೩. ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೬೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಲಂ ಉಭತೋಪಸನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ, ಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇಕದಾ ಅನಸಿತಾ ಅಚ್ಛನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಇಮೇ ಇಮೇಸಂ ದತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇಕದಾ ಅನಸಿತಾ ಅಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ!! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ ಏವರೂಪಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೫೬೩. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಂ ದದೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಂ ದೇತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿಯಾ ದಾನಂ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದಿನ್ನಾ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನಿ, ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ತಥಾರೂಪೇಸು ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಟಿದೇಸೇತಬ್ಬಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಗಾರಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಅಸಪ್ಪಾಯಂ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ ತಂ ಪಟಿದೇಸೇಮೀ’’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೬೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಭೋಜೇನ್ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಖೋ ಕುಲಂ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿತುಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಾಮ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಜೀವಿತೇನ ಯಂ ಅಯ್ಯಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಮನ್ತಿತೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿತುಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನಿ, ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ತಥಾರೂಪೇಸು ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಟಿದೇಸೇತಬ್ಬಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಗಾರಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಅಸಪ್ಪಾಯಂ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ತಂ ಪಟಿದೇಸೇಮೀ’’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೬೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ತಂ ಕುಲಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಭುಞ್ಜಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಅನಿಮನ್ತಿತೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿತುಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ; ನಾಸಕ್ಖಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ; ಛಿನ್ನಭತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿತುಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೬೬. ‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನಿ, ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ತಥಾರೂಪೇಸು ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು ಪುಬ್ಬೇ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ಅಗಿಲಾನೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಟಿದೇಸೇತಬ್ಬಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಗಾರಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಅಸಪ್ಪಾಯಂ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ, ತಂ ಪಟಿದೇಸೇಮೀ’’ತಿ.

೫೬೭. ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನೀತಿ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ ಕುಲಂ ಯಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ. ಏವರೂಪಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿ ದಿನ್ನಾ ಹೋತಿ.

ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ತಥಾರೂಪೇಸು ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸೂತಿ ಏವರೂಪೇಸು ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇಸು ಕುಲೇಸು.

ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ, ಘರೂಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತೇ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಏಸೋ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ.

ನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ಘರೂಪಚಾರಂ ಅನೋಕ್ಕಮನ್ತೇ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಏಸೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ.

ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ.

ಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ.

ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ.

ಭೋಜನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ.

ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ಅಗಿಲಾನೋ ‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸ್ಸ.

೫೬೮. ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞೀ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ಅಗಿಲಾನೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂವ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸ್ಸ. ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ವೇಮತಿಕೋ…ಪೇ… ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞೀ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ಅಗಿಲಾನೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸ್ಸ.

ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೫೬೯. ಅನಾಪತ್ತಿ ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ, ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖಾ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತಾ ಹೋತಿ, ಘರತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ನಿಚ್ಚಭತ್ತೇ, ಸಲಾಕಭತ್ತೇ, ಪಕ್ಖಿಕೇ, ಉಪೋಸಥಿಕೇ, ಪಾಟಿಪದಿಕೇ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ – ‘‘ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ದೇತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.