໒. ປຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕໍ

໒. ‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຫຕູ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຕິພ຺ພໍ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ເປມຎ຺ຈ ຄາຣໂວ ຈ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐໂມ ເຫຕຸ ປຐໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ໂສ ຕໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຕິພ຺ພໍ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ເປມໍ ຄາຣໂວ ຈ, ເຕ ກາເລນ ກາລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉຕິ ປຣິປຎ຺ຫຕິ – ‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຖໍ; ອິມສ຺ສ ໂກ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອວິວຏຎ຺ເຈວ ວິວຣນ຺ຕິ, ອນຸຕ຺ຕານີກຕຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕານີ ກໂຣນ຺ຕິ, ອເນກວິຫິເຕສຸ ຈ ກງ຺ຂາຐານິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກງ຺ຂໍ ປຏິວິໂນເທນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິໂຍ ເຫຕຸ ທຸຕິໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ໂສ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ທ຺ວເຍນ ວູປກາເສນ ສມ຺ປາເທຕິ – ກາຍວູປກາເສນ ຈ ຈິຕ຺ຕວູປກາເສນ ຈ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິໂຍ ເຫຕຸ ຕຕິໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຫຕຸ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ. ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ [ສຕ຺ຖາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນາ (ກ. ສີ.)] ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ [ຘຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈໂມ ເຫຕຸ ປຎ຺ຈໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ, ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ, ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຏ຺ໂຐ ເຫຕຸ ຉຏ຺ໂຐ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ສງ຺ຆຄໂຕ ໂຂ ປນ ອນານາກຖິໂກ ໂຫຕິ ອຕິຣຈ຺ຉານກຖິໂກ. ສາມໍ ວາ ຘມ຺ມໍ ຠາສຕິ ປຣໍ ວາ ອຊ຺ເຌສຕິ ອຣິຍໍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາວໍ ນາຕິມຎ຺ຎຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕໂມ ເຫຕຸ ສຕ຺ຕໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈສຸ ໂຂ ປນ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ – ‘ອິຕິ ຣູປໍ, ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ, ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ; ອິຕິ ເວທນາ, ອິຕິ ເວທນາຍ ສມຸທໂຍ, ອິຕິ ເວທນາຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ; ອິຕິ ສຎ຺ຎາ…ເປ… ອິຕິ ສງ຺ຂາຣາ…ເປ… ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມຸທໂຍ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ’ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐໂມ ເຫຕຸ ອຏ຺ຐໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເອວໍ ສມ຺ຠາເວນ຺ຕິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຕິພ຺ພໍ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ເປມຎ຺ຈ ຄາຣໂວ ຈ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ [ປິຍຕາຍ ຄຣຸຕາຍ (ສ຺ຍາ.)] ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ຕໍ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ, ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຕິພ຺ພໍ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ເປມຎ຺ຈ ຄາຣໂວ ຈ, ເຕ ກາເລນ ກາລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉຕິ ປຣິປຎ຺ຫຕິ – ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຖໍ; ອິມສ຺ສ ໂກ ອຕ຺ໂຖຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອວິວຏຎ຺ເຈວ ວິວຣນ຺ຕິ, ອນຸຕ຺ຕານີກຕຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕານີ ກໂຣນ຺ຕິ, ອເນກວິຫິເຕສຸ ຈ ກງ຺ຂາຐານິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກງ຺ຂໍ ປຏິວິໂນເທນ຺ຕິ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ຕໍ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ທ຺ວເຍນ ວູປກາເສນ ສມ຺ປາເທຕິ – ກາຍວູປກາເສນ ຈ ຈິຕ຺ຕວູປກາເສນ ຈ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ສີລວາ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ. ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ວິຫຣຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ, ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ, ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ສງ຺ຆຄໂຕ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ອນານາກຖິໂກ ໂຫຕິ ອຕິຣຈ຺ຉານກຖິໂກ. ສາມໍ ວາ ຘມ຺ມໍ ຠາສຕິ ປຣໍ ວາ ອຊ຺ເຌສຕິ ອຣິຍໍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາວໍ ນາຕິມຎ຺ຎຕິ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘‘ປຎ຺ຈສຸ ໂຂ ປນາຍມາຍສ຺ມາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ – ອິຕິ ຣູປໍ, ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ, ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ; ອິຕິ ເວທນາ…ເປ… ອິຕິ ສຎ຺ຎາ…ເປ… ອິຕິ ສງ຺ຂາຣາ…ເປ… ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມຸທໂຍ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມຕິ. ອທ຺ຘາ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີ’ຕິ! ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕ຺ຕາຍ ຄຣຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ເຫຕູ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຍ ປຏິລາຠາຍ, ປຏິລທ຺ຘາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.