວາ ກຸໍ ປາປໍ ຣຸນ຺ຘຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ກຸຣຸ, ອິຕິ ເອໂກປິ ຊນປໂທ ນິສ຺ສິຕານໍ ພຫຸຕ຺ຕາ ພຫຸວຈເນນ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

໑໘໖. ທ຺ວຍໍ ຠຸວເນ. ລຸຊ ອທສ຺ສເນ, ລຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂລໂກ, ຄສ຺ສ ໂກ, ຊສ຺ສ ໂວ. ຠວນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຠຸວນໍ, ຍຸ. ຊຄຕິ, ວິຏ຺ຐປາທີນິປິ ຠຸວນປຣິຍາຍານິ. ທ຺ວຍໍ ເທສສາມຎ຺ເຎ. ທິສ ອຕິສຊ຺ຊເນ, ອຕິສຊ຺ຊນໍ ປໂພຘນໍ, ‘‘ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ’’ຕິ ທິສຕິ ອປທິສຕີຕິ ເທໂສ. ສິ ເສວາຍໍ, ສຎ຺ຎາຍໍ ອ, ວິສໂຍ.

ສິຏ຺ຐາຈາຣຣຫິໂຕ ມິລກ຺ຂເທໂສ ກາມຣູປາທິ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ນາມ. ມິລກ຺ຂ ອພ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ ວາຈາຍໍ, ມິລກ຺ຂນ຺ຕິ ອພ຺ຍຕ຺ຕວາຈໍ ຠາສນ຺ຕີຕິ ມິລກ຺ຂາ. ສິຏ຺ຐາຈາຣມຄ຺ຄທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໂນ ອຠາວາ ຣາຄາທິມລໍ ອກ຺ຂິມ຺ຫິ ເຍສນ຺ຕິ ວາ ມິລກ຺ຂາ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ, ເຕສໍ ນິວາສຏ຺ຐານໍ ມິລກ຺ຂເທໂສ. ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ມຊ຺ຌິມເທສສ຺ສ ພຫິທ຺ຘາຠາເຄ ຊາໂຕ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ.

ພ຺ຍວຕ຺ຖາ ຈຕຸວຓ຺ຓານໍ, ຍສ຺ມິໍ ເທເສ ນ ວິຊ຺ຊເຕ;

ມິລກ຺ຂເທໂສ ໂສ ວຸຕ຺ໂຕ, ມຊ຺ຌຠູມິ ຕໂຕ ປຣໍ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໑.໗].

ອຣິຍາຈາຣຠູມິຕ຺ຕາ ມຊ຺ໂຌ ຈ ໂສ ເທໂສ ເຈຕິ ມຊ຺ຌເທໂສ, ນວໂຍຊນສຕປຣິກ຺ເຂໂປ ມຊ຺ຌິມເທໂສ.

໑໘໗. ສລິລປ຺ປາໂຍ ພຫູທໂກ ເທໂສ ອນູໂປ ນາມ, ອນຸຄຕາ ອາປາ ອຕ຺ຣາຕິ ອນູໂປ, ອາປສ຺ສ ອາທິໂນ ອຸຕ຺ຕໍ, ປຣໂລໂປ ວາ. ກຈ ພນ຺ຘເນ, ໂຉ, ກຈ຺ຉໍ. ອນູປເທໂສ ຈ. ອຠິນໂວຄ຺ຄມເນນ ຕິເຓນ ລກ຺ຂິເຕ ຫຣິເຕ ເທເສ ສທ຺ທໂລ, ທລ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ຠາເວ ອ. ວິຊ຺ຊຕິ ທໂລ ຍຕ຺ຖ ສທ຺ທໂລ.

໑໘໘. ນທິຍາ ອາຠເຕນ ອມ຺ພຸນາ ອຸທເກນ ຊີວນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ນທ຺ຍມ຺ພຸຊີວໂນ ເທໂສ ນທີ ມາຕາ ອສ຺ສາຕິ ນທີມາຕິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ພຫຸພ຺ພີຫິມ຺ຫິ ໂກ. ວຸຏ຺ຐິຍາ ວສ຺ເສນ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕິ ສສ຺ສເມຕ຺ຖາຕິ ວຸຏ຺ຐິນິປ຺ຜຊ຺ຊສສ຺ສໂກ ເທໂສ ເທໂວ ມາຕາ ອສ຺ສາຕິ ເທວມາຕິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ພຫຸພ຺ພີຫິມ຺ຫິເຍວ ໂກ, ເທວສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ວຸຏ຺ຐິມາຫ.

໑໘໙. ອນູປາທໂຍ ເທວມາຕິການ຺ຕາ ຕີສຸ ລິງ຺ເຄສຸ. ຈນ຺ທສູຣາໂທ ຈນ຺ທສູຣິຍສິເນຣຸປພ຺ພຕາທິມ຺ຫິ ສສ຺ສຕິສທ຺ໂທ ອີຣິໂຕ ກຖິໂຕ. ສພ຺ພທາ ສຣນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ສສ຺ສຕິໂຍ, ສຣ ຄຕິຍໍ, ສຣສທ຺ທສ຺ສ ໂສ,ຕິ.

ຣຐ ຄຕິຍໍ, ຣຐນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນຄຣາທໂຍຕິ ຣຏ຺ຐໍ, ໂຕ. ນາຄເຣຫິ ວິຊິນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິຊິຕໍ. ອາຬິຍໍ ປວຕ຺ຕມາໂນ ໂຍ ເສຕຸ, ໂສ ປຸຣິເສ ປຸລ຺ລິງ຺ເຄ ວຕ຺ຕຕິ. ສິ ພນ຺ຘເນ, ຕຸ. ອລ ຠູສເນ, ອິ, ອາຬິ, ຕສ຺ສໍ ອາຬິຍໍ.

ນຄຣປພ຺ພຕາທິໂນ ອຸປານ຺ຕຠູ ສມີປຠູມິ ປຣິສໂຣ ປຣິໂຕ ສຣນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ, ໂຓ.

ຕິກໍ ວເຊ. ຄາໂວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ໂຄຏ຺ຐໍ. ກຸລ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ, ຄາໂວ ກຸລນ຺ຕ຺ເຍຕ຺ຖາຕິ ໂຄກຸລໍ, ຄຸນ຺ນໍ ກຸລໍ ຆຣນ຺ຕິ ວາ ໂຄກຸລໍ. ວຊ ຄຕິຍໍ, ວຊນ຺ຕິ ຍໍ ຄາໂວ ນິວາສນຕ຺ຖາຍາຕິ ວໂຊ. ໂຄຏ຺ຐານກໍ, ໂຄຏ຺ຐານນ຺ຕິປິ ວຊສ຺ສ ນາມານິ.

໑໙໐. ສິໂລເກນ ມຄ຺ຄສ຺ສ ນາມານິ. ປຖິເກຫິ ມຊ຺ຊເຕ ນິຕ຺ຕິຓໍ ກຣີຍເຕຕິ ມຄ຺ໂຄ, ມຊ຺ຊ ສຸທ຺ຘິຍໍ, ໂຓ, ຊສ຺ສ ຄຕ຺ຕໍ, ປຖິເກຫິ ມຄ຺ຄີຍເຕຕິ ວາ ມຄ຺ໂຄ, ມຄ຺ຄ ອນ຺ເວສເນ, ມໍ ສິວໍ ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕ຺ຖ, ເອເຕນາຕິ ວາ ມຄ຺ໂຄ, ‘‘ໂມ ສິເວ ປຣິສາຍຎ຺ເຈ’’ຕິ ຫິ ນານຕ຺ຖສງ຺ຄເຫ, ສິວໍ ຄມນໍ ກໂຣຕີຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ກ຺ຣິຍາວິເສສນເມຕໍ. ປຖິ ຄຕິຍໍ, ຈຸຣາທິ, ນາຄໂມ. ປນ຺ຖຍນ຺ຕິ ຍນ຺ຕ຺ຍເນນາຕິ ປນ຺ໂຖ, ອ, ກາຣິຕໂລໂປ. ປຖຕິ ຍາຕ຺ຍເນນາຕິ ປໂຖ. ອທ ຄມເນ, ອທຕິ ຍຕ຺ຖ ສາ ອທ຺ຘາ, ໂຘ, ອທ຺ຘາ ມຄ຺ໂຄ, ອທ຺ຘາສທ຺ໂທຍໍ ກາເລປິ, ສມຠາຄຕ຺ຖວຈເນ ຕຸ ອທ຺ຘໍ, ຕສ຺ມາ ອທ຺ຘສທ຺ໂທ ປຸມນປຸໍສກວເສນ ທ຺ວິລິງ຺ໂຄ, ຣາຊາທິຕ຺ເຕ ອທ຺ຘາ, ອຣາຊາທິຕ຺ເຕ ອທ຺ຘໍ. ອຎ຺ຊ ຄຕິຍໍ, ອໂສ. ວຊ ຄຕິຍໍ, ອຸໂມ, ຊສ຺ສ ໂຏ. ປທ ຄຕິຍໍ, ອ, ທສ຺ສ ໂຊ, ທ຺ວິຕ຺ຕໍ, ປຊ຺ໂຊ. ອຍ ຄຕິຍໍ, ຍຸ, ປທ ຄຕິຍໍ, ອໂວ, ນທາທິ. ວຕ຺ຕ ວຕ຺ຕເນ, ວຕ຺ຕນໍ ຄມນາທິ, ອນິ, ນທາທິ, ວຕ຺ຕນີ. ກນ຺ຕນທຓ຺ເຑ ປຸນ຺ນປຸໍສກໍ. ປຖິເກຫິ ປາເທຫິ ຫຎ຺ຎເຕຕິ ປທ຺ຘຕິ. ປາທສທ຺ທສມານຕ຺ເຖນ ປທສທ຺ເທນ ນິຍຕປ຺ປໂຍຄໂຕ ວຸຕ຺ຕິນາ ສິທ຺ໂຘ, ປທສທ຺ທູປປໂທ ຫນຘາຕຸ,ຕິ, ຫນສ຺ສ ໂຘ, ອໂລໂປ. ປທ຺ຘຕິສຫຈຣຓໂຕ ວຕ຺ຕນີ, ຕໍສຫຈຣຓໂຕ ປທວີ ຈ ອິຕ຺ຖິຍໍ.

໑໙໑-໑໙໒. ຕພ຺ເຠທາ ຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ວິເສສາ ຊງ຺ຆມຄ຺ຄາທໂຍ ອປຖນ຺ຕາ. ຊງ຺ຆາຫິ ຄໂຕ ມຄ຺ໂຄ ຊງ຺ຆມຄ຺ໂຄ. ສກເຏຫິ ຄໂຕ ມຄ຺ໂຄ ສກຏມຄ຺ໂຄ. ເຕ ຊງ຺ຆມຄ຺ຄສກຏມຄ຺ຄາ ມຫາມຄ຺ເຄ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ເຕຖາ’’ຕິ ອຖສທ຺ໂທ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ‘‘ເຕ ຈາ’’ຕິ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ‘‘ມຕາທ຺ຘນີ’’ຕິ ປາເຐ ປນ ສຕິ ‘‘ເຕຖາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພເຍວ, ຕທາ ເອກປທິເກ ອທ຺ຘນິ ມຄ຺ເຄ ເອກປທີ ມຕາຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຄຈ຺ຉຕໍ ເອໂກ ອສຫາໂຍ ປາໂທ ຍສ຺ສໍ, ນ ນິສິນ຺ນສ຺ເສວ ຍມໂກຕິ ເອກປທີ, ສມາສນ຺ເຕ ນິຈ຺ຈມີປຈ຺ຈໂຍ, ກປຈ຺ຈເຍ ເອກປທິໂກ, ອີສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ.

ໂຈຣກຓ຺ຏກາທິໂທເສ ທຸຄ຺ຄເມ ປເຖ ກນ຺ຕາໂຣ, ປຸນ຺ນປຸໍສເກ, ເກນ ປານີເຍນ ຕຣນ຺ຕິ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕິ ຍນ຺ຕິ ກນ຺ຕາໂຣ, ຕຣ ຕຣເຓ, ໂຈຣກນ຺ຕາຣາທີສຸ ປນາຍໍ ຣູຬ຺ຫິວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ, ອຖ ວາ ກຕິ ເຉທເນ, ສປ຺ປຏິຠຍຕ຺ຕາ ກນ຺ຕຕິ ນິຈ຺ຈຄມນາຄມນເມຕ຺ຖາຕິ ກນ຺ຕາໂຣ, ອາໂຣ, ນາຄໂມ ຈ. ທຸກ຺ເຂນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕ຺ເຍຕ຺ຖາຕິ ທຸຄ຺ຄໂມ.

໑໙໓. ທ຺ວຍໍ ປຏິມຄ຺ເຄ. ປຏິ ອຠິມຸເຂນ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ມຄ຺ໂຄ, ປໂຖ ຈ ປຏິມຄ຺ໂຄ, ປຏິປໂຖ ຈ. ທີຆມຎ຺ຊສໍ ອຕິທູໂຣ ມຄ຺ໂຄ ອທ຺ຘານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈເຕ. ອທ຺ຘານໍ ອຍນໍ ອທ຺ຘານໍ, ອຈ຺ຈາຍໂຕ ມຄ຺ໂຄ, ຍຖາ ‘‘ປທຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ, ຍໂລໂປ.

ທ຺ວຍໍ ປສຕ຺ເຖທ຺ຘນິ. ໂສຠໂນ ປໂຖ, ປນ຺ໂຖ ຈາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຄນ຺ຕພ຺ພປຖຠາວໂຕ ອເປຕໍ ອຸປ຺ປຖໍ, ອປຖຎ຺ຈ, ອພ຺ຍຍີຠາວສມາໂສ, ອສທ຺ໂທ ອຕ຺ຣ ນິປາໂຕ.

໑໙໔-໑໙໖. ປຣມາຓູນໍ ຉຕ຺ຕິໍສ ເອໂກ ອຓຸ ນາມ, ອຓຸໂຕປິ ອຓຸຕຣຕ຺ຕາ ປຣໂມ ອຓຸ, ອຓຸໂຕ ວາ ປຣໂມຕິ ປຣມາຓຸ, ອຓ ສທ຺ທຕ຺ໂຖ ທຓ຺ຑໂກ ຘາຕຸ, ອຸ. ເຕ ອຓໂວ ຉຕ຺ຕິໍສ ຕຊ຺ຊາຣີ ນາມ, ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຍໍ ມລີນກຣຓວເສນ ຊຣາເປຕີຕິ ຕຊ຺ຊາຣີ, ຊຣ ຊີຣເຓ, ຊຣ ວໂຍຫານິມ຺ຫິ ວາ, ອ, ນທາທິ. ຕາປິ ຕຊ຺ຊາຣິໂຍ ຉຕ຺ຕິໍສ ຣຖເຣຓຸ ນາມ, ຣຖານໍ ສຎ຺ຈຣຓວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ເຣຓຸ ຣຖເຣຓຸ. ເຕ ຣຖເຣຓໂວ ຉຕ຺ຕິໍສ ລິກ຺ຂາ ນາມ. ລກ຺ຂ ທສ຺ສເນ, ປກຕິຈກ຺ຂຸນາປິ ລກ຺ຂ຺ຍເຕຕິ ລິກ຺ຂາ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ.

ຕາ ລິກ຺ຂາ ສຕ຺ຕ ອູກາ ນາມ, ອູກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສິໂຣວຕ຺ຕກິມິ, ຕປ຺ປມາຓຕ຺ຕາ ອູກາ. ຕາ ສຕ຺ຕ ອູກາ ຘຎ຺ຎມາໂສ ນາມ, ຘຎ຺ໂຎ ວີຫິເຍວ ປຣິມາຓິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ມາໂສ ຈາຕິ ຘຎ຺ຎມາໂສ, ມສິ ປຣິມາເຓ. ເຕ ສຕ຺ຕ ຘຎ຺ຎມາສາ ອງ຺ຄຸລໍ ນາມ, ອງ຺ຄ ຄມນຕ຺ໂຖ, ອຸໂລ, ອງ຺ຄຸລໍ, ປມາຓໍ, ອຸລິປຈ຺ຈເຍ ອງ຺ຄຸລິ, ກຣສາຂາ. ອມຸທ຺ວິຈ຺ເຉຕິ ອທຸໍ ທ຺ວາທສງ຺ຄຸລໍ ວິທຕ຺ຖິ ນາມ, ກຓິຏ຺ຐສຫິເຕນງ຺ຄຸຏ຺ເຐນ ວິຕ຺ຖາຣີຍເຕ, ວິຘີຍເຕຕິ ວາ ວິທຕ຺ຖິ, ວິປຸພ຺ໂພ ຕນຸ ວິຕ຺ຖາເຣ. ຘາ ຘາຣເຓ, ອຸຠຍຕ຺ຣາປິຕິ, ປຸພ຺ພປກ຺ເຂ ຕສ຺ສ ໂຖ, ນສ຺ສ ໂຕ, ຕສ຺ສ ໂທ. ປຈ຺ຉິເມ ຘສ຺ສ ໂທ, ຕສ຺ສ ໂຖ, ອສຣູປທ຺ວິຠາໂວ ຈ. ຕາ ທຸເວ ວິທຕ຺ຖີ ຣຕນໍ ສິຍຸໍ, ຣມຸ ກີຬາຍໍ, ຕໂນ, ມໂລໂປ. ຕານິ ສຕ຺ເຕວ ຣຕນານິ ຍຏ຺ຐິ ນາມ, ຍຕ ປຍຕເນ,ຕິ, ຕສ຺ສ ໂຐ, ຕສ຺ສ ໂຏ. ຕາ ວີສຕິ ຍຏ຺ຐິໂຍ ອຸສຠໍ ນາມ, ອຸສ ທາເຫ, ອໂຠ. ເອຕ຺ຖ ປນ ອຸສຠນທນ຺ຕຣໍ ອຸສຠໍ. ອຸສຠານໍ ອສີຕິປ຺ປມາຓໍ ຄາວຸຕໍ ນາມ, ຄວໍ, ຄເວຫິ ວາ ຍຸຕໍ ຄາວຸຕໍ. ຍຸຊ ສມາຘິມ຺ຫິ, ໂຄນທນ຺ຕເຣຫິ ຄຫິຕປ຺ປມາຓສມາຘານນ຺ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ຕໍ ຈຕຸຄາວຸຕໍ ໂຍຊນໍ ນາມ, ຍຸຊ ສມາຘິມ຺ຫິ, ຍຸ, ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ໂຍຊນໍ ນາມ ໂຫຕູ’’ຕິ ຈຕຸຄາວຸເຕຫິ ສມາຘານນ຺ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ.

໑໙໗. ອາໂຣປິຕານໍ ອາຈຣິຍຘນູນໍ ປຎ຺ຈສຕໍ ໂກໂສ ນາມ, ອນາໂຣປິຕານນ຺ຕ຺ຍປເຣ. ກຸສ ອວ຺ຫາເນ, ໂຓ, ກຸສນໍ ອວ຺ຫານໍ ໂກໂສ, ອິຘ ປນ ໂກສປ຺ປມາຓຕ຺ຕາ ໂກໂສ, ທ຺ວິສຫສ຺ສກຣປ຺ປມາໂຓ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປນ –

‘‘ຈຕຸກ຺ກາຘິວີສຕິຍາ, ອງ຺ຄຸເລຫິ ກໂຣ ຠເວ;

ຂ຺ຍາຕມຏ຺ຐສຫສ຺ເສຫິ, ໂກສມານໍ ວິຠາວິນາ’’ຕ຺ຍຸຕ຺ຕໍ.

ຈຕຸຣມ຺ພຓນ຺ຕິ ຈຕຸຣມ຺ພຓວີຫິພີຊຊາຕໂຣປນໂຍຄ຺ໂຍ ຠູມິປ຺ປເທໂສ ກຣີສໍ ນາມ, ກໂຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກສນໂຣປນາທິກນ຺ຕິ ກຣີສໍ, ອີໂສ. ຈຕຸຣມ຺ພຓພີຊຊາຕານິ ໂຣເປນ຺ຕ຺ເຍຕ຺ຖາຕິ ຈຕຸຣມ຺ພຓໍ, ອມ຺ພຓໍ ເອກາທສໂທຓມຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ເຎ ປນ ‘‘ຈຕຸຣມ຺ພຓໍ ຈຕຸຍຏ຺ຐິກໍ ຐານໍ ກຣີສໍ ນາມາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ກຣີສພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ປຣິຍາຍຠາວປ຺ປສງ຺ຄາ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ປມາຓໂຕ ຫຕ຺ຖານມຏ຺ຐວີສປ຺ປມາຓໍ ຐານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ນາມ, ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອນ຺ໂຕໂກຏ຺ຐາເສ ຊາຕໍ, ນ ພຫິໂກຏ຺ຐາເສຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຫິ ໂຍ ໂຍ ຐິໂຕ, ນິສິນ຺ໂນ ວາ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສມນ຺ຕາ ອຏ຺ຐວີສຕິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ຐານໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ຐານໍ ນາມ. ຠູມ຺ຍາທິຕ຺ຕາ ຠູມິວຄ຺ໂຄ, ອຖ ວາ ອງ຺ຄາເປກ຺ຂາຍ ຠູມິເຍວ ປຘານໍ, ປຘາເນນ ຈ ພ຺ຍປ຺ປເທໂສ ຠວຕີຕິ ຠູມິວຄ຺ຄພ຺ຍປ຺ປເທໂສ.

ຠູມິວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ປຸຣວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑໙໘. ຉກ຺ກໍ ນຄເຣ.

‘‘ປຏ຺ຏນຎ຺ຈ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ນຄຣໍ ປຸຏເຠທນໍ;

ຖິໂຍ ປູ ນຄຣີ ປູຣິໂຍ, ຐານີຍໍ ກພ຺ພຏໍ ປຸຏ’’ນ຺ຕິ.

ຫິ ສິໂລກປຣິຍາເຍສຸ ໂວປາລິໂຕ.

‘‘ວິຈິຕ຺ຕເທວາຍຕນໍ, ປາສາທາປຓມນ຺ທິຣໍ;

ນຄຣໍ ທສ຺ສເຍ ວິທ຺ວາ, ຣາຊມຄ຺ໂຄປໂສຠິຕ’’ນ຺ຕິ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑.໒.໑]. –

ນຄຣລກ຺ຂຓໍ. ປຸ ປາລເນ, ປຸຣ ປາລເນຕິ ຈ, ປຸນາຕິ ປຸເຣຕິ ຈ ຣກ຺ຂຕິ ປຣຈກ຺ກາ ທຸຄ຺ຄຕາຍາຕິ ປຸຣໍ, ໂຣ, ອ ຈ, ປຸຣ ອຄ຺ຄຄມເນຕິປິ ຘາຕ຺ວຕ຺ໂຖ. ນຄາ ປາສາທາທໂຍ ອສ຺ສ ສນ຺ຕິ ນຄຣໍ, ໂຣ. ວາກາເຣນ ນຄຣສທ຺ທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ [ນຄຣິໂຍ ວາ ປຕ຺ຕນໍ (ອມຣ ໑.໒.໑) ປກ຺ເຂ ປຕ຺ຕນສາຫຈຣິຍາ ນປຸໍສກຕ຺ຕໍ. (ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑.໒.໑)], ປຸຣສທ຺ທສ຺ສາປີຕ຺ຍາຈຣິຍາ. ອກຸໂຕຠຍຕ຺ຕາ ຐານາຍ ຫິຕໍ ຐານີຍໍ, ອີໂຍ. ປຓິການໍ ປຸຏາ ຠິຊ຺ຊນ຺ເຕ ອຕ຺ຣາຕິ ປຸຏເຠທນໍ.

ນິຈ຺ຈນິວາສນຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິຕຣໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ຖິຍ’’ມິຈ຺ຈາທິ. ຣາຊາ ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຣາຊຐານີ, ຍຸ, ນທາທິ, ນິຈ຺ຈນິວາສນຏ຺ຐາເນປິ ‘‘ຈຕຸຣາສີຕິນຄຣສຫສ຺ສານິ ກຸສວຕີຣາຊຐານີປມຸຂານີ’’ຕ຺ຍາທີສຸ [ທີ. ນິ. ໒.໒໖໓]. ທາຣຸກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ອາ ສມນ຺ຕໂຕ ວຣນ຺ຕິ ປຣິກ຺ຂິປີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຂນ຺ຘາວາໂຣ, ປຕ຺ຖນຕ຺ໂຖ ວຣຘາຕຸ ອາປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ປຣິກ຺ຂິປນຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ປຎ຺ຈກໍ ນຄເຣ, ‘‘ຂນ຺ຘາວາໂຣ’’ຕິ ປນ ເອກເມວ ອຈິຣນິວາສນຏ຺ຐານສ຺ສ ນາມໍ.

໑໙໙. ມູລປຸຣາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ມູລປຸຣໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍໍ ປຸຣມຕ຺ຖິ ໂຍຊນວິຕ຺ຖິຓ຺ຓປາກາຣາທິປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ມູລປຸຣສ຺ສ ຕຣຸຏ຺ຐານິຍສ຺ສ ສາຂາສທິສຕ຺ຕາ ສາຂານຄຣໍ ນາມ.

໒໐໐-໒໐໑. ສາທ຺ຘປຊ຺ຊທ຺ວເຍນ ມູລປຸຣສ຺ສ ນາມານິ. ວານຣສີສໍ, ຕໍສຓ຺ຐາໂນ ວາ ປາສາໂຓ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ‘‘ວານຣສີສ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ວສ຺ສ ພຕ຺ຕໍ, ວຓ຺ຓວິປຣິຍຍໍ, ທີຆໍ, ຓຕ຺ຕໍ, ສສ຺ສ ໂລປຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ພາຣາຓສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສວຕ຺ຖສ຺ສ ອິສິໂນ ນິວາສນຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ສາວຕ຺ຖິ, ສພ຺ພໍ ຘນເມຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ວາ ສາວຕ຺ຖິ [ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໔], ສພ຺ພສ຺ສ ສາໂວ, ຘນວາຈໂກ ອຕ຺ຖສທ຺ໂທ, ອິ. ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວິສາລີຠູຕຕ຺ຕາ ເວສາລີ, ອສ຺ສຕ຺ຖຸຕ຺ເຖ ອີ. ມຖິ ຫິໍສາຍໍ, ອິໂລ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ, ມິຖິລາ. ອລໍ ຠູສນເມຕ຺ຖາຕິ ອາຬວີ, ວີ, ຬຕ຺ຕຎ຺ຈ. ກຸສ ອວ຺ຫາເນ, ‘‘ຂາທຖ ປິວຖາ’’ຕ຺ຍາທີຫິ ທສຫິ ສທ຺ເທຫິ ໂກສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ໂກສມ຺ພີ, ໂພ, ນທາທິ, ກຸສມ຺ພຣຸກ຺ຂວນ຺ຕຕາຍ ວາ ໂກສມ຺ພີ, ກຸສມ຺ພສ຺ສ ອິສິໂນ ອສ຺ສມໂຕ ອວິທູເຣ ມາປິຕຕ຺ຕາຕິ ເອເກ [ອຸທາ. ອຏ຺ຐ. ໓໕; ມ. ນິ. ຏີ. ໑.໑໔; ໒.໒໘໔]. ອຸຄ຺ຄໍ ຣິປຸໍ ຊຍຕິ ຍຕ຺ຖ, ສາ ອຸຊ຺ເຊນີ, ຍຸ, ນທາທິ. ຕກ຺ກ ອູເຫ, ອູໂຫ ອູນປູຣຓໍ, ຕກ຺ກນໍ ຕກ຺ໂກ, ໂສ ສີລໍ ສຠາໂວ ຍຕ຺ຖ ສາ ຕກ຺ກສີລາ, ໂຍ ຫິ ປຸຣິສກາເຣນ ອູໂນ, ໂສ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕມູນໍ ປູເຣຕີຕິ. ຈມ ອທເນ, ໂປ, ຈມ຺ປາ. ສານໍ ຘນານໍ ອາກຣໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ສາກໂຣ, ໂສ ເອວ ສາຄລໍ. ສໍສຸມາຣສຓ຺ຐາໂນ ຄິຣິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສໍສຸມາຣຄິຣໍ, ສໍສຸມາໂຣ ຄາຍຕິ ເອຕສ຺ສ ມາປິຕກາເລຕິ ວາ ສໍສຸມາຣຄິຣໍ, ເຄ ສທ຺ເທ, ອິໂຣ. ຣາຊູນເມວ ອາຘິປຈ຺ຈວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຣາຊຄຫໍ. ອາທິກາເລ ກປິລນາມສ຺ສ ອິສິໂນ ນິວາສນຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ກປິລວຕ຺ຖຸ, ປຸມນປຸໍສເກ.

