໑. ອາກງ຺ຂສຸຕ຺ຕໍ

໗໑. [ອ. ນິ. ໔.໑໒; ອິຕິວຸ. ໑໑໑] ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສມ຺ປນ຺ນສີລາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຫຣຖ ສມ຺ປນ຺ນປາຕິໂມກ຺ຂາ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸຕາ ວິຫຣຖ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ນາ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວິໂນ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຖ ສິກ຺ຂາປເທສຸ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິໂຍ ຈສ຺ສໍ ມນາໂປ ຈ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈາ’ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ລາຠີ ອສ຺ສໍ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ເຍສາຫໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ ເຕສໍ ເຕ ກາຣາ ມຫປ຺ຜລາ ອສ຺ສຸ ມຫານິສໍສາ’ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ເຍ ເມ [ເຍ ມໍ (ມ. ນິ. ໑.໖໕)] ເປຕາ ຎາຕີ ສາໂລຫິຕາ ກາລງ຺ກຕາ [ກາລກຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕິ ເຕສໍ ຕໍ ມຫປ຺ຜລໍ ອສ຺ສ ມຫານິສໍສ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ອສ຺ສໍ ອິຕຣີຕຣຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນາ’ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ຂໂມ ອສ຺ສໍ ສີຕສ຺ສ ອຸຓ຺ຫສ຺ສ ຊິຆຈ຺ຉາຍ ປິປາສາຍ ຑໍສມກສວາຕາຕປສຣີສປສມ຺ຜສ຺ສານໍ, ທຸຣຸຕ຺ຕານໍ ທຸຣາຄຕານໍ ວຈນປຖານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ສາຣີຣິການໍ ເວທນານໍ ທຸກ຺ຂານໍ ຕິພ຺ພານໍ [ຕິປ຺ປານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຂຣານໍ ກຏຸການໍ ອສາຕານໍ ອມນາປານໍ ປາຓຫຣານໍ ອຘິວາສກຊາຕິໂກ ອສ຺ສ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອຣຕິຣຕິສໂຫ ອສ຺ສໍ, ນ ຈ ມໍ ອຣຕິຣຕິ ສເຫຍ຺ຍ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຣຕິຣຕິໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ຠຍເຠຣວສໂຫ ອສ຺ສໍ, ນ ຈ ມໍ ຠຍເຠຣໂວ ສເຫຍ຺ຍ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຠຍເຠຣວໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ອສ຺ສໍ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ’ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ.

‘‘‘ສມ຺ປນ຺ນສີລາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຫຣຖ ສມ຺ປນ຺ນປາຕິໂມກ຺ຂາ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸຕາ ວິຫຣຖ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ນາ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວິໂນ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຖ ສິກ຺ຂາປເທສູ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.