໔. ນິຄຓ຺ຐສຸຕ຺ຕໍ

໗໕. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ອຠໂຍ ຈ ລິຈ຺ຉວິ ປຓ຺ຑິຕກຸມາຣໂກ ຈ ລິຈ຺ຉວິ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອຠໂຍ ລິຈ຺ຉວິ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນິຄຓ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ນາຏປຸຕ຺ໂຕ [ນາຖປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)] ສພ຺ພຎ຺ຎູ ສພ຺ພທສ຺ສາວີ ອປຣິເສສໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຏິຊານາຕິ – ‘ຈຣໂຕ ຈ ເມ ຕິຏ຺ຐໂຕ ຈ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ຊາຄຣສ຺ສ ຈ ສຕຕໍ ສມິຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ປຸຣາຓານໍ ກມ຺ມານໍ ຕປສາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ປຎ຺ຎເປຕິ ນວານໍ ກມ຺ມານໍ ອກຣຓາ ເສຕຸຆາຕໍ. ອິຕິ ກມ຺ມກ຺ຂຍາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍ, ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາ ເວທນາກ຺ຂໂຍ, ເວທນາກ຺ຂຍາ ສພ຺ພໍ ທຸກ຺ຂໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓໍ ຠວິສ຺ສຕິ – ເອວເມຕິສ຺ສາ ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາຍ ນິຊ຺ຊຣາຍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ ສມຕິກ຺ກໂມ ໂຫຕິ. ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກິມາຫາ’’ຕິ?

‘‘ຕິສ຺ໂສ ໂຂ ອິມາ, ອຠຍ, ນິຊ຺ຊຣາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສມ຺ມທກ຺ຂາຕາ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ ໂສກປຣິເທວານໍ ສມຕິກ຺ກມາຍ ທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາຍ ຎາຍສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ. ກຕມາ ຕິສ຺ໂສ? ອິຘ, ອຠຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ໂສ ນວຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ນ ກໂຣຕິ, ປຸຣາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາ ນິຊ຺ຊຣາ ອກາລິກາ ເອຫິປສ຺ສິກາ ໂອປເນຍ຺ຍິກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພາ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ອຠຍ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ຈ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ຈ ສມ຺ປຊາໂນ, ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທຕິ ຍໍ ຕໍ ອຣິຍາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ ສຸຂວິຫາຣີ’ຕິ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ, ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ນວຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ນ ກໂຣຕິ, ປຸຣາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາ ນິຊ຺ຊຣາ ອກາລິກາ ເອຫິປສ຺ສິກາ ໂອປເນຍ຺ຍິກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພາ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ອຠຍ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ [ເອວໍ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ເອວໍ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ນວຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ນ ກໂຣຕິ, ປຸຣາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາ ນິຊ຺ຊຣາ ອກາລິກາ ເອຫິປສ຺ສິກາ ໂອປເນຍ຺ຍິກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພາ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ. ອິມາ ໂຂ, ອຠຍ, ຕິສ຺ໂສ ນິຊ຺ຊຣາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສມ຺ມທກ຺ຂາຕາ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ ໂສກປຣິເທວານໍ ສມຕິກ຺ກມາຍ ທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາຍ ຎາຍສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ປຓ຺ຑິຕກຸມາຣໂກ ລິຈ຺ຉວິ ອຠຍໍ ລິຈ຺ຉວິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ສມ຺ມ ອຠຍ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ສຸຠາສິຕໂຕ ນາພ຺ຠນຸໂມທສີ’’ຕິ? ‘‘ກ຺ຍາຫໍ, ສມ຺ມ ປຓ຺ຑິຕກຸມາຣກ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ສຸຠາສິຕໂຕ ນາພ຺ຠນຸໂມທິສ຺ສາມິ! ມຸທ຺ຘາປິ ຕສ຺ສ ວິປເຕຍ຺ຍ ໂຍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ສຸຠາສິຕໂຕ ນາພ຺ຠນຸໂມເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.