ສາໂກ ຣາຊູນໍ ຍຸທ຺ຘາທີສຸ ສຕ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຕາ ເອຕ຺ຖາຕິ ສາເກຕໍ, ‘‘ສາໂກ ສຕ຺ຕິມ຺ຫິ ຠູປາເລ, ທຸມທີປນ຺ຕເຣສຸ ເຈ’’ຕິ ນານຕ຺ຖສງ຺ຄເຫ. ສຎ຺ຊາຕຕ຺ເຖ ອິໂຕ, ສາໂກ ນາມ ຣາຊາ, ທຸໂມ ວາ ເອຕ຺ຖ ອາທິກາເລ ສຎ຺ຊາໂຕຕິ ວາ ສາເກຕໍ. ອິນ຺ທໍ ປຣມິສ຺ສຣິຍຠາວໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອິນ຺ທປຕ຺ຕໍ, ອິນ຺ໂທ ວາ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ, ໂສ ປຕ຺ໂຕ ເອຕ຺ຖາຕິ ອິນ຺ທປຕ຺ຕໍ. ອຸກ຺ກໍ ຘາຣຍຕິ ເອຕສ຺ສ ມາປິຕກາເລຕິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ. ຍສ຺ສ ມາປິຕຏ຺ຐາເນ ປາຏລີນາມໂກ ເອໂກ ຕຣຸຓຣຸກ຺ໂຂ ອຕ຺ຖີຕິ ຕໍ ປາຏລິປຸຕ຺ຕກໍ, ອຖ ວາ ປຏລິ ນາມ ເອໂກ ຄາມຓີ, ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ເອຕ຺ຖ ວສຕິອາທິກາເລຕິ ປາຏລິປຸຕ຺ຕກໍ. ເຈຕິຍຣຏ຺ເຐ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ຕາ ເຈຕຸຕ຺ຕຣໍ, ‘‘ເຊຕຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ປາເຐ ປນ ວຓ຺ຓວິກາໂຣ, ເວຣິຊຍຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ເຊຕຎ຺ຈ ຕໍ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈຕິ ວາ ເຊຕຸຕ຺ຕຣໍ. ຍສ຺ສ ມາປິຕກາເລ ທີໂປ ທິປ຺ປຕິ, ຕໍ ສງ຺ກສ຺ສໍ, ກາສ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ທ຺ວິຕ຺ຕໍ, ສມ຺ມາ ກສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວາ ສງ຺ກສ຺ສໍ, ກສ ວິເລຂເນ, ຍສ຺ສ ມາປິຕກາເລ ນິມິຕ຺ຕໂມໂລເກນ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກຸສຫຕ຺ຖໍ ນຣໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ມາເປນ຺ຕິ, ຕໍ ກຸສິນາຣໍ. ອາທິນາ ມຖຸຣ [ມຘຸຣ, ມາຘຸຣ (ກ.)] ປາສາຓປຸຣໂສຓິກາທໂຍປ຺ຍເນກປຸຣວິເສສາ ສງ຺ຄຫິຕາ.

໒໐໒. ຈຕຸກ຺ກໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄາມມຄ຺ເຄ. ຣຖສ຺ສ ຫິຕາ ຣຈ຺ຉາ, ປພ຺ພຊ຺ຊາທິ. ວິສຍນ຺ເຕ ປກາສຍນ຺ເຕ ວິກ຺ກເຍນ ທພ຺ພານິ ຍສ຺ສໍ, ສາ ວິສິຂາ, ວິປຸພ຺ໂພ ສິ ເສວາຍໍ, ໂຂ, ວິສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວາ ວິສິຂາ, ວິສ ປເວສເນ, ໂຂ. ຣຖສ຺ສ ຫິຕາ ຣຖິກາ, ອິໂກ. ວີ ຄມເນ, ຖິ, ວີຖິ.

ອນິພ຺ພິທ຺ຘາ ຣຈ຺ຉນ຺ຕເຣນ ມຊ຺ເຌ ອນິພ຺ພິທ຺ຘາ ຣຈ຺ຉາ ພ຺ຍູໂຫ ນາມ. ພ຺ຍູເຫຕິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ ຊເນ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຄນ຺ຕຸມປ຺ປທານວເສນາຕິ ພ຺ຍູໂຫ, ອູຫ ສມ຺ປິຓ຺ຑເນ ວິປຸພ຺ພຕ຺ຕາ. ນ ນິພ຺ພິຊ຺ຌເຕ ຣຈ຺ຉນ຺ຕເຣນາຕິ ອນິພ຺ພິທ຺ໂຘ, ວິຘ ສມ຺ປຫາເຣ, ອ. ນິພ຺ພິທ຺ຘາ ຣຈ຺ຉນ຺ຕເຣນ ຣຈ຺ຉາ ປໂຖ, ອທ຺ຘີຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຖ ຄມເນ, ປໂຖ. ອທ ຄມເນ,ຕິ, ອທ຺ຘິ.

໒໐໓. ຈຕຸກ຺ກໍ ຈຈ຺ຈເຣ. ຈຕຸນ຺ນໍ ປຖານໍ ສມາຫາໂຣ ຈຕຸກ຺ກໍ, ຈຣ ຄຕິຠກ຺ຂເນສຸ, ຈໂຣ, ຣສ຺ສ ໂຈ, ຈຈ຺ຈຣໍ, ອງ຺ຄຓວາຈໂກ ຈາຍໍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ວາ ມຄ຺ຄານໍ ສນ຺ຘິ ມຄ຺ຄສນ຺ຘິ. ສິງ຺ຆ ຆາຍເນ, ອາຏໂກ.

ທ຺ວຍໍ ວປ຺ປສ຺ໂສປຣິ ອິຏ຺ຐກາທິຣຈິເຕ ເວຐເນ. ວປ຺ປໍ ນາມ ທຸຄ຺ຄນຄເຣ ປຣິຂາມຕ຺ຕິກໍ ກູຏໍ [ກຸຏິໍ (ກ.)] ກຕ຺ວາ ໂຄຫິ, ຫຕ຺ຖີຫິ ຈ ວິມທ຺ທາເປຕ຺ວາ ຕິໍສຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ປາກາຣສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມຕລໍ, ຕຖາ ຫຕ຺ຖສຕໍ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ປໍສຸນາ ວປ຺ປໍ ກາຣເຍ, ຕສ຺ໂສປຣິ ປາກາຣນ຺ຕິ, ປກຸພ຺ພນ຺ຕິ ຕນ຺ຕິ ປາກາໂຣ, ສມນ຺ຕໂຕ ກຣີຍເຕຕິ ວາ ປາກາໂຣ, ອກຕ຺ຕຣິ ຈ ກາຣເກ ສຎ຺ຎາຍໍ ໂຓ, ຣສ຺ສສ຺ສ ທີຆຕາ. ວຸ ສໍວຣເຓ, ວຸໂຓຕີຕິ ວຣໂຓ, ຍຸ, ຣາຄໂມ ຈ. ‘‘ສາໂລ’’ຕິປິ ປາກາຣສ຺ສ ນາມໍ.

ທ຺ວຍໍ ຣາຊຠວນສາມຎ຺ເຎ. ສພ຺ພເຄຫານໍ ວິເສເສນ ປກາສນໂຕ ອຸທ຺ທາໂປ, ທີປ ປກາສເນ, ອີສ຺ສາກາໂຣ. ສງ຺ຄມ຺ມ ກໂຣນ຺ຕິ ຕນ຺ຕິ ອຸປກາຣິກາ, ຓ຺ວຸ. ເກ ປຈ຺ຈເຍ ຖີກຕາກາຣປເຣ ປຸພ຺ໂພ ອກາໂຣ ທີຆໍ [ກາຕນ຺ຕ ໒.໒.໖໕], ອກາເທໂສປິ ຫິ ‘‘ໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຍຖາ ເທວທຕ຺ໂຕ ‘‘ທຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ກປຈ຺ຈໂຍ ວາ.

໒໐໔. ທ຺ວຍໍ ເຄຫາທິໂນ ມຕ຺ຕິເກຏ຺ຐກາທິມຍຠິຕ຺ຕິຍໍ. ກຸຏ ເຉທເນ, ກຸຏຕິ ຉິນ຺ທຕິ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ກຸຏ຺ຏໍ. ຠິທິ ທ຺ວິຘາກຣເຓ,ຕິ, ຠິຕ຺ຕິ. ຄຸນ຺ນໍ ວາຈານໍ ປຸຣໍ ໂຄປຸຣໍ. ທ຺ວາຣສມີເປ ກໂຕ ໂກຏ຺ຐໂກ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐໂກ, ກຸສ ອກ຺ໂກເສ, ຐໂກ, ໂກຏ຺ຐໂກຕິ ເຄຫວິເສໂສ.

ທ຺ວຍໍ ອິນ຺ທຂີເລ. ອິສ ອິຈ຺ຉາຍໍ, ເອສ ຄເວສເນ ວາ, ອິໂກ. ອິນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ກສ຺ສ ຂີໂລ ກຓ຺ຏໂກ ອິນ຺ທຂີໂລ. ທ຺ວຍໍ ທ຺ວາຣປສ຺ໂສປສາລາຍໍ’ຫມ຺ຍາທິປິຏ຺ເຐ ຈ ວາຕກຸຏິກາຍໍ. ອຑ຺ຑ ອຕິກ຺ກມຫິໍສາສຸ, ອ. ອາລກປຈ຺ຈເຍ ອຏ຺ຏາລໂກ.

໒໐໕. ອຸປຣິ ມາລາທິຍຸຕ຺ຕໍ ໂສຠນຖມ຺ຠທ຺ວຍມຸຠຍໂຕ ນິຂນິຕ຺ວາ ຍໍ ພຫິທ຺ວາຣໍ ກປ຺ປີຍເຕ, ຕໍ ໂຕຣຓໍ. ຕຸຣ ວາຣເຓ, ຍຸ, ຖວນ຺ຕາ ວາ ຣຓນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ໂຕຣຓໍ, ຕຸ ອຠິຕ຺ຖເວ. ຣຓ ສທ຺ທຕ຺ໂຖ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ. ທ຺ວາຣສ຺ສ ພຫິ ພຫິທ຺ວາຣໍ. ປຣິ ສມນ຺ຕໂຕ ຂຎ຺ຎເຕຕິ ປຣິຂາ. ທີຆຠາເວນ ຍຸຕ຺ຕາ ທີຆິກາ.

໒໐໖-໒໐໗. ສທຸມນ຺ຕໍ ເຄເຫ. ມນ຺ທ ໂມທນຖຸຕິຊຬຕ຺ເຕສຸ, ມນ຺ທນ຺ເຕ ຍຕ຺ຖາຕິ ມນ຺ທິຣໍ, ອິໂຣ. ສີທນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖາຕິ ສທນໍ, ຍຸ. ສທ ວິສຣຓຄຕ຺ຍາວສາເນສຸ. ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຄາ, ຖມ຺ຠາທໂຍ, ເຕ ຣາຕິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອຄາຣໍ. ຣສ຺ສສ຺ສ ທີຆຕ຺ເຕ ອາຄາຣໍ. ຈິ ຈເຍ, ນິຈີຍເຕ ຉາທີຍເຕຕິ ນິກາໂຍ, ຍມ຺ຫິ ຈິສ຺ສ ກາເທໂສ ນິປາຕນາ. ລີ ສິເລສເນ, ໂຓ, ນິລໂຍ, ອາລໂຍ ຈ. ວສ ນິວາເສ, ອາວສນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ອາວາໂສ, ໂຓ. ຠູ ສຕ຺ຕາຍໍ, ຠວນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ຠວນໍ. ວິສນ຺ຕິ ຕນ຺ຕິ ເວສ຺ມໍ, ໂມ. ກິຕ ນິວາເສ, ອຘິກຣເຓ ຍຸ, ນິເກຕນໍ. ນິວິສນ຺ຕິ, ນິວສນ຺ຕິ ວາ ຍຕ຺ຣ, ຕໍ ນິເວສນໍ. ຆຣ ເສຈເນ, ຆຣຕິ ກິເລສເມຕ຺ຖາຕິ ຆຣໍ, ຄຍ຺ຫຕີຕິ ວາ ຆຣໍ, ໂຓ. ຄຫສ຺ສ ຆຣາເທໂສ. ຄຓ຺ຫາຕິ ປຸຣິເສນ ອານີຕໍ ຘນນ຺ຕິ ຄຫໍ. ອຘິກຣເຓ ໂຖ, ອາວສໂຖ. ສຣ ຄຕິຈິນ຺ຕາຫິໍສາສຸ, ສຣນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸຠາສຸຠກມ຺ມານິ, ສຣຕິ ວາ ສູຣິຍສນ຺ຕາປາທິກນ຺ຕິ ສຣຓໍ. ສິ ເສວາຍໍ, ໂຓ, ປຕິສ຺ສໂຍ. ອຸຈ ສມວາເຍ, ໂອກໍ. ສລ ຄມເນ, ‘‘ອິຕ຺ຖິຍມຕິຍໂວ ວາ’’ຕິ ອ, ສາລາ, ສຣຘາຕຸມ຺ຫິ ສຕິ ລຕ຺ຕເມວ ວິເສໂສ. ຈິ ຈເຍ, ກມ຺ມນິ ໂຓ, ຈໂຍ. ກຸຏ ເຉທເນ, ອິ. ວສ ນິວາເສ,ຕິ. ອຸປຘສ຺ສ ເອຕ຺ເຕ ເຄຫໍ. ສທຘາຕຸມ຺ຫາ ອຸໂມ, ສທຸມໍ.

ທ຺ວຍໍ ມຸຂຣຫິຕເທວກຸລສທິເສ ຍຎ຺ຎາຍຕເນ. ຈິຕ ປູຊາຍໍ, ກມ຺ມນິ ອິໂຍ. ຍຕ ຍຕເນ, ອາຍຕນ຺ຕິ ວາຍມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຜລກາມາຕິ ອາຍຕນໍ, ອຖ ວາ ອາຍນ຺ຕີຕິ ອາຍານິ, ຕານິ ຕໂນຕີຕິ ອາຍຕນໍ, ຜລກາຣກນ຺ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຕຸສທ຺ໂທ ສມາຄຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸພ຺ພາປຣຄມນຕ຺ໂຖ. ‘‘ເຈຕິຍາຍຕນານິ ຈາ’’ຕິປິ ປາໂຐ.

໒໐໘. ທ຺ວຍໍ ເທວານໍ, ນຣປຕີນຎ຺ຈ ອິຏ຺ຐກາທິມເຍ ຠວເນ. ອຎ຺ຎສ຺ສາປິ ສາທິສ຺ຍາ. ປສີທນ຺ຕິ ນຍນມນານ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ປາສາໂທ. ຍຸ ມິສ຺ສເນ, ໂປ, ທີໂຆ ຈ, ທີຆວິຘານສາມຕ຺ຖິຍາ ໂອຕ຺ຕາຠາໂວ.

ທ຺ວຍໍ ຣາຊໂຕ ອຎ຺ເຎສໍ ຘນີນໍ ພ຺ຍວຫາຣກາທີນໍ ຠວເນ. ມຸຓ຺ໂຑ ຉທນເມຕສ຺ສ, ນ ປາສາທສ຺ສ ວິຍາຕິ ມຸຓ຺ຑຈ຺ຉໂທ, ທ຺ວິຕ຺ຕໍ. ຫຣ ຫຣເຓ, ໂຍ, ຍມ຺ຫິ ມິອາຄໂມ ຈ.

ທຸຄ຺ຄປຸຣທ຺ວາເຣ ວາ, ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວາ ມຕ຺ຕິກາທິມເຍ ຄຊກຸມ຺ຠມ຺ຫິ ໂຍ ຍູໂປ ປາສາໂທ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ, ໂສ ຫຕ຺ຖິນໂຂ ນາມ, ຫຕ຺ຖິສ຺ເສວ ນໂຂ ຍສ຺ສາຕິ ຫຕ຺ຖິນໂຂ, ນຂສທ຺ເທນ ວາ ນຂສຫິໂຕ ປາສາໂທ ຄຍ຺ຫເຕ.

໒໐໙. ສຸປຓ຺ຓສ຺ສ ຄຣຸຬສ຺ສ ວງ຺ເກນ ປກ຺ເຂນ ສທິສຉທນໍ ເຄຫໍ ສຸວຓ຺ຓວງ຺ກຈ຺ຉທນໍ. ວງ຺ກ ຄມເນ. ເອກປສ຺ເສເຍວ ຉທນໂຕ ອຑ຺ຒໂຍໂຄ.

ເອເກເນວ ກູເຏນ ຍຸຕ຺ໂຕ ອເນກໂກໂຓ ປຕິສ຺ສຍວິເສໂສ ມາໂຬ ນາມ, ວຏ຺ຏາກາເຣນ ກຕເສນາສນນ຺ຕິ ເກຈິ. ມາ ມາເນ, ໂຬ, ມາໂຬ.

ຈຕຸຣສ຺ໂສ ປຕິສ຺ສຍວິເສໂສ ປາສາໂທ ນາມ, ອາຍຕຈຕຸຣສ຺ສປາສາໂທຕິ ເກຈິ.

໒໑໐. ສນ຺ເຕຫິ ຠາຕິ ທິພ຺ພຕີຕິ ສຠາຍໍ, ສຠາ ຈ, ປຸຣິເມ ຍປຈ຺ຈໂຍ, ສນ຺ຕສ຺ສ ສາເທໂສ ຕູຠຍຕ຺ຣ. ມຓ຺ຑາ ຣວິຣໍສໂຍ, ເຕ ປິວຕິ ນາສຍຕີຕິ ມຓ຺ຑໂປ, ວາສທ຺ເທນ ມຓ຺ຑປປທສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ, ຊນານໍ ອາລໂຍ ສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐານໍ ຊນາລໂຍ. ອາສນຕ຺ຖາຍ ກຕາ ສາລາ ອາສນສາລາ. ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປຏິກ຺ກມນໍ, ກມຸ ປທວິກ຺ເຂເປ, ອຘິກຣເຓ ຍຸ.

໒໑໑. ຊິນສ຺ສ ວາສຠູຕໍ ຠວນໍ ຄນ຺ຘກຸຏິ ນາມ, ທິພ຺ພຄນ຺ເຘຫິ ປຣິຠາວິຕາ ກຸຏິ ຄນ຺ຘກຸຏິ.

ຕິກໍ ປາກຏ຺ຐາເນ. ຣສານິ ສນ຺ຕ຺ຍສ຺ສໍ ຣສວຕີ, ປຈນໍ ປາໂກ, ຕສ຺ສ ຐານໍ ປາກຏ຺ຐານໍ. ມຫນ຺ຕານິ ພຫູນິ ອສິຕພ຺ພານິ ສນ຺ເຕຕ຺ຖ ມຫານສໍ, ອສ ຠກ຺ຂເນ, ຍຸ, ວຓ຺ຓວິປຣິຍໂຍ.

໒໑໒. ສຸວຓ຺ຓກາຣາທິສິປ຺ປີນໍ ກມ຺ມສາລາ ອາເວສນໍ. ອາວິສນ຺ຕ຺ຍສ຺ມິໍ ອາເວສນໍ, ຍຸ. ປານມນ຺ທິຣໍ ສຸຣາປານຕ຺ຖໍ ກຕມນ຺ທິຣໍ ໂສຓ຺ຑາ ນາມ, ກຕ຺ຕພ຺ພາກຕ຺ຕພ຺ພໍ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ອິຈ຺ຉິຕວຕ຺ຖຸກາຣຓາ ສພ຺ພໍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ສໂນນ຺ຕີຕິ ໂສຓ຺ຑາ, ສນ ທາເນ, ຕນາທິ. ໂຑ, ອສ຺ໂສຕ຺ຕໍ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ ຈ, ເຕສໍ ເອສາ ວສຕິ ໂສຓ຺ຑາ. ປານສທ຺ທສນ຺ນິຘານາ ສຸຣາໂສຓ຺ຑາເຍວິຘ ຄຫິຕາ. ວຈ຺ຈສ຺ສ ຄູຖສ຺ສ ວິສຊ຺ຊນຏ຺ຐານໍ ວຈ຺ຈຏ຺ຐານໍ. ວຈ຺ຈສ຺ສ ວິສຊ຺ຊນຏ຺ຐານາ ກຸຏິ ວຈ຺ຈກຸຏິ. ມຸນີນໍ ອິສີນໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ອສ຺ສໂມ ນາມ, ອາ ໂກຘໍ ສເມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອສ຺ສໂມ, ອາ ຠຸໂສ ສເມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຣາຄາທໂຍຕິ ວາ ອສ຺ສໂມ.

໒໑໓. ຕິກໍ ປຓ຺ຍວິກ຺ກຍສາລາຍໍ. ປຓ ພ຺ຍວຫາເຣ, ປຓິຕພ຺ພາຕິ ປຓ຺ຍາ, ວຕ຺ຖາທໂຍ, ເຕ ເອຕ຺ຖ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕີຕິ ປຓ຺ຍວິກ຺ກໂຍ, ກີ ທພ຺ພວິນິມເຍ, ໂສ ເອວ ສາລາ ເຄຫນ຺ຕິ ປຓ຺ຍວິກ຺ກຍສາລາ. ອາປຓຍນ຺ເຕ ພ຺ຍວຫຣນ຺ເຕ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ອາປໂຓ, ໂຓ. ປຓ຺ຍານໍ ວິກ຺ກຍາຍ ນີຍມານານໍ ວີຖິ ປນ຺ໂຖ ປຓ຺ຍວີຖິກາ. ວສ ອຈ຺ຉາທເນ, ໂຕ, ອຸທກໍ ວສິຕໍ ອຈ຺ຉາທນໍ ກຕມເນນາຕິ ອຸໂທສິໂຕ, ວສ຺ໂສຕ຺ຕໍ, ຠຓ຺ຑຏ຺ຐປນສ຺ສ ສາລາ ຠຓ຺ຑສາລາ. ກມຸ ປທວິກ຺ເຂເປ, ຈງ຺ກມຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ຈງ຺ກມນໍ, ຈງ຺ກໂມ ຈ, ທ຺ວິຕ຺ຕາທິ.

໒໑໔. ຊລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຊນ຺ຕາ, ຊລ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ອນ຺ໂຕ, ‘‘ອິຕ຺ຖິຍມຕິຍໂວ ວາ’’ຕິ ອ, ອາ, ລໂລໂປ, ຊເນຕ຺ຍຕ຺ຣ ອຄ຺ຄິນ຺ຕິ ວາ ຊນ຺ຕາ, ຊນ ຊນເນ, ອນ຺ໂຕ, ສາ ເອວ ຆຣໍ ຊນ຺ຕາຆຣໍ. ອຄ຺ຄິໂນ ສາລາ ອຄ຺ຄິສາລາ. ປາ ປິວເນ, ປປິວນ຺ຕ຺ຍສ຺ສນ຺ຕິ ປປາ, ອ. ປານີຍຏ຺ຐາ ສາລາ ປານີຍສາລາ, ສາ ເອວ ປານີຍສາລິກາ.

ຄສ ຄມເນ, ໂຠ, ສສ຺ສ ໂພ. ອວຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ໂອວຣໂກ, ອໂຣ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ, ອສ຺ໂສຕ຺ຕຎ຺ຈ. ວສນໍ ວາໂສ, ຕທຕ຺ຖໍ ອຄາຣໍ ວາສາຄາຣໍ. ສຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສຍນີ, ຍຸ, ນທາທິ, ສາ ເອວ ຄຫໍ ສຍນິຄ຺ຄຫໍ.

໒໑໕. ຈຕຸກ຺ກໍ ຣາຊິຕ຺ຖາຄາເຣ, ຕທຕ຺ຖິຍໂຕ [ຕທຏ຺ຐິຍໂຕ (ກ.)] ອຸປຈາເຣນ ຣາຊິຕ຺ຖີສຸປິ. ຣາຊິຕ຺ຖີນມຄາຣໍ ອິຕ຺ຖາຄາຣໍ. ອວຣຸນ຺ຘີຍນ຺ເຕ ຣາຊິຕ຺ຖິໂຍ ອເນນາຕິ ໂອໂຣໂຘ, ຣຸຘ ອາວຣເຓ. ສຸທ຺ຘາ ກາມາປຄມຕ຺ຕາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ຣກ຺ຂກາ ອນ຺ເຕ ສມີເປ ຍສ຺ສາຕິ ສຸທ຺ຘນ຺ໂຕ. ອນ຺ເຕ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປຸຣໍ ເຄຫໍ ອນ຺ເຕປຸຣໍ, ປຸຣສ຺ສ ອນ຺ເຕຕິ ວາ ອນ຺ເຕປຸຣໍ. ‘‘ອນ຺ໂຕປຸຣ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ.

ຣຎ຺ຎໍ ຣາຊູນໍ ອສພ຺ພວິສຍຏ຺ຐານໍ ສພ຺ເພຫ຺ຍສາຘາຣຓຏ຺ຐານໍ ‘‘ກຈ຺ຉນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ມຕໍ ກຖິຕໍ, ຍໍ ‘‘ປມທວນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປມທວນໍ ນາມ ອຸປກາຣິກາສນ຺ນິຫິຕໍ ວາ ປຸຣສນ຺ນິຫິຕໍ ວາ ອນ຺ເຕປຸໂຣຈິຕໍ, ຍຕ຺ຣ ອນ຺ເຕປຸຣສຫິໂຕ ເອວ ຣາຊາ ວິຫຣຕິ, ນາຎ຺ຎຊນປ຺ປເວໂສ [ອມຣ ໑໔.໓]. ປມທານໍ ວນໍ ປມທວນໍ. ນິປາຕນາ ຍາກາຣານໍ [ອີກາຣ ອາກາຣານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ] ອິຕ຺ຖິຄຕານໍ ຣສ຺ໂສ ກ຺ວຈີຕິຣສ຺ໂສ. ກຈ຺ຉສ຺ສ ປໂກຏ຺ຐສ຺ສ ອນ຺ຕຣໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ກຈ຺ຉນ຺ຕຣໍ. ປໂກຏ຺ຐໍ ນາມ ອພ຺ຠນ຺ຕຣທ຺ວາຣໍ.

໒໑໖. ທ຺ວຍໍ ອິຏ຺ຐກາທິຣຈິເຕ ອາໂຣຫເນ. ອຸປາເນນ ສຫ ວຕ຺ຕເຕຕິ ໂສປາໂນ, ໂສປານໍ ວາ ນປຸໍສເກປິ. ອາຣູຍ຺ຫເຕ ເຍນ ຕໍ ອາໂຣຫນໍ, ຍຸ, ຣຸຫ ຊນເນ.

ທ຺ວຍໍ ກຏ຺ຐາທິຣຈິຕາຍໍ. ນິຈ຺ຉເຍນ ສຍນ຺ຕິ ປາກາຣາທິກເມຕາຍາຕິ ນິສ຺ເສຓີ, ສິ ເສວາຍໍ, ຓີ, ນທາທິ. ອຸທ຺ຘມາໂຣຫເຕ ເອຕາຍາຕິ ອຘິໂຣຫິຓີ, ສາສທ຺ໂທ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ ໂຊເຕຕິ.

໒໑໗. ປຎ຺ຈກໍ ຊາລເກ. ວາຕໍ ປິວຕີຕິ ວາຕປານໍ. ຄວໍ ອກ຺ຂິ ຄວກ຺ໂຂ, ສມາສນ຺ຕຕ຺ຕາ ອ, ສຎ຺ຎາສທ຺ທໂຕ ປຸລ຺ລິງ຺ຄຕ຺ຕໍ, ອກ຺ຂິ ສທ຺ເທ ວາ, ຄວໍ ອກ຺ຂິ ຄວກ຺ຂີຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຊລ ທິຕ຺ຕິຍໍ, ຊາລໍ. ສີຫຣູປຍຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຊຣໍ ສີຫປຎ຺ຊຣໍ. ອາໂລການໍ ອາຕປານໍ ປວິສນຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘິ ຉິທ຺ທນ຺ຕິ ອາໂລກສນ຺ຘິ, ອາໂລກີຍນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ອາໂລໂກ, ໂສ ເອວ ສນ຺ຘີຕິ ວາ ອາໂລກສນ຺ຘິ.

ທ຺ວຍໍ ລງ຺ຄິຍໍ. ລຄິ ຄຕ຺ຍຕ຺ໂຖ, ອ, ນທາທິ. ປຣິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄມນາຄມນວເສນ ຫນ຺ຕີຕິ ປລິໂຆ, ໂຓ. ກປິຣູປມຕ຺ຖກຕ຺ຕາ ກປິສີໂສ. ອຄ຺ຄຬໍ ນາມ ກວາຏໂກ [ກວາຏຜລວິຘາຣໂຓ (ກ.)], ຕສ຺ສ ຖມ຺ໂຠ ອຄ຺ຄຬຕ຺ຖມ຺ໂຠ, ‘‘ອຄ຺ຄຬໍ ຕີສຸ ກລ຺ໂລເລ, ທຓ຺ເຑ ຈານ຺ຕກວາເຏສູ’’ຕິ ຣຠໂສ, ອິຕ຺ຖິຍມໂຕ ອາປຈ຺ຈໂຍ, ອຄ຺ຄຬາ. ນິສ຺ເສສໂຕ ອພ຺ພຕິ ວສ຺ໂສທກມເນນາຕິ ນິພ຺ພໍ, ອພ຺ພ ຄຕິຫິໍສາສຸ. ຉທ຺ທສ຺ສ ຉທນສ຺ສ ໂກຏິ ເຫຏ຺ຐິມາວສານໍ ຉທ຺ທໂກຏິ, ຕສ຺ສໍ.

໒໑໘. ຕິກໍ ເຄຫຈ຺ຉທເນ. ຉາເທຕິ ເອເຕນາຕິ ຉທນໍ, ຉທ ສໍວຣເຓ, ຈຸຣາທິ. ປຏຄມເນ, ‘‘ປຏ຺ຍາທີຫ຺ຍລ’’ນ຺ຕິ ອໂລ. ຉາເທຕິ ເອເຕນາຕິ ຉທ຺ທໍ, ທ຺ວິຕ຺ຕາທິ.

ຕິກໍ ເຄຫງ຺ຄເຓ. ອຊ ຄຕິມ຺ຫິ, ອິໂຣ, ອຊິຣໍ. ຈຣ ຄຕິຠກ຺ຂເນສຸ, ຈໂຣ. ອງ຺ຄ ຄມເນ, ກຣຓາຘິກຣເຓສຸ ຍຸ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ, ຓຕ຺ຕໍ.

