೩. ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೦೮. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – [ಇಮಾ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಾಯೋ ದೀ. ೧.೧೭; ಮ. ನಿ. ೨.೨೨೩; ಸಂ. ನಿ.; ಅ. ನಿ. ೧೦.೬೯] ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ ಮಹಾಮತ್ತಕಥಂ ಸೇನಾಕಥಂ ಭಯಕಥಂ ಯುದ್ಧಕಥಂ ಅನ್ನಕಥಂ ಪಾನಕಥಂ ವತ್ಥಕಥಂ ಸಯನಕಥಂ ಮಾಲಾಕಥಂ ಗನ್ಧಕಥಂ ಞಾತಿಕಥಂ ಯಾನಕಥಂ ಗಾಮಕಥಂ ನಿಗಮಕಥಂ ನಗರಕಥಂ ಜನಪದಕಥಂ ಇತ್ಥಿಕಥಂ [ಇತ್ಥಿಕಥಂ ಪುರಿಸಕಥಂ (ಕ.) ಮಜ್ಝಿಮಪಣ್ಣಾಸಟ್ಠಕಥಾ ೧೫೬ ಪಿಟ್ಠೇ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ಸೂರಕಥಂ ವಿಸಿಖಾಕಥಂ ಕುಮ್ಭಟ್ಠಾನಕಥಂ ಪುಬ್ಬಪೇತಕಥಂ ನಾನತ್ತಕಥಂ ಲೋಕಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಸಮುದ್ದಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ!

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಥ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸಥ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೦೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಸಾಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಾಮಂ ಉಪಗಚ್ಛಿಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪವಿಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪವಿಸಿಂಸು. ಚೋರಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೧೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಾಮಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪವಿಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಾವಿಸಿ. ಚೋರಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೧೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಹಿನಾ ದಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಅಗ್ಗಿಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಾವಿಸಿ…ಪೇ… ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾರೂಪೇ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯೇ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೧೨. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೧೩. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಸನ್ತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸಿತುಂ.

ಅಸನ್ತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸಿತುಂ.

ವಿಕಾಲೋ ನಾಮ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ವೀತಿವತ್ತೇ ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ.

ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತಥಾರೂಪಂ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಂ ಕರಣೀಯಂ.

೫೧೪. ವಿಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೫೧೫. ಅನಾಪತ್ತಿ ತಥಾರೂಪೇ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯೇ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸತಿ, ಅಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸತಿ, ಅನ್ತರಾರಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಗಾಮೇನ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ.