೧೪. ಕಥಿನತ್ಥಾರವಗ್ಗೋ

೪೬೫. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆನಿಸಂಸಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರೇ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಆನಿಸಂಸಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅನಾಮನ್ತಚಾರೋ, ಅಸಮಾದಾನಚಾರೋ, ಗಣಭೋಜನಂ, ಯಾವದತ್ಥಚೀವರಂ, ಯೋ ಚ ತತ್ಥ ಚೀವರುಪ್ಪಾದೋ ಸೋ ನೇಸಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರೇ’’ತಿ.

೪೬೬. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆದೀನವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಆದೀನವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ದುಕ್ಖಂ ಸುಪತಿ, ದುಕ್ಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತಿ, ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದೇವತಾ ನ ರಕ್ಖನ್ತಿ, ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ. ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಆನಿಸಂಸಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಸುಖಂ ಸುಪತಿ, ಸುಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತಿ, ನ ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದೇವತಾ ರಕ್ಖನ್ತಿ, ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ’’ತಿ.

೪೬೭. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅವನ್ದಿಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ಅವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ರಚ್ಛಗತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಓತಮಸಿಕೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಅಸಮನ್ನಾಹರನ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಸುತ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಯಾಗುಪಾನೇ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಏಕಾವತ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಅಞ್ಞವಿಹಿತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ನಗ್ಗೋ ಅವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಖಾದನ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಉಚ್ಚಾರಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಕೋ ಅವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಪುರೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಪಚ್ಛಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ನಾನಾಸಂವಾಸಕೋ ವುಡ್ಢತರೋ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಮಾತುಗಾಮೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಪಣ್ಡಕೋ ಅವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ.

‘‘ಅಪರೇಪಿ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಪಾರಿವಾಸಿಕೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಮಾನತ್ತಚಾರಿಕೋ ಅವನ್ದಿಯೋ, ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ಅವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ಅವನ್ದಿಯಾ’’ತಿ.

೪೬೮. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವನ್ದಿಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಉಪಾಲಿ, ವನ್ದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಪಚ್ಛಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಪುರೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ವನ್ದಿಯೋ, ನಾನಾಸಂವಾಸಕೋ ವುಡ್ಢತರೋ ಧಮ್ಮವಾದೀ ವನ್ದಿಯೋ, ಆಚರಿಯೋ ವನ್ದಿಯೋ, ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ವನ್ದಿಯೋ, ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ತಥಾಗತೋ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವನ್ದಿಯೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಞ್ಚ ವನ್ದಿಯಾ’’ತಿ.

೪೬೯. ‘‘ನವಕತರೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಾದಾ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ? ‘‘ನವಕತರೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಾದಾ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ನವಕತರೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತೇನ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ, ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ, ಉಭೋಹಿ ಪಾಣಿತಲೇಹಿ ಪಾದಾನಿ ಪರಿಸಮ್ಬಾಹನ್ತೇನ, ಪೇಮಞ್ಚ ಗಾರವಞ್ಚ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಾದಾ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ – ನವಕತರೇನುಪಾಲಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಾದಾ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

ಕಥಿನತ್ಥಾರವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಚುದ್ದಸಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಕಥಿನತ್ಥಾರನಿದ್ದಾ ಚ, ಅನ್ತರಾ ಯಾಗುಖಾದನೇ;

ಪುರೇ ಚ ಪಾರಿವಾಸಿ ಚ, ವನ್ದಿಯೋ ವನ್ದಿತಬ್ಬಕನ್ತಿ.

ಉಪಾಲಿಪಞ್ಚಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.