ປຎ຺ຈກໍ ເຄຫທ຺ວາຣໂຕ ພຫິປໂກຏ຺ຐເກ, ວີຖິຍໍ ທ຺ວາຣປິຓ຺ຑເກ ຈ. ອລິນ຺ໂທ ຕ຺ວຎ຺ຎປິຓ຺ຑເກປິຈ຺ຉເຕ. ປຐມໍ ຫນນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປຆາໂຓ, ປຆໂຓ ຈ, ຫນສ຺ສ ຆຓາເທໂສ. ອລິ ສຂາ ອິນ຺ໂທ ເອຕ຺ຖາຕິ ອລິນ຺ໂທ, ‘‘ເຄເຫກເທເສ ອລິນ຺ໂທ, ປຆາໂຓ ປຆໂຓຠເວ’’ຕິ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໒.໑໒] ອມຣມາລາຍໍ. ອາລິນ຺ໂທ, ທີຆາທິ. ປຘານໍ ມຸຂໍ ປມຸຂໍ, ເຄຫສ຺ສ ຫິ ຈຕູສຸ ມຸເຂສຸ ຕເທວ ປຘານໍ, ຍຕ຺ຖ ສາຘຸຊນາປິ ອາຄນ຺ຕຸກາປິ ນິສີທນ຺ຕິ. ທ຺ວາຣໍ ພນ຺ຘຕິ ປິທຫຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວາຣພນ຺ຘນໍ.

໒໑໙. ທ຺ວຍໍ ທ຺ວາຣພາຫາຍໍ. ປີຐານິ ໂລຫວິກຕິອາທີຫິ ສງ຺ຆຏີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປີຐສງ຺ຆາຏກໍ, ປີເຐຫິ ສງ຺ຆຏີຍຕີຕິ ວາ ປີຐສງ຺ຆາຏກໍ, ຆຏ ຆຏເນ. ທ຺ວິຠາເຄນ ພາຫາສທິສຕ຺ຕາ ພາຫາ, ທ຺ວາຣສ຺ສ ພາຫາ ທ຺ວາຣພາຫາ. ‘‘ກປາຏໍ, ກວາຏ’’ນ຺ຕິປິ ທ຺ວາຣພາຫາຍ ນາມານິ, ກໍ ວາຕໍ ປາຏຍຕິ, ວາຏຍຕິ ເຈຕິ ກມ຺ມນິ ໂຓ, ອິຕ຺ຖິຍໍ ກປາຏີ.

ທ຺ວຍໍ ເຄຫາທີນໍ ກູເຏ. ກຸຏ ເຉທເນ, ກມ຺ມນິ ໂຓ. ນຍ ຄມນຕ຺ໂຖ, ເກ ສີເສ ນຍຕີຕິ ກຓ຺ຓີກາ, ຓ຺ວຸ, ອິຕ຺ຕໍ, ຓຕ຺ຕຎ຺ຈ.

໒໒໐. ທ຺ວຍໍ ທ຺ວາເຣ. ທ຺ເວ ອຣນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ທ຺ວາຣໍ, ທຸຊ຺ຊເນ ວາຣຍນ຺ຕ຺ຍສ຺ມາ ຣກ຺ຂກາຕິ ວາ ທ຺ວາຣໍ, ອຸໂລໂປ. ປຏິຫຣນ຺ຕິ ອປເນນ຺ຕິ ເອຕສ຺ມາ ຣກ຺ຂກາ ອຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ປຏິຫໂຣ, ປຏິປກ຺ເຂ ຫຣຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ວາ ປຏິຫໂຣ, ຣສ຺ສສ຺ສ ທີຆຕ຺ເຕ ປຏິຫາໂຣ.

ຈຕຸກ຺ກໍ ອຸມ຺ມາເຣ, ຍໍ ‘‘ທ຺ວາຣປິຓ຺ຑິກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຸຣ ຄຕິມ຺ຫິ, ມາໂຣ ກຣເຓ. ເທຫໍ ເນຕິ ປເວເສນາຕິ ເທຫນີ, ‘‘ເທຫລີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ເທຫໍ ລາຕິ ປເວເສນາຕິ ເທຫລີ. ອິລ ຄຕິມ຺ຫິ, ຓ຺ວຸ. ອິນ຺ໂທ ເອວ ປາທໍ ຂິປຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອິນ຺ທຂີໂລ, ຂິປ ເປຣເຓ. ປສ຺ສ ໂລໂປ, ອຖ ວາ ອິໍ ຄມນໍ ທທາຕີຕິ ອິນ຺ໂທ, ທ຺ວາຣໍ, ຕຕ຺ຖ ຐປິໂຕ ຂີໂລ ກຓ຺ຏໂກຕິ ອິນ຺ທຂີໂລ, ເວຄຄຠິຆາຕນໂຕ ຫິ ໂສ ຂີໂລ ວິຍ ໂຫຕິ.

ຖມ຺ຠ ປຏິພນ຺ຘເນ, ຖມ຺ໂຠ, ຘາເຣຕີຕິ ວາ ຖມ຺ໂຠ, ຘຣ ຘຣເຓ, ຣມ຺ຠປຈ຺ຈໂຍ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ ຈ. ຖຸ ອຠິຕ຺ຖເວ, ອຸໂຓ, ຍຸ ວາ, ຘາເຣຕີຕິ ວາ ຖູໂຓ, ຍຸ, ຣໂລໂປ, ອສ຺ສູ.

ອຑ຺ເຒນ຺ທຸປາສາເຓ ອທ຺ຘຈນ຺ທາກາເຣ ປາສາເຓ ປຏິກາສທ຺ໂທ ວຕ຺ຕຕິ. ປຏ ຄຕິຍໍ, ຓ຺ວຸ. ອິຕ຺ຖິກຕາກາຣປເຣ ເກ ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ. ຄຊິ ສທ຺ເທ, ຓ຺ວຸ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ, ພິນ຺ທາຄໂມ ຈ. ອິສ ອິຈ຺ຉາຍໍ, ຐໂກ.

໒໒໑. ວລຠີຕິ ຈູຬາ, ‘‘ສິຂາຍໍ ວລຠີ ຈູເຬ’’ຕິ ຣຸທ຺ໂທ [ຣສ຺ສນ຺ຕາ ຈ, ສິຂາຍໍ ວຬຠິຍໍ ຈູເຬຕິ ຣຸທ຺ໂທ (ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໒.໑໕)]. ຕຈ຺ຉາທເນ ທາຣຸມ຺ຫິ ກຏ຺ເຐ ໂຄປານສີ ມຕາ. ວງ຺ເກຕິ ທາຣຸວິເສສນໍ. ຄໍ ວສ຺ໂສທກໍ, ສູຣິຍາທິກິຣຓຎ຺ຈ ປິວນ຺ຕິ ວິນາສຍນ຺ຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມປ຺ປເວສນວເສນາຕິ ໂຄປານາ, ອິຏ຺ຐກາທໂຍ, ຕານິ ສິໂນນ຺ຕິ ພນ຺ຘນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ໂຄປານສີ.

ໂສຘາທິເຄເຫສຸ ເຉກປກ຺ຂາວາສຕ຺ຖໍ ໂຍ ພຫິ ກຣິຍ ກຏ຺ເຐກເທໂສ ຐປີຍເຕ, ໂສ ວິຏງ຺ໂກ. ກໂປເຕ ປາລຍຕີຕິ ກໂປຕປາລິກາ, ກມ຺ມນິ ຓ຺ວຸ. ຏກິ ນິວາສຄຕີສຸ. ວິໂນ ປກ຺ຂິໂນ ຏງ຺ກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວິຏງ຺ໂກ. ໂຓ.

໒໒໒. ທ຺ວຍໍ ກຸຎ຺ຈິກາຉິທ຺ເທ. ກຸຎ຺ຈິກາຍ ວິວຣໍ ຉິທ຺ທໍ ກຸຎ຺ຈິກາວິວຣໍ. ຕາຬສ຺ສ ປເວສນຏ຺ຐານຠູໂຕ ຉິຄ຺ຄໂຬ ຉິທ຺ທໍ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄໂຬ.

ຕິກໍ ກຸຎ຺ຈິກາຍໍ. ກຸຎ຺ຈ ໂກຏິລ຺ເຍ, ຓ຺ວຸ. ຕາຍຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ຕາໂລ. ອໂລ, ຕລຕິ ຕິຏ຺ຐຕິ ເອເຕນາຕິ ວາ ຕາໂລ, ຕລ ປຕິຏ຺ຐາຍໍ. ອວາປຸຣຕິ ວິວຣຕິ ເຍນາຕິ ອວາປຸຣຓໍ, ວຣ ສໍວຣເຓ, ຍຸ, ວສ຺ສ ໂປ, ອຸຕ຺ຕໍ, ອຸປສຄ຺ຄສ຺ສ ທີຆຕາ ຈ, ‘‘ອປາຣຸຕາ ເຕສໍ ອມຕສ຺ສ ທ຺ວາຣາ’’ຕິ [ທີ. ນິ. ໒.໗໑; ມ. ນິ. ໑.໒໘໓] ວຈນໂຕ ປຸຣ, ປາຣ ສໍວຣເຓຕິປິ ຘາຕ຺ວຕ຺ຖໍ ປຐນ຺ຕິ. ອວປຸພ຺ໂພ ວຸ ສໍວຣເຓຕິປິ ຘາຕ຺ວຕ຺ເຖ ປນ ສຕິ ວສ຺ສ ຣຕ຺ຕໍ, ອຸປສຄ຺ຄສ຺ສ ທີຆຕາ ຈ, ‘‘ອປາຣຸຕາ, ສງ຺ຆາຏິໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ’’ຕ຺ຍາທີສຸ ປນ ປກາຣວຓ຺ຓາຄເມນ ສິທ຺ໂຘ. ວິທ ລາເຠ, ອິມ຺ຫິ ເວທິກາ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ. ອິຕຣຕ຺ຖ ອິເຍວ.

໒໒໓. ສງ຺ຆາຏາທໂຍ ມນ຺ທິຣງ຺ຄາ ເຄຫງ຺ຄວິເສສາ. ສມ຺ມາ ຆເຏນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຄປານສ຺ຍາທໂຍຕິ ສງ຺ຆາໂຏ, ປຸພ຺ພປຈ຺ຉິມທກ຺ຂິຓຸຕ຺ຕຣາຍາມວເສນ ຖມ຺ຠານມຸປຣິ ຐິໂຕ ກຏ຺ຐວິເສໂສ, ເຕ ປນ ປຸພ຺ພປຈ຺ຉິມຍາມາ ຕໂຍ ກຏ຺ຐາ, ທກ຺ຂິຓຸຕ຺ຕຣຍາມາ ປນ ເຫຏ຺ຐິມປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ຕໂຍ ກຏ຺ຐາ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທນ ປນ ປຎ຺ຈສຕ຺ຕນວາທໂຍປິ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ປກ຺ຂານໍ ອປຕນຕ຺ຖໍ ພນ຺ຘນໂຕ ປາໂສ ວິຍາຕິ ປກ຺ຂປາໂສ. ຕຸລຕິ ສງ຺ຆາເຏສຸ ປຕິຏ຺ຐຕີຕິ ຕຸລາ, ຕລ ປຕິຏ຺ຐາຍໍ, ອສ຺ສຸຕ຺ຕໍ, ປກ຺ຂານໍ ວາ ສມວາຫິຕຠາວກຣຓໂຕ ຕຸລຍຕິ ມິນາຕິ ເອຕາຍາຕິ ຕຸລາ, ຕຸລ ອຸມ຺ມາເນ.

ຕິກໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນິຍໍ. ມຸຊິ ໂສຘເນ, ຍຸ. ມຊ຺ຊ ສໍສຸທ຺ຘິຍໍ, ຍຸ. ສຸຘ ສຸທ຺ຘິຍໍ, ສພ຺ພຕ຺ຣ ກຣເຓ ຍຸ.

໒໒໔. ຕິກໍ ສງ຺ກາຣຉຑ຺ຑນປ຺ປເທເສ. ກຏ ຉຑ຺ຑນມທ຺ທເນສຸ, ສງ຺ກຏນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສງ຺ກຏີຣໍ, ອີໂຣ, ‘‘ສງ຺ກໂຏ’’ຕິ ວາ ສງ຺ກາໂຣ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ອີຣຍນ຺ຕິ ຂິປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສງ຺ກຏີຣໍ, ອີຣ ເຂເປ. ສງ຺ກາຣສ຺ສ ຐານໍ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐານໍ. ສງ຺ກາຣໍ ກຏຕິ ຉຑ຺ເຑຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສງ຺ກາຣກູຏໍ, ອສ຺ສູ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ.

ຈຕຸກ຺ກໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນິຍາ ນິຣາກເຕ [ນິຣສ຺ສເຕ (ກ.)] ຖຸສາທິມ຺ຫິ. ນານາວິເຘ ສງ຺ກາເຣ ຣາສີກຣຓວເສນ ກຈຕິ ພນ຺ຘຕິ ເອເຕນາຕິ ກໂຈ, ໂສ ເອຕ຺ຖ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ກຈວໂຣ, ວຣ ອິຈ຺ຉາຍໍ. ອຸຈ຺ຉິຏ຺ໂຐ ກລາໂປ ສມູໂຫ ອຸກ຺ລາໂປ, ກສ຺ສາກາຣໂລໂປ. ນານາວິເຘຫິ ຕິຓາທີຫິ ສງ຺ກຣີຍເຕ ມິສ຺ສີກຣີຍເຕຕິ ສງ຺ກາໂຣ, ໂຓ. ອວກໂຣຕິປ຺ຍຕ຺ຣ. ອວກຣີຍເຕ ນິຣສ຺ສເຕຕິ, ອ. ‘‘ສມ຺ມຊ຺ໂຊ ມຊ຺ຊນີ ເຈວ, ສງ຺ກາໂຣ’ວກໂຣ ມໂຕ’’ຕິ ຫລາຍຸໂຘ. ກສ ວິເລຂເນ, ອມ຺ພຸ.

໒໒໕. ຆຣາທິຠູມິ ຆຣເຂຕ຺ຕວິຫາຣາທີນໍ ໂຍ ຠູມິປ຺ປເທໂສ ວຕ຺ຖຸ ນາມ, ຕໍ ນປຸໍສເກ, ວສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວຕ຺ຖຸ, ຣຕ຺ຖຸ. ຄສ ມທເນ, ຄສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຄາໂມ, ໂມ. ສໍວສນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ສໍວສໂຖ, ອໂຖ.

ປາກໂຏ ຂ຺ຍາໂຕ ຄາໂມ, ໂສ ນິຄໂມ ນາມ, ອຕິເຣໂກ ຄາໂມ ນິຄໂມ, ຠຸສຕ຺ໂຖ ນິ, ສຎ຺ຎາສທ຺ທຕ຺ຕາ ຣສ຺ໂສ.

ອຸປຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຠຄມນຸສ຺ສາທີຫິ ( ) [(ອິຠ຺ໂຍ) (?)] ວຑ຺ຒິໂຕ ອຘິໂກ ຄາໂມ ນິຄມໂຕປິ ອຘິກຕຣຕ຺ຕາ ‘‘ອຘິຠູ’’ຕິ ອີຣິໂຕ ກຖິໂຕ, ອຘິໂກ ຠວຕີຕິ ອຘິຠູ.

