೩. ತತಿಯಪಾರಾಜಿಕಂ

೧೬೨. [ಇದಂ ವತ್ಥು ಸಂ. ನಿ. ೫.೯೮೫] ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಸುಭಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಅಸುಭಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಸುಭಭಾವನಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಆದಿಸ್ಸ ಆದಿಸ್ಸ ಅಸುಭಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಮಾಸಂ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯಿತುಂ. ನಮ್ಹಿ ಕೇನಚಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಏಕೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತನೀಹಾರಕೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ, ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ನಾಸ್ಸುಧ ಕೋಚಿ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಏಕೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತನೀಹಾರಕೇನ. ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವಾ ಖೋ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಸುಭಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಅಸುಭಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಸುಭಭಾವನಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಆದಿಸ್ಸ ಆದಿಸ್ಸ ಅಸುಭಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತೀ’’ತಿ (ತೇ) [( ) (?) ಏವಮುಪರಿಪಿ ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು] ಅನೇಕಾಕಾರವೋಕಾರಂ ಅಸುಭಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ಸಕೇನ ಕಾಯೇನ ಅಟ್ಟೀಯನ್ತಿ ಹರಾಯನ್ತಿ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ದಹರೋ ಯುವಾ ಮಣ್ಡನಕಜಾತಿಕೋ ಸೀಸಂನ್ಹಾತೋ ಅಹಿಕುಣಪೇನ ವಾ ಕುಕ್ಕುರಕುಣಪೇನ ವಾ ಮನುಸ್ಸಕುಣಪೇನ ವಾ ಕಣ್ಠೇ ಆಸತ್ತೇನ ಅಟ್ಟೀಯೇಯ್ಯ ಹರಾಯೇಯ್ಯ ಜಿಗುಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಕೇನ ಕಾಯೇನ ಅಟ್ಟೀಯನ್ತಾ ಹರಾಯನ್ತಾ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಾ ಅತ್ತನಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ, ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಣಕುತ್ತಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಸಾಧು ನೋ, ಆವುಸೋ, ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹಿ. ಇದಂ ತೇ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕೋ ಸಮಣಕುತ್ತಕೋ ಪತ್ತಚೀವರೇಹಿ ಭಟೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ ಲೋಹಿತಕಂ [ಲೋಹಿತಗತಂ (ಕ.)] ಅಸಿಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ವಗ್ಗಮುದಾ ನದೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

೧೬೩. ಅಥ ಖೋ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಸಮಣಕುತ್ತಕಸ್ಸ ಲೋಹಿತಕಂ ತಂ ಅಸಿಂ ಧೋವನ್ತಸ್ಸ ಅಹುದೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹು ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ – ‘‘ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ. ಬಹುಂ ವತ ಮಯಾ ಅಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ಯೋಹಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸೀಲವನ್ತೇ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೇ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಾ ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅಭಿಜ್ಜಮಾನೇ ಉದಕೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಂ ಸಮಣಕುತ್ತಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು ಸಪ್ಪುರಿಸ, ಲಾಭಾ ತೇ ಸಪ್ಪುರಿಸ, ಸುಲದ್ಧಂ ತೇ ಸಪ್ಪುರಿಸ. ಬಹುಂ ತಯಾ ಸಪ್ಪುರಿಸ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಅತಿಣ್ಣೇ ತಾರೇಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕೋ ಸಮಣಕುತ್ತಕೋ – ‘‘ಲಾಭಾ ಕಿರ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ಕಿರ ಮೇ, ಬಹುಂ ಕಿರ ಮಯಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ಅತಿಣ್ಣೋ ಕಿರಾಹಂ ತಾರೇಮೀ’’ತಿ ತಿಣ್ಹಂ ಅಸಿಂ ಆದಾಯ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಪರಿವೇಣೇನ ಪರಿವೇಣಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದೇತಿ – ‘‘ಕೋ ಅತಿಣ್ಣೋ, ಕಂ ತಾರೇಮೀ’’ತಿ? ತತ್ಥ ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅವೀತರಾಗಾ ತೇಸಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಹೋತಿಯೇವ ಭಯಂ ಹೋತಿ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಹೋತಿ ಲೋಮಹಂಸೋ. ಯೇ ಪನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವೀತರಾಗಾ ತೇಸಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ ಭಯಂ ನ ಹೋತಿ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ನ ಹೋತಿ ಲೋಮಹಂಸೋ. ಅಥ ಖೋ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕೋ ಸಮಣಕುತ್ತಕೋ ಏಕಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ದ್ವೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ತಯೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ಪಞ್ಚಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ದಸಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ವೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ತಿಂಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ಸಟ್ಠಿಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ.

