೬. ಅಧಿಕರಣಪರಿಯಾಯವಾರೋ

೨೯೨. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ – ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಂ? ಕತಿ ಠಾನಾನಿ? ಕತಿ ವತ್ಥೂನಿ? ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋ? ಕತಿ ಹೇತೂ? ಕತಿ ಮೂಲಾನಿ? ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿವದತಿ? ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ?

ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ – ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಂ? ಕತಿ ಠಾನಾನಿ? ಕತಿ ವತ್ಥೂನಿ? ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋ? ಕತಿ ಹೇತೂ? ಕತಿ ಮೂಲಾನಿ? ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುವದತಿ? ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ?

ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ – ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಂ? ಕತಿ ಠಾನಾನಿ? ಕತಿ ವತ್ಥೂನಿ? ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋ? ಕತಿ ಹೇತೂ? ಕತಿ ಮೂಲಾನಿ? ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ? ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ?

ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ – ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಂ? ಕತಿ ಠಾನಾನಿ? ಕತಿ ವತ್ಥೂನಿ? ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋ? ಕತಿ ಹೇತೂ? ಕತಿ ಮೂಲಾನಿ? ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಕಿಚ್ಚಂ ಜಾಯತಿ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ?

೨೯೩. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮನ್ತಿ? ಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ. ಕತಿ ಠಾನಾನೀತಿ? ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ ಠಾನಾನಿ. ಕತಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ? ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ. ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋತಿ? ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ ಭೂಮಿಯೋ. ಕತಿ ಹೇತೂತಿ? ನವ ಹೇತೂ – ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ. ಕತಿ ಮೂಲಾನೀತಿ? ದ್ವಾದಸ ಮೂಲಾನಿ. ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿವದತೀತಿ? ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿವದತಿ – ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ವಾ. [ಚೂಳವ. ೨೨೮] ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ? ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ದ್ವೀಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ – ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾಯ ಚ.

೨೯೪. ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮನ್ತಿ? ಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ. ಕತಿ ಠಾನಾನೀತಿ? ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ಠಾನಾನಿ. ಕತಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ? ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ವತ್ಥೂನಿ. ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋತಿ? ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ಭೂಮಿಯೋ. ಕತಿ ಹೇತೂತಿ? ನವ ಹೇತೂ – ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ. ಕತಿ ಮೂಲಾನೀತಿ? ಚುದ್ದಸ ಮೂಲಾನಿ. ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುವದತೀತಿ? ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುವದತಿ – ವತ್ಥುತೋ ವಾ ಆಪತ್ತಿತೋ ವಾ. [ಚೂಳವ. ೨೩೬] ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ? ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಚತೂಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ – ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚ ಸತಿವಿನಯೇನ ಚ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೇನ ಚ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾಯ ಚ.

೨೯೫. ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮನ್ತಿ? ಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ. ಕತಿ ಠಾನಾನೀತಿ? ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಠಾನಾನಿ. ಕತಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ? ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ವತ್ಥೂನಿ. ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋತಿ? ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಭೂಮಿಯೋ. ಕತಿ ಹೇತೂತಿ? ಛ ಹೇತೂ [ಕತಿ ಹೇತೂತಿ ನವ ಹೇತೂ, ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] – ತಯೋ ಅಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ. ಕತಿ ಮೂಲಾನೀತಿ? ಛ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ಮೂಲಾನಿ. ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ? ಛಹಾಕಾರೇಹಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ – ಅಲಜ್ಜಿತಾ, ಅಞ್ಞಾಣತಾ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಕತತಾ, ಅಕಪ್ಪಿಯೇ ಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿತಾ, ಕಪ್ಪಿಯೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿತಾ, ಸತಿಸಮ್ಮೋಸಾ. [ಚೂಳವ. ೨೩೯] ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ? ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ತೀಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ – ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣೇನ ಚ, ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇನ ಚ.

೨೯೬. ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮನ್ತಿ? ಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅದೋಸೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ, ಅಮೋಹೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ. ಕತಿ ಠಾನಾನೀತಿ? ಚತ್ತಾರಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಠಾನಾನಿ. ಕತಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ? ಚತ್ತಾರಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ವತ್ಥೂನಿ. ಕತಿ ಭೂಮಿಯೋತಿ? ಚತ್ತಾರಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಭೂಮಿಯೋ. ಕತಿ ಹೇತೂತಿ? ನವ ಹೇತೂ – ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ. ಕತಿ ಮೂಲಾನೀತಿ? ಏಕಂ ಮೂಲಂ – ಸಙ್ಘೋ. ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಕಿಚ್ಚಂ ಜಾಯತೀತಿ? ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಕಿಚ್ಚಂ ಜಾಯತಿ – ಞತ್ತಿತೋ ವಾ ಅಪಲೋಕನತೋ ವಾ. [ಚೂಳವ. ೨೪೨] ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಏಕೇನ ಸಮಥೇನ ಸಮ್ಮತಿ – ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ.

ಕತಿ ಸಮಥಾ? ಸತ್ತ ಸಮಥಾ. ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ, ಸತಿವಿನಯೋ, ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೋ, ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ, ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ, ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾ, ತಿಣವತ್ಥಾರಕೋ – ಇಮೇ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ.

ಸಿಯಾ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ದಸ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತಿ, ದಸ ಸಮಥಾ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತಿ ವತ್ಥುವಸೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ಸಿಯಾತಿ.

ಕಥಞ್ಚ ಸಿಯಾ? ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ದ್ವೇ ಸಮಥಾ, ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಸಮಥಾ, ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ತಯೋ ಸಮಥಾ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಏಕೋ ಸಮಥೋ. ಏವಂ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ದಸ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತಿ, ದಸ ಸಮಥಾ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತಿ ವತ್ಥುವಸೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ.

ಪರಿಯಾಯವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಛಟ್ಠೋ.