໒໒໖. ທ຺ວຍໍ ຄາມາທິປຣິຍນ຺ຕຠາເຄ. ສິ ພນ຺ຘເນ, ໂມ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອາທີຍເຕຕິ ມຣິຍາທາ, ປສ຺ສ ໂມ.

ທ຺ວຍໍ ອາຠີຣກຸຏິຍໍ [ໂຆໂສ ອາຠີຣປລ຺ລີ ສິຍາ (ອມຣ ໑໒.໒໐)]. ຆຸ ສທ຺ເທ, ໂຆສນ຺ຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ ໂຆໂສ. ໂຄປາລານໍ ຄາໂມ ໂຄປາລຄາມໂກ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ.

ປຸຣວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ນຣວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໒໒໗-໒໒໘. ໂປຣິສນ຺ຕານິ ມນຸສ຺ສຊາຕິຍາ ນາມານິ. ມໂນ ອຸສ຺ສນ຺ນມສ຺ສາຕິ ມນຸສ຺ໂສ, ສຕິສູຣຠາວພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໂຍຄ຺ຍຕາທິຄຸຓວເສນ ອຸປຈິຕມານສາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຄຸຓຈິຕ຺ຕາ, ເກ ປນ ເຕ? ຊມ຺ພຸທີປວາສິໂນ ສຕ຺ຕວິເສສາ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຐາເນຫິ ຊມ຺ພຸທີປກາ ມນຸສ຺ສາ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸເກ ມນຸສ຺ເສ ອຘິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ເທເວ ຈ ຕາວຕິໍເສ. ກຕເມຫິ ຕີຫິ, ສູຣາ ສຕິມນ຺ໂຕ ອິຘ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໙.໒໑]. ຕຖາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ອຄ຺ຄສາວກມຫາສາວກຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຈ ອຎ຺ເຎ ຈ ມຫານຸຠາວາ ສຕ຺ຕາ ຕຕ຺ເຖວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສມານຣູປາທິຕາຍ ປນ ສທ຺ຘິໍ ປຣິຕ຺ຕທີປວາສີຫິ ອິຕຣມຫາທີປວາສິໂນປິ ມນຸສ຺ສາຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິໍສູຕິ ເອເກ, ອປເຣ ປນ ຠຓນ຺ຕິ ‘‘ໂລຠາທີຫິ, ອໂລຠາທີຫິ ຈ ສຫິຕສ຺ສ ມນສ຺ສ ອຸສ຺ສທຕາຍ ມນຸສ຺ສາ, ເຍ ຫິ ສຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ສຊາຕິກາ, ເຕສຸ ວິເສສໂຕ ໂລຠາທໂຍ, ອໂລຠາທໂຍ ຈ ອຸສ຺ສທາ, ເຕ ໂລຠາທີຫິ ອຸສ຺ສທຕາຍ ອປາຍມຄ຺ຄໍ, ອໂລຠາທີຫິ ອຸສ຺ສທຕາຍ ສຸຄຕິມຄ຺ຄໍ, ນິພ຺ພານຄາມິມຄ຺ຄຎ຺ຈ ປູເຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂລຠາທີຫິ, ອໂລຠາທີຫິ ຈ ສຫິຕສ຺ສ ມນສ຺ສ ອຸສ຺ສທຕາຍ ປຣິຕ຺ຕທີປວາສີຫິ ສທ຺ຘິໍ ຈຕຸມຫາທີປວາສິໂນ ສຕ຺ຕວິເສສາ ມນຸສ຺ສາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂລກິຍາ ປນ ມນຸໂນ ອປຈ຺ຈຠາເວນ ມນຸສ຺ສາຕິ ວທນ຺ຕິ, ມນຸ ນາມ ປຐມກປ຺ປິໂກ ໂລກມຣິຍາທາຍ ອາທິຠູໂຕ ຫິຕາຫິຕວິຘາຍໂກ ສຕ຺ຕານໍ ປິຕຸຏ຺ຐານິໂຍ, ໂຍ ສາສເນ ‘‘ມຫາສມ຺ມໂຕ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ, ປຣມ຺ປຣຕາຍ ຈ ຕສ຺ສ ໂອວາທານຸສາສນິຍໍ ຐິຕາ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕສທິສຕາຍ ມນຸສ຺ສາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຕໂຕ ເອວ ຫິ ເຕ ‘‘ມານວາ, ມນຸຊາ’’ຕິ ຈ ໂວຫຣີຍນ຺ຕິ, ອຸສ຺ສປຈ຺ຈໂຍ. ມນຸໂນ ອປຈ຺ຈໍ ມານຸໂສ, ອຸໂສ. ມຣ ປາຓຈາເຄ, ໂຈ, ມຈ຺ໂຈ, ປພ຺ພຊ຺ຊາທິນາ ວາ ຕ຺ຍປຈ຺ຈໂຍ, ຘາຕ຺ວນ຺ຕສ຺ສ ໂລໂປ ຈ. ຕໂຕ ‘‘ຍວຕ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ ໂຈ, ທ຺ວິຕ຺ຕໍ. ມນຸໂນ ອປຈ຺ຈໍ ມານໂວ. ມາຓໂວປ຺ຍຕ຺ຣ, ຓໂວ. ມນຸມ຺ຫາ ຊາໂຕ ມນຸໂຊ. ນີ ນເຍ, ເນຕີຕິ ນໂຣ, ອໂຣ. ປຸສ ໂປສເນ, ໂຓ, ປຸເຣຕີຕິ ວາ ໂປໂສ. ປຸຣ ປູຣເຓ, ໂສ, ອຸສ຺ໂສຕ຺ຕໍ, ຣໂລໂປ. ປຸນາຕີຕິ ປຸມາ,ປຸ ປວເນ, ໂມ, ສິສ຺ສາ. ປຸເຣຕີຕິ ປຸຣິໂສ, ໂປຣິໂສ ຈ, ອິໂສ, ຣສ຺ສສ຺ສ ທີຆຕາຍ ປູຣິໂສ ຈ. ເອຕ຺ຖ ຈ ມນຸສ຺ສາທິປຎ຺ຈກໍ ອິຕ຺ຖິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕເຕ, ນຣາທໂຍ ຕຸ ປຸເມເຍວ ວິສິຏ຺ຐລິງ຺ຄຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຣ ມນຸສ຺ສ ມານຸສ ມນຸຊ ມາຓເວຫິ ນທາທິຕ຺ຕາ ອີປຈ຺ຈໂຍ, ເອກສກາຣໂລໂປ, ມນຸສີ, ມານຸສີ, ມນຸຊີ, ມາຓວີ. ມຈ຺ຈາ, ອິຕ຺ຖິຍມໂຕ ອາປຈ຺ຈໂຍ.

ວິທ຺ທສຸປຣິຍນ຺ຕໍ ປຓ຺ຑິເຕ. ປຓ຺ຑາ ພຸທ຺ຘິ ສຎ຺ຊາຕາ ອສ຺ສາຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຕຣຕ຺ຍາທິ. ປຑິ ຄຕິຍໍ ວາ, ໂຕ. ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ພຸໂຘ. ວິທຕິ ຊານາຕີຕິ ວິທ຺ວາ, ວິທ ຎາເຓ, ໂວ, ສິສ຺ສາ. ຠູ ສຕ຺ຕາຍໍ, ອຕ຺ເຖ ວິຠາເວຕິ ປກາເສຕິ ສີເລນາຕິ ວິຠາວີ, ຓີ. ຣາຄາທໂຍ ສເມຕີຕິ ສນ຺ໂຕ, ໂຕ, ສຸນ຺ທໂຣ ອນ຺ໂຕ ອວສານເມຕສ຺ສາຕິ ວາ ສນ຺ໂຕ. ສຸນ຺ທຣາ ປຎ຺ຎາ ຍສ຺ສ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ. ກິນ຺ນາມ ນ ວິນ຺ທຕີຕິ ໂກວິໂທ, ເນຣຸຕ຺ໂຕ, ກຸໍ ປາປໍ ວິນ຺ທຕີຕິ ວາ ໂກວິໂທ. ຘີ ປຎ຺ຎາ ຍສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ໂສ ຘີມາ, ໂສຠນໍ ຌາຍຕີຕິ ສຸຘີ, ເຌ ຈິນ຺ຕາຍໍ. ຌສ຺ສ ໂຘ, ອີ, ສຸນ຺ທຣາ ຘີ ຍສ຺ສາຕິ ວາ ສຸຘີ. ກວິ ວຓ຺ເຓ, ອິ, ອິຕ຺ຖິຍໍ ກວີ ຈ, ກຸ ສທ຺ເທ ວາ, ອິ, ກວິ. ພ຺ຍຎ຺ຊຍຕີຕິ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ຊ ຄຕິຍໍ, ໂຕ. ຠຸຊາທີນມນ຺ໂຕ ໂນ ທ຺ວິ ຈ. ວິສິຏ຺ໂຐ ອຕ຺ຕາ ຍສ຺ສາຕິ ວາ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ. ຈກ຺ຂ ທສ຺ສເນ, ຍຸ, ວິຈກ຺ຂໂຓ, ວິຈາເຣຕີຕິ ວາ ວິຈກ຺ຂໂຓ, ເນຣຸຕ຺ໂຕ. ວິຄໂຕ ສາຣໂທ ເອຕສ຺ມາຕິ ວິສາຣໂທ.

໒໒໙. ເມຘາ ຘາຣຓາ ມຕິ ປຎ຺ຎາ ຍສ຺ສາຕິ ເມຘາວີ, ວີ. ອຕິສຍມຕິຍຸຕ຺ຕຕາຍ ມຕິມາ. ປຎ຺ຎາຍ ໂຍຄໂຕ ປຎ຺ໂຎ. ວິເສສໍ ຊານາຕິ ສີເລນາຕິ ວິຎ຺ຎູ, ຣູ. ວິທ ຎາເຓ, ອຸໂຣ, ວິທຸໂຣ [ວິທູໂຣ (ກ.)]. ຣູປຈ຺ຈເຍ ວິທູ. ຘີໂຍຄາ ຘີໂຣ, ໂຣ. ວິສິຏ຺ຐທສ຺ສນສີລຕາຍ ວິປສ຺ສີ, ຓີ. ໂທສໍ ຊານາຕີຕິ ໂທສຎ຺ຎູ, ຣູ. ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ພຸທ຺ໂຘ, ໂຕ. ທຸ ຄຕິຍໍ, ອ, ອຸສ຺ສາໂວ [ທຸ ຄຕິຍໍ ອພ຺ໂພ (ສູຈິ)], ທພ຺ໂພ. ວິທ ຎາເຓ, ທສຸ.

໒໓໐-໒໓໑. ມຫິລານ຺ຕໍ ອິຕ຺ຖິສາມຎ຺ເຎ. ອິສຸ ອິຈ຺ຉາຍໍ, ໂຕ, ນທາທິ. ສີມສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ສີມນ຺ໂຕ, ເກສເວໂສ, ຕໍໂຍຄາ ສີມນ຺ຕິນີ, ອິນີ. ນຣສ຺ສາຍໍ ນາຣີ, ອິທມຕ຺ເຖ ໂຓ. ຕິຏ຺ຐຕິ ຄພ຺ໂຠ ຍສ຺ສໍ, ສາ ຖີ. ຘາ ຘາຣເຓ ວາ, ວຓ຺ຓວິກາໂຣ, ອີ. ພນ຺ຘ ພນ຺ຘເນ, ອູ, ພນ຺ຘສ຺ສ ວຘາເທໂສ ຈ [ຓ຺ວາທິ ໓], ວຘູສທ຺ໂທ ສຸຓິສາຠຣິຍານມ຺ປິ ວາຈໂກ. ວນ ສມ຺ຠຕ຺ຕິຍໍ, ໂຕ, ອິກາຣາຄໂມ ຈ. ອງ຺ຄ ຄມນຕ຺ໂຖ, ຍຸ, ອງ຺ຄນາ, ວິສິຏ຺ຐນາຣິຍມ຺ປິ ອງ຺ຄນາ, ຕທາ ກລ຺ຍາຓງ຺ຄນາຣີລກ຺ຂໂຓເປຕໍ ປສຕ຺ຖໍ ຫຕ຺ຖປາທາທິກມງ຺ຄມສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ອສ຺ສຕ຺ຖ຺ຍຕ຺ເຖ ອງ຺ຄາ ກລ຺ຍາເຓ ນປຈ຺ຈໂຍ [ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ ໔.໙໒]. ວິຣູເປສຸປິ ມໂທ ຣາຄມໂທ ຍສ຺ສາ ສາ ປມທາ, ວິສິຏ຺ຐນາຣິຍໍປ຺ຍຕ຺ຣ ປມທາ, ຕທາ ປກຏ຺ໂຐ ມໂທ ຣູປໂສຠຄ຺ຄຊນິໂຕ ເຈໂຕວິກາໂຣ ຍສ຺ສາ ສາ ປມທາ. ຣູປລາວຓ຺ຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ສຸນ຺ທຣີ, ວິສິຏ຺ຐາຍມ຺ປິ. ກມນີຍວຸຕ຺ຕິຕາຍ ກນ຺ຕາ, ກມຸ ກນ຺ຕິຍໍ, ໂຕ. ກນ຺ຕິໂຍຄາ ວາ ກນ຺ຕາ, ວິສິຏ຺ຐາຍມ຺ປິ. ຣມຍຕິ ວິໂນທຍຕິ ນາຍກໍ, ສາ ຣມຓີ, ນນ຺ທາທີຫິ ຍຸ, ນທາທິ, ວິສິຏ຺ຐາຍມ຺ປິ. ທຍ ຣກ຺ຂເຓ, ກມ຺ມນິ ໂຕ. ອປ຺ປໍ ພລໍ ຍສ຺ສາ ສາ ອພລາ, ອປ຺ປຕ຺ໂຖຍໍ ອກາໂຣ. ມາຕຸຍາ ຄາໂມ ວິຍ ຄາໂມ ຍສ຺ສາ ສາ ມາຕຸຄາໂມ, ມາຕາ ວິຍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວາ ມາຕຸຄາໂມ, ຄມຸ ຄມເນ, ໂຓ, ມາຕາ ວິຍ ຄສຕີຕິ ວາ ມາຕຸຄາໂມ, ຄສ ອທເນ, ໂມ, ມາຕາ ວິຍ ຄາຍຕີຕິ ວາ ມາຕຸຄາໂມ, ຄາ ສທ຺ເທ, ໂມ. ມຫີ ວິຍ ສຸຈິໍ ອສຸຈິມ຺ປິ ລາຕີຕິ ມຫິລາ, ມຫນ຺ເຕສຸ ພຫູສຸປິ ຣຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕສຸ ອິລຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວາ ມຫິລາ, ອິລ ຄມເນ, ມຫ ປູຊາຍໍ ວາ, ອິໂຣ, ລຕ຺ຕໍ, ອາ, ມຫິລາ. ມເຫລາປ຺ຍຕ຺ຣ.