೧೬೪. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ಅದ್ಧಮಾಸಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತನುಭೂತೋ ವಿಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’’ತಿ? ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಸುಭಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಅಸುಭಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಸುಭಭಾವನಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಆದಿಸ್ಸ ಆದಿಸ್ಸ ಅಸುಭಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ. ತೇ ಚ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ – ‘ಭಗವಾ ಖೋ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಸುಭಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಅಸುಭಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಸುಭಭಾವನಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಆದಿಸ್ಸ ಆದಿಸ್ಸ ಅಸುಭಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತೀ’ತಿ, ತೇ ಅನೇಕಾಕಾರವೋಕಾರಂ ಅಸುಭಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ಸಕೇನ ಕಾಯೇನ ಅಟ್ಟೀಯನ್ತಿ ಹರಾಯನ್ತಿ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ದಹರೋ ಯುವಾ ಮಣ್ಡನಕಜಾತಿಕೋ ಸೀಸಂನ್ಹಾತೋ ಅಹಿಕುಣಪೇನ ವಾ ಕುಕ್ಕುರಕುಣಪೇನ ವಾ ಮನುಸ್ಸಕುಣಪೇನ ವಾ ಕಣ್ಠೇ ಆಸತ್ತೇನ ಅಟ್ಟೀಯೇಯ್ಯ ಹರಾಯೇಯ್ಯ ಜಿಗುಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಕೇನ ಕಾಯೇನ ಅಟ್ಟೀಯನ್ತಾ ಹರಾಯನ್ತಾ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಾ ಅತ್ತನಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ, ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಣಕುತ್ತಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘ಸಾಧು ನೋ, ಆವುಸೋ, ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹಿ. ಇದಂ ತೇ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕೋ ಸಮಣಕುತ್ತಕೋ ಪತ್ತಚೀವರೇಹಿ ಭಟೋ ಏಕಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ…ಪೇ… ಸಟ್ಠಿಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಹೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಯಾಯಂ ಆಚಿಕ್ಖತು ಯಥಾಯಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅಞ್ಞಾಯ ಸಣ್ಠಹೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಾನನ್ದ, ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ, ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸನ್ನಿಪತಿತೋ, ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ಯಸ್ಸ ದಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ.

೧೬೫. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಬಹುಲೀಕತೋ ಸನ್ತೋ ಚೇವ ಪಣೀತೋ ಚ ಅಸೇಚನಕೋ ಚ ಸುಖೋ ಚ ವಿಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನುಪ್ಪನ್ನೇ ಚ ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಠಾನಸೋ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ ವೂಪಸಮೇತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇ ಉಹತಂ [ಊಹತಂ (ಕ.)] ರಜೋಜಲ್ಲಂ ತಮೇನಂ ಮಹಾ ಅಕಾಲಮೇಘೋ ಠಾನಸೋ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ ವೂಪಸಮೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಬಹುಲೀಕತೋ ಸನ್ತೋ ಚೇವ ಪಣೀತೋ ಚ ಅಸೇಚನಕೋ ಚ ಸುಖೋ ಚ ವಿಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನುಪ್ಪನ್ನೇ ಚ ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಠಾನಸೋ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ ವೂಪಸಮೇತಿ. ಕಥಂ ಭಾವಿತೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತೋ ಸನ್ತೋ ಚೇವ ಪಣೀತೋ ಚ ಅಸೇಚನಕೋ ಚ ಸುಖೋ ಚ ವಿಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನುಪ್ಪನ್ನೇ ಚ ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಠಾನಸೋ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ ವೂಪಸಮೇತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಞ್ಞಗತೋ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋ ವಾ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋ ವಾ ನಿಸೀದತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ಸೋ ಸತೋವ ಅಸ್ಸಸತಿ ಸತೋ ಪಸ್ಸಸತಿ. ದೀಘಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ದೀಘಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ದೀಘಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ದೀಘಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ರಸ್ಸಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ರಸ್ಸಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ರಸ್ಸಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ರಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಸಬ್ಬಕಾಯಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಸಬ್ಬಕಾಯಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪೀತಿಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪೀತಿಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಸುಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಸುಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಚಿತ್ತಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಚಿತ್ತಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಅಭಿಪ್ಪಮೋದಯಂ ಚಿತ್ತಂ…ಪೇ… ಸಮಾದಹಂ ಚಿತ್ತಂ…ಪೇ… ವಿಮೋಚಯಂ ಚಿತ್ತಂ…ಪೇ… ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ…ಪೇ… ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸೀ…ಪೇ… ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸೀ…ಪೇ… ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಏವಂ ಭಾವಿತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸಮಾಧಿ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತೋ ಸನ್ತೋ ಚೇವ ಪಣೀತೋ ಚ ಅಸೇಚನಕೋ ಚ ಸುಖೋ ಚ ವಿಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನುಪ್ಪನ್ನೇ ಚ ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಠಾನಸೋ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ ವೂಪಸಮೇತೀ’’ತಿ.

೧೬೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇನ್ತಿ ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಣಕುತ್ತಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘ಸಾಧು ನೋ, ಆವುಸೋ, ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹಿ, ಇದಂ ತೇ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನನುಲೋಮಿಕಂ ಅಪ್ಪಟಿರೂಪಂ ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಕರಣೀಯಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಿಗಲಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಣಕುತ್ತಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಸಾಧು ನೋ, ಆವುಸೋ, ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹಿ, ಇದಂ ತೇ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೧೬೭. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ ಸತ್ಥಹಾರಕಂ ವಾಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸೇಯ್ಯ, ಅಯಮ್ಪಿ ಪಾರಾಜಿಕೋ ಹೋತಿ ಅಸಂವಾಸೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೧೬೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಪಜಾಪತಿ ಅಭಿರೂಪಾ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸಚೇ ಖೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಉಪಾಸಕೋ ಜೀವಿಸ್ಸತಿ ನ ಮಯಂ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮ. ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಉಪಾಸಕಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ತ್ವಂ ಖೋಸಿ, ಉಪಾಸಕ, ಕತಕಲ್ಯಾಣೋ ಕತಕುಸಲೋ ಕತಭೀರುತ್ತಾಣೋ ಅಕತಪಾಪೋ ಅಕತಲುದ್ದೋ ಅಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ. ಕತಂ ತಯಾ ಕಲ್ಯಾಣಂ, ಅಕತಂ ತಯಾ ಪಾಪಂ. ಕಿಂ ತುಯ್ಹಿಮಿನಾ ಪಾಪಕೇನ ದುಜ್ಜೀವಿತೇನ! ಮತಂ ತೇ ಜೀವಿತಾ ಸೇಯ್ಯೋ. ಇತೋ ತ್ವಂ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಸಿ. ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತೋ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ ಪರಿಚಾರೇಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

