໔. ສມຖສຸຕ຺ຕໍ

໕໔. ‘‘ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຖ ‘ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ອາທາເສ ວາ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອຈ຺ເຉ ວາ ອຸທປຕ຺ເຕ ສກໍ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ຕສ຺ເສວ ຣຊສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄຓສ຺ສ ວາ ປຫານາຍ ວາຍມຕິ. ໂນ ເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ເຕເນວຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ລາຠາ ວຕ ເມ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວຕ ເມ’ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ພຫຸກາຣາ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘ລາຠີ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ລາຠີ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ສເຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ລາຠີ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ.

‘‘ສເຈ, ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ສເຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສຸເຍວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ.

‘‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ.

‘‘‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຈີວຣໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ຈີວຣໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ຈີວຣໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຈີວຣໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ຈີວຣໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ຈີວຣໍ ເສວິຕພ຺ພໍ. ‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ເສນາສນໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ເສນາສນໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ເສນາສນໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ເສນາສນໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ເສນາສນໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ເສນາສນໍ ເສວິຕພ຺ພໍ. ‘ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຄາມນິຄມໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຄາມນິຄມໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຄາມນິຄມໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຄາມນິຄມໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຊນປທປເທສໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຊນປທປເທສໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຊນປທປເທໂສ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຊນປທປເທສໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຊນປທປເທສໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຊນປທປເທໂສ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປຸຄ຺ຄລໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປຸຄ຺ຄລໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປຸຄ຺ຄລໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປຸຄ຺ຄລໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.