೪. ರಹೋಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ
೨೮೪. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಸಹಾಯಕಸ್ಸ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಜಾಪತಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಉಪನನ್ದೋ ಮಯ್ಹಂ ಪಜಾಪತಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಖಿಯ್ಯನ್ತಸ್ಸ ವಿಪಾಚೇನ್ತಸ್ಸ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಸ್ಸತೀತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಉಪನನ್ದ, ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –
೨೮೫. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.
೨೮೬. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.
ಮಾತುಗಾಮೋ ನಾಮ ಮನುಸ್ಸಿತ್ಥೀ, ನ ಯಕ್ಖೀ ನ ಪೇತೀ ನ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ತದಹುಜಾತಾಪಿ ದಾರಿಕಾ, ಪಗೇವ ಮಹತ್ತರೀ.
ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಏಕತೋ.
[ಪಾಚಿ. ೨೦೦,೨೯೧; ಪಾರಾ. ೪೪೫,೪೫೪] ರಹೋ ನಾಮ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ರಹೋ ಸೋತಸ್ಸ ರಹೋ. ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ರಹೋ ನಾಮ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಅಕ್ಖಿಂ ವಾ ನಿಖಣೀಯಮಾನೇ ಭಮುಕಂ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪೀಯಮಾನೇ ಸೀಸಂ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪೀಯಮಾನೇ ಪಸ್ಸಿತುಂ. ಸೋತಸ್ಸ ರಹೋ ನಾಮ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಪಕತಿಕಥಾ ಸೋತುಂ.
[ಪಾರಾ. ೪೪೫] ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ನಾಮ ಆಸನಂ ಕುಟ್ಟೇನ [ಕುಡ್ಡೇನ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ವಾ ಕವಾಟೇನ ವಾ ಕಿಲಞ್ಜೇನ ವಾ ಸಾಣಿಪಾಕಾರೇನ ವಾ ರುಕ್ಖೇನ ವಾ ಥಮ್ಭೇನ ವಾ ಕೋತ್ಥಳಿಯಾ [ಕೋಟ್ಠಳಿಯಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.) ಕೋತ್ಥಳಿಕಾಯ (ಕ.)] ವಾ, ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಹೋತಿ.
ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇಯ್ಯಾತಿ ಮಾತುಗಾಮೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಭಿಕ್ಖು ಉಪನಿಸಿನ್ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಉಪನಿಪನ್ನೋ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಭಿಕ್ಖು ನಿಸಿನ್ನೇ ಮಾತುಗಾಮೋ ಉಪನಿಸಿನ್ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಉಪನಿಪನ್ನೋ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಉಭೋ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ ಉಭೋ ವಾ ನಿಪನ್ನಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.
೨೮೭. ಮಾತುಗಾಮೇ ಮಾತುಗಾಮಸಞ್ಞೀ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಮಾತುಗಾಮೇ ವೇಮತಿಕೋ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಮಾತುಗಾಮೇ ಅಮಾತುಗಾಮಸಞ್ಞೀ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.
ಯಕ್ಖಿಯಾ ವಾ ಪೇತಿಯಾ ವಾ ಪಣ್ಡಕೇನ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಾಯ ವಾ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಿತ್ಥಿಯಾ ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಆಸನೇ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಮಾತುಗಾಮೇ ಮಾತುಗಾಮಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಮಾತುಗಾಮೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಮಾತುಗಾಮೇ ಅಮಾತುಗಾಮಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.
೨೮೮. ಅನಾಪತ್ತಿ ಯೋ ಕೋಚಿ ವಿಞ್ಞೂ ಪುರಿಸೋ ದುತಿಯೋ ಹೋತಿ, ತಿಟ್ಠತಿ ನ ನಿಸೀದತಿ, ಅರಹೋಪೇಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞವಿಹಿತೋ ನಿಸೀದತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.
ರಹೋಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.