೧೬೯. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಅಯ್ಯಾ ಆಹಂಸು. ಅಹಞ್ಹಿ ಕತಕಲ್ಯಾಣೋ ಕತಕುಸಲೋ ಕತಭೀರುತ್ತಾಣೋ ಅಕತಪಾಪೋ ಅಕತಲುದ್ದೋ ಅಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ. ಕತಂ ಮಯಾ ಕಲ್ಯಾಣಂ, ಅಕತಂ ಮಯಾ ಪಾಪಂ. ಕಿಂ ಮಯ್ಹಿಮಿನಾ ಪಾಪಕೇನ ದುಜ್ಜೀವಿತೇನ! ಮತಂ ಮೇ ಜೀವಿತಾ ಸೇಯ್ಯೋ. ಇತೋ ಅಹಂ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ. ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತೋ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ ಪರಿಚಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಸೋ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚೇವ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಖಾದನೀಯಾನಿ ಖಾದಿ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಸಾಯನೀಯಾನಿ ಸಾಯಿ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಪಿವಿ. ತಸ್ಸ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚೇವ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜತೋ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಖಾದನೀಯಾನಿ ಖಾದತೋ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಸಾಯನೀಯಾನಿ ಸಾಯತೋ ಅಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಪಿವತೋ ಖರೋ ಆಬಾಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಸೋ ತೇನೇವ ಆಬಾಧೇನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಪಜಾಪತಿ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಅಲಜ್ಜಿನೋ ಇಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಮುಸಾವಾದಿನೋ. ಇಮೇ ಹಿ ನಾಮ ಧಮ್ಮಚಾರಿನೋ ಸಮಚಾರಿನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಸಚ್ಚವಾದಿನೋ ಸೀಲವನ್ತೋ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನತ್ಥಿ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ನತ್ಥಿ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ನಟ್ಠಂ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ನಟ್ಠಂ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ಕುತೋ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಕುತೋ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ಅಪಗತಾ ಇಮೇ ಸಾಮಞ್ಞಾ ಅಪಗತಾ ಇಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಾ. ಇಮೇ ಮೇ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇಸುಂ. ಇಮೇಹಿ ಮೇ ಸಾಮಿಕೋ ಮಾರಿತೋ’’ತಿ. ಅಞ್ಞೇಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಅಲಜ್ಜಿನೋ ಇಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಮುಸಾವಾದಿನೋ. ಇಮೇ ಹಿ ನಾಮ ಧಮ್ಮಚಾರಿನೋ ಸಮಚಾರಿನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಸಚ್ಚವಾದಿನೋ ಸೀಲವನ್ತೋ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನತ್ಥಿ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ನತ್ಥಿ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ನಟ್ಠಂ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ನಟ್ಠಂ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ಕುತೋ ಇಮೇಸಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಕುತೋ ಇಮೇಸಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಂ, ಅಪಗತಾ ಇಮೇ ಸಾಮಞ್ಞಾ ಅಪಗತಾ ಇಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಾ. ಇಮೇ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇಸುಂ. ಇಮೇಹಿ ಉಪಾಸಕೋ ಮಾರಿತೋ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ!

೧೭೦. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅನನುಲೋಮಿಕಂ ಅಪ್ಪಟಿರೂಪಂ ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಕರಣೀಯಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣಿಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೧೭೧. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ ಸತ್ಥಹಾರಕಂ ವಾಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸೇಯ್ಯ ಮರಣವಣ್ಣಂ ವಾ ಸಂವಣ್ಣೇಯ್ಯ ಮರಣಾಯ ವಾ ಸಮಾದಪೇಯ್ಯ – ‘ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂ ತುಯ್ಹಿಮಿನಾ ಪಾಪಕೇನ ದುಜ್ಜೀವಿತೇನ, ಮತಂ ತೇ ಜೀವಿತಾ ಸೇಯ್ಯೋ’ತಿ, ಇತಿ ಚಿತ್ತಮನೋ ಚಿತ್ತಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಮರಣವಣ್ಣಂ ವಾ ಸಂವಣ್ಣೇಯ್ಯ, ಮರಣಾಯ ವಾ ಸಮಾದಪೇಯ್ಯ, ಅಯಮ್ಪಿ ಪಾರಾಜಿಕೋ ಹೋತಿ ಅಸಂವಾಸೋ’’ತಿ.

೧೭೨. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಸಞ್ಜಾನನ್ತೋ ಚೇಚ್ಚ ಅಭಿವಿತರಿತ್ವಾ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ.

ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ ಯಂ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಠಮಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಠಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಾತುಭೂತಂ, ಯಾವ ಮರಣಕಾಲಾ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಏಸೋ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ.

ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾತಿ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದತಿ ಉಪರೋಧೇತಿ ಸನ್ತತಿಂ ವಿಕೋಪೇತಿ.

