೮. ರೂಪಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೮೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಿಕೋ. ಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ತತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿವಿಸೋ ಠಪಿಯ್ಯತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಮಂಸಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ. ತತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿವಿಸೋ ಠಪಿತೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ದಾರಕೋ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ರೋದತಿ – ‘‘ಮಂಸಂ ಮೇ ದೇಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಪಜಾಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಟಿವಿಸಂ ದಾರಕಸ್ಸ ದೇಹಿ. ಅಞ್ಞಂ ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ತಂ ಕುಲಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಹಿಯ್ಯೋ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಾಯಂ ಮಂಸಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಹೋಸಿ. ತತೋ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಟಿವಿಸೋ ಠಪಿತೋ. ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾರಕೋ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ರೋದತಿ – ‘ಮಂಸಂ ಮೇ ದೇಥಾ’ತಿ. ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಟಿವಿಸೋ ದಾರಕಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ. ಕಹಾಪಣೇನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಂ ಆಹರಿಯ್ಯತೂ’’ತಿ? ‘‘ಪರಿಚ್ಚತ್ತೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಕಹಾಪಣೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಚ್ಚತ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ತಞ್ಞೇವ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಕಹಾಪಣಂ ದೇಹೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಂ ದತ್ವಾ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ತಥೇವ ಮಯಂ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ ಏವಮೇವಿಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಖಿಯ್ಯನ್ತಸ್ಸ ವಿಪಾಚೇನ್ತಸ್ಸ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಉಪನನ್ದ, ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸೀ’’ತಿ [ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಸೀತಿ (ಸ್ಯಾ.)]? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೮೩. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೮೪. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಜಾತರೂಪಂ ನಾಮ ಸತ್ಥುವಣ್ಣೋ ವುಚ್ಚತಿ.

ರಜತಂ ನಾಮ ಕಹಾಪಣೋ ಲೋಹಮಾಸಕೋ ದಾರುಮಾಸಕೋ ಜತುಮಾಸಕೋ ಯೇ ವೋಹಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ಸಯಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ [ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ (ಸ್ಯಾ.)].

ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಹಾಪೇತಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ [ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ (ಸ್ಯಾ.)].

ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ ಇದಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಹೋತೂತಿ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸಾದಿಯತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ – ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿಂ. ಇದಂ ಮೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ. ಇಮಾಹಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಆಪತ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ಆಗಚ್ಛತಿ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ವಾ ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಭಣತಿ – ‘‘ಇಮಿನಾ ಕಿಂ ಆಹರಿಯ್ಯತೂ’’ತಿ, ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಇಮಂ ವಾ ಇಮಂ ವಾ ಆಹರಾ’’ತಿ. ಕಪ್ಪಿಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಸಪ್ಪಿ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ಮಧು ವಾ ಫಾಣಿತಂ ವಾ. ಸಚೇ ಸೋ ತೇನ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಆಹರತಿ ರೂಪಿಯಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಛಡ್ಡೇಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ – ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಛಡ್ಡಿತಾಛಡ್ಡಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೫೮೫. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಸಮ್ಮತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೮೬. ರೂಪಿಯೇ ರೂಪಿಯಸಞ್ಞೀ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ರೂಪಿಯೇ ವೇಮತಿಕೋ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ರೂಪಿಯೇ ಅರೂಪಿಯಸಞ್ಞೀ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಅರೂಪಿಯೇ ರೂಪಿಯಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅರೂಪಿಯೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅರೂಪಿಯೇ ಅರೂಪಿಯಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥೇ ವಾ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ – ಯಸ್ಸ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೋ ಹರಿಸ್ಸತೀತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ರೂಪಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಅಟ್ಠಮಂ.