೪. ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ

೪೨೫. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅನಾಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ನಾನಾಸಂವಾಸಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನಾನಾಸೀಮಾಯ ಠಿತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಸಮಾನಸೀಮಾಯ ಠಿತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾತಿ.

೪೨೬. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ’’ತಿ.

೪೨೭. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅನತಿರಿತ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅನತಿರಿತ್ತಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಅಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ ಅನುಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಅವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅನತಿರಿತ್ತಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅತಿರಿತ್ತಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಉಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅತಿರಿತ್ತಾ’’ತಿ.

೪೨೮. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಆಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಅಸನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಿತೋ ಅಭಿಹರತಿ, ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ.

೪೨೯. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ…ಪೇ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ದುಕ್ಕಟೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ ಕಾರೇತಿ – ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಕಾರೇತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ದುಕ್ಕಟೇನ ಕಾರೇತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ’’ತಿ.

೪೩೦. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಚ, ಅಪಕತತ್ತೋ ಚ, ಚಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ವುಟ್ಠಾನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಚ, ಪಕತತ್ತೋ ಚ, ವುಟ್ಠಾನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ಚಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ.

೪೩೧. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೩೨. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪರಿಭವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಅಞ್ಞಾತುಕಾಮೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಸಚೇ ಮೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ ನೋ ಚೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ ಅಹಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ.

೪೩೩. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಅಧಿಮಾನೇನ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಭೂತಂ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ’’ತಿ.

೪೩೪. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ಪಠಮಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ತತಿಯಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ವಿತ್ಥಾರೇನೇವ ಪಞ್ಚಮೀ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ’’ತಿ.

೪೩೫. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭೋಜನಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭೋಜನಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾ’’ತಿ.

ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಚತುತ್ಥೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ ಅಪರೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಾನತಿರಿತ್ತಾ;

ಪವಾರಣಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಂ, ಓಕಾಸಂ ಸಾಕಚ್ಛೇನ ಚ;

ಪಞ್ಹಂ ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ, ವಿಸುದ್ಧಿ ಚಾಪಿ ಭೋಜನಾತಿ.