ಸತ್ಥಹಾರಕಂ ವಾಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸೇಯ್ಯಾತಿ ಅಸಿಂ ವಾ ಸತ್ತಿಂ ವಾ ಭೇಣ್ಡಿಂ ವಾ [ಭೇನ್ದಿಂ ವಾ (ಕ.)] ಲಗುಳಂ ವಾ [ಸೂಲಂವಾ ಲಗುಳಂವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಾಸಾಣಂ ವಾ ಸತ್ಥಂ ವಾ ವಿಸಂ ವಾ ರಜ್ಜುಂ ವಾ.

ಮರಣವಣ್ಣಂ ವಾ ಸಂವಣ್ಣೇಯ್ಯಾತಿ ಜೀವಿತೇ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಮರಣೇ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ.

ಮರಣಾಯ ವಾ ಸಮಾದಪೇಯ್ಯಾತಿ ಸತ್ಥಂ ವಾ ಆಹರ, ವಿಸಂ ವಾ ಖಾದ, ರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ಉಬ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಾಲಙ್ಕರೋಹೀತಿ.

ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸಾತಿ ಆಲಪನಾಧಿವಚನಮೇತಂ.

ಕಿಂ ತುಯ್ಹಿಮಿನಾ ಪಾಪಕೇನ ದುಜ್ಜೀವಿತೇನಾತಿ ಪಾಪಕಂ ನಾಮ ಜೀವಿತಂ ಅಡ್ಢಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಉಪಾದಾಯ ದಲಿದ್ದಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಂ, ಸಧನಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಉಪಾದಾಯ ಅಧನಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಪಾಪಕಂ, ದೇವಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಉಪಾದಾಯ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಪಾಪಕಂ.

ದುಜ್ಜೀವಿತಂ ನಾಮ ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ ಪಾದಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾದಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ ಕಣ್ಣಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ ನಾಸಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ ಕಣ್ಣನಾಸಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಸ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಾಪಕೇನ ಇಮಿನಾ ಚ ದುಜ್ಜೀವಿತೇನ ಮತಂ ತೇ ಜೀವಿತಾ ಸೇಯ್ಯೋತಿ.

ಇತಿ ಚಿತ್ತಮನೋತಿ ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ತಂ ಮನೋ, ಯಂ ಮನೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ.

ಚಿತ್ತಸಙ್ಕಪ್ಪೋತಿ ಮರಣಸಞ್ಞೀ ಮರಣಚೇತನೋ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನಾತಿ ಉಚ್ಚಾವಚೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ.

ಮರಣವಣ್ಣಂ ವಾ ಸಂವಣ್ಣೇಯ್ಯಾತಿ ಜೀವಿತೇ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಮರಣೇ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ – ‘‘ಇತೋ ತ್ವಂ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಸಿ, ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತೋ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ ಪರಿಚಾರೇಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

ಮರಣಾಯ ವಾ ಸಮಾದಪೇಯ್ಯಾತಿ ಸತ್ಥಂ ವಾ ಆಹರ, ವಿಸಂ ವಾ ಖಾದ, ರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ಉಬ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಾಲಙ್ಕರೋಹಿ, ಸೋಬ್ಭೇ ವಾ ನರಕೇ ವಾ ಪಪಾತೇ ವಾ ಪಪತಾತಿ.

ಅಯಮ್ಪೀತಿ ಪುರಿಮೇ ಉಪಾದಾಯ ವುಚ್ಚತಿ.

ಪಾರಾಜಿಕೋ ಹೋತೀತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಪುಥುಸಿಲಾ ದ್ವಿಧಾ ಭಿನ್ನಾ [ದ್ವೇಧಾ ಭಿನ್ನಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಭಿಕ್ಖು ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ ಅಸ್ಸಮಣೋ ಹೋತಿ ಅಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ – ‘ಪಾರಾಜಿಕೋ ಹೋತೀ’ತಿ.

ಅಸಂವಾಸೋತಿ ಸಂವಾಸೋ ನಾಮ ಏಕಕಮ್ಮಂ ಏಕುದ್ದೇಸೋ ಸಮಸಿಕ್ಖತಾ – ಏಸೋ ಸಂವಾಸೋ ನಾಮ. ಸೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನತ್ಥಿ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ಅಸಂವಾಸೋತಿ.

೧೭೩. ಸಾಮಂ, ಅಧಿಟ್ಠಾಯ, ದೂತೇನ, ದೂತಪರಂಪರಾಯ, ವಿಸಕ್ಕಿಯೇನ ದೂತೇನ, ಗತಪಚ್ಚಾಗತೇನ ದೂತೇನ, ಅರಹೋ ರಹೋಸಞ್ಞೀ, ರಹೋ ಅರಹೋಸಞ್ಞೀ, ಅರಹೋ ಅರಹೋಸಞ್ಞೀ, ರಹೋ ರಹೋಸಞ್ಞೀ ಕಾಯೇನ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ, ವಾಚಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ, ದೂತೇನ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ, ಲೇಖಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ, ಓಪಾತಂ ಅಪಸ್ಸೇನಂ, ಉಪನಿಕ್ಖಿಪನಂ, ಭೇಸಜ್ಜಂ, ರೂಪೂಪಹಾರೋ, ಸದ್ದೂಪಹಾರೋ, ಗನ್ಧೂಪಹಾರೋ, ರಸೂಪಹಾರೋ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೂಪಹಾರೋ, ಧಮ್ಮೂಪಹಾರೋ, ಆಚಿಕ್ಖನಾ, ಅನುಸಾಸನೀ, ಸಙ್ಕೇತಕಮ್ಮಂ, ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಿ.

