໑. ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໖໑. ‘‘ປຸຣິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ – ‘ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ອວິຊ຺ຊາ ນາໂຫສິ, ອຖ ປຈ຺ຉາ ສມຠວີ’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຸຈ຺ຈຕິ, ອຖ ຈ ປນ ປຎ຺ຎາຍຕິ – ‘ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອວິຊ຺ຊາ’ຕິ.

‘‘ອວິຊ຺ຊມ຺ປາຫໍ [ອວິຊ຺ຊມ຺ປຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອວິຊ຺ຊາຍ? ‘ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ປຎ຺ຈປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນີວຣເຓ ສາຫາເຣ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາເຣ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ນີວຣຓານໍ? ‘ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຕີຓິປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ສາຫາຣານິ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣານິ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ຕິຓ຺ຓໍ ທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ? ‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວໂຣ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວຣສ຺ສ? ‘ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎສ຺ສ? ‘ອໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອໂຍນິໂສມນສິກາຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣສ຺ສ? ‘ອສ຺ສທ຺ຘິຍ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອສ຺ສທ຺ຘິຍມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອສ຺ສທ຺ຘິຍສ຺ສ? ‘ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນສ຺ສ? ‘ອສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ ປຣິປູໂຣ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູຣໍ ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ປຣິປູຣໍ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ປຣິປູໂຣ ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວໂຣ ປຣິປູໂຣ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕິ, ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປຣິປູຣານິ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ ປຣິປູຣາ ອວິຊ຺ຊໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ອວິຊ຺ຊາຍ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປຣິປພ຺ພເຕ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ( ) [(ຄລຄລາຍນ຺ເຕ) (ສີ.), (ຄຬຄຬາຍນ຺ເຕ) (ສ຺ຍາ.)] ຕໍ ອຸທກໍ ຍຖານິນ຺ນໍ ປວຕ຺ຕມານໍ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາ ປຣິປູເຣຕິ, ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາ ປຣິປູຣາ ກຸໂສພ຺ເຠ [ກຸສ຺ສຸພ຺ເຠ (ສີ.), ກຸສຸພ຺ເຠ (ສ຺ຍາ.), ກຸໂສມ຺ເຠ (ກ.) ອ. ນິ. ໓.໙໖] ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ກຸໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ມຫາໂສພ຺ເຠ [ມຫາໂສມ຺ເຠ (ກ.)] ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ມຫາໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫານທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ມຫານທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ສາຄຣໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ; ເອວເມຕສ຺ສ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ສາຄຣສ຺ສ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ ປຣິປູໂຣ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູຣໍ ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ປຣິປູຣໍ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ປຣິປູໂຣ ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອສຕາສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວໂຣ ປຣິປູໂຣ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕິ, ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປຣິປູຣານິ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ ປຣິປູຣາ ອວິຊ຺ຊໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ; ເອວເມຕິສ຺ສາ ອວິຊ຺ຊາຍ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣິ.

‘‘ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິຍາ? ‘ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສຕ຺ຕປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ສາຫາເຣ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາເຣ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ? ‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິປຏ຺ຐາເນ ສາຫາເຣ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາເຣ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ? ‘ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຕີຓິປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຈຣິຕານິ ສາຫາຣານິ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣານິ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ຕິຓ຺ຓໍ ສຸຈຣິຕານໍ? ‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສ຺ສ? ‘ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎສ຺ສ? ‘ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ໂຍນິໂສມນສິກາຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ໂຍນິໂສມນສິກາຣສ຺ສ? ‘ສທ຺ຘາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສທ຺ຘມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ສທ຺ຘາຍ? ‘ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຫາຣໍ ວທາມິ, ໂນ ອນາຫາຣໍ. ໂກ ຈາຫາໂຣ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນສ຺ສ? ‘ສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ ປຣິປູໂຣ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູຣໍ ສທ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສທ຺ຘາ ປຣິປູຣາ ໂຍນິໂສມນສິກາຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ປຣິປູໂຣ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ປຣິປູໂຣ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕິ, ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູຣານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ປຣິປູຣາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປຣິປູຣາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ; ເອວເມຕິສ຺ສາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປຣິປພ຺ພເຕ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ຕໍ ອຸທກໍ ຍຖານິນ຺ນໍ ປວຕ຺ຕມານໍ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາ ປຣິປູເຣຕິ, ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາ ປຣິປູຣາ ກຸໂສພ຺ເຠ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ກຸໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ມຫາໂສພ຺ເຠ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ມຫາໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫານທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ມຫານທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ສາຄຣໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ; ເອວເມຕສ຺ສ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ສາຄຣສ຺ສ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສປ຺ປຸຣິສສໍເສໂວ ປຣິປູໂຣ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ປຣິປູຣໍ ສທ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສທ຺ຘາ ປຣິປູຣາ ໂຍນິໂສມນສິກາຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ປຣິປູໂຣ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູເຣຕິ, ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປຣິປູຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ປຣິປູໂຣ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕິ, ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູຣານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ປຣິປູຣາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປຣິປູຣາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ; ເອວເມຕິສ຺ສາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປາຣິປູຣີ’’ຕິ. ປຐມໍ.