ຕິກໍ ວິສິຏ຺ຐນາຣິຍເມວ. ລລ ວິລາເສ, ນນ຺ທາທີຫິ ຍຸ. ລລ ອິຈ຺ຉາຍນ຺ຕິ ຈຸຣາທິຄຓໂຕ ວາ ຍຸ. ຠຍປກຕິ ຠີຣຸ, ຠີ ຠເຍ, ຣຸ, ‘‘ຠີຣຸ ອຕ຺ເຕ ຊເນ’ຕ຺ຖິຍ’’ນ຺ຕິ ຣຠໂສ. ອຕິສຍິຕກາມາ ກາມິນີ, ກາໂມ ສິງ຺ຄາຣຣູໂປ ມໂທ ຍສ຺ສາຕ຺ຖີຕິ ອິນີ, ສພ຺ພຕ຺ເຣວໍ. ວາມໂລຈນາ, ຠາວິນີ, ນິຕມ຺ພິນີ, ຣາມາອິຈ຺ຈາທີນິປິ ວິສິຏ຺ຐນາຣີນາມານິ.

ທ຺ວຍໍ ປຐມວຍສິ ວຕ຺ຕມານາຍໍ.

ອຏ຺ຐວສ຺ສາ ຠເວ ໂຄຣີ, ທສວສ຺ສາ ຕຸ ກຎ຺ຎກາ;

ສມ຺ປຕ຺ເຕ ທ຺ວາທເສ ວສ຺ເສ, ກຸມາຣີຕ຺ຍ’ຠິຘີຍເຕ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໖.໘].

ອິຫ ຕ຺ວເຠໂທປຈາເຣເນກຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ເຎ ປນາຫຸ ‘‘ກຎ຺ຎາສທ຺ໂທຍໍ ປຸມຸນາຠິສມ຺ພນ຺ຘປຸພ຺ພເກ ສມ຺ປໂຍເຄ ນິວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ກຸມາຣ ກີຬາຍໍ, ຈຸຣາທິ, ກຸມາຣຍຕີຕິ ກຸມາຣີ, ອ, ນທາທິ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ, ຓ຺ວຸນາ ວາ ສິທ຺ໂຘ. ກມນີຍເຕຕິ ກຎ຺ຎາ, ກນ ທິຕ຺ຕິກນ຺ຕິຄຕີສຸ, ໂຍ, ນ຺ຍສ຺ສ ຎຕ຺ຕໍ, ອ, ອາ.

ຍຸວສທ຺ທໂຕ ປາຏິປທິກໂຕຕິ, ຍຸວຕິ. ວຣິຕ຺ຖິປຣິຍາຍສາມຎ຺ເຎປິ ຍຸວຕິສທ຺ໂທ ປກຕ຺ຍນ຺ຕຣມຕ຺ຖີຕິ. ຕຣ ຕຣເຓ, ຍຸ, ອຸຕ຺ຕໍ, ອີ ຈ.

໒໓໒. ສາຠິເສກາ ລທ຺ຘາຠິເສກາ ຣາຊິຕ຺ຖີ ມເຫສີ ນາມ, ມຫ ປູຊາຍໍ, ກມ຺ມນິ ອິໂສ, ອິສ຺ເສ, ຕໂຕ ອີ, ມຫຕິໂຍ ຣາຊິຕ຺ຖິໂຍ ອີສຕິ ອຠິຠວຕີຕິ ວາ ມເຫສີ, ອີສ ອິສ຺ສຣິເຍ, ອີ. ມເຫສິໂຕ ອຎ຺ຎາ ຣາຊນາຣິໂຍ ໂຠຄິນິໂຍ ໂຠຄໂຍຄາ, ອີ, ອິນີ ຈ. ຍານາຣີ ປຸຣິສສ຺ສ ສງ຺ເກຕໍ ຍາຕິ, ສາ ‘‘ຘວຕ຺ຖິນີ, ອຠິສາຣິກາ’’ຕິ ໂຈຈ຺ຈເຕ. ຘວໍ ປຕິໍ ອຕ຺ຖຍຕິ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ຘວຕ຺ຖິນີ, ອຕ຺ຖ ຍາຈນິຈ຺ຉາສຸ, ອິນີ, ອສຕີວິເສໂສ. ສຣ ຄຕິຍໍ, ອຠິສຣຕິ ສງ຺ເກຕນ຺ຕິ, ຓ຺ວຸ.

໒໓໓. ຉກ຺ກໍ ເວສິຍໍ. ຈຕຸສຏ຺ຐິກລາກຸສລຕາຍ, ສີລຣູປາທິມຕ຺ຕາຍ ຈ ຄຓ຺ຍເຕ ອາທີຍເຕ ຄຓິກາ, ຄຓ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ, ຓ຺ວຸ. ເວໂສ ອາກປ຺ໂປ, ເຕນາຕິໂສຠເຕ, ກມ຺ມເວເສຫິ ວາ ອິຈ຺ຉີຍເຕຕິ. ອຕິໂສຠເນ, ອິຈ຺ຉຕ຺ເຖ ວາ ຍປຈ຺ຈໂຍ. ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນາ ທາສີ ວຓ຺ຓທາສີ, ທາສິມ຺ປິ ຫິ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນໍ ເກຈິ ສາມິກາ ຘນໂລເຠນ ຄຓິກໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ນຄຣໍ ໂສເຠຕີຕິ ນຄຣໂສຠິນີ. ຣູເປນ ອຸປຊີວຕີຕິ ຣູປູປຊີວິນີ. ອຕິສຍເວສຍຸຕ຺ຕຕາຍ ເວສີ.

ທ຺ວຍໍ ອສຕີສາມຎ຺ເຎ. ກຸລານິ ອຏຕິ ນາສຍຕີຕິ ກຸລຏາ. ພນ຺ຘມນຸພນ຺ຘໍ ກາຍຕີຕິ ພນ຺ຘກີ, ນທາທິ.

໒໓໔. ຈຕຸກ຺ກໍ ອຸຕ຺ຕມນາຣິຍໍ. ວໂຣ ອາໂຣໂຫ ໂສຓິ ຍສ຺ສາ ສາ ວຣາໂຣຫາ. ອຸຕ຺ຕມຄຸຓໂຍຄາ ອຸຕ຺ຕມາ. ໂສຓິຄາຣເວນ ມຕ຺ຕຄໂຊ ວິຍ ພນ຺ຘນຄາມິນີ ມຕ຺ຕກາສິນີ, ກສ ຄຕິຍໍ. ວຣວຓ຺ຓໂຍຄາ ວຣວຓ຺ຓິນີ, ອິນີ.

‘‘ສີເຕ ສຸໂຂຓ຺ຫສພ຺ພງ຺ຄີ, ຄິມ຺ເຫ ຍາ ສຸຂສີຕລາ;

ຠຕ຺ຕຸ ຠຕ຺ຕາ ຈ ຍາ ນາຣີ, ສາ ຠເວ ວຣວຓ຺ຓິນີ’’ຕິ. ຣຸທ຺ໂທ;

ທ຺ວຍໍ ອຂຓ຺ຑິຕຈຣິຕ຺ຣາຍໍ. ປຕິ ສາມິໂກວ ກມນີໂຍ ຍສ຺ສາ ປຕິພ຺ພຕາ, ປຕິມ຺ຫິ ວຕມສ຺ສາຕິ ວາ ປຕິພ຺ພຕາ. ອສ ຠຸວິ, ອນ຺ໂຕ, ອີ, ອາທິໂລໂປ. ສເມຕີຕິ ວາ ສຕີ, ສມຸ ອຸປສເມ, ອນ຺ໂຕ, ອີ.

ທ຺ວຍໍ ກາມຣຕ຺ຕຣາຊປຸຕ຺ຕາທິໂນ ກຸລສ຺ສ ນິຍຕປຕິຍໍ. ກຸລານຸຣູປາ ອິຕ຺ຖີ ກຸລິຕ຺ຖີ, ກຸລໍ ປາເລຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ກຸລປາລິກາ, ຓ຺ວຸ.

໒໓໕. ທ຺ວຍໍ ມຕຠຕ຺ຕິກາຍໍ. ວິຄໂຕ ຘໂວ ຠຕ຺ຕາ ຍສ຺ສາ ວິຘວາ. ປຕິ ສຸຎ຺ໂຎ ນຏ຺ໂຐ ຍສ຺ສາຕິ ປຕິສຸຎ຺ຎາ.

ທ຺ວຍໍ ອຕ຺ຕິຈ຺ຉາຍ ປຕ຺ຍນ຺ເວສິນິຍໍ ກຎ຺ຎາຍໍ. ປຕິໍ ວຣຕິ ຄເວສຕີຕິ ປຕິມ຺ພຣາ, ທຸຕິຍາຍາໂລໂປ. ສຍເມວ ປຕິໍ ວຣຕີຕິ ສຍມ຺ພຣາ, ປຐມາຍາໂລໂປ, ວຣ ປຕ຺ຖນາຍໍ.

ຈຕຸກ຺ກໍ ວິຊາຕາຍໍ. ວິຊນີ ຄພ຺ຠວິໂມກ຺ຂເນ, ໂຕ, ວິຊາຍິຕ຺ຖາຕິ ວິຊາຕາ. ສູ ອຠິສເວ, ໂຕ. ຊາຕໍ ອປຈ຺ຈໍ ປຸຕ຺ໂຕ ເອຕິສ຺ສາຕິ ຊາຕາປຈ຺ຈາ. ປສູຕາວ ປສູຕິກາ, ກປຈ຺ຈໂຍ, ອິຕ຺ຕຎ຺ຈ.

໒໓໖. ທ຺ວຍໍ ທູຕິຍໍ. ຍາ ເປສີຍເຕ, ສາ ທູຕີ, ທຸ ຄມເນ,ຕິ, ອີມ຺ຫິ ທູຕີ. ສຎ຺ຈາຣຍຕິ ຍຖາຠິມຕນ຺ຕິ, ຓ຺ວຸ.

ຕິກໍ ທາສິຍໍ. ທຸ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ອສຕິ ຠກ຺ຂຕີຕິ ທາສີ, ອີ, ທີຍນ຺ເຕ ຕາຍາຕິ ວາ ທາສີ, ທາ ທາເນ, ໂສ, ອີ ຈ. ຈິຏ ເປສເນ, ກມ຺ມນິ ໂຓ, ອີ. ກຸຏໍ ອຸທກກຸມ຺ຠໍ ຘາເຣຕີຕິ ກຸຏຘາຣິກາ, ຓ຺ວຸ.

ທ຺ວຍໍ ສຸຠາສຸຠນິຣູປິນິຍໍ ສໍວຣິກາທິມ຺ຫິ. ວຣ ຄຕິຍໍ, ກຕ຺ຕຣິ ອິນີ. ສຸຠາສຸຠສ຺ສ ອິກ຺ຂຓໍ ນິຣູປນໍ ຍສ຺ສາຕ຺ຖີຕິ, ອິ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ. ອິເມ ທ຺ເວ ສທ຺ທາ ຕຸລ຺ຍຕ຺ຖາ.

ຍາ ສຍໍ ຂຕ຺ຕິຍຊາຕິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠຣິຍາ, ສາ ຂຕ຺ຕິຍານີ, ຂຕ຺ຕິຍາ ຈ. ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສາປຈ຺ຈໍ ຂຕ຺ຕິຍານີ, ອາໂນ, ອີ. ຓມ຺ຫິ ຂຕ຺ຕິຍາ.

໒໓໗. ປຊ຺ຊໍ ອຄ຺ຄິສກ຺ຂິປຸພ຺ພກຕປາຓິຄຫິຕາຍໍ ຠຣິຍາຍໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕູປຈາຣາ. ທາຣຍນ຺ເຕ ເຍນາຕິ ທາໂຣ, ທຣ ວິທາຣເຓ, ອກຕ຺ຕຣິ ຈ ກາຣເກ ສຎ຺ຎາຍໍ ໂຓ. ຊາຍຕິ ປຸຕ຺ໂຕ ຍາຍາຕິ ຊາຍາ, ຊນ ຊນເນ, ໂຍ, ຊນິສ຺ສ ຊາ ຈ, ອາ, ຊຍຕີຕິ ວາ ຊາຍາ, ຊິ ຊເຍ, ໂຍ, ຊິສ຺ສ ຊາ, ອາ, ຊາຍາ. ກລ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ, ອຕ຺ໂຕ. ຆຣໍ ເນຕີຕິ ຆຣຓີ, ຓຕ຺ຕໍ. ຠຣິຕພ຺ພໂຕ ຠຣິຍາ, ຠຣ ຠຣເຓ, ໂຍ. ປິຍາຍິຕພ຺ພໂຕ ປິຍາ,ປີ ຕປ຺ປນກນ຺ຕີສຸ, ໂຍ. ປຊໍ ປຸຕ຺ຕໍ ປາເລຕີຕິ ປຊາປຕິ, ປາ ປາລເນ,ຕິ, ອາຕ຺ຕໍ, ຣສ຺ສຕ຺ຕຎ຺ຈ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ປູຣຓີ ທຸຕິຍາ. ປຐໂມ ຠຕ຺ຕາ, ຠຣິຍາ ທຸຕິຍາ. ສາມິກສ຺ສ ປາເທ ປຣິຈຣຕີຕິ ປາທປຣິຈາຣິກາ, ຓ຺ວຸ. ປຕິນີ, ປາຓິຄຫິຕາ, ສຫຘມ຺ມິນີຕິປິ ຕສ຺ສາເຍວ ນາມານິ.

໒໓໘. ຕິກໍ ສຂິຍໍ. ເຕສຸ ເຕສຸ ກິຈ຺ເຈສຸ ສຫ ຂາຍຕິ ປກາສຕີຕິ ສຂີ, ສຫປຸພ຺ໂພ ຂາ ປກາສນກຖເນສຸ, ອີ. ອລ ຠູສເນ ອາປຸພ຺ໂພ, ອິ. ວຍສາ ຕຸລ຺ຍາ ວຍສາ, ຕຸລ຺ເຍ ສຎ຺ຎາຍໍ ໂສ [ປາຓິນິ ໔.໔.໙໑ ສຸຕ຺ເຕ ຍປຈ຺ຈໂຍ ທິສ຺ສຕິ].

ຊໂຣວຸຈ຺ຈຕິ ໂຈຣສ຺ສາມິໂກ, ຕສ຺ສາຍໍ ຊາຣີ, ໂຓ, ອີ. ສາມິກໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຈຣຕີຕິ, ອິນີ.

໒໓໙. ປຸເມ ຕູຕິ ລິງ຺ຄນ຺ໂຕ ຕຸສທ຺ໂທ ນ ປຸພ຺ພໍ ຠຊເຕ. ອຣ ຄມເນ, ຕຸ, ອຣສ຺ສຸຕ຺ຕໍ. ຣຕິຍາ ຊາຍຕີຕິ ຣໂຊ, ຕິໂລໂປ. ປຸປ຺ຜ ວິກສເນ, ປຸປ຺ຜໍ.

