೯. ದುತಿಯಉಪಕ್ಖಟಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೩೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯ್ಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋಪಿ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇಸಂ ಪುರಿಸಾನಂ ಇಮಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಹಾಪುಞ್ಞೋಸಿ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಉಪನನ್ದ. ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯ್ಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಸೋಪಿ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಾವುಸೋ, ಮಂ ತೇ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಯೇನ ತೇ ಪುರಿಸಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಪುರಿಸೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ಮಂ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಚೀವರೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇತುಕಾಮಾತ್ಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಪಿ ನಯ್ಯ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಯ್ಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಚೀವರೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ಖೋ ಮಂ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಚೀವರೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇತುಕಾಮಾತ್ಥ, ಏವರೂಪೇನ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಥ, ಕ್ಯಾಹಂ ತೇಹಿ ಅಚ್ಛನ್ನೋಪಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಾನಾಹಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಪುರಿಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಮಹಿಚ್ಛಾ ಇಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಾ. ನಯಿಮೇ ಸುಕರಾ ಚೀವರೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇತುಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಉಪನನ್ದೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ!

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಪುರಿಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಉಪನನ್ದ, ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಞಾತಕಾ ತೇ, ಉಪನನ್ದ, ಅಞ್ಞಾತಕಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಞ್ಞಾತಕಾ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಞ್ಞಾತಕೋ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಞ್ಞಾತಕಾನಂ ನ ಜಾನಾತಿ ಪತಿರೂಪಂ ವಾ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ವಾ ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಸನ್ತಂ ವಾ. ತತ್ಥ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಅಞ್ಞಾತಕೇ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೩೩. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನೇವ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಉಭಿನ್ನಂ ಅಞ್ಞಾತಕಾನಂ ಗಹಪತೀನಂ ವಾ ಗಹಪತಾನೀನಂ ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಾನಿ ಉಪಕ್ಖಟಾನಿ ಹೋನ್ತಿ – ‘ಇಮೇಹಿ ಮಯಂ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಾನಿ ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ; ತತ್ರ ಚೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ – ‘ಸಾಧು ವತ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಇಮೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ವಾ ಏವರೂಪಂ ವಾ ಚೀವರಂ ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ ಅಚ್ಛಾದೇಥ, ಉಭೋವ ಸನ್ತಾ ಏಕೇನಾ’ತಿ, ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಯತಂ ಉಪಾದಾಯ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೩೪. ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನೇವ ಉದ್ದಿಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸತ್ಥಾಯ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕರಿತ್ವಾ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಚ್ಛಾದೇತುಕಾಮಾ.

ಉಭಿನ್ನನ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ.

ಅಞ್ಞಾತಕಾ ನಾಮ ಮಾತಿತೋ ವಾ ಪಿತಿತೋ ವಾ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಪಿತಾಮಹಯುಗಾ ಅಸಮ್ಬದ್ಧಾ.

ಗಹಪತೀ ನಾಮ ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಗಾರ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತಿ.

ಗಹಪತಾನಿಯೋ ನಾಮ ಯಾ ಕಾಚಿ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತಿ.

ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಾನಿ ನಾಮ ಹಿರಞ್ಞಾ ವಾ ಸುವಣ್ಣಾ ವಾ ಮುತ್ತಾ ವಾ ಮಣೀ ವಾ ಪವಾಳಾ ವಾ ಫಲಿಕಾ ವಾ ಪಟಕಾ ವಾ ಸುತ್ತಾ ವಾ ಕಪ್ಪಾಸಾ ವಾ.

ಇಮೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನೇಹಿತಿ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೇಹಿ.

ಚೇತಾಪೇತ್ವಾತಿ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ.

ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾತಿ ದಸ್ಸಾಮ.

ತತ್ರ ಚೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಾನಿ ಉಪಕ್ಖಟಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು.

ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅವುತ್ತೋ ಹೋತಿ – ‘‘ಕೀದಿಸೇನ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಚೀವರೇನ ಅತ್ಥೋ, ಕೀದಿಸಂ ತೇ ಚೀವರಂ ಚೇತಾಪೇಮಾ’’ತಿ.

ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ.

ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಆಯತಂ ವಾ ಹೋತು ವಿತ್ಥತಂ ವಾ ಅಪ್ಪಿತಂ ವಾ ಸಣ್ಹಂ ವಾ.

ಇಮೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನೇಹೀತಿ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೇಹಿ.

ಏವರೂಪಂ ವಾ ಏವರೂಪಂ ವಾತಿ ಆಯತಂ ವಾ ವಿತ್ಥತಂ ವಾ ಅಪ್ಪಿತಂ ವಾ ಸಣ್ಹಂ ವಾ.

ಚೇತಾಪೇತ್ವಾತಿ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ.

ಅಚ್ಛಾದೇಥಾತಿ ದಜ್ಜೇಥ.

ಉಭೋವ ಸನ್ತಾ ಏಕೇನಾತಿ ದ್ವೇಪಿ ಜನಾ ಏಕೇನ.

ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಯತಂ ಉಪಾದಾಯಾತಿ ಸಾಧತ್ಥಿಕೋ ಮಹಗ್ಘತ್ಥಿಕೋ.

ತಸ್ಸ ವಚನೇನ ಆಯತಂ ವಾ ವಿತ್ಥತಂ ವಾ ಅಪ್ಪಿತಂ ವಾ ಸಣ್ಹಂ ವಾ ಚೇತಾಪೇನ್ತಿ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಚೀವರಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಅಞ್ಞಾತಕೇ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪನ್ನಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ. ಇಮಾಹಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀತಿ…ಪೇ… ದದೇಯ್ಯಾತಿ…ಪೇ… ದದೇಯ್ಯುನ್ತಿ…ಪೇ… ಆಯಸ್ಮತೋ ದಮ್ಮೀತಿ.

೫೩೫. ಅಞ್ಞಾತಕೇ ಅಞ್ಞಾತಕಸಞ್ಞೀ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಞ್ಞಾತಕೇ ವೇಮತಿಕೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಞ್ಞಾತಕೇ ಞಾತಕಸಞ್ಞೀ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಗಹಪತಿಕೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಞಾತಕೇ ಅಞ್ಞಾತಕಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಞಾತಕೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಞಾತಕೇ ಞಾತಕಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೫೩೬. ಅನಾಪತ್ತಿ – ಞಾತಕಾನಂ, ಪವಾರಿತಾನಂ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ, ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ, ಮಹಗ್ಘಂ ಚೇತಾಪೇತುಕಾಮಾನಂ ಅಪ್ಪಗ್ಘಂ ಚೇತಾಪೇತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ದುತಿಯಉಪಕ್ಖಟಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ನವಮಂ.