໕. ວສ຺ສກາຣສຸຕ຺ຕໍ

໓໕. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຈຕູຫິ ໂຂ ມຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ມຫາປຎ຺ຎໍ ມຫາປຸຣິສໍ ປຎ຺ຎາເປມ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ໂຠ ໂຄຕມ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ສຸຕຊາຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ໂຂ ປນ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ຊານາຕິ – ‘ອຍໍ ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ, ອຍໍ ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ. ສຕິມາ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ ຈິຣກຕມ຺ປິ ຈິຣຠາສິຕມ຺ປິ ສຣິຕາ ອນຸສ຺ສຣິຕາ ຍານິ ໂຂ ປນ ຕານິ ຄຫຏ຺ຐການິ ກິໍກຣຓີຍານິ, ຕຕ຺ຖ ທກ຺ໂຂ ໂຫຕິ ອນລໂສ, ຕຕ຺ຣຸປາຍາຍ ວີມໍສາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອລໍ ກາຕຸໍ ອລໍ ສໍວິຘາຕຸໍ. ອິເມຫິ ໂຂ ມຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ມຫາປຎ຺ຎໍ ມຫາປຸຣິສໍ ປຎ຺ຎາເປມ. ສເຈ ເມ [ສເຈ ປນ ເມ (ສີ. ກ.), ສເຈ ເມ ປນ (ປີ.)], ໂຠ ໂຄຕມ, ອນຸໂມທິຕພ຺ພໍ ອນຸໂມທຕຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ; ສເຈ ປນ ເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ ປຏິກ຺ໂກສຕຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ’’ຕິ.

‘‘ເນວ ໂຂ ຕ຺ຍາຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນຸໂມທາມິ ນ ປຏິກ຺ໂກສາມິ. ຈຕູຫິ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ມຫາປຎ຺ຎໍ ມຫາປຸຣິສໍ ປຎ຺ຎາເປມິ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ພຫຸຊນຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ພຫຸຊນສຸຂາຍ; ພຫຸສ຺ສ ຊນຕາ ອຣິເຍ ຎາເຍ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ຍທິທໍ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມຕາ ກຸສລຘມ຺ມຕາ. ໂສ ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາກງ຺ຂຕິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ນາກງ຺ຂຕິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ນ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ; ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ອາກງ຺ຂຕິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ, ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ນາກງ຺ຂຕິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ນ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ. ອິຕິ ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ວິຕກ຺ກປເຖ. ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ເນວ ໂຂ ຕ຺ຍາຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນຸໂມທາມິ ນ ປນ ປຏິກ຺ໂກສາມິ. ອິເມຫິ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ມຫາປຎ຺ຎໍ ມຫາປຸຣິສໍ ປຎ຺ຎາເປມີ’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ຍາວ ສຸຠາສິຕໍ ຈິທໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ. ອິເມຫິ ຈ ມຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ຘາເຣມ; ຠວຎ຺ຫິ ໂຄຕໂມ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ພຫຸຊນສຸຂາຍ; ພຫຸ ເຕ [ພຫຸສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ຊນຕາ ອຣິເຍ ຎາເຍ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ຍທິທໍ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມຕາ ກຸສລຘມ຺ມຕາ. ຠວຎ຺ຫິ ໂຄຕໂມ ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາກງ຺ຂຕິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ນາກງ຺ຂຕິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ນ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ອາກງ຺ຂຕິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ, ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ນາກງ຺ຂຕິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ນ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ. ຠວຎ຺ຫິ ໂຄຕໂມ ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ກປເຖ. ຠວຎ຺ຫິ ໂຄຕໂມ ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ຠວຎ຺ຫິ ໂຄຕໂມ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

‘‘ອທ຺ຘາ ໂຂ ຕ຺ຍາຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອາສຊ຺ຊ ອຸປນີຍ ວາຈາ ຠາສິຕາ. ອປິ ຈ, ຕ຺ຍາຫໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ – ‘ອຫຎ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ພຫຸຊນຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ພຫຸຊນສຸຂາຍ; ພຫຸ ເມ [ພຫຸສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ຊນຕາ ອຣິເຍ ຎາເຍ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ຍທິທໍ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມຕາ ກຸສລຘມ຺ມຕາ. ອຫຎ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາກງ຺ຂາມິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກມິ, ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ນາກງ຺ຂາມິ ວິຕກ຺ເກຕຸໍ ນ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກມິ, ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ອາກງ຺ຂາມິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປມິ, ຍໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ນາກງ຺ຂາມິ ສງ຺ກປ຺ເປຕຸໍ ນ ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປມິ. ອຫຎ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ກປເຖ. ອຫຎ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ອຫຎ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣາມີ’’’ຕິ.

‘‘ໂຍ ເວທິ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ, ມຈ຺ຈຸປາສປ຺ປໂມຈນໍ;

ຫິຕໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ, ຎາຍໍ ຘມ຺ມໍ ປກາສຍິ;

ຍໍ ເວ ທິສ຺ວາ ຈ ສຸຕ຺ວາ ຈ, ປສີທນ຺ຕິ ພຫູ ຊນາ [ປສີທຕິ ພຫຸຊ຺ຊໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)].

‘‘ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄສ຺ສ ກຸສໂລ, ກຕກິຈ຺ໂຈ ອນາສໂວ;

ພຸທ຺ໂຘ ອນ຺ຕິມສາຣີໂຣ [ອນ຺ຕິມຘາຣິໂຕ (ກ.)], ‘‘(ມຫາປຎ຺ໂຎ) [( ) ສ຺ຍາ. ໂປຕ຺ຖເກ ນຕ຺ຖິ] ມຫາປຸຣິໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ;