໔. ຠທ຺ທກສຸຕ຺ຕໍ

໑໔. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຕຖາ ຕຖາ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ນ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ນ ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ [ກາລໍກິຣິຍາ (ກ.) ອ. ນິ. ໓.໑໑໐]. ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ຕຖາ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ນ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ນ ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ?

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກມ຺ມາຣາໂມ ໂຫຕິ ກມ຺ມຣໂຕ ກມ຺ມາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ຠສ຺ສາຣາໂມ ໂຫຕິ ຠສ຺ສຣໂຕ ຠສ຺ສາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນິທ຺ທາຣາໂມ ໂຫຕິ ນິທ຺ທາຣໂຕ ນິທ຺ທາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ໂຫຕິ ສງ຺ຄຓິກຣໂຕ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ສໍສຄ຺ຄາຣາໂມ ໂຫຕິ ສໍສຄ຺ຄຣໂຕ ສໍສຄ຺ຄາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ປປຎ຺ຈາຣາໂມ ໂຫຕິ ປປຎ຺ຈຣໂຕ ປປຎ຺ຈາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ຕຖາ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ນ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ນ ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ສກ຺ກາຍາຠິຣໂຕ ນປ຺ປຊຫາສິ [ນ ປຫາສິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສກ຺ກາຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ’’’.

‘‘ຕຖາ ຕຖາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ. ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ຕຖາ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ?

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ກມ຺ມາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ກມ຺ມຣໂຕ ນ ກມ຺ມາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ຠສ຺ສາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ຠສ຺ສຣໂຕ ນ ຠສ຺ສາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ນິທ຺ທາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ນິທ຺ທາຣໂຕ ນິທ຺ທາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ສງ຺ຄຓິກຣໂຕ ນ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ສໍສຄ຺ຄາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ສໍສຄ຺ຄຣໂຕ ນ ສໍສຄ຺ຄາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ປປຎ຺ຈາຣາໂມ ໂຫຕິ ນ ປປຎ຺ຈຣໂຕ ນ ປປຎ຺ຈາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ຕຖາ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປຕິ ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປຍໂຕ ຠທ຺ທກໍ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ຠທ຺ທິກາ ກາລກິຣິຍາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ນິພ຺ພານາຠິຣໂຕ ປຊຫາສິ ສກ຺ກາຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’’ຕິ.

‘‘ໂຍ ປປຎ຺ຈມນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ປປຎ຺ຈາຠິຣໂຕ ມໂຄ;

ວິຣາຘຍີ ໂສ ນິພ຺ພານໍ, ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ.

‘‘ໂຍ ຈ ປປຎ຺ຈໍ ຫິຕ຺ວານ, ນິປ຺ປປຎ຺ຈປເທ ຣໂຕ;

ອາຣາຘຍີ ໂສ ນິພ຺ພານໍ, ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ອນຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ;