ಉಪಾಲಿಪಞ್ಚಕಂ

೧. ಅನಿಸ್ಸಿತವಗ್ಗೋ

೪೧೭. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. [ಪರಿ. ೩೨೫] ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಉಪೋಸಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಊನಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಉಪೋಸಥಂ ಜಾನಾತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ ಹೋತಿ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪವಾರಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪವಾರಣಾಕಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಊನಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪವಾರಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಪವಾರಣಾಕಮ್ಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ ಹೋತಿ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಊನಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ನಾನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ ಹೋತಿ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಚವಸ್ಸೋ ವಾ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇನ ವತ್ಥಬ್ಬಂ’’.

೪೧೮. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ?

[ಮಹಾವ. ೮೪] ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ವಾ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಾ, ಅನಭಿರತಂ ವೂಪಕಾಸೇತುಂ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇತುಂ ವಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನೋದೇತುಂ [ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ‘‘ವಿನೋದೇತುಂ ವಾ ವಿನೋದಾಪೇತುಂ ವಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ದಿಸ್ಸತಿ, ವಿಮತಿವಿನೋದನೀಟೀಕಾಯ ಮಹಾವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ], ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಭಿವಿನಯೇ ವಿನೇತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ವಾ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಾ, ಅನಭಿರತಂ ವೂಪಕಾಸೇತುಂ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇತುಂ ವಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನೋದೇತುಂ, ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಭಿವಿನಯೇ ವಿನೇತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ವಾ ಅಭಿಸಮಾಚಾರಿಕಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಪೇತುಂ, ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಕಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಯ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಸೀಲೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ ವಿನೇತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ವಾ ಅಭಿಸಮಾಚಾರಿಕಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಪೇತುಂ, ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಕಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಯ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಸೀಲೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ವಿನೇತುಂ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ ವಿನೇತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೧೯. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ?

ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಚ, ಅಪಕತತ್ತೋ ಚ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಧಿಸೀಲೇ ಸೀಲವಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಅಜ್ಝಾಚಾರೇ ಆಚಾರವಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಅತಿದಿಟ್ಠಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಾಯಿಕೇನ ದವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ವಾಚಸಿಕೇನ ದವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೇನ ದವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಾಯಿಕೇನ ಅನಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ವಾಚಸಿಕೇನ ಅನಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೇನ ಅನಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಾಯಿಕೇನ ಉಪಘಾತಿಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ವಾಚಸಿಕೇನ ಉಪಘಾತಿಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೇನ ಉಪಘಾತಿಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಾಯಿಕೇನ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ವಾಚಸಿಕೇನ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೇನ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಮ್ಮಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇತಿ, ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಂ ಸಾದಿಯತಿ, ಸಮ್ಮತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಯಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಾದಿಸಿಕಂ, ತತೋ ವಾ ಪಾಪಿಟ್ಠತರಂ, ಕಮ್ಮಂ ಗರಹತಿ, ಕಮ್ಮಿಕೇ ಗರಹತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಅನಿಸ್ಸಿತವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಪಠಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಉಪೋಸಥಂ ಪವಾರಣಂ, ಆಪತ್ತಿ ಚ ಗಿಲಾನಕಂ;

ಅಭಿಸಮಾಚಾರಲಜ್ಜೀ ಚ, ಅಧಿಸೀಲೇ ದವೇನ ಚ.

ಅನಾಚಾರಂ ಉಪಘಾತಿ, ಮಿಚ್ಛಾ ಆಪತ್ತಿಮೇವ ಚ;

ಯಾಯಾಪತ್ತಿಯಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ಪಠಮೋ ವಗ್ಗಸಙ್ಗಹೋತಿ.