ຕິກໍ ຣຊສ຺ສລາຍໍ. ອຸຕຸໂຍຄາອຸຕຸນີ, ອິນີ. ຣຊໂຍຄາ ຣຊສ຺ສລາ, ສໂລ. ປຸປ຺ຜວນ຺ຕຕາຍ ປຸປ຺ຜວຕີ. ຖີຘມ຺ມິນີ, ອວີ, ອຕ຺ເຕຍີ, ມລິນີ, ອຸຕຸມຕີ, ອຸທກີອິຈ຺ຈາທີນິປິ ຕສ຺ສາ ນາມານິ.

ຕິກໍ ຄພ຺ຠິນິຍໍ. ຄຣຸ ອລຫຸໂກ ຄພ຺ໂຠ ກຸຈ຺ຉິ ເອຕິສ຺ສາຕິ ຄຣຸຄພ຺ຠາ. ອາປນ຺ໂນ ປຕ຺ໂຕ ຄພ຺ຠຏ຺ໂຐ ສຕ຺ໂຕ ເອຕາຍາຕິ ອາປນ຺ນສຕ຺ຕາ. ຄພ຺ຠໂຍຄາ ຄພ຺ຠິນີ.

ຕິກໍ ເຍນ ເວຐິໂຕ ຄພ຺ໂຠ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕຕ຺ຣາສເຍຕິ ຂ຺ຍາເຕ. ຄພ຺ໂຠ ອາສຍເຕ ຕິຏ຺ຐຕ຺ຍຕ຺ຣາຕິ, ໂຓ. ຊຣໍ ເອຕີຕິ ຊລາພຸ. ອຸ, ຣສ຺ສ ໂລ, ຍສ຺ສ ໂພ, ຊຣາປຸພ຺ໂພ ອິ ຄຕິຍໍ. ກລໍ ຊຣຕໍ ລາຕີຕິ ກລໂລ, ກລ ສງ຺ຂ຺ຍາເນ ວາ, ອໂລ.

໒໔໐-໒໔໑. ສຕ຺ຕກໍ ຠຕ຺ຕຣິ. ຘູ ກມ຺ປເນ, ສນ຺ຕາສໍ ຘຸໂນຕີຕິ ຘໂວ, ອ. ສໍ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ສາມິໂກ, ອາມິປຈ຺ຈໂຍ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ, ອິປຈ຺ຈໂຍ ວາ, ນິຄ຺ຄຫີຕສ຺ສ ໂມ, ອສ຺ສ ຈ ທີໂຆ, ສາມິໂກ. ຠຣ ຠຣເຓ, ຠຣຕີຕິ ຠຕ຺ຕາ, ຣິຕຸ. ກມຸ ອິຈ຺ຉາຍໍ, ໂຕ, ‘‘ປກ຺ກມາທີຫິ ນ຺ໂຕ ຈາ’’ຕິ ນ຺ຕຕ຺ຕໍ. ປາ ຣກ຺ຂເຓ, ອຕິ, ປຕິ. ວຣ ອິຈ຺ຉາຍໍ, ອ, ວໂຣ. ປີ ຕປ຺ປນກນ຺ຕີສຸ, ໂຍ.

ຣຕິກາຣຓຕ຺ຕາ ປຕິໂນ ອຸປ ອຸປປຕິ, ສມາເສ ກເຕ ອຠິຘານໂຕ ປຸພ຺ພນິປາໂຕ, ອປ຺ປຘານຠູໂຕ ວາ ປຕິ ອຸປປຕິ. ຊຣ ວໂຍຫານິມ຺ຫິ, ຊີຍນ຺ເຕ ອເນນາຕິ ຊາໂຣ, ທາໂຣ ຈ.

ສຕ຺ຕກໍ ປຸຕ຺ເຕ. ນຣເກ ນ ປຕນ຺ຕ຺ຍເນນ ຊາເຕນາຕິ ອປຈ຺ຈໍ, ປຕ ຄຕິຍໍ, ໂຍ, ຕ຺ຍສ຺ສ ໂຈ, ນ ປຕຕິ ນ ວິຈ຺ຉິນ຺ທຕິ ວໍໂສ ເອເຕນາຕິ ວາ ອປຈ຺ຈໍ, ປຸຕ຺ເຕ, ຘີຕຣິ ຈ ນິຈ຺ຈນປຸໍສໂກຍໍ. ປູ ປວເນ. ປຸນາຕິ ປິຕໂຣ ເຕນາຕິ ປຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ຉທາທີຫິ ຕຕ຺ຣຓ’’ຕິ ໂຕ. ປູເຣຕີຕິ ວາ ປຸຕ຺ໂຕ. ອຕ຺ຕໂຕ ຊາໂຕ ອຕ຺ຣໂຊ, ‘‘ອຕ຺ຕໂຊ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ສຸຍເຕຕິ ສຸໂຕ. ສຸ ອຠິສເວ, ສຸຓາຕີຕິ ວາ ສຸໂຕ, ໂຕ, ສຸ ສວເນ. ຕນຸມ຺ຫາ ຊາໂຕ ຕນຸໂຊ, ຕນໂຍ ຈ, ໂຍ, ຕໂນຕິ ມຸທນ຺ຕິ ວາ ຕນໂຍ, ອໂຍ. ສູຍເຕຕິ ສູນຸ, ກມ຺ມນິ ນຸ, ສູ ປສເວ.

ປຸຕ຺ຕາທໂຍ ສູນຸປຣິຍນ຺ຕາ ຘີຕຣິ ວຕ຺ຕມານາ ອິຕ຺ຖິຍໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ທຸຫິຕາ, ຘີຕາ ຈ ສທາ ນາຣິຍເມວ. ທຸຫ ປປູຣເຓ, ຣາຕຸ, ໂອຕ຺ຕາຠາໂວ, ອິກາຣາຄໂມ ຈ. ຘາ ຘາຣເຓ, ຣາຕຸ, ອາສ຺ສີ. ປຸຕ຺ຕາທໂຍ ຈ ເຕ ສາມຎ຺ເຎເນວ ກຸຓ຺ຑໂຄລກາທີນໍ ວາຈກາ. ສວຓ຺ຓາຍໍ ຕຸ ອູຒາຍໍ ສຊາໂຕ ສຍໍ ຊນິໂຕ ສຸໂຕ ໂອຣໂສ ນາມ. ສຊາຕສທ຺ເທນ ກຸຓ຺ຑກໂຄລກຂຕ຺ຕາທິພ຺ຍວຈ຺ເຉໂທ. ຊີວຕິ ຠຕ຺ຕຣິ ຊາຣໂຊ ສຸໂຕ ກຸຓ຺ຑາຂ຺ໂຍ. ມເຕ ຠຕ຺ຕຣິ ຊາຣໂຊ ໂຄລກາຂ຺ໂຍ. ອຣິຍາສຸທ຺ທໂຊ ສຸໂຕ ຂຕ຺ຕາ ນາມ [ຂຕ຺ຕາ ອຣິຍາສຸທ຺ທານໍ (ອມຣ ໒໐.໓)]. ອາທິນາ ມາຄຘາທີນໍ ຄຫຓໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ –

‘‘ອມເຕ ຊາຣໂຊ ກຸຓ຺ໂຑ,

ມເຕ ຠຕ຺ຕຣິ ໂຄລໂກ’’ຕິ [ອມຣ ໑໖.໓໖].

‘‘ມາຄໂຘ ສຸທ຺ທຂຕ຺ຕາໂຊ’’ຕິ [ອຠິຘານຸ ໕໐໓ ຄາຖາ] ຈ.

ອຸຣສາ ມນສາ ນິມ຺ມິໂຕ, ອຸຣສທ຺ທາ ຕຕິຍນ຺ຕາ ນິມ຺ມິຕຕ຺ເຖ ໂຓ, ນິວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ເຕນ ນິມ຺ມິໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຸຣສິ ຠໂວຕິ ວາ ໂອຣໂສ.

໒໔໒. ຈຕຸກ຺ກໍປຕິປຕິນີນໍ ຍຸເຄ, ‘‘ທາຣາ ປຸເມ ພຫຸຕ຺ເຕ ຈ, ທໍ ກລຕ຺ເຣ ນປຸໍສເກ’’ຕິ [ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໖.໓໘] ອມຣມາລາ, ຊໍສທ຺ໂທ ຕ຺ວພ຺ຍໂຍ ທາຣວຈໂນ. ຕສ຺ມາ ‘‘ຊມ຺ປຕິ, ທມ຺ປຕີ’’ຕິປິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອິຘ ປນ ກຈ຺ຈາຍນມເຕໂນທາຫຏາ. ຊາຍາ ຈ ປຕິ ຈ ຊາຍາປຕິ. ອິຕຣີຕຣໂຍຄທ຺ວນ຺ໂທ. ຊາຍາ ຈ ປຕິ ຈ ຊານິປຕິ, ຕຖາ ຊາຍມ຺ປຕິອາທໂຍ, ຊາຍາສທ຺ທສ຺ສ ປຕິມ຺ຫິ ປເຣ ຊານິ, ຕຸທຎ຺ຈ, ຊາຍຎ຺ຈ ຍທາທິນາ.

ຕິກໍ ນປຸໍສເກ. ວິຄໂຕ ຣາຄສ຺ສໂວ ຍສ຺ມາ ວສ຺ສວໂຣ. ສຸ ສວເນ, ອໂຣ. ປຓ ພ຺ຍວຫາເຣ, ໂຑ, ປຑິ ລິງ຺ຄເວກລ຺ເຍ ວາ, ຠູວາທິ. ນ ອິຕ຺ຖີ ນ ປຸມາ ນປຸໍສກໍ, ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍນ ອິຕ຺ຖິປຸມານໍ ປຸໍສກຠາໂວ, ນສ຺ສ ຈ ປກຕິ. ຕຕິຍາປກຕິ, ສຓ຺ໂຑ, ກລີພນ຺ຕິປິ ຕສ຺ສ ນາມານິ. ຕຕິຍາ ປກຕິ ຕຕິຍປ຺ປກາໂຣ, ສມຊາຕິເກ ອິຕ຺ຖິປຸຣິເສ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຕຕິຍຕ຺ຕໍ ປກາຣສ຺ສ. ປຐມາ ຫິ ປກຕິ ອິຕ຺ຖີ, ທຸຕິຍາ ປກຕິ ປຸຣິໂສ, ອິຕຣປກຕິ ຕຕິຍາ ປກຕິ.

໒໔໓. ຉກ຺ກໍ ຎາຕິມຕ຺ເຕ, ພນ຺ຘຸເຍວ ພນ຺ຘໂວ, ອ, ອຸສ຺ສາໂວ. ພນ຺ຘຕີຕິ ພນ຺ຘຸ, ອຸ. ສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຊໂນ ສຊໂນ. ສມານໍ ໂຄຕ຺ຕໍ ກຸລໍ ອສ຺ສາຕິ ສໂຄຕ຺ໂຕ, ສມານສ຺ສ ສຠາໂວ. ຎາ ອວໂພຘເນ, ກມ຺ເມຕິ, ຎາຕິເຍວ ຎາຕໂກ, ອຕ຺ຕໍ, ສກຕ຺ເຖ ໂກ ຈ. ສຸສທ຺ໂທປ຺ຍຕ຺ຣ [ສ຺ວ (ອມຣ ໑໖.໓໖)].

ທ຺ວຍໍ ສຕ຺ຕປຸຣິສາວຘິເກສຸ ນິກຏຎາຕີສຸ. ໂລຫິເຕນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ສາໂລຫິໂຕ, ສມ຺ພນ຺ຘສ຺ສ ສາເທໂສ, ປຸພ຺ພນິປາໂຕ ຈ, ສມານໍ ປິຓ຺ຑທານໍ ຍສ຺ສ ສປິຓ຺ໂຑ, ສນາຠໂຍປ຺ຍຕ຺ຣ [ນາຠິ ສຕ຺ຕປຸຣິສາວຘິກກຸເລ (ຈິນ຺ຕາມຓິຏີກາ ໑໖.໓໓)]. ຕິກໍ ປິຕຣິ. ຕາ ປາລເນ, ໂຕ ກຕ຺ຕຣິ. ຊນຍຕີຕິ ຊນໂກ, ຓ຺ວຸ. ປາ ຣກ຺ຂເຓ, ຣິຕຸ, ອສ຺ສິຕ຺ຕໍ.

໒໔໔. ຉກ຺ກໍ ມາຕຣິ. ອມ ປູຊາຍໍ, ກມ຺ມນິ ໂມ, ໂພ ຈ, ອມ຺ມາ, ອມ຺ພາ. ຊນຍຕີຕິ ຊນນີ, ຍຸ, ນທາທິ. ມານ ປູຊາຍໍ, ປຸຕ຺ຕໍ ມາເນຕີຕິ ມາຕາ, ຣາຕຸ, ປາຕີຕິ ວາ ມາຕາ, ປາຕິສ຺ສ ໂມ. ຊເນຕີຕິ ຊເນຕ຺ຕິ,ຕິ. ຊເນຕີຕິ ຊນິກາ, ຓ຺ວຸ, ອິຕ຺ຕໍ.

ອປ຺ປຘານຠູຕາ ມາຕາ ອຸປມາຕາ, ກຸມາເຣ ຘາເຣຕີຕິ ຘາຕິ. ຘາ ຘາຣເຓ,ຕິ. ຊາຍາຍ ຠຣິຍາຍ ຠາຕິໂກ ກນິຏ຺ໂຐ ຈ ເຊຏ຺ໂຐ ຈ ສາໂລ ນາມ, ສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ເອສາ ສາ, ຠຣິຍາ, ຕສ຺ສາ ຠາຕາ ສາໂລ, ຊາຍາຍ ຠາຕຣິ ອໂລ. ສຣ ຄຕິຈິນ຺ຕາຫິໍສາສຸ ວາ, ໂຓ, ລຕ຺ຕໍ, ສາລ ວິຕກ຺ເກ ວາ, ຈຸຣາທິ.

໒໔໕. ສາມິໂນ ຠຕ຺ຕຸ ຠຄິນີ ນນນ຺ທາ ນາມ, ນ ນນ຺ທຕີຕິ ນນນ຺ທາ, ອຕ຺ຕາຠາໂວ ນສ຺ສ ວິຠາສາຘິກາຣາ. ນນ຺ທ ສມິທ຺ຘິຍໍ, ຠູວາທິ.

ທ຺ວຍໍ ອຍ຺ຍິກາຍໍ. ມາຕຸຍາ ມາຕາ ມາຕາມຫີ. ປິຕູນໍ ປິຕຣິ ຈ ມາຕຣິ ຈ ອາມຫໍ ຍທາທິນາ, ນທາທິ. ອຣຫ ປູຊາຍໍ, ຓ຺ວຸ, ຣຫສ຺ສ ໂຍ, ອຍ ຄຕິມ຺ຫິ ວາ, ຓ຺ວຸ, ອຍ຺ຍິກາ.