೧೭೪. ಸಾಮನ್ತಿ ಸಯಂ ಹನತಿ ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇನ ವಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ವಾ.

ಅಧಿಟ್ಠಾಯಾತಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಏವಂ ವಿಜ್ಝ, ಏವಂ ಪಹರ, ಏವಂ ಘಾತೇಹೀ’’ತಿ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ತಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ತಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ವಧಕಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ; ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ವಧಕಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪಾವದ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪಾವದತು – ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತೂ’’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಇತರಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ವಧಕೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಸೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪಾವದ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪಾವದತು – ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತೂ’’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಅಞ್ಞಂ ಆಣಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ವಧಕೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ; ಆಣಾಪಕಸ್ಸ ಚ ವಧಕಸ್ಸ ಚ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುನ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛತಿ – ‘‘ನಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತು’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಪುನ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಯದಾ ಸಕ್ಕೋಸಿ ತದಾ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ನ ಸಾವೇತಿ – ‘‘ಮಾ ಘಾತೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಸಾವೇತಿ – ‘‘ಮಾ ಘಾತೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ – ‘‘ಆಣತ್ತೋ ಅಹಂ ತಯಾ’’ತಿ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ವಧಕಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಸಾವೇತಿ – ‘‘ಮಾ ಘಾತೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಸಾಧೂತಿ ಓರಮತಿ, ಉಭಿನ್ನಂ ಅನಾಪತ್ತಿ.

೧೭೫. ಅರಹೋ ರಹೋಸಞ್ಞೀ ಉಲ್ಲಪತಿ – ‘‘ಅಹೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಹತೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ರಹೋ ಅರಹೋಸಞ್ಞೀ ಉಲ್ಲಪತಿ – ‘‘ಅಹೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಹತೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅರಹೋ ಅರಹೋಸಞ್ಞೀ ಉಲ್ಲಪತಿ – ‘‘ಅಹೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಹತೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ರಹೋ ರಹೋಸಞ್ಞೀ ಉಲ್ಲಪತಿ – ‘‘ಅಹೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಹತೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ಕಾಯೇನ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ ನಾಮ ಕಾಯೇನ ವಿಕಾರಂ ಕರೋತಿ – ‘‘ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಾಯ ಸಂವಣ್ಣನಾಯ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ವಾಚಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ ನಾಮ ವಾಚಾಯ ಭಣತಿ – ‘‘ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಾಯ ಸಂವಣ್ಣನಾಯ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ ನಾಮ ಕಾಯೇನ ಚ ವಿಕಾರಂ ಕರೋತಿ, ವಾಚಾಯ ಚ ಭಣತಿ – ‘‘ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಾಯ ಸಂವಣ್ಣನಾಯ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ದೂತೇನ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ ನಾಮ ದೂತಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಆರೋಚೇತಿ – ‘‘ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ದೂತಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

೧೭೬. ಲೇಖಾಯ ಸಂವಣ್ಣೇತಿ ನಾಮ ಲೇಖಂ ಛಿನ್ದತಿ – ‘‘ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಅಕ್ಖರಕ್ಖರಾಯ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಲೇಖಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಓಪಾತಂ ನಾಮ ಮನುಸ್ಸಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಓಪಾತಂ ಖನತಿ – ‘‘ಪಪತಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಪತಿತೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಅನೋದಿಸ್ಸ ಓಪಾತಂ ಖನತಿ – ‘‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಪತಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಮನುಸ್ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಪಪತತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಪತಿತೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಯಕ್ಖೋ ವಾ ಪೇತೋ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೋ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪಪತತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಪತಿತೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ತಿರಚ್ಛಾನಗತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಪಪತತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಪತಿತೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೧೭೭. ಅಪಸ್ಸೇನಂ ನಾಮ ಅಪಸ್ಸೇನೇ ಸತ್ಥಂ ವಾ ಠಪೇತಿ ವಿಸೇನ ವಾ ಮಕ್ಖೇತಿ ದುಬ್ಬಲಂ ವಾ ಕರೋತಿ ಸೋಬ್ಭೇ ವಾ ನರಕೇ ವಾ ಪಪಾತೇ ವಾ ಠಪೇತಿ – ‘‘ಪಪತಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸತ್ಥೇನ ವಾ ವಿಸೇನ ವಾ ಪಪತಿತೇನ ವಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಉಪನಿಕ್ಖಿಪನಂ ನಾಮ ಅಸಿಂ ವಾ ಸತ್ತಿಂ ವಾ ಭೇಣ್ಡಿಂ ವಾ ಲಗುಳಂ ವಾ ಪಾಸಾಣಂ ವಾ ಸತ್ಥಂ ವಾ ವಿಸಂ ವಾ ರಜ್ಜುಂ ವಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪತಿ – ‘‘ಇಮಿನಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ‘‘ತೇನ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಭೇಸಜ್ಜಂ ನಾಮ ಸಪ್ಪಿಂ ವಾ ನವನೀತಂ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ಮಧುಂ ವಾ ಫಾಣಿತಂ ವಾ ದೇತಿ – ‘‘ಇಮಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸಾಯಿತೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

೧೭೮. ರೂಪೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ಅಮನಾಪಿಕಂ ರೂಪಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಭಯಾನಕಂ ಭೇರವಂ – ‘‘ಇಮಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಉತ್ತಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಮನಾಪಿಕಂ ರೂಪಂ ಉಪಸಂಹರತಿ [ಉಪಸಂಹರತಿ ಪೇಮನೀಯಂ ಹದಯಙ್ಗಮಂ (ಸ್ಯಾ.)] – ‘‘ಇಮಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಸದ್ದೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ಅಮನಾಪಿಕಂ ಸದ್ದಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಭಯಾನಕಂ ಭೇರವಂ – ‘‘ಇಮಂ ಸುತ್ವಾ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಉತ್ತಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಮನಾಪಿಕಂ ಸದ್ದಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಪೇಮನೀಯಂ ಹದಯಙ್ಗಮಂ – ‘‘ಇಮಂ ಸುತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಗನ್ಧೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ಅಮನಾಪಿಕಂ ಗನ್ಧಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯಂ [ಪಟಿಕೂಲಂ (?)] – ‘‘ಇಮಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಜೇಗುಚ್ಛತಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಘಾಯಿತೇ ಜೇಗುಚ್ಛತಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಮನಾಪಿಕಂ ಗನ್ಧಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘‘ಇಮಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ರಸೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ಅಮನಾಪಿಕಂ ರಸಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯಂ [ಪಟಿಕೂಲಂ (?)] – ‘‘ಇಮಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಜೇಗುಚ್ಛತಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸಾಯಿತೇ ಜೇಗುಚ್ಛತಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಮನಾಪಿಕಂ ರಸಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘‘ಇಮಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ಅಮನಾಪಿಕಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ದುಕ್ಖಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಖರಸಮ್ಫಸ್ಸಂ – ‘‘ಇಮಿನಾ ಫುಟ್ಠೋ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇನ ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಮನಾಪಿಕಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಉಪಸಂಹರತಿ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಮುದುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ – ‘‘ಇಮಿನಾ ಫುಟ್ಠೋ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇನ ಫುಟ್ಠೋ ಅಲಾಭಕೇನ ಸುಸ್ಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಧಮ್ಮೂಪಹಾರೋ ನಾಮ ನೇರಯಿಕಸ್ಸ ನಿರಯಕಥಂ ಕಥೇತಿ – ‘‘ಇಮಂ ಸುತ್ವಾ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಉತ್ತಸತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಗ್ಗಕಥಂ ಕಥೇತಿ – ‘‘ಇಮಂ ಸುತ್ವಾ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

೧೭೯. ಆಚಿಕ್ಖನಾ ನಾಮ ಪುಟ್ಠೋ ಭಣತಿ – ‘‘ಏವಂ ಮರಸ್ಸು. ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಾಯ ಆಚಿಕ್ಖನಾಯ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಅನುಸಾಸನೀ ನಾಮ ಅಪುಟ್ಠೋ ಭಣತಿ – ‘‘ಏವಂ ಮರಸ್ಸು. ಯೋ ಏವಂ ಮರತಿ ಸೋ ಧನಂ ವಾ ಲಭತಿ ಯಸಂ ವಾ ಲಭತಿ ಸಗ್ಗಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಾಯ ಅನುಸಾಸನಿಯಾ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ಮರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಸಙ್ಕೇತಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಸಙ್ಕೇತಂ ಕರೋತಿ ಪುರೇಭತ್ತಂ ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ವಾ ರತ್ತಿಂ ವಾ ದಿವಾ ವಾ – ‘‘ತೇನ ಸಙ್ಕೇತೇನ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇನ ಸಙ್ಕೇತೇನ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ತಂ ಸಙ್ಕೇತಂ ಪುರೇ ವಾ ಪಚ್ಛಾ ವಾ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ವಧಕಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕರೋತಿ – ‘‘ಅಕ್ಖಿಂ ವಾ ನಿಖಣಿಸ್ಸಾಮಿ ಭಮುಕಂ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ ಸೀಸಂ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ, ತೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಹೀ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಪುರೇ ವಾ ಪಚ್ಛಾ ವಾ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ, ಮೂಲಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ವಧಕಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ.

ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸ ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ [ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೇದನಾಟ್ಟಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.)] ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಪಾರಾಜಿಕಮ್ಹಿ ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ವಿನೀತವತ್ಥುಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ಸಂವಣ್ಣನಾ ನಿಸೀದನ್ತೋ, ಮುಸಲೋದುಕ್ಖಲೇನ ಚ;

ವುಡ್ಢಪಬ್ಬಜಿತಾಭಿಸನ್ನೋ, ಅಗ್ಗವೀಮಂಸನಾವಿಸಂ.

ತಯೋ ಚ ವತ್ಥುಕಮ್ಮೇಹಿ, ಇಟ್ಠಕಾಹಿಪರೇ ತಯೋ;

ವಾಸೀ ಗೋಪಾನಸೀ ಚೇವ, ಅಟ್ಟಕೋತರಣಂ ಪತಿ.

ಸೇದಂ ನತ್ಥುಞ್ಚ ಸಮ್ಬಾಹೋ, ನ್ಹಾಪನಬ್ಭಞ್ಜನೇನ ಚ;

ಉಟ್ಠಾಪೇನ್ತೋ ನಿಪಾತೇನ್ತೋ, ಅನ್ನಪಾನೇನ ಮಾರಣಂ.

ಜಾರಗಬ್ಭೋ ಸಪತ್ತೀ ಚ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂ ಉಭೋ ವಧಿ;

ಉಭೋ ನ ಮಿಯ್ಯರೇ ಮದ್ದಾ, ತಾಪಂ ವಞ್ಝಾ ವಿಜಾಯಿನೀ.