೨. ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನವಗ್ಗೋ

೪೨೦. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಮ್ಮಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇತಿ, ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಂ ಸಾದಿಯತಿ, ಸಮ್ಮತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

[ಚೂಳವ. ೮-೯, ೧೮, ೩೦-೩೧, ೪೩, ೫೩, ೬೨, ೭೨] ‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಯಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಾದಿಸಿಕಂ, ತತೋ ವಾ ಪಾಪಿಟ್ಠತರಂ, ಕಮ್ಮಂ ಗರಹತಿ, ಕಮ್ಮಿಕೇ ಗರಹತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ಆಜೀವವಿಪನ್ನೋ ಚ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಚ, ಅಪಕತತ್ತೋ ಚ, ಓಮದ್ದಕಾರಕೋ ಚ ಹೋತಿ, ವತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಯ ಚ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

೪೨೧. ‘‘ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ?

[ಪರಿ. ೩೬೫] ‘‘ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೇನ ನೀಚಚಿತ್ತೇನ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ, ರಜೋಹರಣಸಮೇನ ಚಿತ್ತೇನ, ಆಸನಕುಸಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಕುಸಲೇನ, ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜನ್ತೇನ, ನವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಅಪ್ಪಟಿಬಾಹನ್ತೇನ ಯಥಾಪತಿರೂಪೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ, ಅನಾನಾಕಥಿಕೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ ಅತಿರಚ್ಛಾನಕಥಿಕೇನ, ಸಾಮಂ ವಾ ಧಮ್ಮೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ, ಪರೋ ವಾ ಅಜ್ಝೇಸಿತಬ್ಬೋ, ಅರಿಯೋ ವಾ ತುಣ್ಹಿಭಾವೋ ನಾತಿಮಞ್ಞಿತಬ್ಬೋ, ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗಕರಣೀಯಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋತಿ ತತ್ರ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಕ್ಖಮತಿ, ಅಪಿ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಞಾಪೇತಬ್ಬಾ ಸಾಮಗ್ಗೀ. ತಂ ಕಿಸ್ಸಹೇತು? ಮಾಹಂ ಸಙ್ಘೇನ ನಾನತ್ತೋ ಅಸ್ಸನ್ತಿ. ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೨೨. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚಾ’’ತಿ?

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಉಸ್ಸಿತಮನ್ತೀ ಚ ಹೋತಿ, ನಿಸ್ಸಿತಜಪ್ಪೀ ಚ, ನ ಚ ಭಾಸಾನುಸನ್ಧಿಕುಸಲೋ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಉಸ್ಸಿತಮನ್ತೀ ಚ ಹೋತಿ, ನ ನಿಸ್ಸಿತಜಪ್ಪೀ ಚ, ಭಾಸಾನುಸನ್ಧಿಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನರುಚಿತೋ ಚ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಉಸ್ಸಾದೇತಾ ಚ ಹೋತಿ, ಅಪಸಾದೇತಾ ಚ, ಅಧಮ್ಮಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಸಮ್ಫಞ್ಚ ಬಹುಂ ಭಾಸತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಉಸ್ಸಾದೇತಾ ಚ ಹೋತಿ, ನ ಅಪಸಾದೇತಾ ಚ, ಧಮ್ಮಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಸಮ್ಫಞ್ಚ ನ ಬಹುಂ ಭಾಸತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನರುಚಿತೋ ಚ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಸಯ್ಹಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಅನೋಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಬ್ಯಾಕತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಅಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಅಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನಅರುಚಿತೋ ಚ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನರುಚಿತೋ ಚ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಪಸಯ್ಹಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಬ್ಯಾಕತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರನ್ತೋ ಬಹುಜನಕನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಬಹುಜನಮನಾಪೋ ಚ ಬಹುಜನರುಚಿತೋ ಚಾ’’ತಿ.

೪೨೩. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆನಿಸಂಸಾ ವಿನಯಪರಿಯತ್ತಿಯಾ’’ತಿ?

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಆನಿಸಂಸಾ ವಿನಯಪರಿಯತ್ತಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತನೋ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೋ ಸುಗುತ್ತೋ ಹೋತಿ ಸುರಕ್ಖಿತೋ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಕತಾನಂ ಪಟಿಸರಣಂ ಹೋತಿ, ವಿಸಾರದೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವೋಹರತಿ, ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಸಹಧಮ್ಮೇನ ಸುನಿಗ್ಗಹಿತಂ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಯಾ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಾನಿಸಂಸಾ ವಿನಯಪರಿಯತ್ತಿಯಾ’’.

ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ದುತಿಯೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಆಪನ್ನೋ ಯಾಯವಣ್ಣಞ್ಚ, ಅಲಜ್ಜೀ ಸಙ್ಗಾಮೇನ ಚ;

ಉಸ್ಸಿತಾ ಉಸ್ಸಾದೇತಾ ಚ, ಪಸಯ್ಹ ಪರಿಯತ್ತಿಯಾತಿ.

ಪಠಮಯಮಕಪಞ್ಞತ್ತಿ.

೩. ವೋಹಾರವಗ್ಗೋ

೪೨೪. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ನ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಧಿಕರಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಪಯೋಗಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ನ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಧಿಕರಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಪಯೋಗಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಸಯ್ಹಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಅನೋಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ, ನ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಬ್ಯಾಕತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಪಸಯ್ಹಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾಧಮ್ಮೇ ಯಥಾವಿನಯೇ ಯಥಾಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಾ ಹೋತಿ, ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಬ್ಯಾಕತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಸಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವತ್ಥುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವತ್ತಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಕಮ್ಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ ವಿನಯೇ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ ವಿನಯೇ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಞತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಕರಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಸಮಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಕರಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ಸಮಥಂ ಜಾನಾತಿ, ಞತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸುತ್ತಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸುತ್ತಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನ ಚ ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸುತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ, ಸುತ್ತಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಧಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನ ಚ ಪುಬ್ಬಾಪರಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ನ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಧಮ್ಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಪುಬ್ಬಾಪರಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇ ವೋಹರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ವೋಹಾರವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ತತಿಯೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಆಪತ್ತಿ ಅಧಿಕರಣಂ, ಪಸಯ್ಹಾಪತ್ತಿ ಜಾನನಾ;

ಕಮ್ಮಂ ವತ್ಥುಂ ಅಲಜ್ಜೀ ಚ, ಅಕುಸಲೋ ಚ ಞತ್ತಿಯಾ;

ಸುತ್ತಂ ನ ಜಾನಾತಿ ಧಮ್ಮಂ, ತತಿಯೋ ವಗ್ಗಸಙ್ಗಹೋತಿ.

೪. ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ

೪೨೫. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅನಾಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ನಾನಾಸಂವಾಸಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನಾನಾಸೀಮಾಯ ಠಿತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಅಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಸಮಾನಸೀಮಾಯ ಠಿತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ, ನ ಮನೋ ಮಾನಸೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾತಿ.

೪೨೬. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ’’ತಿ.

೪೨೭. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅನತಿರಿತ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅನತಿರಿತ್ತಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಅಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ ಅನುಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಅವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅನತಿರಿತ್ತಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅತಿರಿತ್ತಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಉಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅತಿರಿತ್ತಾ’’ತಿ.

೪೨೮. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಆಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? [ಪಾಚಿ. ೨೩೯] ಅಸನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಿತೋ ಅಭಿಹರತಿ, ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಪವಾರಣಾ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ.

೪೨೯. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ…ಪೇ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ದುಕ್ಕಟೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಕಾರೇತಿ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ ಕಾರೇತಿ – ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಕಾರೇತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ… ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ದುಕ್ಕಟಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸಙ್ಘೋ ದುಕ್ಕಟೇನ ಕಾರೇತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಾ’’ತಿ.

೪೩೦. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಚ, ಅಪಕತತ್ತೋ ಚ, ಚಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ವುಟ್ಠಾನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಚ, ಪಕತತ್ತೋ ಚ, ವುಟ್ಠಾನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ಚಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ.

೪೩೧. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ನ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿನಯೋ ಸಾಕಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೩೨. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪರಿಭವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಅಞ್ಞಾತುಕಾಮೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಸಚೇ ಮೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ ನೋ ಚೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ ಅಹಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮದೇವ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ.

೪೩೩. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಅಧಿಮಾನೇನ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ಭೂತಂ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ’’ತಿ.

೪೩೪. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ಪಠಮಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ತತಿಯಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ವಿಸುದ್ಧಿ, ವಿತ್ಥಾರೇನೇವ ಪಞ್ಚಮೀ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ವಿಸುದ್ಧಿಯೋ’’ತಿ.

೪೩೫. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭೋಜನಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭೋಜನಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾ’’ತಿ.

ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಚತುತ್ಥೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಾ ಅಪರೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಾನತಿರಿತ್ತಾ;

ಪವಾರಣಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತಂ, ಓಕಾಸಂ ಸಾಕಚ್ಛೇನ ಚ;

ಪಞ್ಹಂ ಅಞ್ಞಬ್ಯಾಕರಣಾ, ವಿಸುದ್ಧಿ ಚಾಪಿ ಭೋಜನಾತಿ.

೫. ಅತ್ತಾದಾನವಗ್ಗೋ

೪೩೬. [ಚೂಳವ. ೩೯೯; ಅ. ನಿ. ೧೦.೪೪] ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನಮ್ಹಿ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’’ತಿ. ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ, ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಾಯಿಕಂ ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’ತಿ ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನಮ್ಹಿ ವಚೀಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ವಚೀಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ, ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ವಾಚಸಿಕಂ ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’ತಿ ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಮೇತ್ತಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಅನಾಘಾತಂ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮೇತ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಹೋತಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಅನಾಘಾತಂ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ, ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಮೇತ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಹೀ’ತಿ ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಬಹುಸ್ಸುತೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ, ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾ ಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ, ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ನ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ, ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಆಗಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಸ್ಸೂ’ತಿ ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಮೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಭಯಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ, ‘ಇದಂ ಪನಾವುಸೋ ಕತ್ಥ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ’ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ನ ಸಮ್ಪಾಯತಿ [ನ ಸಮ್ಪಾದಯತಿ (ಕ.), ನ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ (ಸ್ಯಾ.)], ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ, ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ವಿನಯಂ ಪರಿಯಾಪುಣಸ್ಸೂ’ತಿ ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ. ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೩೭. ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಲೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ ನೋ ಅಕಾಲೇನ, ಭೂತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ ನೋ ಅಭೂತೇನ, ಸಣ್ಹೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ ನೋ ಫರುಸೇನ, ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಮೇತ್ತಾಚಿತ್ತೋ ವಕ್ಖಾಮಿ ನೋ ದೋಸನ್ತರೋತಿ – ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೩೮. [ಚೂಳವ. ೪೦೦] ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾರುಞ್ಞತಾ, ಹಿತೇಸಿತಾ, ಅನುಕಮ್ಪತಾ, ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನತಾ, ವಿನಯಪುರೇಕ್ಖಾರತಾ – ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೩೯. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಹೋತಿ ಅಬ್ಯತ್ತೋ, ನ ಪಟಿಬಲೋ ಅನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಅನುಯೋಗಂ ದಾತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಾಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಹೋತಿ ಬ್ಯತ್ತೋ ಪಟಿಬಲೋ ಅನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಅನುಯೋಗಂ ದಾತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಅಲಂ ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ.

೪೪೦. [ಚೂಳವ. ೩೯೮] ‘‘ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕತಿಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ [ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ [ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ (ಸ್ಯಾ.)]? ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ, ಕಾಲೋ ನು ಖೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಕಾಲೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ ನೋ ಕಾಲೋ’ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಕಾಲೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ ನೋ ಅಕಾಲೋ’ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ ಭೂತಂ ನು ಖೋ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಭೂತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ನೋ ಭೂತ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಭೂತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ನೋ ಅಭೂತ’ನ್ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ, ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ ನು ಖೋ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ –’ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತ’ನ್ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ನ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ’ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇದಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ’ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ. ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ, ತಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ. ಏವಂ ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿನ್ನಂ ಪಚ್ಛಾಪಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಕರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

೪೪೧. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ ವಿಹರತಿ ಆಚಾರಗೋಚರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಣುಮತ್ತೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು; ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ; ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ ತಥಾರೂಪಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ; ವಿನಯೇ ಖೋ ಪನ ಠಿತೋ ಹೋತಿ ಅಸಂಹೀರೋ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಭೋ ಅತ್ಥಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಅಸ್ಸಾಸೇತುಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನಿಜ್ಝಾಪೇತುಂ ಪೇಕ್ಖೇತುಂ ಪಸಾದೇತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಹೋತಿ ಬ್ಯತ್ತೋ, ಪಟಿಬಲೋ ಅನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಅನುಯೋಗಂ ದಾತುಂ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಕರಣಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೪೪೨. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸುತ್ತಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸುತ್ತಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನ ಚ ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸುತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ, ಸುತ್ತಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಧಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನ ಚ ಪುಬ್ಬಾಪರಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಧಮ್ಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಂ ಜಾನಾತಿ, ವಿನಯಾನುಲೋಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಪುಬ್ಬಾಪರಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವತ್ಥುಂ ಜಾನಾತಿ, ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಂ ಜಾನಾತಿ, ಅನುಸನ್ಧಿವಚನಪಥಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ನ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಧಿಕರಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಪಯೋಗಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ನ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಧಿಕರಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಪಯೋಗಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಅತ್ತಾದಾನವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಪರಿಸುದ್ಧಞ್ಚ ಕಾಲೇನ, ಕಾರುಞ್ಞಂ ಓಕಾಸೇನ ಚ;

ಅತ್ತಾದಾನಂ ಅಧಿಕರಣಂ, ಅಪರೇಹಿಪಿ ವತ್ಥುಞ್ಚ;

ಸುತ್ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪುನ ವತ್ಥುಞ್ಚ, ಆಪತ್ತಿ ಅಧಿಕರಣೇನ ಚಾತಿ.

೬. ಧುತಙ್ಗವಗ್ಗೋ

೪೪೩. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆರಞ್ಞಿಕಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಆರಞ್ಞಿಕಾ [ಅ. ನಿ. ೫.೧೮೧; ಪರಿ. ೩೨೫]. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ವಣ್ಣಿತಂ ಬುದ್ಧೇಹಿ ಬುದ್ಧಸಾವಕೇಹೀತಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಪಿ ಚ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ – ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಆರಞ್ಞಿಕಾ’’ತಿ.

‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸೋಸಾನಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತೇಚೀವರಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಪದಾನಚಾರಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ನೇಸಜ್ಜಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಾಸನಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಾತಿ…ಪೇ… ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾತಿ? ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ವಣ್ಣಿತಂ ಬುದ್ಧೇಹಿ ಬುದ್ಧಸಾವಕೇಹೀತಿ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಪಿ ಚ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಞ್ಞೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾ’’ತಿ.

ಧುತಙ್ಗವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಛಟ್ಠೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಪಿಣ್ಡಿಪಂಸು, ರುಕ್ಖಸುಸಾನಪಞ್ಚಮಂ;

ಅಬ್ಭೋ ತೇಚೀವರಞ್ಚೇವ, ಸಪದಾನನೇಸಜ್ಜಿಕಾ;

ಸನ್ಥತೇಕಾಸನಞ್ಚೇವ, ಖಲುಪಚ್ಛಾ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾತಿ.

೭. ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗೋ

೪೪೪. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮುಸಾವಾದಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಮುಸಾವಾದಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ಥಿ ಮುಸಾವಾದೋ ಪಾರಾಜಿಕಗಾಮೀ, ಅತ್ಥಿ ಮುಸಾವಾದೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಗಾಮೀ, ಅತ್ಥಿ ಮುಸಾವಾದೋ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಗಾಮೀ, ಅತ್ಥಿ ಮುಸಾವಾದೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಗಾಮೀ, ಅತ್ಥಿ ಮುಸಾವಾದೋ ದುಕ್ಕಟಗಾಮೀ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಮುಸಾವಾದಾ’’ತಿ.

೪೪೫. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಪವಾರಣಂ ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ – ‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’ನ್ತಿ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಪವಾರಣಂ ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ – ‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’ನ್ತಿ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಚ, ಅಪಕತತ್ತೋ ಚ, ಚಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ವುಟ್ಠಾನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಪವಾರಣಂ ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ – ‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’ನ್ತಿ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಪವಾರಣಂ ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ – ‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’ನ್ತಿ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋ ಹೋತಿ, ಬಾಲೋ ಹೋತಿ ಅಬ್ಯತ್ತೋ, ಭಣ್ಡನಕಾರಕೋ ಹೋತಿ ಕಲಹಕಾರಕೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಪವಾರಣಂ ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ – ‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’ನ್ತಿ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

೪೪೬. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಯೋಗೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಯೋಗೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಾಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಯೋಗೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಯೋಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಲಹುಕಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಸಾವಸೇಸಾನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ, ಸಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮಾಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಯೋಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೪೪೭. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಕಾರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಆಕಾರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಲಜ್ಜಿತಾ, ಅಞ್ಞಾಣತಾ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಕತತಾ, ಅಕಪ್ಪಿಯೇ ಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿತಾ, ಕಪ್ಪಿಯೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿತಾ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅದಸ್ಸನೇನ, ಅಸ್ಸವನೇನ, ಪಸುತ್ತಕತಾ, ತಥಾಸಞ್ಞೀ, ಸತಿಸಮ್ಮೋಸಾ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

೪೪೮. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವೇರಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ವೇರಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೋ, ಮುಸಾವಾದೋ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ವೇರಾ’’ತಿ.

‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವೇರಮಣಿಯೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ವೇರಮಣಿಯೋ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀ [ವೇರಮಣಿ (ಕ.)], ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣೀ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ವೇರಮಣೀ, ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣೀ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ವೇರಮಣೀ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ವೇರಮಣಿಯೋ’’ತಿ.

೪೪೯. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಬ್ಯಸನಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ, ಉಪಾಲಿ, ಬ್ಯಸನಾನಿ. [ಪರಿ. ೩೨೫; ಅ. ನಿ. ೫.೧೩೦] ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಞಾತಿಬ್ಯಸನಂ, ಭೋಗಬ್ಯಸನಂ, ರೋಗಬ್ಯಸನಂ, ಸೀಲಬ್ಯಸನಂ, ದಿಟ್ಠಿಬ್ಯಸನಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಬ್ಯಸನಾನೀ’’ತಿ.

‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಪದಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಉಪಾಲಿ, ಸಮ್ಪದಾ. [ಪರಿ. ೩೨೫; ಅ. ನಿ. ೫.೧೩೦] ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ಞಾತಿಸಮ್ಪದಾ, ಭೋಗಸಮ್ಪದಾ, ಆರೋಗ್ಯಸಮ್ಪದಾ, ಸೀಲಸಮ್ಪದಾ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪದಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಸಮ್ಪದಾ’’ತಿ.

ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಸತ್ತಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಮುಸಾವಾದೋ ಚ ಓಮದ್ದಿ, ಅಪರೇಹಿ ಅನುಯೋಗೋ;

ಆಪತ್ತಿಞ್ಚ ಅಪರೇಹಿ, ವೇರಾ ವೇರಮಣೀಪಿ ಚ;

ಬ್ಯಸನಂ ಸಮ್ಪದಾ ಚೇವ, ಸತ್ತಮೋ ವಗ್ಗಸಙ್ಗಹೋತಿ.

೮. ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದವಗ್ಗೋ

೪೫೦. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಹುಪಾಲಿ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ವಿವರಿತ್ವಾ ಕಾಯಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಊರುಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಅಙ್ಗಜಾತಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಉಭೋ ಅಂಸಕೂಟೇ ದಸ್ಸೇತಿ, ಓಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀ ಸಮ್ಪಯೋಜೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಭೇದೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸಮ್ಪಯೋಜೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅವನ್ದಿಯೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ.