೧೨. ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ
೪೮೯. [ಇದಂ ವತ್ಥು ಪಾರಾ. ೬೫೭] ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪೂಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಚೀವರಭತ್ತಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಭೋಜೇತ್ವಾ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಸೋ ಪೂಗೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪೂಗಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ದೇಥಾವುಸೋ, ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಇಮೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದಸ್ಸಾಮ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುವಸ್ಸಂ ಸಚೀವರಭಿಕ್ಖಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಬಹೂ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾಯಕಾ, ಬಹೂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭತ್ತಾ [ಭದ್ದಾ (ಕ.)]. ಇಮೇ ತುಮ್ಹೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ತುಮ್ಹೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ಇಧ ವಿಹರನ್ತಿ. ತುಮ್ಹೇ ಚೇ ಇಮೇಸಂ ನ ದಸ್ಸಥ, ಅಥ ಕೋ ಚರಹಿ ಇಮೇಸಂ ದಸ್ಸತಿ? ದೇಥಾವುಸೋ, ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಇಮೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪೂಗೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನಿಪ್ಪೀಳಿಯಮಾನೋ ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಚೀವರಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ಭತ್ತೇನ ಪರಿವಿಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನನ್ತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಚೀವರಭತ್ತಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ‘‘ನ ಚ ಜಾನನ್ತಿ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಓಣೋಜೇಥಾವುಸೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ. ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಚೀವರಂ ಅಯ್ಯಾ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಅಯ್ಯಾನಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಪರಿಣಾಮೇಸು’’ನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಣತಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಣತಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಜಾನಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಣತಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –
೪೯೦. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಜಾನಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಣತಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.
೪೯೧. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.
ಜಾನಾತಿ ನಾಮ ಸಾಮಂ ವಾ ಜಾನಾತಿ, ಅಞ್ಞೇ ವಾ ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇನ್ತಿ, ಸೋ ವಾ ಆರೋಚೇತಿ.
ಸಙ್ಘಿಕಂ ನಾಮ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ಹೋತಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ.
ಲಾಭೋ ನಾಮ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಚುಣ್ಣಪಿಣ್ಡೋಪಿ, ದನ್ತಕಟ್ಠಮ್ಪಿ, ದಸಿಕಸುತ್ತಮ್ಪಿ.
ಪರಿಣತಂ ನಾಮ ‘‘ದಸ್ಸಾಮ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಾಚಾ ಭಿನ್ನಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.
೪೯೨. ಪರಿಣತೇ ಪರಿಣತಸಞ್ಞೀ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರಿಣತೇ ವೇಮತಿಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪರಿಣತೇ ಅಪರಿಣತಸಞ್ಞೀ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಣತಂ ಅಞ್ಞಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಪರಿಣತಂ ಅಞ್ಞಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪರಿಣತಂ ಅಞ್ಞಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪರಿಣತೇ ಪರಿಣತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪರಿಣತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪರಿಣತೇ ಅಪರಿಣತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.
೪೯೩. ಅನಾಪತ್ತಿ – ‘‘ಕತ್ಥ ದೇಮಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛೀಯಮಾನೋ – ‘‘ಯತ್ಥ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಪರಿಭೋಗಂ ವಾ ಲಭೇಯ್ಯ ಪಟಿಸಙ್ಖಾರಂ ವಾ ಲಭೇಯ್ಯ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಯತ್ಥ ವಾ ಪನ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ ತತ್ಥ ದೇಥಾ’’ತಿ ಭಣತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.
ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದ್ವಾದಸಮಂ.
ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗೋ ಅಟ್ಠಮೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಸಹಧಮ್ಮ-ವಿವಣ್ಣಞ್ಚ, ಮೋಹಾಪನಂ ಪಹಾರಕಂ;
ತಲಸತ್ತಿ ಅಮೂಲಞ್ಚ, ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಚ ಉಪಸ್ಸುತಿ;
ಪಟಿಬಾಹನಛನ್ದಞ್ಚ, ದಬ್ಬಞ್ಚ ಪರಿಣಾಮನನ್ತಿ.