(໙) ໔. ເຖຣວຄ຺ໂຄ

໑. ວາຫນສຸຕ຺ຕໍ

໘໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຈມ຺ປາຍໍ ວິຫຣຕິ ຄຄ຺ຄຣາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວາຫໂນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວາຫໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ເມຫິ ຕຖາຄໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທີກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕີ’’ຕິ?

‘‘ທສຫິ ໂຂ, ວາຫນ, ຘມ຺ເມຫິ ຕຖາຄໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທີກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ຣູເປນ ໂຂ, ວາຫນ, ຕຖາຄໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທີກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ, ເວທນາຍ ໂຂ, ວາຫນ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ໂຂ, ວາຫນ… ສງ຺ຂາເຣຫິ ໂຂ, ວາຫນ… ວິຎ຺ຎາເຓນ ໂຂ, ວາຫນ… ຊາຕິຍາ ໂຂ, ວາຫນ… ຊຣາຍ ໂຂ, ວາຫນ… ມຣເຓນ ໂຂ, ວາຫນ… ທຸກ຺ເຂຫິ ໂຂ, ວາຫນ… ກິເລເສຫິ ໂຂ, ວາຫນ, ຕຖາຄໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທີກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ວາຫນ, ອຸປ຺ປລໍ ວາ ປທຸມໍ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີກໍ ວາ ອຸທເກ ຊາຕໍ ອຸທເກ ສໍວຑ຺ຒໍ ອຸທກາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມ຺ມ ຐິຕໍ ອນຸປລິຕ຺ຕໍ ອຸທເກນ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ວາຫນ, ອິເມຫິ ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຕຖາຄໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທີກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໘໒. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອສ຺ສທ຺ໂຘ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ທຸສ຺ສີໂລ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ທຸພ຺ພໂຈ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ປາປມິຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ກຸສີໂຕ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ປາປິຈ຺ໂຉ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມຫິ ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສທ຺ໂຘ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສີລວາ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ສຸຕຘໂຣ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສຸວໂຈ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ສມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມຫິ ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປຸຓ຺ຓິຍສຸຕ຺ຕໍ

໘໓. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ປຸຓ຺ຓິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ປຸຓ຺ຓິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນ ອປ຺ເປກທາ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ ອປ຺ເປກທາ ນປ຺ປຏິຠາຕີ’’ຕິ?

‘‘ສທ຺ໂຘ ຈ, ປຸຓ຺ຓິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ອຸປສງ຺ກມິຕາ; ເນວ ຕາວ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ໂຘ ຈ ໂຫຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕາ ຈ, ເອວໍ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ.

‘‘ສທ຺ໂຘ ຈ, ປຸຓ຺ຓິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕາ ຈ, ໂນ ຈ ປຍິຣຸປາສິຕາ…ເປ… ປຍິຣຸປາສິຕາ ຈ, ໂນ ຈ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ… ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ຈ, ໂນ ຈ ໂອຫິຕໂສໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ… ໂອຫິຕໂສໂຕ ຈ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ, ໂນ ຈ ສຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ຘາເຣຕິ… ສຸຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ມໍ ຘາເຣຕິ, ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖໍ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ… ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖໍ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ ໂນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ… ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ… ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ເນວ ຕາວ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ.

‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ໂຘ ຈ ໂຫຕິ, ອຸປສງ຺ກມິຕາ ຈ, ປຍິຣຸປາສິຕາ ຈ, ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ຈ, ໂອຫິຕໂສໂຕ ຈ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ, ສຸຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ມໍ ຘາເຣຕິ, ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖໍ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ, ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ, ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ, ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ – ເອວໍ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓິຍ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ [ສມນ຺ນາຄໂຕ (ກ.)] [ເອກນ຺ຕໍ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕີຕິ (ສ຺ຍາ.)] ເອກນ຺ຕປຏິຠານາ [ເອກນ຺ຕປຏິຠານໍ (ສີ.)] ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ໂຫຕີ’’ຕິ [ເອກນ຺ຕໍ ຕຖາຄຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕີຕິ (ສ຺ຍາ.)]. ຕຕິຍໍ.

໔. ພ຺ຍາກຣຓສຸຕ຺ຕໍ

໘໔. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ ສມນຸຄ຺ຄາຫຕິ ສມນຸຠາສຕິ. ໂສ ຕຖາຄເຕນ ວາ ຕຖາຄຕສາວເກນ ວາ ຌາຍິນາ ສມາປຕ຺ຕິກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສເລນ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ສມນຸຄ຺ຄາຫິຍມາໂນ ສມນຸຠາສິຍມາໂນ ອິຣີຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ວິຈິນໍ [ວິສິນໍ (ສີ. ອຏ຺ຐ.)] ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ?

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາຕິ –

‘ໂກຘໂນ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ; ໂກຘປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ໂກຘປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ອຸປນາຫີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອຸປນາຫປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ອຸປນາຫປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ມກ຺ຂີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ມກ຺ຂປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ມກ຺ຂປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ປຬາສີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ປຬາສປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ປຬາສປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ອິສ຺ສຸກີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອິສ຺ສາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ອິສ຺ສາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ມຈ຺ຉຣີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ມຈ຺ເຉຣປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ມຈ຺ເຉຣປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ສໂຐ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ສາເຐຍ຺ຍປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ສາເຐຍ຺ຍປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ມາຍາວີ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ມາຍາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ມາຍາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ປາປິຈ຺ໂຉ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ອິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ສຕິ [ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີເຍ ໂອຣມຕ຺ຕເກນ ວິເສສາຘິຄເມນ ອນ຺ຕຣາ ໂວສານໍ ອາປນ຺ໂນ. ອນ຺ຕຣາ ໂວສານຄມນໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ’.

‘‘ໂສ ວຕາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມ ທສ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫາຍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ໂສ ວຕາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອິເມ ທສ ຘມ຺ເມ ປຫາຍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ກຕ຺ຖີສຸຕ຺ຕໍ

໘໕. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາຈຸນ຺ໂທ ເຈຕີສຸ ວິຫຣຕິ ສຫຊາຕິຍໍ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາຈຸນ຺ໂທ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາຈຸນ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາຈຸນ຺ໂທ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກຕ຺ຖີ ໂຫຕິ ວິກຕ຺ຖີ ອຘິຄເມສຸ – ‘ອຫໍ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປີ’ຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ ສມນຸຄ຺ຄາຫຕິ ສມນຸຠາສຕິ. ໂສ ຕຖາຄເຕນ ວາ ຕຖາຄຕສາວເກນ ວາ ຌາຍິນາ ສມາປຕ຺ຕິກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສເລນ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ສມນຸຄ຺ຄາຫິຍມາໂນ ສມນຸຠາສິຍມາໂນ ອິຣີຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ວິຈິນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ກຕ຺ຖີ ໂຫຕິ ວິກຕ຺ຖີ ອຘິຄເມສຸ – ອຫໍ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ…ເປ… ອຫໍ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປີ’ຕິ.

‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ຂຓ຺ຑກາຣີ ຉິທ຺ທກາຣີ ສພລກາຣີ ກມ຺ມາສກາຣີ ນ ສນ຺ຕຕກາຣີ ນ ສນ຺ຕຕວຸຕ຺ຕິ ສີເລສຸ. ທຸສ຺ສີໂລ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ. ທຸສ຺ສິລ຺ຍໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ອສ຺ສທ຺ໂຘ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ອນາຈາໂຣ; ອປ຺ປສຈ຺ຈໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ທຸພ຺ພໂຈ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ໂທວຈສ຺ສຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ປາປມິຕ຺ໂຕ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ປາປມິຕ຺ຕຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ກຸສີໂຕ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ໂກສຊ຺ຊໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ກຸຫໂກ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ໂກຫຎ຺ຎໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ທຸພ຺ຠໂຣ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ທຸພ຺ຠຣຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ທຸປ຺ປຎ຺ຎຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ’.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ສຫາຍໂກ ສຫາຍກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍທາ ເຕ, ສມ຺ມ, ຘເນນ [ພນ຺ໂຘ (ກ.)] ຘນກຣຓີຍໍ ອສ຺ສ, ຍາເຈຍ຺ຍາສິ ມໍ [ຍາຈິສ຺ສສິ ມໍ (ສີ.), ປເວເທຍ຺ຍາສິ ມໍ (ສ຺ຍາ.), ປຣາເຊຍ຺ຍາປິ ມໍ (ກ.)] ຘນໍ. ທສ຺ສາມິ ເຕ ຘນ’ນ຺ຕິ. ໂສ ກິຎ຺ຈິເທວ ຘນກຣຓີເຍ ສມຸປ຺ປນ຺ເນ ສຫາຍໂກ ສຫາຍກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຕ຺ໂຖ ເມ, ສມ຺ມ, ຘເນນ. ເທຫິ ເມ ຘນ’ນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເຕນ ຫິ, ສມ຺ມ, ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຣ ຂນນ຺ໂຕ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອລິກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ; ຕຸຈ຺ຉກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ – ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນາຫໍ ຕໍ, ສມ຺ມ, ອລິກໍ ອວຈໍ, ຕຸຈ຺ຉກໍ ອວຈໍ. ເຕນ ຫິ, ສມ຺ມ, ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຣປິ ຂນນ຺ໂຕ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອລິກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ, ຕຸຈ຺ຉກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ – ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນາຫໍ ຕໍ, ສມ຺ມ, ອລິກໍ ອວຈໍ, ຕຸຈ຺ຉກໍ ອວຈໍ. ເຕນ ຫິ, ສມ຺ມ, ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຣປິ ຂນນ຺ໂຕ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອລິກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ, ຕຸຈ຺ຉກໍ ມໍ, ສມ຺ມ, ອວຈ – ອິຘ ຂນາຫີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນາຫໍ ຕໍ, ສມ຺ມ, ອລິກໍ ອວຈໍ, ຕຸຈ຺ຉກໍ ອວຈໍ. ອປິ ຈ ອຫເມວ ອຸມ຺ມາທໍ ປາປຸຓິໍ ເຈຕໂສ ວິປຣິຍາຍ’ນ຺ຕິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກຕ຺ຖີ ໂຫຕິ ວິກຕ຺ຖີ ອຘິຄເມສຸ – ‘ອຫໍ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປິ, ອຫໍ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປີ’ຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ກຕ຺ຖີ ໂຫຕິ ວິກຕ຺ຖີ ອຘິຄເມສຸ – ອຫໍ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ…ເປ… ອຫໍ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊາມິປິ ວຸຏ຺ຐຫາມິປີ’ຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາຕິ –

‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ຂຓ຺ຑກາຣີ ຉິທ຺ທກາຣີ ສພລກາຣີ ກມ຺ມາສກາຣີ, ນ ສນ຺ຕຕກາຣີ ນ ສນ຺ຕຕວຸຕ຺ຕິ ສີເລສຸ. ທຸສ຺ສີໂລ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ; ທຸສ຺ສິລ຺ຍໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

໖. ອຘິມານສຸຕ຺ຕໍ

໘໖. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ ສມນຸຄ຺ຄາຫຕິ ສມນຸຠາສຕິ. ໂສ ຕຖາຄເຕນ ວາ ຕຖາຄຕສາວເກນ ວາ ຌາຍິນາ ສມາປຕ຺ຕິກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສເລນ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສເລນ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ສມນຸຄ຺ຄາຫິຍມາໂນ ສມນຸຠາສິຍມາໂນ ອິຣີຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ວິຈິນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

‘ອຘິມານິໂກ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຘິມານສຈ຺ໂຈ, ອປ຺ປຕ຺ເຕ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ອກເຕ ກຕສຎ຺ຎີ, ອນຘິຄເຕ ອຘິຄຕສຎ຺ຎີ. ອຘິມາເນນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ.

‘‘ຕເມນໍ ຕຖາຄໂຕ ວາ ຕຖາຄຕສາວໂກ ວາ ຌາຍີ ສມາປຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕກຸສໂລ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ນິສ຺ສາຍ ອຘິມານິໂກ ອຘິມານສຈ຺ໂຈ, ອປ຺ປຕ຺ເຕ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ອກເຕ ກຕສຎ຺ຎີ, ອນຘິຄເຕ ອຘິຄຕສຎ຺ຎີ. ອຘິມາເນນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ.

‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ຕສ຺ມາ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຘິມານິໂກ ອຘິມານສຈ຺ໂຈ, ອປ຺ປຕ຺ເຕ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ອກເຕ ກຕສຎ຺ຎີ, ອນຘິຄເຕ ອຘິຄຕສຎ຺ຎີ. ອຘິມາເນນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ.

‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອຠິຊ຺ຌາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ອຠິຊ຺ຌາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ພ຺ຍາປນ຺ໂນ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ພ຺ຍາປາທປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ພ຺ຍາປາທປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ຖິນມິທ຺ໂຘ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ອຸທ຺ຘໂຕ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ; ວິຈິກິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕິ. ວິຈິກິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ກມ຺ມາຣາໂມ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ກມ຺ມຣໂຕ ກມ຺ມາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ກມ຺ມາຣາມຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ຠສ຺ສາຣາໂມ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ຠສ຺ສຣໂຕ ຠສ຺ສາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ຠສ຺ສາຣາມຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ນິທ຺ທາຣາໂມ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ນິທ຺ທາຣໂຕ ນິທ຺ທາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ນິທ຺ທາຣາມຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ສງ຺ຄຓິກຣໂຕ ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕາ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ.

‘ສຕິ ໂຂ ປນ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີເຍ ໂອຣມຕ຺ຕເກນ ວິເສສາຘິຄເມນ ອນ຺ຕຣາ ໂວສານໍ ອາປນ຺ໂນ. ອນ຺ຕຣາ ໂວສານຄມນໍ ໂຂ ປນ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປຣິຫານເມຕໍ’.

໗. ນປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕໍ

໘໗. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ກາລງ຺ກຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ [ກລນ຺ທກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ (ສີ.), ກາຬກຠິກ຺ຂຸໍ (ສ຺ຍາ.)] ອາຣພ຺ຠ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘິກຣຓິໂກ ໂຫຕິ, ອຘິກຣຓສມຖສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘິກຣຓິໂກ ໂຫຕິ ອຘິກຣຓສມຖສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ສິກ຺ຂາກາໂມ ໂຫຕິ, ສິກ຺ຂາສມາທານສ຺ສ [ສິກ຺ຂາກາມສ຺ສ (ກ.)] ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ສິກ຺ຂາກາໂມ ໂຫຕິ ສິກ຺ຂາສມາທານສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປາປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ, ອິຈ຺ຉາວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປາປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ ອິຈ຺ຉາວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ, ໂກຘວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ໂກຘວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມກ຺ຂີ ໂຫຕິ, ມກ຺ຂວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມກ຺ຂີ ໂຫຕິ ມກ຺ຂວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສໂຐ ໂຫຕິ, ສາເຐຍ຺ຍວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສໂຐ ໂຫຕິ ສາເຐຍ຺ຍວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມາຍາວີ ໂຫຕິ, ມາຍາວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມາຍາວີ ໂຫຕິ ມາຍາວິນຍສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມານໍ ນ ນິສາມກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມນິສນ຺ຕິຍາ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມານໍ ນ ນິສາມກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ ຘມ຺ມນິສນ຺ຕິຍາ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ປຏິສລ຺ລີໂນ ໂຫຕິ, ປຏິສລ຺ລານສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ປຏິສລ຺ລີໂນ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລານສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ນ ປຏິສນ຺ຖາຣໂກ [ປຏິສນ຺ຘາຣໂກ (ກ.)] ໂຫຕິ, ປຏິສນ຺ຖາຣກສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ນ ປຏິສນ຺ຖາຣໂກ ໂຫຕິ ປຏິສນ຺ຖາຣກສ຺ສ ນ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ນ ປິຍຕາຍ ນ ຄຣຸຕາຍ ນ ຠາວນາຍ ນ ສາມຎ຺ຎາຍ ນ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈາປິ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ [ຄຣຸກເຣຍ຺ຍຸໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນ ເຈວ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ນ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ [ຄຣຸກໂຣນ຺ຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ນ ມາເນນ຺ຕິ ນ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເຕ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫີເນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຂຬຸງ຺ກສ຺ສ ກິຎ຺ຈາປິ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ມນຸສ຺ສາ ອາຊານີຍຏ຺ຐາເນ ຐເປຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານີຍໂຠຊນຎ຺ຈ ໂຠເຊຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານີຍປຣິມຊ຺ຊນຎ຺ຈ ປຣິມຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ມນຸສ຺ສາ ນ ເຈວ ອາຊານີຍຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕິ ນ ຈ ອາຊານີຍໂຠຊນໍ ໂຠເຊນ຺ຕິ ນ ຈ ອາຊານີຍປຣິມຊ຺ຊນໍ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ມນຸສ຺ສາ ຕານິ ສາເຐຍ຺ຍານິ ກູເຏຍ຺ຍານິ ຊິມ຺ເຫຍ຺ຍານິ ວງ຺ເກຍ຺ຍານິ ອປ຺ປຫີນານິ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວຣູປສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈາປິ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນ ເຈວ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ນ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ນ ມາເນນ຺ຕິ ນ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເຕ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປຫີເນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ອຘິກຣຓິໂກ ໂຫຕິ, ອຘິກຣຓສມຖສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ອຘິກຣຓິໂກ ໂຫຕິ ອຘິກຣຓສມຖສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕາຍ ຄຣຸຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສິກ຺ຂາກາໂມ ໂຫຕິ, ສິກ຺ຂາສມາທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສິກ຺ຂາກາໂມ ໂຫຕິ ສິກ຺ຂາສມາທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕາຍ ຄຣຸຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ, ອິຈ຺ຉາວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ ອິຈ຺ຉາວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກຘໂນ ໂຫຕິ, ໂກຘວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ໂກຘວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອມກ຺ຂີ ໂຫຕິ, ມກ຺ຂວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອມກ຺ຂີ ໂຫຕິ ມກ຺ຂວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອສໂຐ ໂຫຕິ, ສາເຐຍ຺ຍວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອສໂຐ ໂຫຕິ ສາເຐຍ຺ຍວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອມາຍາວີ ໂຫຕິ, ມາຍາວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອມາຍາວີ ໂຫຕິ ມາຍາວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມານໍ ນິສາມກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມນິສນ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມານໍ ນິສາມກຊາຕິໂກ ໂຫຕິ ຘມ຺ມນິສນ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຏິສລ຺ລີໂນ ໂຫຕິ, ປຏິສລ຺ລານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຏິສລ຺ລີໂນ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໂກ ໂຫຕິ, ປຏິສນ຺ຖາຣກສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໂກ ໂຫຕິ ປຏິສນ຺ຖາຣກສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍຕາຍ ຄຣຸຕາຍ ຠາວນາຍ ສາມຎ຺ຎາຍ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ເອວຣູປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເຕ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ປຫີເນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠທ຺ທສ຺ສ ອສ຺ສາຊານີຍສ຺ສ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ມນຸສ຺ສາ ອາຊານີຍຏ຺ຐາເນ ຐເປຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານີຍໂຠຊນຎ຺ຈ ໂຠເຊຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານີຍປຣິມຊ຺ຊນຎ຺ຈ ປຣິມຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ມນຸສ຺ສາ ອາຊານີຍຏ຺ຐາເນ ຈ ຐເປນ຺ຕິ ອາຊານີຍໂຠຊນຎ຺ຈ ໂຠເຊນ຺ຕິ ອາຊານີຍປຣິມຊ຺ຊນຎ຺ຈ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ມນຸສ຺ສາ ຕານິ ສາເຐຍ຺ຍານິ ກູເຏຍ຺ຍານິ ຊິມ຺ເຫຍ຺ຍານິ ວງ຺ເກຍ຺ຍານິ ປຫີນານິ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວຣູປສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຖາຫິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎູ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເຕ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ປຫີເນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອກ຺ໂກສກສຸຕ຺ຕໍ

