(໖) ໑. ສຈິຕ຺ຕວຄ຺ໂຄ

໑. ສຈິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໕໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຖ ‘ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ [ຠວິສ຺ສາມາຕິ (ສ຺ຍາ.)] – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ອາທາເສ ວາ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອຈ຺ເຉ ວາ ອຸທກປຕ຺ເຕ ສກໍ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ຕສ຺ເສວ ຣຊສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄຓສ຺ສ ວາ ປຫານາຍ ວາຍມຕິ. ໂນ ເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ເຕເນວຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ລາຠາ ວຕ ເມ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວຕ ເມ’ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ພຫຸກາຣາ [ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ພຫຸກາໂຣ (ກ.)] ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອກ຺ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ກຸສີໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອຸທ຺ຘໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ໂກຘໂນ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສາຣທ຺ຘກາໂຍ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ກຸສີໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສມາຫິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ.

‘‘ສເຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຸທ຺ຘໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອກ຺ໂກຘໂນ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສາຣທ຺ຘກາໂຍ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສມາຫິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສຸເຍວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໕໒. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂນ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຖ ‘ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ອາວຸໂສ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ພຫຸກາຣາ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອກ຺ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ກຸສີໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ…ເປ… ອສມາຫິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ, ເຕນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ.

‘‘ສເຈ ປນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ…ເປ… ສມາຫິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ, ເຕນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສຸເຍວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຐິຕິສຸຕ຺ຕໍ

໕໓. ‘‘ຐິຕິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ວຓ຺ຓຍາມິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ປເຄວ ປຣິຫານິໍ. ວຸຑ຺ຒິຎ຺ຈ ໂຂ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຓ຺ຓຍາມິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິໍ ໂນ ຫານິໍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫານິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິ ໂນ ວຸຑ຺ຒິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຕ຺ຕໂກ ໂຫຕິ ສທ຺ຘາຍ ສີເລນ ສຸເຕນ ຈາເຄນ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິຠາເນນ, ຕສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມາ ເນວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ໂນ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ຫານິເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວທາມິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິໍ ໂນ ວຸຑ຺ຒິໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫານິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິ ໂນ ວຸຑ຺ຒິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ ຐິຕິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຫານິ ໂນ ວຸຑ຺ຒິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຕ຺ຕໂກ ໂຫຕິ ສທ຺ຘາຍ ສີເລນ ສຸເຕນ ຈາເຄນ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິຠາເນນ, ຕສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມາ ເນວ ຫາຍນ຺ຕິ ໂນ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ຐິຕິເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວທາມິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຫານິໍ ໂນ ວຸຑ຺ຒິໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຐິຕິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ວຸຑ຺ຒິ ໂນ ຫານິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຸຑ຺ຒິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິ ໂນ ຫານິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຕ຺ຕໂກ ໂຫຕິ ສທ຺ຘາຍ ສີເລນ ສຸເຕນ ຈາເຄນ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິຠາເນນ, ຕສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມາ ເນວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ໂນ ຫາຍນ຺ຕິ. ວຸຑ຺ຒິເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວທາມິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິໍ ໂນ ຫານິໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຸຑ຺ຒິ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ໂນ ຐິຕິ ໂນ ຫານິ.

‘‘ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຖ ‘ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ອາທາເສ ວາ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອຈ຺ເຉ ວາ ອຸທປຕ຺ເຕ ສກໍ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ຕສ຺ເສວ ຣຊສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄຓສ຺ສ ວາ ປຫານາຍ ວາຍມຕິ. ໂນ ເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ເຕເນວຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ລາຠາ ວຕ ເມ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວຕ ເມ’ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ພຫຸກາຣາ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອນຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອກ຺ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສາຣທ຺ຘກາໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ກຸສີໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສມາຫິໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ຖິນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອຸທ຺ຘໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ວິຈິກິຈ຺ໂຉ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ໂກຘໂນ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສາຣທ຺ຘກາໂຍ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ກຸສີໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ອສມາຫິໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ.

໔. ສມຖສຸຕ຺ຕໍ

໕໔. ‘‘ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຖ ‘ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ສເຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມເຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ລາຠີ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ.

‘‘ສເຈ, ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ນ ລາຠີ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ນ ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ລາຠີ ເຈວ ໂຫຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ ລາຠີ ຈ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ.

‘‘ສເຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ຊານາຕິ – ‘ລາຠີມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ລາຠີ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາ’ຕິ, ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕສຸເຍວ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ.

‘‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ. ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ.

‘‘‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຈີວຣໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ຈີວຣໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ຈີວຣໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຈີວຣໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ຈີວຣໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ຈີວຣໍ ເສວິຕພ຺ພໍ. ‘ຈີວຣມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ປິຓ຺ຑປາຕມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ເສນາສນໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ເສນາສນໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ເສນາສນໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ເສນາສນໍ – ‘ອິທໍ ໂຂ ເມ ເສນາສນໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູປໍ ເສນາສນໍ ເສວິຕພ຺ພໍ. ‘ເສນາສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຄາມນິຄມໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຄາມນິຄມໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຄາມນິຄມໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຄາມນິຄມໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຄາມນິຄໂມ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ຄາມນິຄມມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຊນປທປເທສໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຊນປທປເທສໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຊນປທປເທໂສ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຊນປທປເທສໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ຊນປທປເທສໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ຊນປທປເທໂສ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ຊນປທປເທສມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປຸຄ຺ຄລໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປຸຄ຺ຄລໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ປຸຄ຺ຄລໍ – ‘ອິມໍ ໂຂ ເມ ປຸຄ຺ຄລໍ ເສວໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ເສວິຕພ຺ໂພ. ‘ປຸຄ຺ຄລມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວິເຘນ ວທາມິ – ເສວິຕພ຺ພມ຺ປິ ອເສວິຕພ຺ພມ຺ປີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຣິຫານສຸຕ຺ຕໍ

໕໕. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ [ຠິກ຺ຂໂວຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘‘ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ, ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ, ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ປນ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ’’ຕິ? ‘‘ທູຣໂຕປິ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ອາຄຈ຺ຉາມ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຕຸໍ. ສາຘຸ ວຕາຍສ຺ມນ຺ຕໍເຍວ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ເຕນຫາວຸໂສ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອສ຺ສຸຕຎ຺ເຈວ ຘມ຺ມໍ ນ ສຸຓາຕິ, ສຸຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ສມ຺ໂມສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຍ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຸພ຺ເພ ເຈຕໂສ ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐປຸພ຺ພາ ເຕ ຈສ຺ສ ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອວິຎ຺ຎາຕຎ຺ເຈວ ນ ວິຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ.

‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ປນາວຸໂສ, ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອສ຺ສຸຕຎ຺ເຈວ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ, ສຸຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ນ ສມ຺ໂມສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຍ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຸພ຺ເພ ເຈຕໂສ ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐປຸພ຺ພາ ເຕ ຈສ຺ສ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ອວິຎ຺ຎາຕຎ຺ເຈວ ວິຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ.

‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ສຈິຕ຺ຕປຣິຍາຍກຸສໂລ ໂຫຕິ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ອາທາເສ ວາ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອຈ຺ເຉ ວາ ອຸທປຕ຺ເຕ ສກໍ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ຕສ຺ເສວ ຣຊສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄຓສ຺ສ ວາ ປຫານາຍ ວາຍມຕິ. ໂນ ເຈ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສຕິ ຣຊໍ ວາ ອງ຺ຄຓໍ ວາ, ເຕເນວຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ລາຠາ ວຕ ເມ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວຕ ເມ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ພຫຸກາຣາ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ອນຸທ຺ຘໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ອກ຺ໂກຘໂນ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ນຸ ໂຂ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ລາຠີ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມປາໂມຊ຺ຊສ຺ສ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ລາຠີ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖສ຺ສ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ, ລາຠີ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສພ຺ເພປິເມ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ເຕນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສພ຺ເພສໍເຍວ ອິເມສໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສພ຺ເພສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ.

‘‘ສເຈ ປນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ເອກຈ຺ເຈ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ເຕນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ ເຕສຸ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ, ເຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ ເຕສໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອາທິຕ຺ຕເຈໂລ ວາ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ວາ. ຕສ຺ເສວ ເຈລສ຺ສ ວາ ສີສສ຺ສ ວາ ນິພ຺ພາປນາຍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ວາຍາມຎ຺ຈ ອຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫິຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານິຎ຺ຈ ສຕິຎ຺ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ ເຕສຸ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ, ເຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ ເຕສໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາຍ ອຘິມຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ກຣຓີຍໍ.

‘‘ສເຈ ປນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສພ຺ເພປິເມ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ເຕນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສພ຺ເພສ຺ເວວ ອິເມສຸ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຸຕ຺ຕຣິ ອາສວານໍ ຂຍາຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຐມສຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕໍ

໕໖. ‘‘ທສຍິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ຎາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ ອມໂຕຄຘາ ອມຕປຣິໂຍສານາ. ກຕມາ ທສ? ອສຸຠສຎ຺ຎາ, ມຣຓສຎ຺ຎາ, ອາຫາເຣ ປຏິກູລສຎ຺ຎາ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎາ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ອນິຈ຺ເຈ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ, ທຸກ຺ເຂ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ປຫານສຎ຺ຎາ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາ – ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ສຎ຺ຎາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ ອມໂຕຄຘາ ອມຕປຣິໂຍສານາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ທຸຕິຍສຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕໍ

໕໗. ‘‘ທສຍິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ຎາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ ອມໂຕຄຘາ ອມຕປຣິໂຍສານາ. ກຕມາ ທສ? ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ມຣຓສຎ຺ຎາ, ອາຫາເຣ ປຏິກູລສຎ຺ຎາ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎາ, ອຏ຺ຐິກສຎ຺ຎາ, ປຸຬວກສຎ຺ຎາ [ປຸລວກສຎ຺ຎາ (ສີ. ປີ.), ປຸຬຸວກສຎ຺ຎາ (ກ.), ອ. ນິ. ໑.໔໖໓-໔໗໒], ວິນີລກສຎ຺ຎາ, ວິຈ຺ຉິທ຺ທກສຎ຺ຎາ, ອຸທ຺ຘຸມາຕກສຎ຺ຎາ – ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ສຎ຺ຎາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ ອມໂຕຄຘາ ອມຕປຣິໂຍສານາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ມູລກສຸຕ຺ຕໍ

໕໘. [ອ. ນິ. ໘.໘໓] ‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍມູລກາ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສມ຺ຠວາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສມຸທຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສໂມສຣຓາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍປມຸຂາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍອຘິປເຕຍ຺ຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍອຸຕ຺ຕຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສາຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍໂອຄຘາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍປຣິໂຍສານາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ’ຕິ, ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ? ‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍມູລກາ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສມ຺ຠວາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສມຸທຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສໂມສຣຓາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ກິໍປມຸຂາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍ ອຘິປເຕຍ຺ຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍອຸຕ຺ຕຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍສາຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍໂອຄຘາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ກິໍປຣິໂຍສານາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ’ຕິ, ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖ – ‘ຉນ຺ທມູລກາ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ມນສິກາຣສມ຺ຠວາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ຜສ຺ສສມຸທຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ເວທນາສໂມສຣຓາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ສມາຘິປ຺ປມຸຂາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ສຕາຘິປເຕຍ຺ຍາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ປຎ຺ຎຸຕ຺ຕຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ວິມຸຕ຺ຕິສາຣາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ອມໂຕຄຘາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ, ນິພ຺ພານປຣິໂຍສານາ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປພ຺ພຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໕໙. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ຍຖາປພ຺ພຊ຺ຊາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຐສ຺ສນ຺ຕິ; ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອສຸຠສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອາທີນວສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂລກສ຺ສ ສມຎ຺ຈ ວິສມຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂລກສ຺ສ ຠວຎ຺ຈ [ສມ຺ຠວຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ວິຠວຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂລກສ຺ສ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຫານສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຍຖາປພ຺ພຊ຺ຊາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ນ ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອສຸຠສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອາທີນວສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ໂລກສ຺ສ ສມຎ຺ຈ ວິສມຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ໂລກສ຺ສ ຠວຎ຺ຈ ວິຠວຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ໂລກສ຺ສ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຕໍສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ປຫານສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາປຣິຈິຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຄິຣິມານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໖໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຄິຣິມານນ຺ໂທ ອາພາຘິໂກ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອາຍສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ຄິຣິມານນ຺ໂທ ອາພາຘິໂກ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ຄິຣິມານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທສ ສຎ຺ຎາ ຠາເສຍ຺ຍາສິ, ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທສ ສຎ຺ຎາ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ອາພາໂຘ ຐານໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຍ຺ຍ.

