೯. ರತನವಗ್ಗೋ

೧. ಅನ್ತೇಪುರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೪೯೪. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಉಯ್ಯಾನಪಾಲಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ಉಯ್ಯಾನಂ ಸೋಧೇಹಿ. ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಉಯ್ಯಾನಪಾಲೋ ರಞ್ಞೋ ಪಸೇನದಿಸ್ಸ ಕೋಸಲಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನಂ ಸೋಧೇನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸುದ್ಧಂ, ದೇವ, ಉಯ್ಯಾನಂ. ಅಪಿಚ, ಭಗವಾ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ. ‘‘ಹೋತು, ಭಣೇ! ಮಯಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ತಂ ಉಪಾಸಕಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭೀತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಪಸೇನದಿಸ್ಸ ಕೋಸಲಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನಾರಹತಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಪಾಪೋ ಹೋತುಂ, ಯಥಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸತೀ’’ತಿ. ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ಭಗವತೋ ಗಾರವೇನ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ನೇವ ಅಭಿವಾದೇಸಿ ನ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮಯಿ ಆಗತೇ ನೇವ ಅಭಿವಾದೇಸ್ಸತಿ ನ ಪಚ್ಚುಟ್ಠೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಅನತ್ತಮನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಉಪಾಸಕೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಪಸೇನದಿಸ್ಸ ಕೋಸಲಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನಾರಹತಾಯಂ ಉಪಾಸಕೋ ಓರಕೋ ಹೋತುಂ, ಭಗವಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತೀ’’ತಿ. ತಂ ಉಪಾಸಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವದೇಯ್ಯಾಸಿ, ಉಪಾಸಕ, ಯೇನ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ದೇವಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

೪೯೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಉಪರಿಪಾಸಾದವರಗತೋ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ತಂ ಉಪಾಸಕಂ ರಥಿಕಾಯ [ರಥಿಯಾಯ (ಇತಿಪಿ)] ಛತ್ತಪಾಣಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತ್ವಂ ಕಿರ, ಉಪಾಸಕ, ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ. ಸಾಧು, ಉಪಾಸಕ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಯಮಹಂ [ಯಮ್ಪಾಹಂ (ಸೀ.)], ದೇವ, ಜಾನಾಮಿ ಅಯ್ಯಾನಂ ವಾಹಸಾ, ಅಯ್ಯಾವ ದೇವಸ್ಸ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಉಪಾಸಕೋ ಆಹಾ’’ತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತು ಯೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ…ಪೇ… ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತೇನಹಾನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಪಸೇನದಿಸ್ಸ ಕೋಸಲಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

೪೯೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಮಲ್ಲಿಕಾಯ ದೇವಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಯನಗತೋ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಮಲ್ಲಿಕಾ ದೇವೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಸಹಸಾ ವುಟ್ಠಾಸಿ; ಪೀತಕಮಟ್ಠಂ ದುಸ್ಸಂ ಪಭಸ್ಸಿತ್ಥ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತತೋವ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೋ ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೋ ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರಂ ಪವಿಸಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೋ ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

೪೯೭. [ಅ. ನಿ. ೧೦.೪೫] ‘‘ದಸಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ. ಕತಮೇ ದಸ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಮಹೇಸಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖು ಪವಿಸತಿ. ಮಹೇಸೀ ವಾ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋತಿ. ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಮಹೇಸಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋತಿ. ತತ್ಥ ರಞ್ಞೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇಮೇಸಂ ಕತಂ ವಾ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಾ’’ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಬಹುಕಿಚ್ಚೋ ಬಹುಕರಣೀಯೋ. ಅಞ್ಞತರಂ ಇತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಸ್ಸರತಿ. ಸಾ ತೇನ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಿ. ತತ್ಥ ರಞ್ಞೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಇಧ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪವಿಸತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುತಿಯೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಅಞ್ಞತರಂ ರತನಂ ನಸ್ಸತಿ. ತತ್ಥ ರಞ್ಞೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಇಧ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪವಿಸತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತಿಯೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಅಬ್ಭನ್ತರಾ ಗುಯ್ಹಮನ್ತಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಮ್ಭೇದಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತತ್ಥ ರಞ್ಞೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಇಧ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪವಿಸತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುತ್ಥೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಪುತ್ತೋ ವಾ ಪಿತರಂ ಪತ್ಥೇತಿ ಪಿತಾ ವಾ ಪುತ್ತಂ ಪತ್ಥೇತಿ. ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಇಧ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪವಿಸತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ನೀಚಟ್ಠಾನಿಯಂ ಉಚ್ಚೇ ಠಾನೇ ಠಪೇತಿ. ಯೇಸಂ ತಂ ಅಮನಾಪಂ ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ರಾಜಾ ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಟ್ಠೋ ಆದೀನವೋ, ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಉಚ್ಚಟ್ಠಾನಿಯಂ ನೀಚೇ ಠಾನೇ ಠಪೇತಿ. ಯೇಸಂ ತಂ ಅಮನಾಪಂ ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ರಾಜಾ ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಅಕಾಲೇ ಸೇನಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ. ಯೇಸಂ ತಂ ಅಮನಾಪಂ ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ರಾಜಾ ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಕಾಲೇ ಸೇನಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗತೋ ನಿವತ್ತಾಪೇತಿ. ಯೇಸಂ ತಂ ಅಮನಾಪಂ ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘‘ರಾಜಾ ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋ. ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಞ್ಞೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಂ ಹತ್ಥಿಸಮ್ಮದ್ದಂ ಅಸ್ಸಸಮ್ಮದ್ದಂ ರಥಸಮ್ಮದ್ದಂ ರಜ್ಜನೀಯಾನಿ [ರಜ್ಜನೀಯಾನಿ (ಕ.)] ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ, ಯಾನಿ ನ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಸಾರುಪ್ಪಾನಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸಮೋ ಆದೀನವೋ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸ ಆದೀನವಾ ರಾಜನ್ತೇಪುರಪ್ಪವೇಸನೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ದುಬ್ಭರತಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೪೯೮. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಸ್ಸ [ಮುದ್ಧಾಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.)] ಅನಿಕ್ಖನ್ತರಾಜಕೇ ಅನಿಗ್ಗತರತನಕೇ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೋ ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೪೯೯. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಖತ್ತಿಯೋ ನಾಮ ಉಭತೋ ಸುಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚ ಸಂಸುದ್ಧಗಹಣಿಕೋ, ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಪಿತಾಮಹಯುಗಾ ಅಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅನುಪಕುಟ್ಠೋ ಜಾತಿವಾದೇನ.

ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಅಭಿಸಿತ್ತೋ ಹೋತಿ.

ಅನಿಕ್ಖನ್ತರಾಜಕೇತಿ ರಾಜಾ ಸಯನಿಘರಾ ಅನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಹೋತಿ.

ಅನಿಗ್ಗತರತನಕೇತಿ ಮಹೇಸೀ ಸಯನಿಘರಾ ಅನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಹೋತಿ, ಉಭೋ ವಾ ಅನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ.

ಇನ್ದಖೀಲೋ ನಾಮ ಸಯನಿಘರಸ್ಸ ಉಮ್ಮಾರೋ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಯನಿಘರಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ರಞ್ಞೋ ಸಯನಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಸಾಣಿಪಾಕಾರಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಮ್ಪಿ.

ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಯ್ಯಾತಿ ಪಠಮಂ ಪಾದಂ ಉಮ್ಮಾರಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ದುತಿಯಂ ಪಾದಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೫೦೦. ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞೀ ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ವೇಮತಿಕೋ ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞೀ ಇನ್ದಖೀಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೫೦೧. ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ, ನ ಖತ್ತಿಯೋ ಹೋತಿ, ನ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಅಭಿಸಿತ್ತೋ ಹೋತಿ, ರಾಜಾ ಸಯನಿಘರಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಹೋತಿ, ಮಹೇಸೀ ಸಯನಿಘರಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಹೋತಿ, ಉಭೋ ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಸಯನಿಘರೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಅನ್ತೇಪುರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.

೨. ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೦೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಚಿರವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ನಹಾಯತಿ. ಅಞ್ಞತರೋಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಞ್ಚಸತಾನಂ ಥವಿಕಂ ಥಲೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಚಿರವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ನಹಾಯನ್ತೋ ವಿಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ತಸ್ಸಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಥವಿಕಾ, ಮಾ ಇಧ ನಸ್ಸೀ’’ತಿ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸರಿತ್ವಾ ತುರಿತೋ ಆಧಾವಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಪಿ ಮೇ, ಭೋ, ಥವಿಕಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಹನ್ದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಉಪಾಯೇನ ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪುಣ್ಣಪತ್ತಂ ನ ದದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ! ‘‘ನ ಮೇ, ಭೋ, ಪಞ್ಚಸತಾನಿ, ಸಹಸ್ಸಂ ಮೇ’’ತಿ ಪಲಿಬುನ್ಧೇತ್ವಾ ಮುಞ್ಚಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ರತನಂ ಉಗ್ಗಹೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ರತನಂ ಉಗ್ಗಹೇಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ರತನಂ ಉಗ್ಗಹೇಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೦೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಉಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಅಲಙ್ಕತಪ್ಪಟಿಯತ್ತಾ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ವಿಸಾಖಾಪಿ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಅಲಙ್ಕತಪ್ಪಟಿಯತ್ತಾ ‘‘ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ – ‘‘ಕ್ಯಾಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಆಭರಣಂ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೇನ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದಾಸಿಯಾ ಅದಾಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ಜೇ, ಇಮಂ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ದಾಸೀ ತಂ ಭಣ್ಡಿಕಂ ವಿಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ – ‘‘ಯಸ್ಸ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೋ ಹರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಜ್ಝಾರಾಮಾ, ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೦೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕಾಸೀಸು ಜನಪದೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮನ್ತಗಾಮೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ಚ ಗಹಪತಿನಾ ಅನ್ತೇವಾಸೀ ಆಣತ್ತೋ ಹೋತಿ – ‘‘ಸಚೇ ಭದನ್ತಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಭತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಾಸೀಸು ಜನಪದೇ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನಾ ಯೇನ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮನ್ತಗಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇನ್ತು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಗಹಪತಿನೋ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸುಂ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇತ್ವಾ ಅಙ್ಗುಲಿಮುದ್ದಿಕಂ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ – ‘‘ಅಯ್ಯಾ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತು, ಅಹಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮನ್ತಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಙ್ಗುಲಿಮುದ್ದಿಕಂ ವಿಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ – ‘‘ಸಚೇ ಮಯಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಾಯಂ ಅಙ್ಗುಲಿಮುದ್ದಿಕಾ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಅಚ್ಛಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಕಮ್ಮನ್ತಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾ ಇಧೇವ ಅಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥೇ ವಾ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ – ಯಸ್ಸ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೋ ಹರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೦೫. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಜ್ಝಾರಾಮಾ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥಾ ವಾ, ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ರತನಂ ವಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥೇ ವಾ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಸ್ಸ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೋ ಹರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚೀ’’ತಿ.

೫೦೬. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ರತನಂ ನಾಮ ಮುತ್ತಾ ಮಣಿ ವೇಳುರಿಯೋ ಸಙ್ಖೋ ಸಿಲಾ ಪವಾಲಂ ರಜತಂ ಜಾತರೂಪಂ ಲೋಹಿತಙ್ಕೋ [ಲೋಹಿತಕೋ (?)] ಮಸಾರಗಲ್ಲಂ.

ರತನಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ ಯಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಂ, ಏತಂ ರತನಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಜ್ಝಾರಾಮಾ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥಾ ವಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮಂ ಅಜ್ಝಾವಸಥಂ.

ಅಜ್ಝಾರಾಮೋ ನಾಮ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಾಮಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಆರಾಮೋ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರೋ.

ಅಜ್ಝಾವಸಥೋ ನಾಮ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಆವಸಥಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಆವಸಥೋ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರೋ.

ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ಸಯಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಹಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ರತನಂ ವಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥೇ ವಾ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ರೂಪೇನ ವಾ ನಿಮಿತ್ತೇನ ವಾ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ಯಸ್ಸ ಭಣ್ಡಂ ನಟ್ಠಂ ಸೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ಆಗಚ್ಛತಿ ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಕೀದಿಸಂ ತೇ ಭಣ್ಡ’’ನ್ತಿ? ಸಚೇ ರೂಪೇನ ವಾ ನಿಮಿತ್ತೇನ ವಾ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ ದಾತಬ್ಬಂ, ನೋ ಚೇ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ ‘‘ವಿಚಿನಾಹಿ ಆವುಸೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತಮ್ಹಾ ಆವಾಸಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇನ ಯೇ ತತ್ಥ ಹೋನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಪತಿರೂಪಾ, ತೇಸಂ ಹತ್ಥೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ಹೋನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಪತಿರೂಪಾ, ಯೇ ತತ್ಥ ಹೋನ್ತಿ ಗಹಪತಿಕಾ ಪತಿರೂಪಾ, ತೇಸಂ ಹತ್ಥೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ.

ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚೀತಿ ಅಯಂ ತತ್ಥ ಅನುಧಮ್ಮತಾ.

೫೦೭. ಅನಾಪತ್ತಿ ರತನಂ ವಾ ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಜ್ಝಾರಾಮೇ ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸಥೇ ವಾ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಉಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ – ‘‘ಯಸ್ಸ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೋ ಹರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ರತನಸಮ್ಮತಂ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಾವಕಾಲಿಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪಂಸುಕೂಲಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದುತಿಯಂ.

೩. ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೦೮. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – [ಇಮಾ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಾಯೋ ದೀ. ೧.೧೭; ಮ. ನಿ. ೨.೨೨೩; ಸಂ. ನಿ.; ಅ. ನಿ. ೧೦.೬೯] ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ ಮಹಾಮತ್ತಕಥಂ ಸೇನಾಕಥಂ ಭಯಕಥಂ ಯುದ್ಧಕಥಂ ಅನ್ನಕಥಂ ಪಾನಕಥಂ ವತ್ಥಕಥಂ ಸಯನಕಥಂ ಮಾಲಾಕಥಂ ಗನ್ಧಕಥಂ ಞಾತಿಕಥಂ ಯಾನಕಥಂ ಗಾಮಕಥಂ ನಿಗಮಕಥಂ ನಗರಕಥಂ ಜನಪದಕಥಂ ಇತ್ಥಿಕಥಂ [ಇತ್ಥಿಕಥಂ ಪುರಿಸಕಥಂ (ಕ.) ಮಜ್ಝಿಮಪಣ್ಣಾಸಟ್ಠಕಥಾ ೧೫೬ ಪಿಟ್ಠೇ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ಸೂರಕಥಂ ವಿಸಿಖಾಕಥಂ ಕುಮ್ಭಟ್ಠಾನಕಥಂ ಪುಬ್ಬಪೇತಕಥಂ ನಾನತ್ತಕಥಂ ಲೋಕಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಸಮುದ್ದಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ!

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಥ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇಸ್ಸಥ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೦೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಸಾಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಾಮಂ ಉಪಗಚ್ಛಿಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪವಿಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪವಿಸಿಂಸು. ಚೋರಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೧೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಾಮಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪವಿಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಾವಿಸಿ. ಚೋರಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೧೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಹಿನಾ ದಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಅಗ್ಗಿಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಾವಿಸಿ…ಪೇ… ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾರೂಪೇ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯೇ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೧೨. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ವಿಕಾಲೇ ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೧೩. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಸನ್ತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸಿತುಂ.

ಅಸನ್ತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸಿತುಂ.

ವಿಕಾಲೋ ನಾಮ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ವೀತಿವತ್ತೇ ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ.

ಗಾಮಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತಥಾರೂಪಂ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಂ ಕರಣೀಯಂ.

೫೧೪. ವಿಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾರೂಪಾ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಾ ಕರಣೀಯಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೫೧೫. ಅನಾಪತ್ತಿ ತಥಾರೂಪೇ ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯೇ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸತಿ, ಅಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸತಿ, ಅನ್ತರಾರಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಗಾಮೇನ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ.

೪. ಸೂಚಿಘರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೧೬. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕೇಸು ವಿಹರತಿ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ದನ್ತಕಾರೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪವಾರಿತಾ ಹೋನ್ತಿ – ‘‘ಯೇಸಂ ಅಯ್ಯಾನಂ ಸೂಚಿಘರೇನ ಅತ್ಥೋ ಅಹಂ ಸೂಚಿಘರೇನಾ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ. ಯೇಸಂ ಖುದ್ದಕಾ ಸೂಚಿಘರಾ ತೇ ಮಹನ್ತೇ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ. ಯೇಸಂ ಮಹನ್ತಾ ಸೂಚಿಘರಾ ತೇ ಖುದ್ದಕೇ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದನ್ತಕಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ಕರೋನ್ತೋ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಅಞ್ಞಂ ವಿಕ್ಕಾಯಿಕಂ ಭಣ್ಡಂ ಕಾತುಂ, ಅತ್ತನಾಪಿ ನ ಯಾಪೇತಿ, ಪುತ್ತದಾರೋಪಿಸ್ಸ ಕಿಲಮತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ಕರೋನ್ತೋ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಅಞ್ಞಂ ವಿಕ್ಕಾಯಿಕಂ ಭಣ್ಡಂ ಕಾತುಂ, ಅತ್ತನಾಪಿ ನ ಯಾಪೇತಿ, ಪುತ್ತದಾರೋಪಿಸ್ಸ ಕಿಲಮತೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಬಹೂ ಸೂಚಿಘರೇ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ! ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೧೭. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅಟ್ಠಿಮಯಂ ವಾ ದನ್ತಮಯಂ ವಾ ವಿಸಾಣಮಯಂ ವಾ ಸೂಚಿಘರಂ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ ಭೇದನಕಂ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೧೮. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಅಟ್ಠಿ ನಾಮ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಟ್ಠಿ.

ದನ್ತೋ ನಾಮ ಹತ್ಥಿದನ್ತೋ ವುಚ್ಚತಿ.

ವಿಸಾಣಂ ನಾಮ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ವಿಸಾಣಂ.

ಕಾರಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೧೯. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ [ಪರಿಯೋಸಾವಾಪೇತಿ (ಕ.)], ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ [ಪರಿಯೋಸಾವಾಪೇತಿ (ಕ.)], ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೨೦. ಅನಾಪತ್ತಿ ಗಣ್ಠಿಕಾಯ [ಗಣ್ಡಿಕಾಯ (ಸ್ಯಾ.)], ಅರಣಿಕೇ, ವಿಧೇ [ವೀಠೇ (ಸೀ.), ವೀಥೇ (ಸ್ಯಾ.)], ಅಞ್ಜನಿಯಾ, ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾಯ, ವಾಸಿಜಟೇ, ಉದಕಪುಞ್ಛನಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಸೂಚಿಘರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಮಞ್ಚಪೀಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೨೧. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಉಚ್ಚೇ ಮಞ್ಚೇ ಸಯತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮತೋ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಯನಂ ಪಸ್ಸತೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತತೋವ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆಸಯತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ದುಬ್ಭರತಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೨೨. ‘‘ನವಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಮಞ್ಚಂ ವಾ ಪೀಠಂ ವಾ ಕಾರಯಮಾನೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ ಸುಗತಙ್ಗುಲೇನ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಹೇಟ್ಠಿಮಾಯ ಅಟನಿಯಾ; ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೨೩. ನವಂ ನಾಮ ಕರಣಂ ಉಪಾದಾಯ ವುಚ್ಚತಿ.

ಮಞ್ಚೋ ನಾಮ ಚತ್ತಾರೋ ಮಞ್ಚಾ – ಮಸಾರಕೋ, ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧೋ, ಕುಳೀರಪಾದಕೋ, ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋ.

ಪೀಠಂ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಪೀಠಾನಿ – ಮಸಾರಕಂ, ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧಂ, ಕುಳೀರಪಾದಕಂ, ಆಹಚ್ಚಪಾದಕಂ.

ಕಾರಯಮಾನೇನಾತಿ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ಕಾರಾಪೇನ್ತೋ ವಾ.

ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ ಸುಗತಙ್ಗುಲೇನ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಹೇಟ್ಠಿಮಾಯ ಅಟನಿಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಂ ಅಟನಿಂ; ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಲಾಭೇನ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೨೪. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೨೫. ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಊನಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಮಞ್ಚಪೀಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ತೂಲೋನದ್ಧಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೨೬. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಞ್ಚಮ್ಪಿ ಪೀಠಮ್ಪಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ವಿಹಾರಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಮಞ್ಚಮ್ಪಿ ಪೀಠಮ್ಪಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಞ್ಚಮ್ಪಿ ಪೀಠಮ್ಪಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಞ್ಚಮ್ಪಿ ಪೀಠಮ್ಪಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಮಞ್ಚಮ್ಪಿ ಪೀಠಮ್ಪಿ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೨೭. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಮಞ್ಚಂ ವಾ ಪೀಠಂ ವಾ ತೂಲೋನದ್ಧಂ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ, ಉದ್ದಾಲನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೨೮. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಮಞ್ಚೋ ನಾಮ ಚತ್ತಾರೋ ಮಞ್ಚಾ – ಮಸಾರಕೋ, ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧೋ, ಕುಳೀರಪಾದಕೋ, ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋ.

ಪೀಠಂ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಪೀಠಾನಿ – ಮಸಾರಕಂ, ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧಂ, ಕುಳೀರಪಾದಕಂ, ಆಹಚ್ಚಪಾದಕಂ.

ತೂಲಂ ನಾಮ ತೀಣಿ ತೂಲಾನಿ – ರುಕ್ಖತೂಲಂ, ಲತಾತೂಲಂ, ಪೋಟಕಿತೂಲಂ.

ಕಾರಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಉದ್ದಾಲೇತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೨೯. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೩೦. ಅನಾಪತ್ತಿ ಆಯೋಗೇ, ಕಾಯಬನ್ಧನೇ, ಅಂಸಬದ್ಧಕೇ, ಪತ್ತಥವಿಕಾಯ, ಪರಿಸ್ಸಾವನೇ, ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಉದ್ದಾಲೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ತೂಲೋನದ್ಧಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಛಟ್ಠಂ.

೭. ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೩೧. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಸೀದನಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ಹೋತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವತಾ ನಿಸೀದನಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾನಿ ನಿಸೀದನಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ. ಮಞ್ಚಸ್ಸಪಿ ಪೀಠಸ್ಸಪಿ ಪುರತೋಪಿ ಪಚ್ಛತೋಪಿ ಓಲಮ್ಬೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾನಿ ನಿಸೀದನಾನಿ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾನಿ ನಿಸೀದನಾನಿ ಧಾರೇಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾನಿ ನಿಸೀದನಾನಿ ಧಾರೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ನಿಸೀದನಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾರಯಮಾನೇನ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ದಿಯಡ್ಢಂ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೩೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ಮಹಾಕಾಯೋ ಹೋತಿ. ಸೋ ಭಗವತೋ ಪುರತೋ ನಿಸೀದನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಸಮನ್ತತೋ ಸಮಞ್ಛಮಾನೋ ನಿಸೀದತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಉದಾಯಿ, ನಿಸೀದನಂ ಸಮನ್ತತೋ ಸಮಞ್ಛಸಿ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುರಾಣಾಸಿಕೋಟ್ಠೋ’’ತಿ? ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತಿಖುದ್ದಕಂ ನಿಸೀದನಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸೀದನಸ್ಸ ದಸಂ ವಿದತ್ಥಿಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೩೩. ‘‘ನಿಸೀದನಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾರಯಮಾನೇನ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ದಿಯಡ್ಢಂ. ದಸಾ ವಿದತ್ಥಿ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೩೪. ನಿಸೀದನಂ ನಾಮ ಸದಸಂ ವುಚ್ಚತಿ.

ಕಾರಯಮಾನೇನಾತಿ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ಕಾರಾಪೇನ್ತೋ ವಾ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ದಿಯಡ್ಢಂ. ದಸಾ ವಿದತ್ಥಿ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೩೫. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೩೬. ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಊನಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ವಿತಾನಂ ವಾ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ವಾ ಸಾಣಿಪಾಕಾರಂ ವಾ ಭಿಸಿಂ ವಾ ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೩೭. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿ ಅನುಞ್ಞಾತಾ ಹೋತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವತಾ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿ ಅನುಞ್ಞಾತಾ’’ತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಯೋ ಧಾರೇನ್ತಿ; ಪುರತೋಪಿ ಪಚ್ಛತೋಪಿ ಆಕಡ್ಢನ್ತಾ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಯೋ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಯೋ ಧಾರೇಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಯೋ ಧಾರೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೩೮. ‘‘ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾರಯಮಾನೇನ ಪಮಾಣಿಕಾ ಕಾರೇತಬ್ಬಾ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ಚತಸ್ಸೋ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೩೯. ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿ ನಾಮ ಯಸ್ಸ ಅಧೋನಾಭಿ ಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಕಣ್ಡು ವಾ ಪೀಳಕಾ ವಾ ಅಸ್ಸಾವೋ ವಾ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛು ವಾ ಆಬಾಧೋ, ತಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನತ್ಥಾಯ.

ಕಾರಯಮಾನೇನಾತಿ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ಕಾರಾಪೇನ್ತೋ ವಾ. ಪಮಾಣಿಕಾ ಕಾರೇತಬ್ಬಾ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ಚತಸ್ಸೋ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೪೦. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೪೧. ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಊನಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ವಿತಾನಂ ವಾ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ವಾ ಸಾಣಿಪಾಕಾರಂ ವಾ ಭಿಸಿಂ ವಾ ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೪೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ ಹೋತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವತಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ’’ತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರೇನ್ತಿ. ಪುರತೋಪಿ ಪಚ್ಛತೋಪಿ ಆಕಡ್ಢನ್ತಾ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರೇಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೪೩. ‘‘ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾರಯಮಾನೇನ ಪಮಾಣಿಕಾ ಕಾರೇತಬ್ಬಾ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ಛ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಾ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೫೪೪. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾ ನಾಮ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಚತುಮಾಸತ್ಥಾಯ.

ಕಾರಯಮಾನೇನಾತಿ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ಕಾರಾಪೇನ್ತೋ ವಾ. ಪಮಾಣಿಕಾ ಕಾರೇತಬ್ಬಾ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ಛ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಾ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೪೫. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೪೬. ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಮಾಣಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಊನಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ವಿತಾನಂ ವಾ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ವಾ ಸಾಣಿಪಾಕಾರಂ ವಾ ಭಿಸಿಂ ವಾ ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ನವಮಂ.

೧೦. ನನ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೪೭. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾಪುತ್ತೋ ಅಭಿರೂಪೋ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯೋ ಪಾಸಾದಿಕೋ ಚತುರಙ್ಗುಲೋಮಕೋ ಭಗವತಾ [ಭಗವತೋ (ಕ.)]. ಸೋ ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಧಾರೇತಿ. ಅದ್ದಸಂಸು ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನನ್ದಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ – ‘‘ಭಗವಾ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಹನ್ತಿ. ತೇ ಉಪಗತೇ ಜಾನಿತ್ವಾ [ಉಪಗತಂ ಸಞ್ಜಾನಿತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.), ಉಪಗತೇ ಸಞ್ಜಾನಿತ್ವಾ (ಸೀ.)] ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ನನ್ದೋ ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಧಾರೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ನನ್ದ, ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಧಾರೇಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ನನ್ದ, ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಧಾರೇಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ನನ್ದ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೪೮. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ ಅತಿರೇಕಂ ವಾ, ಛೇದನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ರಿದಂ ಸುಗತಸ್ಸ ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ – ದೀಘಸೋ ನವ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ಛ ವಿದತ್ಥಿಯೋ. ಇದಂ ಸುಗತಸ್ಸ ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿ.

೫೪೯. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಸುಗತಚೀವರಪ್ಪಮಾಣಂ [ಸುಗತಚೀವರಂ (ಕ.)] ನಾಮ ದೀಘಸೋ ನವ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ; ತಿರಿಯಂ ಛ ವಿದತ್ಥಿಯೋ.

ಕಾರಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಟಿಲಾಭೇನ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಂ.

೫೫೦. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಂ ಪರೇಹಿ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೫೫೧. ಅನಾಪತ್ತಿ ಊನಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ವಿತಾನಂ ವಾ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ವಾ ಸಾಣಿಪಾಕಾರಂ ವಾ ಭಿಸಿಂ ವಾ ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ನನ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದಸಮಂ.

ರತನವಗ್ಗೋ [ರಾಜವಗ್ಗೋ (ಸೀ.)] ನವಮೋ.