ಪತೋದಂ ನಿಗ್ಗಹೇ ಯಕ್ಖೋ, ವಾಳಯಕ್ಖಞ್ಚ ಪಾಹಿಣಿ;

ತಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಪಹರಿ, ಸಗ್ಗಞ್ಚ ನಿರಯಂ ಭಣೇ.

ಆಳವಿಯಾ ತಯೋ ರುಕ್ಖಾ, ದಾಯೇಹಿ ಅಪರೇ ತಯೋ;

ಮಾ ಕಿಲಮೇಸಿ ನ ತುಯ್ಹಂ, ತಕ್ಕಂ ಸೋವೀರಕೇನ ಚಾತಿ.

ವಿನೀತವತ್ಥು

೧೮೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ಮರಣವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ ‘‘ಭಗವತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಕಚ್ಚಿ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪನ್ನಾ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪೀಠಕೇ ಪಿಲೋತಿಕಾಯ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ದಾರಕಂ ನಿಸೀದನ್ತೋ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ ‘‘ಭಗವತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಕಚ್ಚಿ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಟಿವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ; ಯೋ ನಿಸೀದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನ್ತರಘರೇ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತೋ ಮುಸಲೇ ಉಸ್ಸಿತೇ ಏಕಂ ಮುಸಲಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ದುತಿಯೋ ಮುಸಲೋ ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ದಾರಕಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇ ಅವತ್ಥಾಸಿ. ಸೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಕಿಂಚಿತ್ತೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಹಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನ್ತರಘರೇ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತೋ ಉದುಕ್ಖಲಭಣ್ಡಿಕಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪವಟ್ಟೇಸಿ. ಅಞ್ಞತರಂ ದಾರಕಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪಿತಾಪುತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇ ಪುತ್ತೋ ಪಿತರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಪತಿಮಾನೇತೀ’’ತಿ ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣಾಮೇಸಿ. ಸೋ ಪಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಕಿಂಚಿತ್ತೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ, ಭಗವಾ, ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪಿತಾಪುತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇ ಪುತ್ತೋ ಪಿತರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಪತಿಮಾನೇತೀ’’ತಿ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣಾಮೇಸಿ. ಸೋ ಪಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪಿತಾಪುತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇ ಪುತ್ತೋ ಪಿತರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಪತಿಮಾನೇತೀ’’ತಿ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣಾಮೇಸಿ. ಸೋ ಪಪತಿತ್ವಾ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಮಂಸಂ ಕಣ್ಠೇ ವಿಲಗ್ಗಂ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗೀವಾಯಂ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸಲೋಹಿತಂ ಮಂಸಂ ಪತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಮಂಸಂ ಕಣ್ಠೇ ವಿಲಗ್ಗಂ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗೀವಾಯಂ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸಲೋಹಿತಂ ಮಂಸಂ ಪತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಮಂಸಂ ಕಣ್ಠೇ ವಿಲಗ್ಗಂ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗೀವಾಯಂ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸಲೋಹಿತಂ ಮಂಸಂ ಪತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಸಗತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ಹರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಗ್ಗಕಾರಿಕಂ ಅದಾಸಿ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಾಲಮಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಕಿಂಚಿತ್ತೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ, ಭಗವಾ, ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ವೀಮಂಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿಸಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಕಿಂಚಿತ್ತೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ವೀಮಂಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಹಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ [ಆಳವಿಕಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹಾರವತ್ಥುಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಸಿಲಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದುಗ್ಗಹಿತಾ ಸಿಲಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಅವತ್ಥಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹಾರವತ್ಥುಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಸಿಲಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಸಿಲಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಕುಟ್ಟಂ ಉಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಇಟ್ಠಕಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದುಗ್ಗಹಿತಾ ಇಟ್ಠಕಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಅವತ್ಥಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಕುಟ್ಟಂ ಉಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಇಟ್ಠಕಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಇಟ್ಠಕಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ವಾಸಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದುಗ್ಗಹಿತಾ ವಾಸೀ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಅವತ್ಥಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ವಾಸಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ವಾಸಿಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಗೋಪಾನಸಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದುಗ್ಗಹಿತಾ ಗೋಪಾನಸೀ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಅವತ್ಥಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಹೇಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ಗೋಪಾನಸಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇಸಿ. ಉಪರಿಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮತ್ಥಕೇ ಗೋಪಾನಸಿಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ಅಟ್ಟಕಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಬನ್ಧಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಬನ್ಧನ್ತೋ ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಕಿಂಚಿತ್ತೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ, ಭಗವಾ, ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ಅಟ್ಟಕಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಬನ್ಧಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಬನ್ಧನ್ತೋ ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹಾರಂ ಛಾದೇತ್ವಾ ಓತರತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಇತೋ ಓತರಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತೇನ ಓತರನ್ತೋ ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹಾರಂ ಛಾದೇತ್ವಾ ಓತರತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಇತೋ ಓತರಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತೇನ ಓತರನ್ತೋ ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಪರಿಪತಿತ್ವಾ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನಭಿರತಿಯಾ ಪೀಳಿತೋ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಪಬ್ಬತಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಪಪಾತೇ ಪಪತನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ವಿಲೀವಕಾರಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ತಾನಂ ಪಾತೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಾತೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಪಬ್ಬತಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ದವಾಯ ಸಿಲಂ ಪವಿಜ್ಝಿಂಸು. ಸಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಗೋಪಾಲಕಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ …ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದವಾಯ ಸಿಲಾ ಪವಿಜ್ಝಿತಬ್ಬಾ. ಯೋ ಪವಿಜ್ಝೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸೇದೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಸೇದೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ.…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸೀಸಾಭಿತಾಪೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ನತ್ಥುಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸೀಸಾಭಿತಾಪೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ನತ್ಥುಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಬಾಹೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಸಮ್ಬಾಹೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖು ನ್ಹಾಪೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ನ್ಹಾಪೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಲೇನ ಅಬ್ಭಞ್ಜಿಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ತೇಲೇನ ಅಬ್ಭಞ್ಜಿಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಟ್ಠಾಪೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಉಟ್ಠಾಪೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಪಾತೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ನಿಪಾತೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ನಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಅನ್ನಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖು ಪಾನಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಪಾನಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಾ ಇತ್ಥೀ ಪವುತ್ಥಪತಿಕಾ ಜಾರೇನ ಗಬ್ಭಿನೀ ಹೋತಿ. ಸಾ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಅದಾಸಿ. ದಾರಕೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವೇ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ – ಏಕಾ ವಞ್ಝಾ, ಏಕಾ ವಿಜಾಯಿನೀ. ವಞ್ಝಾ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ವಿಜಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ.‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಅದಾಸಿ. ದಾರಕೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ಮಾತಾ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವೇ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ – ಏಕಾ ವಞ್ಝಾ, ಏಕಾ ವಿಜಾಯಿನೀ. ವಞ್ಝಾ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ವಿಜಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಅದಾಸಿ. ಮಾತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ದಾರಕೋ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವೇ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ – ಏಕಾ ವಞ್ಝಾ, ಏಕಾ ವಿಜಾಯಿನೀ. ವಞ್ಝಾ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ವಿಜಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಅದಾಸಿ. ಉಭೋ ಕಾಲಮಕಂಸು…ಪೇ… ಉಭೋ ನ ಕಾಲಮಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಾ ಗಬ್ಭಿನೀ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಗಿನಿ, ಮದ್ದಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಸಾ ಮದ್ದಾಪೇತ್ವಾ ಗಬ್ಭಂ ಪಾತೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಾ ಗಬ್ಭಿನೀ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ಗಬ್ಭಪಾತನಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಗಿನಿ, ತಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಾಪೇತ್ವಾ ಗಬ್ಭಂ ಪಾತೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಾ ವಞ್ಝಾ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ಭೇಸಜ್ಜಂ ಜಾನಾಹಿ ಯೇನಾಹಂ ವಿಜಾಯೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಾ ವಿಜಾಯಿನೀ ಇತ್ಥೀ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಙ್ಘಾಯ್ಯ, ಭೇಸಜ್ಜಂ ಜಾನಾಹಿ ಯೇನಾಹಂ ನ ವಿಜಾಯೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಗಿನೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕೇನ ಹಾಸೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಉತ್ತನ್ತೋ ಅನಸ್ಸಾಸಕೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ [ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ (ಸ್ಯಾ.)].

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸುಂ. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭೂತವೇಜ್ಜಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಯಕ್ಖಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾಳಯಕ್ಖವಿಹಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ಯಕ್ಖಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾಳಯಕ್ಖವಿಹಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ಯಕ್ಖಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ…ಪೇ… ತಂ ಯಕ್ಖಾ ಜೀವಿತಾ ನ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾಳಕನ್ತಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ವಾಳಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾಳಕನ್ತಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ವಾಳಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ…ಪೇ… ತಂ ವಾಳಾ ಜೀವಿತಾ ನ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೋರಕನ್ತಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ಚೋರಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೋರಕನ್ತಾರಂ ಪಾಹೇಸಿ. ತಂ ಚೋರಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ…ಪೇ… ತಂ ಚೋರಾ ಜೀವಿತಾ ನ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ…ಪೇ… ತಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪನ್ನೋ ಪಾರಾಜಿಕ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಮನುಸ್ಸೇನ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಮನುಸ್ಸೇನ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಗ್ಗಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಗ್ಗಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ನೇರಯಿಕಸ್ಸ ನಿರಯಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ನೇರಯಿಕಸ್ಸ ನಿರಯಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ…ಪೇ… ಸೋ ಉತ್ತಸಿತ್ವಾ ನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೮೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ರುಕ್ಖಂ ಛಿನ್ದನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಛಿನ್ದಾಹೀ’’ತಿ. ತಂ ತತ್ರಟ್ಠಿತಂ ಛಿನ್ದನ್ತಂ ರುಕ್ಖೋ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಳವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ರುಕ್ಖಂ ಛಿನ್ದನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅತ್ರಟ್ಠಿತೋ ಛಿನ್ದಾಹೀ’’ತಿ. ತಂ ತತ್ರಟ್ಠಿತಂ ಛಿನ್ದನ್ತಂ ರುಕ್ಖೋ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸಿ…ಪೇ… ರುಕ್ಖೋ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ನ ಮಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ; ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೧೯೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಾಯಂ ಆಲಿಮ್ಪೇಸುಂ [ಆಳಿಮ್ಪೇಸುಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)]; ಮನುಸ್ಸಾ ದಡ್ಢಾ ಕಾಲಮಕಂಸು. ತೇಸಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹೋಸಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಮರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.