‘‘ກຕມາ ທສ? ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ອສຸຠສຎ຺ຎາ, ອາທີນວສຎ຺ຎາ, ປຫານສຎ຺ຎາ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎາ [ອນຠິຣຕິສຎ຺ຎາ (ກ.)], ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຉາສຎ຺ຎາ, ອານາປານສ຺ສຕິ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໍ, ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ, ສຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈາ, ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຈກ຺ຂຸ ອນຕ຺ຕາ, ຣູປາ ອນຕ຺ຕາ, ໂສຕໍ ອນຕ຺ຕາ, ສທ຺ທາ ອນຕ຺ຕາ, ຆານໍ ອນຕ຺ຕາ, ຄນ຺ຘາ ອນຕ຺ຕາ, ຊິວ຺ຫາ ອນຕ຺ຕາ, ຣສາ ອນຕ຺ຕາ, ກາຍາ ອນຕ຺ຕາ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ອນຕ຺ຕາ, ມໂນ ອນຕ຺ຕາ, ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ’ຕິ. ອິຕິ ອິເມສຸ ຉສຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິເຣສຸ ອາຍຕເນສຸ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອສຸຠສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມເມວ ກາຍໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ ຕຈປຣິຍນ຺ຕໍ ປູຣໍ ນານາປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສຸຈິໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ – ‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ ໂລມາ ນຂາ ທນ຺ຕາ ຕໂຈ ມໍສໍ ນ຺ຫາຣຸ ອຏ຺ຐິ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວກ຺ກໍ ຫທຍໍ ຍກນໍ ກິໂລມກໍ ປິຫກໍ ປປ຺ຜາສໍ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ອຸທຣິຍໍ ກຣີສໍ ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ປຸພ຺ໂພ ໂລຫິຕໍ ເສໂທ ເມໂທ ອສ຺ສຸ ວສາ ເຂໂຬ ສິງ຺ຆາຓິກາ ລສິກາ ມຸຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ອສຸຠານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອສຸຠສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອາທີນວສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ພຫຸທຸກ຺ໂຂ ໂຂ ອຍໍ ກາໂຍ ພຫຸອາທີນໂວ? ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ວິວິຘາ ອາພາຘາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈກ຺ຂຸໂຣໂຄ ໂສຕໂຣໂຄ ຆານໂຣໂຄ ຊິວ຺ຫາໂຣໂຄ ກາຍໂຣໂຄ ສີສໂຣໂຄ ກຓ຺ຓໂຣໂຄ ມຸຂໂຣໂຄ ທນ຺ຕໂຣໂຄ ໂອຏ຺ຐໂຣໂຄ ກາໂສ ສາໂສ ປິນາໂສ ຑາໂຫ [ຑໂຫ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຊໂຣ ກຸຈ຺ຉິໂຣໂຄ ມຸຈ຺ຉາ ປກ຺ຂນ຺ທິກາ ສູລາ ວິສູຈິກາ ກຸຏ຺ຐໍ ຄຓ຺ໂຑ ກິລາໂສ ໂສໂສ ອປມາໂຣ ທທ຺ທຸ ກຓ຺ຑຸ ກຈ຺ຉຸ ນຂສາ ວິຕຈ຺ຉິກາ ໂລຫິຕໍ ປິຕ຺ຕໍ [ໂລຫິຕປິຕ຺ຕໍ (ສີ.)] ມຘຸເມໂຫ ອໍສາ ປິຬກາ ຠຄນ຺ທລາ ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ວາຕສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ສນ຺ນິປາຕິກາ ອາພາຘາ ອຸຕຸປຣິຓາມຊາ ອາພາຘາ ວິສມປຣິຫາຣຊາ ອາພາຘາ ໂອປກ຺ກມິກາ ອາພາຘາ ກມ຺ມວິປາກຊາ ອາພາຘາ ສີຕໍ ອຸຓ຺ຫໍ ຊິຆຈ຺ຉາ ປິປາສາ ອຸຈ຺ຈາໂຣ ປສ຺ສາໂວ’ຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ອາທີນວານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອາທີນວສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ປຫານສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕິ, ປຊຫຕິ, ວິໂນເທຕິ, ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ, ອນຠາວໍ ຄເມຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕິ, ປຊຫຕິ, ວິໂນເທຕິ, ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ, ອນຠາວໍ ຄເມຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕິ, ປຊຫຕິ, ວິໂນເທຕິ, ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ, ອນຠາວໍ ຄເມຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ນາຘິວາເສຕິ, ປຊຫຕິ, ວິໂນເທຕິ, ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ, ອນຠາວໍ ຄເມຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ປຫານສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ເອຕໍ ສນ຺ຕໍ ເອຕໍ ປຓີຕໍ ຍທິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມໂຖ ສພ຺ພູປຘິປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິພ຺ພານ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ວິຣາຄສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ເອຕໍ ສນ຺ຕໍ ເອຕໍ ປຓີຕໍ ຍທິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມໂຖ ສພ຺ພູປຘິປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂໂຍ ນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ນິໂຣຘສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ເຍ ໂລເກ ອຸປາທານາ ເຈຕໂສ ອຘິຏ຺ຐານາຠິນິເວສານຸສຍາ, ເຕ ປຊຫນ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ ອນຸປາທິຍນ຺ໂຕ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ສພ຺ພໂລເກ ອນຠິຣຕສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຉາສຎ຺ຎາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອຏ຺ຏີຍຕິ ຫຣາຍຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຉາສຎ຺ຎາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອານາປານສ຺ສຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ໂສ ສໂຕວ ອສ຺ສສຕິ ສໂຕວ ປສ຺ສສຕິ. ທີຆໍ ວາ ອສ຺ສສນ຺ໂຕ ‘ທີຆໍ ອສ຺ສສາມີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ທີຆໍ ວາ ປສ຺ສສນ຺ໂຕ ‘ທີຆໍ ປສ຺ສສາມີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຣສ຺ສໍ ວາ ອສ຺ສສນ຺ໂຕ ‘ຣສ຺ສໍ ອສ຺ສສາມີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຣສ຺ສໍ ວາ ປສ຺ສສນ຺ໂຕ ‘ຣສ຺ສໍ ປສ຺ສສາມີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ‘ສພ຺ພກາຍປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ສພ຺ພກາຍປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປີຕິປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປີຕິປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ສຸຂປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ສຸຂປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣໍ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣໍ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ຈິຕ຺ຕປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ອຠິປ຺ປໂມທຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ສມາທຫໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ວິໂມຈຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ…ເປ… ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ…ເປ… ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ…ເປ… ‘ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ‘ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີ’ຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອານາປານສ຺ສຕິ.

‘‘ສເຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິມາ ທສ ສຎ຺ຎາ ຠາເສຍ຺ຍາສິ, ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິມາ ທສ ສຎ຺ຎາ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ອາພາໂຘ ຐານໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມາ ທສ ສຎ຺ຎາ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ຄິຣິມານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ອິມາ ທສ ສຎ຺ຎາ ອຠາສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ທສ ສຎ຺ຎາ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ອາພາໂຘ ຐານໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠິ. ວຸຏ຺ຐຫິ ຈາຍສ຺ມາ ຄິຣິມານນ຺ໂທ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ. ຕຖາ ປຫີໂນ ຈ ປນາຍສ຺ມໂຕ ຄິຣິມານນ຺ທສ຺ສ ໂສ ອາພາໂຘ ອໂຫສີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ສຈິຕ຺ຕວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.