໘໘. ‘‘ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ອຣິຍູປວາທີ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ຐານເມຕໍ ອວກາໂສ [ອຏ຺ຐານເມຕໍ ອນວກາໂສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຍໍ ໂສ ທສນ຺ນໍ ພ຺ຍສນານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ພ຺ຍສນໍ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ [ນ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)]. ກຕເມສໍ ທສນ຺ນໍ? ອນຘິຄຕໍ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ, ອຘິຄຕາ ປຣິຫາຍຕິ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ນ ໂວທາຍນ຺ຕິ, ສທ຺ຘມ຺ເມສຸ ວາ ອຘິມານິໂກ ໂຫຕິ ອນຠິຣໂຕ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ, ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຄາຬ຺ຫໍ ວາ ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ອຸມ຺ມາທໍ ວາ ປາປຸຓາຕິ ຈິຕ຺ຕກ຺ເຂປໍ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ອຣິຍູປວາທີ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ຐານເມຕໍ ອວກາໂສ ຍໍ ໂສ ອິເມສໍ ທສນ຺ນໍ ພ຺ຍສນານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ພ຺ຍສນໍ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ໂກກາລິກສຸຕ຺ຕໍ

໘໙. [ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໑; ສຸ. ນິ. ໂກກາລິກສຸຕ຺ຕ] ອຖ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປາປິຈ຺ຉາ, ຠນ຺ເຕ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ປາປິການໍ ອິຈ຺ຉານໍ ວສໍ ຄຕາ’’ຕິ. ‘‘ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ, ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ! ປສາເທຫິ, ໂກກາລິກ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ. ເປສລາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສທ຺ຘາຍິໂກ ປຈ຺ຈຍິໂກ, ອຖ ໂຂ ປາປິຈ຺ຉາວ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ປາປິການໍ ອິຈ຺ຉານໍ ວສໍ ຄຕາ’’ຕິ. ‘‘ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ, ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ! ປສາເທຫິ, ໂກກາລິກ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ. ເປສລາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ.

ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສທ຺ຘາຍິໂກ ປຈ຺ຈຍິໂກ, ອຖ ໂຂ ປາປິຈ຺ຉາວ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ປາປິການໍ ອິຈ຺ຉານໍ ວສໍ ຄຕາ’’ຕິ. ‘‘ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ, ມາ ເຫວໍ, ໂກກາລິກ! ປສາເທຫິ, ໂກກາລິກ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ. ເປສລາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຈ ໂກກາລິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສາສປມຕ຺ຕີຫິ ປີຬກາຫິ ສພ຺ໂພ ກາໂຍ ຜຸໂຏ ອໂຫສິ. ສາສປມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ກລາຍມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ກລາຍມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ໂກລຏ຺ຐິມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ໂກລຏ຺ຐິມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ໂກລມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ໂກລມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອາມລກມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ອາມລກມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ (ຕິຓ຺ຑຸກມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ຕິຓ຺ຑຸກມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ,) [ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໑; ສຸ. ນິ. ໂກກາລິກສຸຕ຺ຕ ນຕ຺ຖິ] ເພຬຸວສລາຏຸກມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ເພຬຸວສລາຏຸກມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ພິລ຺ລມຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ, ພິລ຺ລມຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ປຠິຊ຺ຊິໍສຸ, ປຸພ຺ພຎ຺ຈ ໂລຫິຕຎ຺ຈ ປຄ຺ຆຣິໍສຸ. ໂສ ສຸທໍ ກທລິປຕ຺ເຕສຸ ເສຕິ ມຈ຺ໂຉວ ວິສຄິລິໂຕ.

ອຖ ໂຂ ຕຸຣູ ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ [ຕຸທຸປ຺ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ (ສີ. ປີ.), ຕຸທິ ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ (ສ຺ຍາ.), ຕຸຣິ ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ (ກ.) ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໐] ເຍນ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເວຫາເສ ຐຕ຺ວາ ໂກກາລິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປສາເທຫິ, ໂກກາລິກ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ. ເປສລາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ. ‘‘ໂກສິ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ? ‘‘ອຫໍ ຕຸຣູ ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ’’ຕິ. ‘‘ນນຸ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ອນາຄາມີ ພ຺ຍາກໂຕ, ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫິ ອິຘາຄໂຕ? ປສ຺ສ ຍາວຎ຺ຈ ເຕ ອິທໍ ອປຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຕຸຣູ ປຈ຺ເຈກພ຺ຣຫ຺ມາ ໂກກາລິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄາຖາຫິ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ຫິ ຊາຕສ຺ສ, ກຸຐາຣີ ຊາຍເຕ ມຸເຂ;

ຍາຍ ຉິນ຺ທຕິ ອຕ຺ຕານໍ, ພາໂລ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ຠຓໍ.

‘‘ໂຍ ນິນ຺ທິຍໍ ປສໍສຕິ, ຕໍ ວາ ນິນ຺ທຕິ ໂຍ ປສໍສິໂຍ;

ວິຈິນາຕິ ມຸເຂນ ໂສ ກລິໍ, ກລິນາ ເຕນ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທຕິ.

‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກ ອຍໍ ກລິ, ໂຍ ອກ຺ເຂສຸ ຘນປຣາຊໂຍ;

ສພ຺ພສ຺ສາປິ ສຫາປິ ອຕ຺ຕນາ, ອຍເມວ ມຫຕ຺ຕໂຣ ກລິ;

ໂຍ ສຸຄເຕສຸ ມນໍ ປທູສເຍ.

‘‘ສຕໍ ສຫສ຺ສານໍ ນິຣພ຺ພຸທານໍ, ຉຕ຺ຕິໍສຕິ ປຎ຺ຈ ຈ ອພ຺ພຸທານິ;

ຍມຣິຍຄຣຫີ ນິຣຍໍ ອຸເປຕິ, ວາຈໍ ມນຎ຺ຈ ປຓິຘາຍ ປາປກ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເຕເນວ ອາພາເຘນ ກາລມກາສິ. ກາລງ຺ກໂຕ ຈ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປທຸມໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຆາເຕຕ຺ວາ.

ອຖ ໂຂ ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກກາລິໂກ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ກາລງ຺ກໂຕ. ກາລງ຺ກໂຕ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປທຸມໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ໂນ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຆາເຕຕ຺ວາ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ. ອິທໍ ວຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຕ຺ຕິໍ ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ໂກກາລິໂກ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ກາລງ຺ກໂຕ; ກາລງ຺ກໂຕ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປທຸມໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ໂນ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຆາເຕຕ຺ວາ’ຕິ. ອິທມໂວຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ. ອິທໍ ວຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍີ’’ຕິ.